Index

|

Overheid RIVM WHO CEPI CCMO

|

Vaccinresearch

|

Medicijnen

|

Immuniteit

|

Landen

|

Artikelen Columns

 
 

     
     
 

 

Zo snel al een veilig coronavaccin, hoe kan dat?

    Metro - Amarins de Boer 21 november 2020
     
    Normaal gesproken duurt het jaren voordat er een veilig vaccin op de markt is.
    Hoe kan dat met het coronavaccin nu opeens zo snel gaan? Een vraag die bij
    veel mensen leeft, merkt ook epidemioloog Patricia Bruijning. Op Twitter legt
    ze daarom helder uit hoe het zit.
     
    Het gaat opeens heel snel. Mogelijk is er voor Kerstmis al een coronavaccin beschikbaar, zei
    Marc Kaptein, medisch directeur van Pfizer Nederland, gisteravond tegen Nieuwsuur. Naar
    verwachting kunnen er in het eerste kwartaal van het nieuwe jaar 3,5 miljoen Nederlanders
    worden gevaccineerd. 60-plussers, kwetsbare groepen en zorgmedewerkers zullen dan als
    eersten het coronavaccin krijgen, maakte het kabinet gisteren bekend.
     
    „Gaan we niet te kort door de bocht?”, twittert epidemioloog Patricia Bruijing, verbonden aan
    het UMC Utrecht. Waarna ze de vraag ook meteen beantwoordt: „Nee.” Maar het is volgens
    haar wel goed om uit te leggen waarom het dan wél zo snel kon gaan.
    Dat doen ze aan de hand van vijf redenen. Daar gaan we:
     

1

  Snel de juiste routekaart voor het coronavaccin
    „Het SARS-CoV-2-virus (zoals dit virus heet, red.) is een relatief makkelijk doelwit om een
    vaccin tegen te ontwikkelen”, begint Bruijning. „Er was al veel voorwerk verricht op vaccins
    tegens SARS en het MERS coronavirus, broertjes die veel op het huidige virus lijken. Zo wisten
    wetenschappers vrijwel direct op welk eiwit van het virus ze zich moesten richten. Dat scheelt
    jaren laboratoriumonderzoek.”
     
    Ook was al snel bekend hoe het lichaam het virus uitschakelt, namelijk met „neutraliserende
    antistoffen”. „Een vaccin moest dus in ieder geval neutraliserende antistoffen opwekken tegen
    dat ene eiwit om bescherming te bieden. Daarmee hadden wetenschappers snel de juiste
    routekaart.”
     

2

  Nieuwe en snellere technologie
    Ten tweede: coronavaccins worden ontwikkeld met nieuwe en veel snellere technologie, zegt de
    epidemioloog. „Bij de traditionele manier van vaccins maken wordt eerst virus gekweekt om
    daarna het virus of delen ervan te verwerken tot vaccin. Met de nieuwe technologie kunnen met
    enkel de genetische code van het virus de bestanddelen van het vaccin worden gemaakt.”
     
    Die code werd al in januari bekend, waarop wetenschappers direct aan de slag konden. „In
    maart lag er al een eerste vaccin op de plank, klaar voor proeven in mensen. De nieuwe
    methode is het resultaat van heel veel jaren onderzoek en technologische ontwikkelingen, waar
    we nu de vruchten van plukken.”
     

3

  Geld voor een coronavaccin was geen probleem
    Een andere reden: geld was geen probleem. „De ontwikkeling van een vaccin gaat in
    achtereenvolgende stappen: Van laboratoriumonderzoek, naar dierproeven, en daarna
    onderzoek bij mensen. Eerst in kleine groepen vrijwilligers en tenslotte grootschalige ‘trials’.”
     
    Vooral dat laatste is heel kostbaar, benadrukt Bruijning. „Normaal gesproken investeert een
    vaccinbedrijf daarom pas in die laatste stap, als zeker is dat alle voorgaande stappen succesvol
    zijn afgerond. Door steun van overheden en gezondheidsorganisaties verviel een belangrijke
    financiële barrière. Zo kon het dat, terwijl de eerste proeven in mensen nog moesten starten,
    de voorbereidingen voor de grootschalige trials wereldwijd al in volle gang waren.”
     
    „Door de financiële steun konden bedrijven ook de grootschalige productie van hun vaccin
    opstarten, terwijl nog niet eens vast stond of het de eindstreep zou halen. Hierdoor liggen er nu
    al miljoenen doses vaccin klaar.”
     

4

  Geld voor een coronavaccin was geen probleem
    Wat ook meespeelt: „toelatingsinstanties voor vaccins waren vanaf het begin nauw betrokken”.
    Vaccins worden pas toegelaten voor gebruik na een uitgebreid beoordelingsproces door
    onafhankelijke instanties zoals de European Medicines Agency (EMA).
     
    Daar gaat soms meer dan een jaar overheen. „Nu zijn deze instanties al vanaf het begin
    betrokken in wat heet een ‘rolling review’. Waar mogelijk werden stukjes van het dossier al
    beoordeeld terwijl de trials nog liepen. Er werden vooraf afspraken gemaakt met de
    vaccinbedrijven waar het vaccin aan moest voldoen voor toelating. Het sneller en flexibeler
    doorlopen van dit reviewproces scheelt heel veel tijd.”
     

5

  Vrijwilligers stonden in de rij
    En tot slot: er zijn meer dan genoeg vrijwilligers. Bruijning: „Het vinden van de benodigde
    tienduizenden geschikte vrijwilligers voor een vaccinonderzoek is doorgaans een tijdrovende
    klus. Er gaan al snel meerdere jaren overheen. Maar voor studies naar coronavaccins stonden
    vrijwilligers letterlijk in de rij. De klus kon daarmee in een paar maanden worden geklaard.”
     
    Ze besluit: „Door al deze factoren kon het coronavaccin in recordtempo worden ontwikkeld,
    getest en straks worden goedgekeurd. En dus niet omdat er bochten zijn afgesneden. De
    veiligheid is op exact dezelfde wijze onderzocht en beoordeeld als voor andere vaccins, met
    dezelfde hoge eisen. Met minder zou de wereld immers geen genoegen nemen.”
     
    'Grootste deel gaat op aan nietsdoen'
    Het verhaal van Bruijning staat niet op zichzelf. Ook Mark Toshner, onderzoeker aan Cambridge
    University, legt op Twitter uit dat geld een belangrijke oorzaak is. „Het grootste deel van de 10
    jaar die normaal nodig zijn om een vaccin op de markt te brengen, gaat op aan nietsdoen. En
    dan kun je misschien beginnen met testen, maar de kans is er ook dat je vervolgens weer op
    nieuwe problemen stuit.”
     
    Volledig artikel: Metro - Amarins de Boer 21 november 2020
     
 
     
     
 

 

... [US president's] experimentele coronabehandeling goedgekeurd

    door Amerikaanse toezichthouder
    Nu.nl 22 november 2020
     
    De experimentele behandeling die [de US president T.] [...] kreeg toen hij het
    coronavirus had, is zaterdag versneld goedgekeurd door de Amerikaanse
    toezichthouder Food and Drug Administration (FDA). De firma Regeron heeft
    toestemming gekregen om de synthetische antilichamen casirivimab en
    imdevimab toe te dienen voor de behandeling van patiënten met milde tot
    matige coronaklachten. Het gaat om mensen die positief getest zijn en die
    een hoog risico lopen zware klachten te ontwikkelen.
     
    De US president [...] werd na zijn besmetting begin oktober onder meer behandeld met
    synthetische antilichamen van de Amerikaanse firma Regeneron. Hij vond dat het
    experimentele middel zo snel mogelijk moest worden goedgekeurd, zodat het kan worden
    gebruikt in de Amerikaanse ziekenhuizen.
     
    De Amerikaanse toezichthouder kan in noodgevallen groen licht geven voor het gebruik van
    geneesmiddelen voordat ze een officieel en langdurig goedkeuringsproces hebben doorlopen.
    Volgens de FDA hebben klinische testen aangetoond dat als de middelen tegelijk worden
    toegediend bij patiënten, ze minder vaak in het ziekenhuis of op de spoedeisende hulp
    belanden dan mensen die met een placebo zijn behandeld. De middelen worden via een
    infuus ingebracht.
     
    Casirivimab en imdevimab zijn niet goedgekeurd voor patiënten die in het ziekenhuis worden
    opgenomen vanwege COVID-19 of die vanwege het virus zuurstof krijgen toegediend.
     
    Het volledige artikel: Nu.nl 22 november 2020
     
 
     
     
 

 

Ruim 5 procent van Nederlanders beschikt over corona-antistoffen

    Nu.nl 18 november 2020
     
    Bij 5,1 procent van de Nederlandse bevolking waren begin oktober corona-
    antistoffen aanwezig. Ook waren bij 94 procent van de deelnemers aan de
    Pienter Corona Studie zes maanden na de infectie nog antistoffen
    waarneembaar, blijkt uit de tussentijdse rapportage van het RIVM.
     
    Deze informatie werd dinsdag gedeeld door minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) in de
    Stand van Zakenbrief (pdf). Het RIVM laat woensdag in een reactie weten dat het hier om een
    tussenrapportage gaat en dat de volledige resultaten eind deze maand worden gepubliceerd.
     
    "De aangemaakte antistoffen vertoonden tevens een stijging in het vermogen tot binding aan
    het virus. Dit zijn gunstige resultaten", aldus De Jonge.
     
    Het RIVM verzamelt voor de Pienter Corona Studie informatie over de aanwezigheid van corona-
    antistoffen in het bloed van mensen. Hierdoor weet het instituut hoeveel Nederlanders in
    aanraking zijn gekomen met het virus.
     
    Het is inmiddels de derde keer dat het RIVM de Pienter Corona Studie uitvoerde. De eerste
    ronde was in april met 3.200 deelnemers. Toen werd de aanwezigheid van antistoffen tegen het
    coronavirus bij 2,8 procent vastgesteld. In juni (7.300 deelnemers) steeg dit percentage naar
    4,5 procent. Het is niet bekend hoeveel bloedmonsters voor de recentste studie zijn onderzocht.
     
    Mensen die het coronavirus oplopen, maken in de meeste gevallen antistoffen aan. Volgens het
    RIVM is iemand daarna enige tijd beschermd. Het is niet duidelijk hoelang die bescherming
    duurt. Antistoffen worden ook aangemaakt bij inenting met een toekomstig coronavaccin.
     
    Het volledige artikel: Nu.nl 18 november 2020
     
 
     
     
 

 

Glaxosmithkline met Medicago in fase 3 met covid-19 onderzoek

    Analist.nl 12 november 2020
     
    Het Britse Glaxosmithkline zit samen met het Canadese Medicago in fase 3 met een covid-19
    onderzoek. Het onderzoek met het testmedicijn VIR-7831 wordt gedaan bij 30.000 patiënten.
    De beide bedrijven hopen het medicijn eind dit jaar nog te kunnen lanceren. De resultaten uit
    het fase 1 onderzoek waren bemoedigend zo lezen we op The Street.
     
    Het volledige artikel: Analist.nl 12 november 2020
     
 
     
     
 

 

Experimentele behandeling covid-19 met monoklonaal antilichaam

    Medisch Contact - Henk Maassen 11 november 2020
     
    De Amerikaanse geneesmiddelenautoriteit, de FDA, heeft de experimentele
    behandeling met het monoklonale antilichaam bamlanivimab goedgekeurd voor
    gebruik tegen milde tot matige covid-19 bij volwassenen, inclusief patiënten van
    65 jaar en ouder, en bij pediatrische patiënten.
     
    Uit preklinische studies was al gebleken dat neutraliserende antilichamen in verschillende
    diermodellen veelbelovende resultaten laten zien, met duidelijke verminderingen van de virale
    belasting in de bovenste en onderste luchtwegen. Bamlanivimab is zo’n monoklonaal
    antilichaam dat met hoge affiniteit bindt aan het receptorbindende domein van SARS-CoV-2. De
    resultaten van een vorige week in de NEJM gepubliceerde fase-2-studie naar de werkzaamheid
    en veiligheid van het middel bij patiënten in een poliklinische setting zijn veelbelovend, met
    gunstige effecten op de viral load, symptoomscores en klinische uitkomsten.
     
    De behandeling met het monoklonale antilichaam is alleen bedoeld voor mensen met milde tot
    matige symptomen die het risico lopen om een ​​ernstigere vorm van de ziekte te ontwikkelen.
    De FDA heeft bamlanivimab nadrukkelijk niet goedgekeurd voor patiënten die al in het
    ziekenhuis zijn opgenomen en zuurstof nodig hebben. De therapie moet zo snel mogelijk na
    een positieve covid-19-test en binnen tien dagen na het begin van de symptomen worden
    toegepast.
     
    Voor de productie van bamlanivimab wordt gebruikgemaakt van antilichamen die zijn geïsoleerd
    uit het bloed van mensen die zijn hersteld van de ziekte. Massaproductie van monoklonale
    antilichamen is echter complex en vooral een zeer kostbare zaak. Daarom zijn er grote zorgen
    over de vraag hoe arme landen dit en soortgelijke middelen moeten bekostigen.
     
    Dit is een verschil met ‘convalescent plasma'-behandelingen, die bestaan ​​uit een complex
    mengsel van antilichamen, geoogst uit het bloed van mensen die zijn hersteld van covid-19.
     
    In Nederland hebben Sanquin Bloedbank en plasmaproducent Sanquin Plasma Products (SPP)
    de afgelopen maanden uit gedoneerd bloed vierduizend doses met antistoffen tegen het
    coronavirus geproduceerd. Dit medicijn is nu klaar om ingezet te worden. Het zal in eerste
    instantie worden toegepast om besmetting en ziekte bij mensen met een verzwakt
    immuunsysteem te voorkomen.
     
    Er komt ook een onderzoek naar de effectiviteit van de antistoffen als preventief medicijn bij
    ouderen in verpleeghuizen. De werkgroep adviseert dit te toetsen in verpleeghuizen waar de
    covid-19-infectiedruk hoog is. De eerste resultaten worden in de zomer van 2021 verwacht.
     
    Naar schatting zeventig antilichaambehandelingen zijn momenteel in ontwikkeling, zo meldt
    Nature; een aantal daarvan is al onderwerp van klinische trials.
     
    Het volledige artikel: Medisch Contact - Henk Maassen 11 november 2020
     
 
     
     
 

 

Israëlische wetenschappers komen met nieuw antilichamen medicijn

    tegen coronavirus
    Joods.nl - Joop Soesan 16 oktober 2020
     
    Uit een onlangs vrijgegeven maar nog niet door vakgenoten bestudeerde studie die is
    gepubliceerd in BioRxiv, van Israëlische wetenschappers onderleiding van Dr. Natalia Freund en
    promovendus Michael Mor van de Sackler Geneeskunde Faculteit van de Tel Aviv Universiteit,
    blijkt dat een door hen ontwikkelde nieuwe antilichaamcocktail weken, en mogelijk zelfs
    maanden, natuurlijke immuniteit tegen COVID-19 kan bieden.
     
    Volgens een universitaire aankondiging isoleerde en karakteriseerde het team zes antilichamen
    die waren afgeleid van het bloed van ernstig zieke COVID-19-patiënten, en combineerde
    vervolgens drie antilichamen tegelijk voor een krachtige in-vitro-cocktail tegen SARS-CoV-2, het
    virus dat COVID-19 veroorzaakt. De wetenschappers hebben patent aangevraagd op de
    antilichamen via Ramot, de Technology Transfer Arm van de Universiteit van Tel Aviv. Hun
    onderzoek wordt momenteel ook bestudeerd door het peer-reviewed medische tijdschrift PLOS
    Pathogens.
     
    In een telefonisch interview met NoCamels legt Dr. Freud uit dat “De antilichamen zich op
    verschillende plekken aan het virus binden en neutraliseren het virus met verschillende
    mechanismen”. De antilichamen “waren effectiever wanneer ze werden gecombineerd dan
    alleen, en we kregen een zeer efficiënte neutralisatie van het virus in weefselkweek.”
     
    In afwachting van succesvolle klinische proeven met mensen, ondersteunen de gegevens van
    de studie “het gebruik van gecombineerde antilichaamtherapie om COVID-19 te voorkomen en
    te behandelen”, schreven de wetenschappers in hun studie.
     
    Het onderzoek begon in april, ongeveer een maand na de eerste blokkering van het nationale
    coronavirus door Israël. De wetenschappers rekruteerden 18 van Israëls eerste COVID-19-
    patiënten – 10 met milde of geen symptomen, en acht ernstig zieke patiënten die in het
    ziekenhuis werden opgenomen, en waarvan sommigen zelfs werden beademd, in de medische c
    entra Ichilov en Kaplan. Alle deelnemers herstelden van de ziekte.
     
    Ze ontdekten dat slechts een klein deel van de licht zieke deelnemers neutraliserende
    antilichamen ontwikkelde en sommigen geen. Ondertussen bevatte het bloed van alle ernstig
    zieke patiënten neutraliserende antilichamen.
     
    Deze bevindingen suggereren dat mensen met een milde of asymptomatische infectie de ziekte
    mogelijk een tweede keer kunnen oplopen, terwijl degenen die hersteld zijn van een ernstigere
    infectie mogelijk beschermd zijn, aldus de verklaring van de universiteit.
     
   
     
    “We hebben de cellen die deze antilichamen produceren gesequenced, deze cellen worden B-l
    ymfocyten genoemd, dit zijn cellen van het immuunsysteem ”, legt Dr. Freund uit, waarbij ze
    benadrukt dat ze van nature in het lichaam voorkomen.
     
    “Uiteindelijk waren we in staat om zes verschillende antilichamen te isoleren die het virus
    neutraliseerden, en produceerden ze in het laboratorium. Dus we reproduceerden in feite de
    antilichamen en maakten een monoklonale (in het laboratorium gemaakte identieke
    immuuncellen die allemaal klonen zijn van een unieke oudercel) antilichamen, en we mengden
    deze en testten hun gebruik bij het neutraliseren van het virus, alleen en in combinatie met
    elkaar, ”, voegde ze eraan toe.
     
    De cocktail van de Israëlische wetenschappers, legt dr. Freund uit, wordt op natuurlijke wijze
    verkregen door het immuunsysteem van de patiënt, wat betekent dat het waarschijnlijk veiliger
     is om te gebruiken “omdat het natuurlijke menselijke antilichamen zijn, en er zijn geen
    verwachte nadelige effecten”, vertelt ze aan NoCamels.
     
    De cocktail is in een celcultuur getest op het levende virus, maar nog niet op mensen. Omdat
    de antilichamen op natuurlijke wijze zijn ontwikkeld door het immuunsysteem van de patiënt,
    zijn ze waarschijnlijk veilig voor gebruik, zei Freund.
     
    “Omdat deze antilichamen stabiel zijn in het bloed, kan een preventieve injectie enkele weken
    en mogelijk zelfs maanden bescherming bieden”, zei ze.
     
    De volgende fase in het onderzoeksproject is het testen van de cocktail op mensen.
     
    Het volledige artikel: Joods.nl - Joop Soesan 16 oktober 2020
     
 
     
     
 

 

Hoe onze afweer worstelt met corona

    NRC Handelsblad - Sander Voormolen 9 oktober 2020
     
    Immunologie
    Waarom wordt de ene persoon doodziek van corona, terwijl een
    ander niet of nauwelijks iets merkt van de infectie?
     
    Alsof je midden in een dramatische film valt, zonder het begin te hebben gezien. Dat gevoel
    heeft medisch immunoloog Jacques van Dongen van het LUMC in Leiden als hij in zijn
    onderzoek probeert de reactie van het afweersysteem tegen het coronavirus SARS-CoV-2 te
    ontrafelen. „Bij mensen die positief testen op het virus heeft de infectie al minimaal vier dagen
    daarvoor plaatsgevonden. Patiënten die met corona in het ziekenhuis belanden hebben het
    virus nog veel langer onder de leden. Al die tijd is het immunologische proces al onderweg. Maar
    ik ben zo benieuwd hoe de afweer reageert op het moment dat het virus binnenkomt.”
     
    De manier waarop het immuunsysteem reageert op dit nieuwe coronavirus gaat soms tegen alle
    verwachtingen in. In de wetenschappelijke literatuur verschijnen regelmatig nieuwe verrassende
    inzichten. Wetenschappers doen hun best om het te rijmen met hun bestaande kennis. Maar
    eenduidig is het verhaal nog niet, ieder legt vanuit zijn eigen achtergrond een ander accent.
     
    Van Dongen benadrukt het belang van goede antistoffen, die zich richten tegen het gedeelte
    van het spike-eiwit waarmee het virus menselijke cellen binnendringt. Zijn collega van het UMC
    Groningen, vaccinoloog en immunoloog Debbie van Baarle, ziet juist een hoofdrol voor de
    afweer op basis van T-cellen. En viroloog Lia van der Hoek van het Amsterdam UMC legt de
    nadruk op de trukendoos van het virus, waarmee het aan de afweer ontsnapt.
     
    Het volledige artikel: NRC Handelsblad - Sander Voormolen 9 oktober 2020
     
 
     
     
 

 

Specifiek eiwit speelt rol bij massale aanmaak antilichamen

    Innovation Origins - :Petra Wiesmayer 16 september 2020
     
    Oostenrijkse wetenschappers hebben nieuwe inzichten opgedaan over een
    specifiek gen dat een sleutelrol speelt in het lichaamseigen afweersysteem.
     
   

Antilichamen spelen een cruciale rol in ons leven. Dat heeft de huidige coronapandemie ons wel

    geleerd. Ze beschermen ons tegen verdere besmetting.
     
    Deze zogenaamde immunoglobulinen kunnen op vele manieren tegen ziekteverwekkers worden
    gebruikt, omdat ze vreemde stoffen herkennen en markeren. Hierdoor kunnen onze
    immuuncellen deze stoffen op de lange termijn herkennen en bestrijden. Aan de andere kant
    helpen de immunoglobulinen ook specifiek om indringers te vernietigen met behulp van andere
    immuuncellen. De antilichamen worden geproduceerd in speciale productiefaciliteiten. Dat
    gebeurt in zogenaamde plasmacellen en wel met enkele duizenden per seconde.
     
    Een onderzoeksteam rond Dr. Josef Penninger van het Institut für Molekulare Biotechnologie der
     Österreichischen Akademie der Wissenschaften (IMBA) richtte zich nu op de rol van een
    specifiek eiwit in de productie van antilichamen: het JAGN1-gen. Penninger was eerder in staat
    om dit eiwit te identificeren als een actor in het immuunsysteem van het lichaam bij patiënten
    met ernstige aangeboren neutropenie (SCN). De ziekte SCN wordt veroorzaakt door een
    mutatie in het JAGN1-gen. Het leidt tot een abnormaal laag niveau van witte bloedcellen bij
    de getroffen patiënten. Door deze neutrofielen lijden ze aan ernstige infecties. Hun
    immuunsysteem kan zich immers niet voldoende verdedigen tegen bacteriële en
    schimmelinfecties.
     
    In het huidige onderzoek hebben de onderzoekers de rol van JAGN1 met betrekking tot de
   

zogenaamde B-cellen onderzocht. Dit zijn witte bloedcellen. Deze kunnen zich ontwikkelen tot

    plasmacellen wanneer ze vreemde stoffen (antigenen) herkennen, zoals chemicaliën, bacteriën,
    virussen en pollen. Elk van de plasmacellen kan dan duizenden specifieke antilichamen per
     seconde produceren die gericht zijn tegen een bepaald antigeen.
     
    Deze massaproductie vindt plaats op een specifieke plaats in de cel, het endoplasmatisch
    reticulum. De afgewerkte antilichamen worden dan “versierd” met suikermoleculen op hun Fc-
    regio. Dat is een gebiedje dat in wisselwerking staat met andere delen van het
    immuunsysteem. Dit proces, staat bekend als glycosylering. Het maakt het makkelijker voor
    het antilichaam om zich te binden aan andere immuuncellen. Dat versterkt de defensieve
    reactie van het lichaam. Het is bekend dat kenmerkende suikerstructuren die aan eiwitten
    vastzitten, effecten hebben op de stabiliteit van de eiwitten en de communicatie tussen de
    cellen en hun omgeving.
     
   

“Toen we JAGN1 in B-cellen van muizen uitschakelden, konden we een drastische vermindering

    van de antilichamen meten. De typische suikersignaturen die op de antilichamen zitten, waren
    ook veranderd. JAGN1 beïnvloedt de antilichaamfabrieken in de cellen”, verklaart de
    wetenschapper Dr. Astrid Hagelkrüys, eerste auteur van de huidige publicatie, die werd
    gepubliceerd in de Journal of Experimental Medicine werd gepubliceerd. “Bovendien werd hun
    glycosyleringspatroon – de toevoeging van specifieke suikermoleculen – gewijzigd in
    antilichamen met JAGN1-deficiënte B-cellen.”
     
    JAGN1 lijkt de antilichaamfabrieken in de cellen te beïnvloeden, zegt Dr. Penninger. “Tot onze
    verbazing leidt deze verandering in de suikerstructuur ook tot een beter bindend vermogen van
    de antilichamen voor andere immuuncellen en versterkt de afweerreactie.” De wetenschappers
    konden hetzelfde mechanisme in menselijke monsters aantonen. “Zeldzame genetische
    afwijkingen treffen slechts een paar mensen, maar soms kunnen er fundamentele principes van
    de biologie uit worden afgeleid”, aldus Penninger. “In dit geval hebben we kunnen aantonen dat
    een specifiek gen het endoplasmatisch reticulum beïnvloedt en dus essentieel is voor de
    massaproductie van antilichamen.” Tegelijkertijd ontdekten de onderzoekers ook dat de
    “suikerlaag” van de antilichamen is veranderd, “wat een belangrijk effect heeft op de manier
    waarop dergelijke antilichamen in het lichaam werken”.
     
    Originele publicatie: A crucial role for Jagunal homolog 1 in humoral immunity and antibody
    glycosylation in mice and humans, Hagelkruys et al, Journal of Experimental Medicine, 2020.
    doi: 10.1084/jem.20200559
     
    Volledig artikel: Innovation Origins - :Petra Wiesmayer 16 september 2020
     
 
     
     
 

 

Studie: 'Antilichamen tegen corona tot vier maanden na herstel

    aanwezig'
    HLN 2 september 2020 | bron ANP
     
    Antilichamen tegen het nieuwe coronavirus zijn tot vier maanden in hogere
    concentraties aanwezig in meer dan 90 procent van de herstelde coronapatiënten
    in IJsland. Dat wordt gesteld in een studie die gisteren is verschenen in het New
    England Journal of Medicine. 
     
    In eerdere studies werd juist waargenomen dat het aantal antilichamen tegen het longvirus
    binnen een aantal maanden na het herstel scherp afnam. Daardoor rezen vragen over de
    eventuele duur van de verhoogde immuniteit na een besmetting.
     
    De nieuwe IJslandse bevindingen dragen bij aan de kennis over herbesmettingsrisico’s en de
    duurzaamheid van eventuele vaccins, stelt Kari Stefansson, de topman van deCode Genetics,
    het biotechbedrijf dat de studie uitvoerde.
     
    De wetenschappers onderzochten bloedmonsters van meer dan 30.000 IJslanders. Van de 1.215
    mensen die volgens pcr-tests besmet zijn geweest, had 91 procent een toename van het aantal
    antilichamen in de twee maanden na de diagnose.
     
    Daarna bleef het aantal stabiel, aldus de onderzoekers. De resultaten, die gepubliceerd zijn in
    het New England Journal of Medicine, betreffen een homogene populatie binnen één land. De
    kans is dus groot dat soortgelijke studies onder andere populaties in andere landen ook andere
    resultaten opleveren.
     
    Het volledige artikel: HLN 2 september 2020 | bron ANP
     
 
     
     
 

 

Dit zijn de 9 meest kansrijke coronabehandelingen - een medicijn

    tegen Covid-19 is ook nodig als er een vaccin is
    Business Insider US - Andrew Dunn 26 augustus 2020
     
    De mens heeft in het verleden slechts één virus totaal weten te elimineren: de pokken.
     
    Net als vrijwel alle andere virussen zal het nieuwe coronavirus dat de wereld nu teistert,
    waarschijnlijk nooit helemaal verdwijnen. Daarom moet het virus worden bestreden met een mix
    van maatregelen om de gezondheid te beschermen: behandelingen met medicijnen én een
    vaccin.
     
    In het meest positieve scenario kan de productie van een vaccin eind dit jaar beginnen. Tegen
    die tijd zullen er wereldwijd nog vele honderdduizenden doden extra zijn gevallen.
     
    En zelfs als er een vaccin is, zal het nog lang duren voordat genoeg mensen dit toegediend
    hebben gekregen en groepsimmuniteit zal ontstaan. Er moeten nog veel hindernissen worden
    genomen voordat goed beschermende vaccins massaal kunnen worden geproduceerd en
    gedistribueerd.
     
    Dus naast een vaccin zijn er ook behandelingen en therapieën nodig tegen Covid-19.
     
    Er zijn de afgelopen maanden honderden mogelijke coronabehandelingen toegelaten tot de
    klinische testfase. Deze variëren van nieuwe medicatie die het virus direct te lijf kan gaan tot al
    bestaande medicijnen tegen andere ziektes die een immuniteitsrespons teweeg moeten
    brengen.
     
    “We hebben echt medicijnen nodig die helpen voorkomen dat besmette patiënten in het
    ziekenhuis belanden, of die in elk geval de duur van ernstige klachten beperken”, zei de
    Amerikaanse virusexpert en regeringsadviseur Anthony Fauci in juli tegen Facebook-oprichter
    Mark Zuckerberg.
     
    Business Insider heeft een overzicht gemaakt van negen behandelingen die volgens de
    wetenschappelijke gemeenschap het meest kansrijk zijn. De meeste daarvan worden al op
    mensen getest en sommigen zijn zelfs al goedgekeurd voor gebruik bij noodgevallen. Dat geldt
    bijvoorbeeld voor de plasmatherapie die onder druk van de Amerikaanse president [...]
    versneld werd goedgekeurd.
     
    In de tabel hieronder staan deze negen veelbelovende medicijnen en behandelingen op
    alfabetische volgorde.
     
   

     
    Lees verder voor een toelichting op de werking van de meest kansrijke coronabehandelingen:
    Business Insider US - Andrew Dunn 26 augustus 2020
     
    Het volledige artikel: Business Insider US - Andrew Dunn 26 augustus 2020
     
 
     
     
 

 

Niet iedereen die Corona krijgt maakt ook antilichamen aan

    Innovation Origins - Petra Wiesmayer 26 augustus 2020
     
    Wetenschappers van het universitair ziekenhuis van Jena onderzoeken verder of
    deze mensen die geen antistoffen hebben, ook geen immuniteit hebben
    opgebouwd.
     
    Duitse wetenschappers van het Universiteitsziekenhuis van Jena (UKJ) hebben aangetoond dat
    niet iedereen die ziek wordt door het coronavirus, ook antilichamen tegen dat virus aanmaakt.
    Of ze ook geen immuniteit opbouwen, is nog de vraag. Dat mensen in elk geval twee keer
    Corona kunnen krijgen, bleek vorige week. In Hong Kong werd een man die in april COVID-19
    opliep, opnieuw met deze ziekte geïnfecteerd.
     
    De UKJ begon in mei een studie in Neustadt in Thüringen. De dorp, die iets minder dan 1.000
    inwoners telt, stond vanaf 22 maart 2020 twee weken onder quarantaine. Aan het einde van
    deze periode bleek dat er 49 mensen besmet waren. Twee van hen stierven.
     
    Een tienkoppig team van wetenschappers onderzocht alle inwoners op het virus. Zowel door
    middel van uitstrijkjes voor acute infecties, als door middel van antilichaamtests voor vroegere
    infecties. Ze namen bloed- en keelspoelwatermonsters, vroegen hen naar de details van de
    symptomen en de mogelijke blootstelling aan het virus.
     
    De wetenschappers rond Prof. Mathias Pletz, directeur van het Instituut voor
    Infectiegeneeskunde en Ziekenhuishygiëne van de UKJ, kwamen tot een nog veel verrassender
    uitkomst van hun onderzoek. Niet alle mensen die aan het begin van het jaar als geïnfecteerd
    werden gediagnosticeerd, hadden antistoffen in hun bloed.
     
    “We waren verbaasd dat de helft van de besmette mensen, bij wie het virus 6 weken eerder was
    ontdekt, geen antilichaamtiters (titer= hoeveelheid bepaalde antilichamen in het bloed; red.)
    had, hoewel we er met zes verschillende tests naar zochten”, zegt Prof. Pletz. “Dit verrassende
    resultaat roept veel nieuwe vragen op. Het is duidelijk dat zelfs met een negatieve
    antilichaamtest niet echt kan worden uitgesloten dat er eerder een COVID-infectie is geweest.”
     
    Bovendien is het ook niet duidelijk “of het gebrek aan antilichaam productie na een COVID-
    infectie kan worden gelijkgesteld met het gebrek aan immuniteit,” zei de infectioloog. Om deze
    vraag tot op de bodem uit te zoeken, voeren wetenschappers van het Instituut voor
    Immunologie onder leiding van Prof. Dr. Thomas Kamradt nu verder onderzoek uit.
     
    Ze zoeken naar specifieke afweercellen in studiedeelnemers die ondanks een bevestigde
    infectie geen antilichamen hebben aangemaakt. Deze onderzoeken zijn echter uitgebreid en
    lopen nog steeds. Daarnaast plannen de onderzoekers volgend najaar verder onderzoek in
    Neustadt.
     
    Het volledige artikel: Innovation Origins - Petra Wiesmayer 26 augustus 2020
     
 
     
     
 

 

AstraZeneca start onderzoek naar Covid-19-medicijn

    Business AM - Sofie van Waeyenberghe 25 augustus 2020
     
    Brits-Zweedse farmagroep AstraZeneca is begonnen met klinische testen van
    een medicijn tegen Covid-19. De eerste vrijwilligers worden momenteel getest.
     
    Het bedrijf werkt aan een middel dat getest wordt als vaccin, in samenwerking met de
    universiteit van Oxford. Tegelijk zou het medicijn ook werken als patiënten al Covid-19
    opgelopen hebben. Om die functie te testen, worden deze proeven georganiseerd. Het middel
    heet AZD7442 en is een combinatie van twee types antilichamen.
     
    AstraZeneca zal het medicijn testen op 48 vrijwilligers in het Verenigd Koninkrijk. Die zijn
    allemaal tussen de 18 en 55 jaar oud. Het middel moet eerst veilig bevonden worden en daar
     
    Het is een belangrijke mijlpaal voor het middel. Dat het zowel kan helpen tegen reeds
    bestaande infectie en werken als vaccin, zou een extra bonus betekenen voor AstraZeneca.
     
    Mene Pangalos, topman bij het ontwikkelingsteam van AstraZeneca, zegt aan de Britse krant
    The Guardian: ‘Deze testen zijn een belangrijke mijlpaal voor de ontwikkeling van onze
    monoclonale antilichamencombinatie om Covid-19 te bestrijden of voorkomen.’
     
    Deze combinatie van antilichamen, gecombineerd met onze eigen technologie heeft het
    potentieel om zowel de effectiviteit als de duurzaamheid van het vaccin te verzekeren.
    Daarnaast vermindert het risico op resistentie.’
     
    Het volledige artikel: Business AM - Sofie van Waeyenberghe 25 augustus 2020
     
 

 

     
     
 

 

Nieuwe studies bieden hoop: ook zonder besmetting heb je mogelijk

    weerstand tegen corona
    Trouw - Marco Visser 22 augustus 2020
     
    Onderzoek naar de rol van zogeheten T-cellen biedt hoop dat mensen in hun
    immuunsysteem meer wapens hebben om het coronavirus te verslaan dan
    gedacht.
     
    Bij sommige mensen lijkt het immuunsysteem het coronavirus te herkennen als gevaarlijke
    indringer, zonder dat deze personen ooit eerder zijn besmet met het virus. Diverse studies die
    de afgelopen weken verschenen, laten dat zien en leiden tot opwinding bij immunologen. Als de
    eerste bevindingen blijken te kloppen, hebben mensen een extra wapen tegen Covid-19. 
     
    Het coronavirus dat eind vorig jaar in China opdook werd aanvankelijk het ‘nieuwe coronavirus’
    genoemd. Eigenlijk klopt dat niet. Het virus was al lang onder ons, alleen niet in mensen. Het
    is dus geen gif uit een ander sterrenstelsel dat ineens opduikt en waarvoor alle aardse wetten
    niet gelden. Reacties in het lichaam die optreden bij andere virussen, kunnen wetenschappers
    op het spoor zetten om meer te leren over Sars-Cov-2. 
     
    Precies dat gebeurde toen immunologen keken naar de respons van zogeheten T- en B-cellen
    in het afweersysteem. In bloedmonsters van Nederlanders, Amerikanen, Duitsers, Engelsen en
    Singaporezen zagen zij afweerreacties terwijl de personen van wie het bloed afkomstig was,
    nooit waren geïnfecteerd.
     
    De T-cellen zijn samen met de B-cellen het geheugen en de opruimingsdienst van het
    immuunsysteem. Is een klus eenmaal geklaard, dan wordt dat keurig in het geheugen
    opgeslagen zodat zij bij een hernieuwde infectie met het virus direct de juiste
    bestrijdingsmiddelen kunnen inzetten. Maar komt er een geheel nieuw virus binnen, dan moet
    het immuunsysteem helemaal bij het begin opstarten. Dat duurt een aantal dagen. Met alle
    gevolgen van dien voor de zieke patiënt.
     
    Bekend was al dat er soms kruisreacties kunnen optreden. Zo heet het effect als het geheugen
    van de B- en T-cellen de nieuwe indringer nog nooit hebben gezien, maar toch menen te
    herkennen aan de hand van eerder onschadelijk gemaakte virussen. Dat die kruisreacties ook
    lijken op te treden bij Sars-Cov-2, was nog niet bekend. Vandaar het enthousiasme toen
    wetenschappers in diverse internationale wetenschappelijke tijdschriften dit effect beschreven.
     
    In Nederland doet immunologe Mirjam Heemskerk aan het Leids Universitair Medisch Centrum
    onderzoek naar onder meer T-cellen. Ook zij zag in een kleine proef hoe kruisreacties
    optraden. “Wij zagen dat immuunsysteem reageerde op Sars-Cov-2 in bloedmonsters uit 2018,
    de tijd dus voor Covid-19. Wij hebben de monsters van vijf individuen bekeken en bij één
    monster zagen we een T-cel-respons. Het was weliswaar een andere respons dan bloedmonsters
    van zieke patiënten lieten zien, maar er was wel degelijk een reactie. Het is dus niet zo dat we
    helemaal geen immuniteit hebben tegen dit virus. Waarschijnlijk hebben we dat wel door
    eerdere coronavirussen die we hebben gehad.”
     
    Onderzoekers gaan ervan uit dat ongeveer 20 tot 50 procent van de mensen T- en B-cellen
    heeft die het nieuwe coronavirus kunnen herkennen. Dat zou direct verklaren waarom zoveel
    mensen geen klachten krijgen terwijl ze toch positief zijn getest. Het Amerikaanse RIVM, het
    CDC, schat dat 40 procent van de geïnfecteerden asymptomatische klachten heeft. Dat wil
    zeggen: milde of geen klachten. In de sloppenwijken van India ligt dat percentage waarschijnlijk
    nog hoger. Daar lijkt het virus nauwelijks greep te krijgen op de bevolking.
     
    “De B- en T-cellen kunnen daar deels een verklaring voor zijn”, zegt Heemskerk. “Wat ook
    meespeelt is dat het immuunsysteem van mensen in sloppenwijken alerter is. Zij komen veel
    meer in aanraking met pathogenen als virussen en bacteriën, waardoor het virus al wordt
    opgeruimd voordat de B- en T-cellen aan de slag gaan. Hierdoor is het percentage van mensen
    met asymptomatische klachten in de sloppenwijken van India mogelijk hoger dan in Europa of
    de Verenigde Staten.”
     
    Heemskerk is niet zo somber als sommige virologen die met afgrijzen zien hoe antilichamen
    tegen Covid uit het bloed verdwijnen. “Antilichamen verdwijnen omdat ze niet meer nodig zijn
    als het virus er niet is. Maar je hebt je geheugencellen die ervoor zorgen dat de antistoffen
    direct weer aangemaakt worden als dat nodig is. Het hele vaccinatiebeleid is op dat principe
    gebaseerd.”
     
    Door de kruisreactiviteit van het immuunsysteem ziet de toekomst er volgens Heemskerk beter
    uit dan soms wordt geschetst. “Er is namelijk een percentage van de mensen dat via T- en B-
    cellen waarschijnlijk minder ziek wordt.” Toch is er nog veel meer onderzoek nodig om dit te
    bevestigen, zegt ze.
     
    Dat zegt ook Eric Snijder, viroloog in het Leids Universitair Medisch Centrum. Hij vindt het nog
    veel te vroeg voor conclusies. “De responsen van T-cellen bij mensen zijn zwaar
    onderbestudeerd,” zegt hij. Wel acht hij het waarschijnlijk dat kruisreacties bij T- en B-cellen
    optreden als virussen sterk op elkaar lijken. “Zowel Sars-Cov-1 als Sars-Cov-2 zijn beta-
    coronavirussen”, zegt hij. “Twee gangbare verkoudheidsvirussen behoren ook tot de beta-
    coronavirussen. Zij staan dus genetisch relatief dicht bij Sars-Cov-2. Die twee zouden in mijn
    ogen een interessante bron kunnen zijn voor een studie. Het is allemaal nog erg speculatief,
    maar het begint wel te borrelen. Toch moeten we niet vergeten dat er heel veel factoren zijn die
    het verloop van een infectie bepalen. Van virologische, immunologische kant en genetische
    kant.”
     
    Het volledige artikel: Trouw - Marco Visser 22 augustus 2020
     
 
     
     
 

 

Sanquin start met productie coronageneesmiddel

    Pharmaceutisch Weekblad 13 augustus 2020
     
    De Bloedbank heeft de eerste drieduizend kilo plasma dat rijk is aan antistoffen
    tegen het coronavirus overgedragen aan Sanquin Plasma Products. Dit bedrijf
    verwerkt het plasma tot een geneesmiddel. Als een klinische studie in oktober de
    werkzaamheid bevestigt, kan dit middel worden ingezet om kwetsbare groepen
    te beschermen tegen het coronavirus.
     
    Daphne Thijssen, directeur Bloedbank en lid van Sanquins Raad van Bestuur vindt dat in korte
    tijd grote stappen zijn gemaakt in de strijd tegen het coronavirus. “Eind juli hadden we de
    tienduizendste donor verwelkomd, waren tienduizend donaties gerealiseerd, hadden we duizend
    donoraanmeldingen op één dag, en hadden we de eerste donor met tien donaties.”
     
    Het uiteindelijke doel is zestienduizend donoren die binnen twintig weken tot wel vijftigduizend   
    donaties kunnen doen om de gewenste dertigduizend kilo bloedplasma te produceren. Daarvan
    is nu dus 10% gerealiseerd. Eerder al is honderd kilo plasma geleverd voor de klinische studie
    van de internationale CoVIg Plasma Alliantie. Deze alliantie onderzoekt of het
    plasmageneesmiddel daadwerkelijk effectief is. Blijkt dat het geval dan kan Sanquin Plasma
    Products de ampullen met geconcentreerde antistoffen inzetten voor risicogroepen in Nederland.
     
    Het volledige artikel: Pharmaceutisch Weekblad 13 augustus 2020
     
 
     
     
 

 

De zoektocht van Nederland naar hét middel tegen covid [deel 2]

    FD - Anna Dijkman, Thieu Vaessen 14 juli 2020
     
    In afwachting van een vaccin tegen corona zoekt de wereld ook koortsachtig naar medicijnen
    tegen covid-19. Met tientallen onderzoeken is Nederland 'best groot' op het gebied van corona. ‘
    Er zijn kostbare jaren verspild sinds de sars-uitbraak van 2003.’ Deel twee van een tweeluik
    over coronavaccins en -medicijnen.
     
    In het kort
    In Nederland lopen tientallen onderzoeken naar een medicijn voor covid-19.
    Universiteiten en biotechbedrijven onderzoeken bestaande middelen en ontwikkelen nieuwe.
    Om nieuwe pandemieën te voorkomen is een medicijn nodig dat ook tegen andere
    coronavirussen werkt.
     
    Er ligt soms wat veel nadruk op het ontwikkelen van een vaccin, vindt hoogleraar moleculaire
    virologie Eric Snijder van het LUMC waar hij ook de onderzoeksafdeling medische microbiologie
    leidt. Geneesmiddelen zijn minstens zo belangrijk, al is het maar om de tijd te overbruggen tot
    er een vaccin is.
     
    'Eigenlijk moeten we nog een stap verder gaan en een aantal medicijnen vinden die werken
    tegen álle coronavirussen,' zegt Snijder. Als dat was gebeurd na de sars-uitbraak in 2003 —
    veroorzaakt door een 'broertje' van het huidige coronavirus — hadden we nu een middel gehad.
    'Er zijn al kostbare jaren verspild, dus hopelijk doen we dat nu beter en zijn we straks klaar voor
    sars-3 en sars-4.’
     
    In Nederland wordt veel aan onderzoek en ontwikkeling van medicijnen gedaan. 'Als klein
    landje zijn we best groot in het onderzoek naar coronavirussen', zegt hoogleraar Snijder. Drie
    Nederlandse universiteiten houden zich er al decennialang mee bezig; zij werken ook veel
    samen in Europees verband. Daarnaast zoeken verschillende Nederlandse biotechbedrijven naar
    medicijnen. Het gaat vaak om middelen voor andere ziektes die ook lijken te helpen tegen het
    coronavirus.
     
    Nieuwe middelen zijn nog allemaal in de (vroege) ontwikkelingsfase en worden nog niet op
    mensen getest. De meeste zullen de eindstreep nooit halen. Snijder: 'Het is een piramide: een
    brede onderkant met duizenden mogelijkheden en dan blijven aan de top hopelijk een paar
    bruikbare medicijnen over.'
     
    'Er zijn verschillende medicijnen mogelijk voor verschillende fasen van de ziekte', legt internist-
    infectioloog Mark de Boer van het LUMC uit. De Boer is ook voorzitter van de Stichting
    Werkgroep Antibiotica Beleid (SWAB) die een advies voor medicijngebruik bij covid-19 heeft
    opgesteld. 'Zowel vóórdat het virus een cel binnendringt, als daarna.'
     
    Virussen hebben andere cellen nodig om zich te vermenigvuldigen. Ze nemen daarvoor als het
    ware de productiefaciliteit van lichaamscellen over en leggen zichzelf onder de kopieermachine.
    Deze nieuwe virusdeeltjes infecteren dan weer andere cellen (die deze vijandige overname
    meestal niet overleven).
     
    Medicijnen kunnen dat proces in verschillende stadia dwarsbomen, zegt De Boer. 'Daarnaast zijn
    er nog middelen die een overmatige ontstekingsreactie afremmen.'
     
    Er zijn zoveel Nederlandse initiatieven dat een overzicht geven onmogelijk is. Het FD selecteerde
    er een aantal.
     

1

  Pak het virus
    Stap 1 in de strijd tegen het virus: schakel het uit voordat het een cel binnendringt. Dat is de
    taak van antistoffen in het lichaam. Bij een onbekend virus duurt het alleen even voordat je
    lichaam die antistoffen aanmaakt. Daar zou een medicijn bij kunnen helpen.
     
    Een manier is om het lichaam antistoffen toe te dienen. Dit kan preventief werken of, als het in
    een vroeg stadium wordt gegeven, voorkomen dat iemand ernstig ziek wordt. Anders dan bij
    een vaccin is de immuniteit alleen niet blijvend. Bij de Universiteit Utrecht bleek zo'n antistof
    nog in de vriezer te liggen. Dat kwam voort uit onderzoek met het Erasmus MC naar het eerste
    sars-virus. Sinds juni is er een deal met Abbvie, een grote Amerikaanse farmaceut, voor de
    verdere ontwikkeling.
     
    Minder bekend is dat biotechbedrijf ISA Pharmaceuticals werkt aan een medicijn tegen covid-19.
    De onderneming uit Leiden zoekt bewust geen aandacht voor het initiatief, omdat het bedrijf
    zich niet te veel wil laten afleiden van zijn kerntaak: immuuntherapie tegen kanker.
    ISA werkt aan een covid-medicijn dat een immuunreactie oproept bij mensen die geïnfecteerd
    zijn. Zieke cellen worden dan opgeruimd.
    'Onze technologie is heel geschikt om chronische virusinfecties te bestrijden', zegt ISA-ceo
    Gerben Moolhuizen. 'Tot nu toe gebruikten we die technologie tegen virussen die kanker
    kunnen veroorzaken, maar het principe kan ook werken bij het coronavirus.'
     
    Het Leidse bedrijf is het medicijn al aan het testen op dieren. Als dat positieve resultaten
    oplevert, gaat Moolhuizen op zoek naar een rijker farmabedrijf dat de verdere
    ontwikkelingskosten van het middel kan betalen. 'We zijn al in gesprek met enkele partijen.'
     

2

  Het virus remmen
    Een virusremmer kan op verschillende momenten een virus dwarsbomen, als dat eenmaal een
    cel is binnengedrongen. Zo steekt remdesivir, dat eind juni als eerste medicijn tegen covid-19
    is goedgekeurd door de Europese medicijnautoriteit, een stokje voor het kopiëren van het
    genetische materiaal van het virus. Remdesivir is ooit ontwikkeld tegen hepatitis C en is een
    goed voorbeeld van een bestaand middel dat ook (enigszins) tegen sars-cov-2 blijkt te werken.
    Patiënten herstellen gemiddeld sneller dankzij dit middel.
     
    Verschillende onderzoeksgroepen richten zich op breedwerkende remmers tegen de hele
    coronavirusfamilie. Ook Snijder en zijn collega's werken hier samen met zeven Europese
    partners aan. Het kan alleen nog wel een aantal jaren duren voordat een dergelijk middel er is.
     
    Het Nijmeegse Protinhi Therapeutics is een jong en klein biotechbedrijf dat virusremmers
    ontwikkelt tegen infectieziektes als dengue, zika en het westnijlvirus. Toevallig zat er ook een
    virusremmer bij die niet goed werkt tegen dengue, maar die geschikt lijkt om een grotere groep
    coronavirussen aan te pakken. Niet alleen het huidige coronavirus, maar ook sars, mers en de
    coronavirussen die vermoedelijk nog komen.
    Het bedrijf werkt samen met drie universiteiten, waaronder het LUMC. 'De moleculen worden
    eerst in Nijmegen onderzocht en vervolgens in Leiden getest', legt moleculair viroloog Martijn
    van Hemert van het LUMC uit. 'Het middel van Protinhi werkt net als remdesivir door enzymen
    te blokkeren die essentieel zijn voor de reproductie van het virus.'
     

3

  Beperk de schade
    Bij ernstig zieke patiënten is het virus vaak niet meer het probleem, maar kampt het lichaam
    onder meer met de gevolgen van een sterke immuunreactie. Dat kan blijvende schade
    veroorzaken. Zo zijn er patiënten die ademhalingsklachten houden, doordat in de longen
    littekenweefsel is ontstaan na een ontsteking.
     
    Een bestaand middel als dexamethason bijvoorbeeld remt die ontstekingsreactie. Uit een
    onlangs gepubliceerde, groot opgezette studie van de universiteit van Oxford bleek dat de
    sterfte aanzienlijk lager was onder covid-19-patiënten die het middel kregen.
     
    Het Nederlandse Pharming heeft mogelijk zo'n middel tegen covid-19 in huis. Het
    beursgenoteerde biotechbedrijf verkoopt tot nu toe slechts één medicijn: Ruconest tegen de
    zeldzame aandoening angio-oedeem. Het toeval wil dat juist deze ontstekingsremmer ook wel
    eens in staat zou kunnen zijn de overmatige immuunreactie waar veel covid-patiënten mee
    kampen, te beteugelen.
     
    Pharming maakte bijna drie maanden geleden bekend dat bij een kleinschalige test vier van de
    vijf patiënten herstelden, nadat ze Ruconest hadden gekregen. Beleggers reageerden euforisch.
    De beurswaarde van Pharming steeg op één dag met ruim €180 mln. Het wachten is nu op de
    uitkomst van een groter onderzoek.
     
    Mocht het middel effectief blijken, dan kan het snel beschikbaar komen omdat toezichthouders
    het al eerder als veilig hebben beoordeeld. Een nadeel is wel dat het moeilijk in grote
    hoeveelheden is te produceren. De werkzame stof wordt gewonnen uit de melk van genetisch
    gemanipuleerde konijnen. Pharming wil in de nabije toekomst ook koeien inzetten, wat
    de productiecapaciteit aanzienlijk zou vergroten.
     
    Het volledige artikel: FD - Anna Dijkman, Thieu Vaessen 14 juli 2020
     
 
     
     
 

 

Afweer tegen corona verdwijnt snel uit het bloed

    NRC Handelsblad - Sander Voormolen 13/14 juli 2020
     
    Afweerstoffen tegen het nieuwe coronavirus verdwijnen al na paar maanden uit het bloed. Dat
    roept vragen op over de haalbaarheid van groepsimmuniteit en de werking van vaccins.
     
    De afweer tegen het nieuwe coronavirus slijt snel. De antistoffen die mensen aanmaken als zij
    met het SARS-CoV-2 geïnfecteerd raken, zijn soms al binnen enkele maanden uit hun bloed
    verdwenen, waardoor de patiënten mogelijk opnieuw vatbaar zijn voor Covid-19. Dat blijkt
    uit een Brits onderzoek uitgevoerd onder 65 Covid-19-patiënten in het Londense ziekenhuis,
    Guy’s en St. Thomas’ Hospital. Het manuscript waarin de resultaten worden beschreven, kwam
    dit weekend online, maar is nog niet in een wetenschappelijk tijdschrift gepubliceerd. Het is voor
    het eerst dat de ontwikkeling van de immuniteit in Covid-19-patiënten gedurende langere tijd is
    bestudeerd.
     
    Bij zestig procent van deelnemers kwam een sterke antistoffenreactie op gang die een piek had
    in de drie tot vier weken na de eerste ziekteverschijnselen. Maar twee maanden later had nog
    maar zestien procent van de patiënten veel antistoffen in het bloed. Bij sommige mensen was
    de concentratie wel twintig keer minder geworden. De onderzoekers willen de groep nog langer
    volgen om te zien of de daling nog verder doorzet. De vraag is nog of deze herstelde patiënten
    door die snel afnemende afweer opnieuw Covid-19 kunnen krijgen. Daarvoor zijn vooralsnog
    geen aanwijzingen, maar het is iets om rekening mee te houden.
     
    De uitkomst van het onderzoek laat in ieder geval wel de hoop vervliegen op groepsimmuniteit
    als bescherming tegen de epidemie. Groepsimmuniteit wordt volgens deskundigen bereikt als
    tweederde van de bevolking afweer tegen het virus heeft; dan zijn er zoveel mensen die niet
    meer vatbaar zijn voor het virus dat een epidemie vanzelf zal uitdoven. Maar als mensen snel
    hun weerstand weer verliezen, is het opbouwen van groepsimmuniteit tegen SARS-CoV-2
    onhaalbaar.
     
    Het volledige artikel: NRC Handelsblad - Sander Voormolen 13/14 juli 2020
     
 
     
     
 

 

'Sommige coronapatiëenten raken immuniteit mogelijk al binnen enkele maanden kwijt'

    Scientias - Caroline Kraaijvanger 13 juli 2020
     
    De antistoffen die ze tijdens de infectie aanmaken, houden slechts kort stand.
     
    Een nieuw onderzoek, uitgevoerd onder tientallen coronapatiënten, lijkt dat nu te bevestigen.
    Het toont aan dat de antistoffen die mensen nadat ze door SARS-CoV-2 geïnfecteerd zijn,
    aanmaken al vrij snel weer afnemen. Dat schrijven Britse onderzoekers in hun paper, dat nog
    collegiale toetsing (peer review) moet ondergaan.
     
    Het onderzoek wijst verder uit dat het aantal antistoffen dat mensen aanmaken, nauw
    samenhangt met de ernst van de infectie. Bij mensen die ernstig ziek worden door toedoen van
    het virus, ligt de antistofconcentratie hoger. Bovendien duurt het langer voor die concentratie
    weer op het niveau van voor de infectie is.
     
    Met het nieuwe onderzoek stapelt het bewijs dat mensen na infectie slechts kortdurend immuun
    zijn voor SARS-CoV-2 zich op. Wel moet daarbij worden opgemerkt dat in het onderzoek slechts
    gekeken is naar één manier waarop ons lichaam met SARS-CoV-2 kan afrekenen, namelijk
    antistoffen. Er zijn echter nog andere manieren waarop ons lichaam het virus te lijf kan gaan, zo
    kan het ook T-cellen inzetten en onderzoekers van het Erasmus MC stelden eerder al dat het
    activeren van deze cellen minstens zo belangrijk is als de aanmaak van antistoffen. Bovendien
    kunnen de T-cellen een cruciale rol spelen in de immuniteit op lange termijn.
     
    Wat ook onduidelijk blijft, is wat de afname van antistoffen nu precies betekent voor een
    eventuele tweede infectie. Het is namelijk niet heel ongebruikelijk dat de concentratie
    antistoffen – en ook de concentratie T-cellen – na een infectie uiteindelijk weer afneemt. Maar
    daarmee ben je niet automatisch terug bij af. Want die concentraties antistoffen en T-cellen
    kunnen bij een tweede infectie vervolgens wel veel sneller toenemen, waardoor de infectie de
    tweede keer toch anders – milder – verloopt. Of dat ook bij SARS-CoV-2 het geval is, weten we
    niet. Mocht het zo zijn, dan zou dat voorzichtig goed nieuws zijn voor mensen die het virus al
    hebben gehad. Maar het betekent tegelijkertijd dat zij niet echt immuun zijn voor het virus en
    het tijdens een tweede infectie – zelfs als die milder verloopt – wel (opnieuw) kunnen
    verspreiden.
     
    Het volledige artikel: Scientias - Caroline Kraaijvanger 13 juli
     
 
     
     
 

 

Helaas: Bloedplasma versnelt herstel coronapatiënten waarschijnlijk

    niet
    Welingelichte Kringen - Jeanette Kras 6 juli 2020
     
    Wetenschappers hoopten dat het toedienen van bloedplasma met antistoffen het herstel van
    ernstig zieke coronapatiënten zou bespoedigen. Dat lijkt helaas niet het geval te zijn,
    concluderen onderzoekers van het Erasmus MC en bloedbank Sanquin.
     
    De onderzoekers behandelden 86 patiënten die vanwege corona in het ziekenhuis waren
    opgenomen met bloedplasma van genezen patiënten. De antistoffen in het plasma zouden het
    herstel moeten bevorderen. Een tussentijdse evaluatie heeft uitgewezen dat de patiënten zelf
    al antistoffen aanmaakten op het moment dat ze in het ziekenhuis terechtkwamen. Het
    toegediende bloedplasma had dus geen effect meer.
     
    Het onderzoek is stilgelegd vanwege een gebrek aan resultaat en omdat er nog maar weinig
    patiënten worden opgenomen. De wetenschappers gaan zich nu richten op zieke mensen die
    nog geen antistoffen aanmaken.
     
    “We denken daarbij aan patiënten die na een aantal dagen ziekte niet vanzelf lijken te
    genezen, maar nog niet zijn opgenomen in een ziekenhuis”, zegt hoofdonderzoeker Bart
    Rijnders. “Ook mensen die al kwetsbaarder zijn en dus een grotere kans hebben om alsnog
    opgenomen te worden, zouden daarvoor in aanmerking kunnen komen,” klinkt het.
     
    Het volledige artikel: Welingelichte Kringen - Jeanette Kras 6 juli 2020
     
 
     
     
 

 

Nieuw inzicht in afweer tegen corona

    Medical Facts - Alida Bunning-Hennink 29 juni 2020
     
    Onderzoek van het Erasmus MC laat zien dat er naast antistoffen tegen COVID-10 nog een
    belangrijke speler ingezet kan worden: de T-cel, die de infectie opruimt. Een vaccin dat zorgt
    voor de aanmaak van antistoffen én T-cellen activeert, zou wel eens het beste kunnen zijn. Dit
    schrijven onderzoekers van Erasmus MC vandaag in het wetenschappelijke tijdschrift Science
    Immunology.
     
    Het volledige artikel: Medical Facts - Alida Bunning-Hennink 29 juni 2020
     
 
     
     
 

 

Het Hadassa ziekenhuis behandelt virus patiënt met nieuw

    geconcentreerd vaccin
    Joods.nl - Joop Soesan 24 juni 2020
     
    Het Hadassah Medical Center in Jeruzalem / Ein Kerem heeft zijn eerste COVID-19- patiënt
    behandeld met een nieuw ‘passief vaccin’. Het middel is samen met het Israëlische
    biofarmaceutische bedrijf Kamada ontwikkeld. Volgens Hadassah-directeur Zeev Rotstein
    ‘reageerde de patiënt positief op de behandeling’.
     
    Het antilichaam concentraat (immunoglobuline of IgG) is ontwikkeld met behulp van plasma dat
    Hadassah heeft afgenomen bij ex-corona-patiënten die de ziekte hebben gehad en nu negatief
    testen op het virus.
     
    Passieve immunisatie is wanneer een patiënt de voorgevormde antilichamen krijgt toegediend.
    Bij een actief vaccin wordt de patiënt geïnjecteerd met een dode of verzwakte versie van een
    virus waardoor het immuunsysteem zelf antilichamen gaat aanmaken.
     
    Hoewel dit het eerste antilichaam concentraat is dat aan een patiënt wordt toegediend, zijn
    verschillende Israëlische patiënten via transfusie behandeld met bevroren plasma. In april
    verbeterde de situatie van een 29-jarige haredi coronavirus-patiënt die wordt behandeld in
    het Samson Assuta Ashdod University Hospital naar verluidt van ernstige naar ernstige maar
    stabiele toestand. Patiënten werden ook behandeld in onder meer het Yitzhak Shamir Medical
    Center in Be’er Ya’acov.
     
    Volledig artikel: Joods.nl - Joop Soesan 24 juni 2020
     
 
     
     
 

 

Israëlische onderzoekers boeken vooruitgnag in onderzoek naar

    COVID-19 vaccin
    Joods.nl - Joop Soesan 22 juni 2020
     
    Onderzoekers van het Israel Institute for Biological Research en het Weizmann Institute of
    Science hebben een artikel gepubliceerd waarin positieve proeven met een coronavirus vaccin
    op hamsters worden samengevat.
     
    Tijdens de proeven werden twee groepen hamsters besmet met Covid-19 waarna het vaccin
    aan een van de groepen werd toegediend.
     
    De hamsters in de gevaccineerde groep vertoonden minder gewichtsverlies en minder schade
    aan hun longen dan de groep die niet was gevaccineerd. Er waren geen sporen van het virus
    meer in het bloed van de gevaccineerde hamsters te zien. Bovendien ontwikkelden de
    gevaccineerde hamsters neutraliserende antilichamen – het belangrijkste antilichaam dat
    coronavirus infectie voorkomt.
     
    De resultaten van het Israëlische onderzoek zijn gepubliceerd op de bioRxiv-website voor peer
    review.
     
    Naast het Israel Institute for Biological Research is ook het Israëlisch MigVax, een
    dochteronderneming van het Migal Galilee Research Institute, bezig met het ontwikkelen van
    een vaccin.
     
    Volledig artikel: Joods.nl - Joop Soesan 22 juni 2020
     
 
     
     
 

  Covid-19 wordt mogelijk ook ernstig gehinderd door het
    mazelenvaccin
    Scientias - Caroline Kraaijvanger 22 juni 2020
     
    Het vaccin kan langlevende immuuncellen genereren die ernstige ontstekingsreacties
    afremmen.
     
    Tot die voorzichtige conclusie komen onderzoekers in het blad mBio. Ze baseren zich onder
    meer op laboratoriumonderzoek, maar pleiten op basis van hun resultaten voor klinisch
    onderzoek, waarbij het vaccin aan mensen wordt toegediend om te achterhalen of het echt
    bescherming kan bieden tegen een ernstig of zelfs fataal ziekteverloop na infectie door het
    coronavirus SARS-CoV-2.
     
    Het mazelenvaccin is eigenlijk een gecombineerd vaccin, waarbij men ingeënt wordt tegen de
    bof, mazelen en rode hond. Het vaccin wordt dan ook wel aangeduid als BMR. Het vaccin is een
    zogenoemd verzwakt levend vaccin. Dat betekent dat er levende, maar sterk verzwakte bof-,
    mazelen- en rodehondvirussen in zitten. Deze virussen kunnen doordat ze verzwakt zijn, de
    verschillende ziekten niet veroorzaken, maar het lichaam wel aanzetten om antistoffen tegen
    deze ziekten aan te maken. En zo zijn mensen na vaccinatie tegen deze ziekten beschermd.
     
    Eerder is al aangetoond dat dergelijke verzwakte levende vaccins niet alleen bescherming
    bieden tegen de virussen die ze herbergen. De vaccins lijken onze afweer zodanig te trainen
    dat het bij een volgende infectie – zelfs als het bijvoorbeeld niet om het mazelen-, bof- of
    rodehondvirus gaat – veel efficiënter kan optreden.
     
    Die constatering biedt in deze tijd – waarin we te maken hebben met een virus waar nog geen
    vaccin voor is – grote kansen. Zo werden eerder dit jaar zowel ouderen als
    ziekenhuispersoneel bij wijze van proef al ingeënt tegen tuberculose, in de hoop dat dit BCG-
    vaccin – met daarin een verzwakt levend tuberculosevirus – bescherming kan bieden tegen een
    ernstig ziekteverloop door toedoen van SARS-CoV-2. Terwijl die resultaten nog op zich laten
    wachten, stellen onderzoekers nu dus dat hetzelfde mogelijk geldt voor het BMR-vaccin.
     
    De onderzoekers trekken die conclusie onder meer op basis van experimenten in het
    laboratorium, waarbij inenting met een (ander) verzwakt levend vaccin langdurig bleek te
    beschermen tegen sepsis – een ontstekingsreactie van het lichaam die volgt op een infectie en
    zo ernstig verloopt dat weefsels beschadigd raken, organen uitvallen en mensen soms zelfs
    komen te overlijden. Het vaccin bleek die bescherming te bieden via MDSCs: langlevende
    immuuncellen waarvan eerder onder dieren al is aangetoond dat ze septische ontstekingen
    remmen. De onderzoekers stellen dat het BMR-vaccin dezelfde immuuncellen kan genereren en
    zo bescherming kan bieden tegen de ernstige longontstekingen en sepsis waar veel ernstig
    zieke coronapatiënten uiteindelijk aan komen te overlijden.
     
    Het idee dat het BMR-vaccin zo kan beschermen tegen een ernstig ziekteverloop na infectie
    door SARS-CoV-2 wordt volgens de onderzoekers verder onderschreven door wat we recent om
    ons heen hebben zien gebeuren. Zo verwijzen de onderzoekers bijvoorbeeld naar de corona-
    uitbraak op de USS Roosevelt, waarbij 955 mariniers positief testten op het virus, maar slechts
    één van hen in het ziekenhuis belandde. Het is mogelijk te herleiden naar het BMR-vaccin dat
    alle mariniers bij aanvang van de opleiding ontvangen. Daarnaast wijst epidemiologische data
    erop dat de sterfte in gebieden waar mensen regelmatig met het BMR-vaccin worden ingeënt,
    lager ligt. Tenslotte zou ook het feit dat COVID-19 onder kinderen gelukkig vaak mild verloopt,
    te herleiden zijn naar de rijksvaccinatieprogramma’s die ertoe leiden dat zij veelvuldig aan
    verzwakte levende virussen worden blootgesteld en zo hun afweer trainen.
     
    Al met al zien de onderzoekers dan ook voldoende reden voor een klinische studie waarbij in
    eerste instantie ziekenhuispersoneel en kwetsbare groepen een extra BMR-vaccin krijgen
    toegediend. “Als volwassenen het BMR-vaccin als kind hebben gekregen, bezitten ze
    waarschijnlijk nog steeds antistoffen tegen de bof, mazelen en rode hond,” vertelt onderzoeker
    Paul Fidel. “Maar waarschijnlijk niet de MDSCs. Want hoewel de MDSCs lang standhouden,
    houden ze geen leven lang stand. Dus een booster-vaccin zou het aantal antistoffen tegen de
    bof, mazelen en rode hond verhogen en de MDSCs opnieuw genereren. We hopen dat de
    MDSCs die door het BMR-vaccin gegenereerd worden, een zodanige levensduur hebben dat ze
    ons door de kritische momenten van deze pandemie heen kunnen helpen.” Als het aan de
    onderzoekers ligt, is er geen enkele reden om het BMR-vaccin in deze tijd links te laten liggen.
    “Ik denk niet dat het kwaad kan om een vaccin toe te dienen dat beschermt tegen de bof,
    mazelen en rode hond en mogelijk ook nog helpt in de strijd tegen COVID-19,” aldus Fidel.
     
    Het volledige artikel: Scientias - Caroline Kraaijvanger 22 juni 2020
     
 
     
     
 

 

Nieuwe studie: antilichamen tegen Covid-19 blijven slechts twee à

    drie maanden in bloed
    Nieuwsblad België 20 juni 2020
     
    Mensen die besmet zijn geraakt met het nieuwe coronavirus hebben slechts een korte tijd
    antilichamen in hun bloed. Uit verschillende Chinese studies blijkt dat de antilichamen voor
    Covid-19 slechts twee à drie maanden waarneembaar zijn in het bloed van besmette personen.
    Voor andere, gelijkaardige virussen zoals SARS of MERS blijven er tot een jaar antilichamen
    zichtbaar. Wat dit betekent voor de immuniteit tegen Covid-19 blijft nog onduidelijk.
     
    Een Chinees onderzoek bij 1.500 Covid-19-patiënten uit Wuhan toont aan dat 10 procent al na
    enkele weken geen antilichamen in het bloed meer had. Voor 74 procent waren de antilichamen
    na twee à drie maanden na de infectie verdwenen. Vooral bij diegenen die positief testten op
    het nieuwe virus maar geen symptomen vertoonden, verdwenen de antilichamen snel.
     
    Een andere studie waarvan de resultaten gepubliceerd werden in het vakblad ‘Nature Medicine’
    vergelijkt het bloed van 37 besmette patiënten met weinig symptomen met een gelijkaardige
    groep die zwaar ziek is geweest. Het gaat om patiënten uit de Chinese regio Wanzhou. In de
    eerste groep had 40 procent geen waarneembare antilichamen meer enkele maanden na de
    infectie, tegen 13 procent voor de zwaar zieken.
     
    Wetenschappers willen nu verder laten uitzoeken in hoeverre dit een effect heeft voor de
    immuniteit tegen het nieuwe coronavirus. De resultaten zijn ook van belang voor de
    ontwikkeling van een vaccin.
     
    Het volledige artikel: Nieuwsblad België 20 juni 2020
     
 
     
     
 

 

Medewerkers IBIS Technologies in Enschede kregen 'Eureka-

    momentje'na vondst antistoffen tegen corona
    RTV Oost 18 juni 2020
     
    Trots zijn ze, de medewerkers van IBIS Technologies in Enschede. Met hun apparatuur en
    software zijn twee antistoffen gevonden die kunnen werken als medicijn of vaccin tegen het
    coronavirus. Het bedrijf wordt dankzij de vondst genoemd op het wereldberoemde
    wetenschappelijke platform Science.
     
    In het lab van IBIS in Enschede staat een apparaat ter grootte van een magnetron. Een
    apparaat dat ze jaren geleden zelf ontwikkeld hebben, maar nu een grote rol speelt in de
    zoektocht naar een coronavaccin.
     
    "Dit apparaat kan het binden van het ene aan het andere eiwitje meten", legt Alex van der Kooi
    van IBIS uit. "In het geval van corona kunnen we hiermee meten hoe viruseiwitten binden aan
    antistoffen."
     
    IBIS werkte voor het onderzoek samen met bloedbank Sanquin en het Academisch Medisch
    Centrum (AMC) in Amsterdam. "Ze hebben bij drie coronapatiënten bloed afgenomen. Daaruit
    hebben ze ongeveer vierhonderd antistoffen weten te isoleren. Daarvan zijn er honderd
    overgebleven die in ons apparaat verder zijn onderzocht op binding aan het coronavirus." 
     
    Ze vonden uiteindelijk twee antistoffen die voorkomen dat het coronavirus zich aan de cellen
    kan binden. "Dat was wel een Eureka-momentje", zegt Van der Kooi. "We hadden niet verwacht  
    dat dit onderzoek zo hoog zou scoren dat we zelfs in 'Science' worden genoemd. Het is mooi om
    daar als techbedrijf tussen te staan. Deze samenwerking was een mooie opsteker voor ons en
    we zijn trots dat we hieraan kunnen bijdragen."
     
    Het mooie resultaat uit Enschede betekent echter nog niet dat er over twee maanden al een
    coronavaccin is. Er wordt nu eerst verder onderzoek gedaan naar de twee gevonden antistoffen.
     
    "Het wordt nu verder getest en onderzocht", aldus Van der Kooi. "Dan moet je denken aan
    testen op andere cellen, op proefdieren en dan gaat het uiteindelijk richting de mens. Daar gaat
    nog wel een tijdje overheen. Ik verwacht dat er pas in de loop van volgend jaar een werkend
    vaccin is." 
     
    Het volledige artikel: RTV Oost 18 juni 2020
     
 
     
     
 

 

Medicijn van antistoffen uit bloed Amsterdamse coronapatiënten

    NRC Handelsblad - Sander Voormolen 17 juni 2020
     
    Met monoklonale antistoffen kan het virus heel direct bestreden worden. Ook kunnen ze
    beschermen tegen infectie.
     
    Nederlandse onderzoekers hebben uit het bloed van drie Amsterdamse Covid-19-patiënten
    sterke antistoffen geïsoleerd die mogelijk kunnen worden ingezet als medicijn tegen corona.
    Deze zogeheten monoklonale antistoffen binden heel sterk aan het spike-eiwit dat het
    coronavirus nodig heeft om menselijke cellen te infecteren. De onderzoekers presenteren hun
    resultaten deze week in een artikel in het wetenschappelijke blad Science.
     
    De geïdentificeerde antilichamen worden ‘monoklonaal’ genoemd omdat het geïsoleerde
    afweermoleculen zijn uit een hele zwerm van verschillende antistoffen die het lichaam aanmaakt
    om een infectie te bestrijden. De sterkst werkende antistoffen kunnen eruit gepikt worden,
    zodat die met moleculair-biologische technieken in grote hoeveelheden nagemaakt kunnen
    worden. Daarmee kan dan vervolgens heel gericht het virus worden bestreden.
     
    Begin mei beschreven onderzoekers in Utrecht en Rotterdam al een monoklonaal antilichaam
    tegen corona, dat zij per toeval nog bewaard bleken te hebben in de vriezer. Dat was destijds
    gemaakt in het onderzoek naar SARS, maar bleek ook het virus SARS-CoV-2 te neutraliseren.
    De Utrechters en Rotterdammers werken samen met het farmaceutische bedrijf Abbvie om het
    antilichaam verder te ontwikkelen tot medicijn.
     
    Monoklonale antilichamen kunnen helpen het virus te bestrijden bij mensen die al besmet zijn
    met het virus, de eigen afweer van de patiënten krijgt dan met deze antistoffen een duwtje in
    de rug. De monoklonale antilichamen kunnen ook ingezet worden als tijdelijke bescherming
    tegen infectie; zo lang ze in het bloed circuleren van iemand die ermee is behandeld krijgt het
    coronavirus geen kans.
     
    Het volledige artikel: NRC Handelsblad - Sander Voormolen 17 juni 2020
     
 
     
     
 

 

Amsterdam UMC haalt krachtige antistoffen uit coronavirus

    RTL Nieuws 15 juni 2020
     
    Het Amsterdam UMC is erin geslaagd twee krachtige antilichamen tegen het coronavirus uit het
    bloed van ex-coronapatiënten te halen. Die antilichamen kunnen in de toekomst mogelijk
    worden gebruikt om coronapatiënten te behandelen of besmetting te voorkomen.
     
    In eerdere onderzoeken werden antistoffen gebruikt die kwamen van SARS- en MERS-patiënten,
    twee oudere coronavirussen. Dat deze antistoffen van het nieuwe coronavirus komen, is volgens
    de onderzoekers een groot voordeel.
     
    "Deze nieuwe antistoffen zijn honderd keer sterker dan de antistoffen die er lagen", zegt
    onderzoeksleider Marit van Gils. Dat ze zo krachtig zijn, betekent volgens Van Gils dat je er
    weinig van nodig hebt en dat ze relatief goedkoop te maken zijn. De onderzoekers willen de
    antilichamen dan als het ware gaan klonen.
     
    Of het toedienen van deze antistoffen veilig is en werkt, moet nog worden onderzocht. Dat
    gebeurt eerst bij proefdieren. Als de stoffen op een veilige manier de virusdeeltjes in dieren te
    lijf gaan, dan wordt getest op proefpersonen. Van Gils hoopt dat het testen op proefpersonen
    begin 2021 kan beginnen. Het zal daarna nog anderhalf tot twee jaar duren voordat het middel
    op de markt komt.
     
    Ook viroloog Gorben Pijlman van de Universiteit Wageningen is voorzichtig enthousiast over de
    bevindingen van het Amsterdam UMC. Pijlman werkt zelf aan een vaccin tegen het coronavirus,
    maar hij is niet betrokken bij dit onderzoek.
     
    Zodra het lukt om het DNA van de antilichamen te klonen, kun je daar zoveel van maken als je
    wilt, zegt hij.  Hij ziet voor zich dat de antilichamen gebruikt worden voor patiënten die net zijn
    besmet met het coronavirus.
     
    De onderzoekers gaan intussen verder op zoek naar antistoffen die mogelijk nóg krachtiger
    zijn. Die moeten dan in de verre toekomst kunnen worden gebruikt voor een kortwerkend vaccin
    tegen het virus. Dat zou een vergelijkbare werking hebben als pillen tegen malaria, die alleen
    geslikt worden door mensen die naar malariagebied gaan. 
     
    Pijlman denkt dat zo'n kortwerkend of 'passief' vaccin zinvol kan zijn voor bijvoorbeeld
    zorgpersoneel, dat een grotere kans loopt om besmet te worden. Maar hij verwacht niet dat het
    voor iedereen beschikbaar wordt. "Het is geen injectie van een paar euro."
     
    De resultaten van het onderzoek zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Science.
     
    Het volledige artikel: RTL Nieuws 15 juni 2020
     
 
     
     
 

 

Zijn we binnenkort allemaal immuun voor corona?

    Universiteit Antwerpen - Heidi Theeten 11 juni 2020
     
    Sinds een paar weken kan je je bij de huisarts laten testen op antistoffen tegen het coronavirus.
    Het lijkt het gouden ticket om te weten of je al immuun bent voor de ziekte. Helaas is er nog
    niet genoeg geweten over antistoffen om daar van uit te gaan, meent Heidi Theeten
    [hoofddocent Vaccine Trial Team & Infectieziektenepidemiologie en -diagnostiek Universiteit van
    Antwerpen]. Zij voert onderzoek naar vaccinatieprogramma’s en antistoffen, en focust zich dezer
    dagen volop op de aanwezigheid van antistoffen tegen COVID-19 in het bloed van de Belgische
    bevolking. 
     
    Samen met mijn team voer ik momenteel onderzoek naar antistoffen tegen corona. Als er
    antistoffen in je bloed worden gevonden, is dat een aanwijzing dat je besmet bent geweest met
    COVID-19. Over het algemeen is het zo dat antistoffen je beschermen tegen een volgende
    infectie. Het lijkt dus simpel om aan te nemen dat, eenmaal je antistoffen hebt, je immuun
    bent voor de ziekte. Helaas is het verhaal iets ingewikkelder.
     
    We stellen vast dat er mensen zijn die geen antistoffen hebben, ook al zijn ze zwaar ziek
    geweest. Anderzijds vonden we antistoffen in het bloed van mensen die amper symptomen
    vertoonden. Anderen verliezen hun antistoffen na verloop van tijd dan weer.
     
    Bovendien is de drempelwaarde voor immuniteit – de hoeveelheid antistoffen je moet hebben
    om niet meer ziek te worden – nog niet gekend. Er zijn op dit moment nog veel onbekende
    factoren rond deze problematiek. Binnen een paar maanden zal dat ongetwijfeld anders zijn:
    tegen dan zijn er meer studies over antistoffen gedaan.
     
    De bloedstalen die we onderzoeken, zijn afkomstig van Belgen die om verschillende redenen
    bloed hebben laten afnemen, ter controle op een allergie bijvoorbeeld. Een arts neemt altijd iets
    meer bloed af, en dat wordt in het labo opzijgezet voor als er bijkomend onderzoek moet
    worden gedaan. Is dat niet nodig, wordt het bloedstaal weggegooid.
     
    Enkele grote laboratoria bewaren deze stalen voor ons. De bloedstalen zijn geanonimiseerd
    omdat er aan de patiënten geen toestemming is gevraagd om hun bloed te gebruiken. Het
    enige dat we weten, is de leeftijd en het geslacht van de patiënt. Op die manier konden we wel
    erg snel met het materiaal aan de slag.
     
    Sinds maart meten we om de drie weken hoeveel procent van de Belgen antistoffen in het bloed
    heeft. Uit de meest recente analyse, die dateert van eind mei, blijkt dat nog geen 7 procent te
    zijn. Dat is maar iets meer dan in april, toen 6 procent van de Belgen antistoffen had.
     
    Eigenlijk is dat positief. Dat betekent dat er ook minder mensen de infectie hebben
    doorgemaakt, en dat onze pogingen om het virus in te dijken hun vruchten hebben afgeworpen.
     
    Groepsimmuniteit, dat eerst nog werd gezien als een mogelijke strategie om corona weg te
    bannen, lijkt hierdoor wel mijlenver weg. Bij groepsimmuniteit moet zo’n 60 tot 70 procent van
    de bevolking immuun zijn voor het virus, waardoor het vanzelf uitdooft. Een manier om (groeps)
    immuniteit te verkrijgen zonder dat mensen zwaar ziek worden, is het toedienen van een vaccin.
     
    Bij het maken van een coronavaccin ben ik voor alle duidelijkheid niet zelf betrokken, dat doen
    mijn collega’s van Vaccinopolis. Wel voerde ik al veel onderzoek uit naar vaccinatie. Daaruit weet
    ik het volgende: de makkelijkste manier om te testen of een vaccin werkt, is nagaan of er
    voldoende antistoffen zijn. Alleen heb je bij COVID-19 nog geen garantie of en wanneer
    antistoffen genoeg beschermen.
     
    Is daarmee onze hoop op een vaccin begraven? Helemaal niet! Er zijn namelijk ook vaccins die
    werken zonder dat ze antistoffen opwekken. Het TBC-vaccin, bijvoorbeeld, is er zo een. Behalve
    de gekende antistoffen werkt ons immuunsysteem ook met T-cellen.
     

  Antistoffen zijn eiwitten die zich kunnen binden aan een virus of bacterie en die zo onschadelijk
    kunnen maken;

  T-cellen kunnen uit zichzelf een kiem herkennen en die uitschakelen.
     
    Je kan de werkzaamheid van een vaccin testen door een onschadelijk nepvirus toe te dienen
    aan gevaccineerden. Zo ken je de werking van allebei de systemen. Het ontwikkelen van een
    vaccin dat ook T-cellen aanspreekt, is mogelijk, maar de ontwikkeling kost wel enige tijd.
     
    Toch is het belangrijk om te blijven focussen op de ontwikkeling van een vaccin, en niet enkel
    op bijvoorbeeld antivirale middelen. COVID-19 kan je namelijk op twee manieren ziek maken:
    een eerste keer door het virus, een tweede keer als het virus al uitgeroeid is, maar je
    immuunsysteem een overreactie heeft, een zogenaamde cytokinestorm. Door een vaccin toe te
    dienen, voorkom je die onvoorspelbare infectie.
     
    Het volledige artikel: Universiteit Antwerpen - Heidi Theeten 11 juni 2020
     
 
     
     
 

 

Nederlandse vaccinbedrijven maken zich zorgen om bedrijfsspionage

    in race naar coronavaccin
    HLN België 11 juni 2020
     
    In de race naar een coronavaccin liggen ook spionnen op de loer. De Nederlandse
    inlichtingendienst let scherp op pogingen van met name China om kostbare vaccinkennis te
    roven, zeggen experts in de krant De Telegraaf.
     
    De Nederlandse geheime dienst AIVD (Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst)
    waarschuwde vooral voor spionage om technische kennis te stelen, maar farmacologische
    knowhow is in belang enorm toegenomen. Het land dat als eerste een vaccin ontwikkelt en het
    virus verslaat, kan daarmee de rol van wereldleider pakken, zeggen de experts.
     
    In Nederland werken tal van laboratoria aan een vaccin tegen corona. Farmabedrijf Janssen in
    Leiden is een van de koplopers in de race waaraan meer dan honderd instellingen meedoen.
    Het bedrijf meldt dat het “alert” is op spionage. Het personeel is ingelicht over de risico’s. Ook
    bij het universitair ziekenhuis Erasmus MC in Rotterdam, waar gewerkt wordt aan antistoffen
    tegen corona, is men extra oplettend. Het ziekenhuis werkt samen met Z-Cert, het nationale
    Computer Emergency Response Team voor de zorg. “Helaas hebben wij geconstateerd dat de
    gezondheidszorg, zowel nationaal als internationaal, ten tijde van de coronacrisis extra wordt
    aangevallen”, laat het ziekenhuis weten.
     
    Ook de Amerikaanse inlichtingendienst FBI waarschuwde eerder al voor hackers die zouden
    proberen om “waardevolle intellectuele eigendom” en gegevens met betrekking tot het
    onderzoek naar het coronavirus te stelen. “De mogelijke diefstal van deze informatie brengt de
    levering van veilige, effectieve en efficiënte behandelingsopties in gevaar”, zo verklaarde de FBI
    vorige maand. 
     
    Het volledige artikel: HLN België 11 juni 2020
     
 
     
     
 

 

Rush naar het COVID-19 vaccin en geneesmiddel

    China Square België - Frank Willems 11 juni 2020 | bronnen Caixin, South China Morning Post
     
    In verschillende landen worden procedures vereenvoudigd om snelle een COVID-19 vaccin of
    behandeling te ontwikkelen. China blijft niet achter.
     
    Zhong Nanshan, de Chinese top-epidemioloog, heeft vorige zaterdag verklaard dat een vaccin
    in China voor noodgevallen beschikbaar kan zijn in de herfst of tegen het jaareinde. Zes
    Chinese kandidaat vaccins worden momenteel uitgetest. De voorbereidingen voor de
    massaproductie lopen.
     
    Wang Zhigang, de minister van wetenschap en technologie heeft deze week op een
    persconferentie nog maar eens bevestigd dat een Chinees vaccin een ‘wereldwijd openbaar
    goed’ zal zijn. Maar hoe zijn de vooruitzichten op het terrein?
     
    Van de zes kandidaat-vaccins die momenteel al volop getest worden, zijn er vier die voor hun
    productie een laboratorium met hoge veiligheidsnormen nodig hebben omdat ze werken met
    gedesactiveerde vormen van het echte virus. Ze hebben certificering niveau 3 nodig, de op één
    na hoogste veiligheidsnorm. De Chinese overheid moedigt de producenten aan nu al alles klaar
    te maken voor massaproductie.
     
    SinoPharm, een dochteronderneming van een Chinees staatsbedrijf, bouwt zo snel mogelijk
    twee fabrieken in Beijing en Wuhan, voor de productie van de kandidaat vaccins van Beijing
    Institute of Biological Products en van Wuhan Institute of Biological Products, twee
    dochterondernemingen uit dezelfde groep. De vaccins zitten intussen in testfase 2, dus
    wereldwijd bij de koplopers. De fabriek in Beijing is af en wacht op certificering. Ze krijgt een
    jaarlijkse productiecapaciteit van 100 miljoen dosissen. Die in Wuhan heeft een capaciteit van
    80 miljoen dosissen, en de ruwbouw is klaar.
     
    De twee fabrieken zullen op zich in staat zijn de behoeften te dekken van specifieke
    bevolkingsgroepen zoals gezondheidswerkers, diplomaten, studenten in het buitenland en
    mensen die in het buitenland gaan werken aan projecten voor het Belt and Road Initiative (De
    nieuwe zijderoutes). De Chinese overheid had eerder verklaard dat men eind dit jaar wil
    beginnen met het vaccineren van specifieke doelgroepen, zelfs indien alle vereiste testen nog
    niet volledig gedaan zijn.
     
    Sinovac Research & Development bouwt eveneens een fabriek in Beijing. Het bedrijf haalde
    recent nog 15 miljoen dollar kapitaal op om zijn vaccinonderzoek verder te zetten. Het is in
    gesprek met de Wereldgezondheidsorganisatie en ‘betrokken landen’ voor het uitvoeren van
    testfase 3 voor zijn kandidaat vaccin. Voor testfase 3 is een groot aantal menselijke vrijwilligers
    nodig die het risico lopen zonder vaccin besmet te worden. Gezien het uiterst klein aantal
    besmettingen is China zelf momenteel niet geschikt voor testfase 3. Sinovac wil jaarlijks 100
    miljoen dosissen produceren. De fabriek zal al in juli starten met proefdraaien.
     
    Andere farmaciebedrijven staan nog minder ver in de testen, maar plannen toch vooruit.
    Volgens de China Academy of Building Research bouwen zowel Hualan Biological Engineering in
    de provincie Henan als Kangtai Biological Products in de stad Shenzhen fabrieken met
    veiligheidsniveau 3. Het Institute of Medical Biology, dat valt onder de Chinese Academy of
    Medical Sciences heeft plannen klaarliggen voor later dit jaar.
     
    CanSino Biologics uit Tianjin dat samen met het leger een vaccin op basis van een verzwakt
    griepvirus heeft ontworpen, plant het uitvoeren van testfase 3 in Canada. De productie zal
    gebeuren in de productiehal van de Canadian National Research Council.
     
    Volgens een anonieme expert in vaccins zijn de regels voor het goedkeuren van vaccins
    versoepeld. Alles moet sneller gaan. Administratie die vroeger dagen duurde moet nu binnen
    enkele uren afgewerkt worden. In plaats van te vergaderen houd men snelle videoconferenties.
    Wanneer er effectief een vaccin is dan zal elk lot van de productie nog apart chemisch en
    biologisch getest worden. Het controleorganisme voor geneesmiddelen zegt over voldoende
    middelen te beschikken om de extra werklast op te vangen.
     
    Intussen hebben Shanghai Junshi Biosciences en het Chinese Academy of Science’s Institute of
    Microbiology toestemming gekregen voor fase 1 van de testen voor een geneesmiddel tegen
    COVID-19. Het gaat om antilichamen die het virus kunnen neutraliseren. In de eerste testfase
    wordt het geneesmiddel toegediend aan gezonde mensen om te controleren of het veilig
    genoeg is. Het is wereldwijd het eerste specifieke COVID-19 geneesmiddel waarmee testen
    beginnen.
     
    Het volledige artikel: China Square België - Frank Willems 11 juni 2020.
    Bronnen Caixin, South China Morning Post.
     
 
     
     
 

 

Antistof in strijd tegen corona ingezet

    Zorgkrant.nl 9 juni 2020
     
    Onderzoekers van het Erasmus MC hebben samen met onderzoekers van de Universiteit Utrecht
    en biotechbedrijf Harbour BioMed een humane antistof ontwikkeld die wellicht gebruikt kan
    worden in preventie en behandeling van COVID-19. Om de werkzaamheid bij mensen te
    onderzoeken, is een samenwerkingsverband ondertekend met AbbVie, een farmaceutisch
    bedrijf in de Verenigde Staten
     
    De ontdekking van het antilichaam, online gepubliceerd op 4 mei 2020 in Nature
    Communications, richt zich op een geconserveerd gebied van het eiwit van het virus. In
    celkweekstudies blokkeerde het antilichaam infectie door het coronavirus. Het antilichaam is
    volledig menselijk en is van origine ontworpen om de ontwikkeling ervan te vergemakkelijken
    en immuungerelateerde bijwerkingen te minimaliseren.
     
    Het volledige artikel: Zorgkrant.nl 9 juni 2020
     
 
     
     
 

 

Na de lama komt de koe: de antilichamen van deze melkkoeien

    zouden het nieuwste wapen tegen Covid-19 kunnen zijn
    HLN 9 juni 2020 | bron Science Magazine
     
    De nieuwste rekruut in de strijd tegen Covid-19 staat op dit moment wellicht hooi te (her)
    kauwen ergens in een schuur in South Dakota, in de Verenigde Staten. Een biotechbedrijf in de
    Amerikaanse staat zet immers koeien in voor de ontwikkeling van menselijke antilichamen –
    jawel, dat leest u goed - tegen het nieuwe coronavirus.
     
    In de strijd tegen het coronavirus SARS-CoV-2 en de ziekte (Covid-19) die het veroorzaakt, zijn
    antistoffen een belangrijk wapen. Die antilichamen neutraliseren immers de lichaamsvreemde
    eiwitten van het (nieuwe) virus waardoor we niet langer ziek worden. In België bestudeerden
    onderzoekers van de Universiteit Gent alvast wat lama’s voor ons kunnen betekenen, in de VS
    kijkt men naar koeien.
     
    Niet zonder reden: het is vanzelfsprekend dat er veel meer bloed door de aderen van een rund
    stroomt dan bijvoorbeeld door die van een kleine muis. Bovendien bevat het bloed van
    runderen twee keer zoveel antilichamen per millimeter in vergelijking met menselijk bloed.
     
    En terwijl vroeger vooral beroep werd gedaan op bijvoorbeeld tabaksplanten die voorzien werden
    van menselijke genen opdat ze antistoffen zouden aanmaken, zet het Amerikaanse
    biotechbedrijf SAb Biotherapeutics ditmaal melkkoeien in. Genetisch gemodificeerde melkkoeien
    weliswaar, die grote hoeveelheden menselijke antilichamen kunnen aanmaken tegen de
    ziekteverwekker die geïnjecteerd wordt. “Een koe kan per maand voldoende antistoffen
    ontwikkelen om wel honderden patiënten te behandelen”, aldus Eddie Sullivan, de CEO van SAb
    Biotherapeutics.
     
    De koeien van SAb Biotherapeutics bieden overigens nog een voordeel: de meeste bedrijven en
    universiteiten die antilichamen tegen Covid-19 trachten te ontwikkelen, focussen op het
    massaal produceren van identieke kopieën van één bepaald antilichaam dat zich vasthecht
    aan het zogenaamde spike-eiwit - het eiwit dat zich aan menselijke cellen hecht en ze
    infecteert - van het virus. Bij de runderen gaat het om verschillende antistoffen: polyklonale
    antilichamen. Dat betekent dat de antilichamen in staat zijn om zich aan meerdere delen van
    het virus te hechten, waardoor de kans op neutraliseren groter wordt.
     
    Het onderzoek van SAb Biotherapeutics staat overigens niet in kinderschoenen. Het
    Amerikaanse biotechbedrijf was al jaren bezig met de ontwikkeling van antilichamen tegen
    MERS, een ander type coronavirus. “Dat zorgde ervoor dat we een goede basis hadden bij het
    begin van deze pandemie”, legt Sullivan uit.
     
    Er is echter nog een lange weg te gaan. Toch hoopt het bedrijf komende maand te kunnen
    starten met klinische proeven. Daarbij zullen onderzoekers uittesten of de antilichamen uit het
    bloed van runderen kan voorkomen dat personen ziek worden nadat ze geïnfecteerd werden
    met SARS-CoV-2. Misschien kunnen de antistoffen zelfs nuttig zijn voor coronapatiënten die al
    ziek zijn.
     
    Het volledige artikel: HLN 9 juni 2020 | bron Science Magazine
     
 
     
     
 

 

Amsterdamse wetenschappers ontdekken krachtige antilichamen tegen

    Sars-CoV-2
    Scientias - Monique Siemsen 6 juni 2020
     
    We zijn weer een belangrijke stap dichter bij het bedwingen van COVID-19. In het Amsterdamse
    UMC hebben wetenschappers de meest doeltreffende anti-lichamen tot nu toe gevonden.
     
    Bijzonder hieraan is, dat de antilichamen niet gevonden zijn in het SARS-virus uit 2003, zoals
    een aantal antilichamen tegen SARS-CoV-2 waarover al snel gerapporteerd werd. Uit recente
    onderzoeken aan de Universiteit van Washington in de Verenigde Staten, maar ook in
    Rotterdam en Utrecht, bleek bijvoorbeeld al dat sommige antilichamen die tegen SARS waren
    opgewekt, ook immuniteit boden tegen COVID-19. “Prima onderzoeken en prima bevindingen,
    maar uit ons onderzoek blijkt toch dat antilichamen die specifiek uit SARS-CoV-2 zijn opgewekt,
    doorgaans ook beter werken tegen COVID 19 zelf,” aldus professor in de virologie dr. Rogier
    Sanders, die met zijn team verantwoordelijk was voor de vondsten, samen met de teams van
    immunoloog dr. Marit van Gils en zowel infectioloog en immunoloog dr. Godelieve de Bree. Dat
    er snel werkzame antilichamen tegen SARS-CoV-2 uit het SARS-virus zijn gevonden, is geen
    verrassing, volgens Sanders. “Je kan de vriezer open te trekken en je kunt de antilichamen
    tegen het virus van toen onderzoeken. Dat ligt anders als je antilichamen wilt onderzoeken
    tegen het onlangs uitgebroken coronavirus.”
     
    En toch is men er in het Amsterdamse UMC dus in geslaagd om krachtig antilichamen tegen
    SARS-CoV-2 te identificeren. De ontdekking heeft verstrekkende gevolgen in het geval van een
    tweede uitbraak. Op basis van de vondst van de krachtige antilichamen kunnen doeltreffende
    medicijnen ontwikkeld worden voor de behandeling van reeds besmette personen. Ook kan er
    een passief vaccin worden gemaakt, legt Sanders uit. “Dit vaccin zou geen geheugen-
    component hebben, je gaat er niet zelf antistoffen van aanmaken, maar je krijgt antistoffen
    geïnjecteerd. Je moet denken aan een vaccin dat tijdelijk bescherming biedt, maar wellicht
    toch wel zo’n 2 maanden.” Dit is een belangrijke uitkomst voor mensen in de zorg, die met
    coronapatiënten werken: zij zijn beschermd en kunnen hun werk veilig uitvoeren. Ook
    groepen die extra gevoelig blijken voor het virus, namelijk ouderen en mensen die een
    hoger risico hebben op complicaties, door onderliggende gezondheidsproblemen, zouden
    gebaat zijn bij een dergelijk tijdelijk vaccin. Dit zijn groepen die zeer mogelijk slecht
    zouden kunnen reageren op een normaal vaccin, omdat hun lichaam moeite heeft met
    het zelf aanmaken van antistoffen tegen het coronavirus.
     
    Het volledige artikel: Scientias - Monique Siemsen 6 juni 2020
     
 
     
     
 

 

Test op antilichamen begint vandaag in Israëel

    Joods.nl - Joop Soesan 2 juni 2020
     
    Met een vertraging van een maand is vandaag dan eindelijk in Israël het testen op antilichamen
    begonnen. De eerste tests worden uitgevoerd in Bnei Brak, een van de hotspots van virus
    besmettingen.
     
    De tests op antilichamen worden beschouwd als een belangrijk middel om de verspreiding van
    de ziekte beter in kaart te brengen en het beleid vorm te geven, voorafgaand aan een
    mogelijke tweede uitbraak van het COVID-19 virus.
     
    De vertrekkende directeur van het ministerie van Volksgezondheid Moshe Bar Siman-Tov had
    het programma op 5 mei aangekondigd, waarna de verwachting was dat het ook snel zou
    worden gestart.
     
    Volgens Channel 12 nieuws moet het test programma, wat vandaag in de ultraorthodoxe stad
    Bnei Brak begint, worden gezien als een proeffase. Bnei Brak was een van de zwaars getroffen
    steden.
     
    Na deze proeffase zullen de ziekenfondsorganisaties, die de tests gaan afnemen, het
    programma uitbreiden naar de rest van het land.
     
    De tests op antilichamen komen op het moment dat er in het weekend een sterke stijging is
    geweest van het aantal COVID-19-gevallen. Dit wekt bezorgdheid op over een heropleving van
    het virus en een mogelijke tweede golf.
     
    Tests op antilichamen verschillen van de nasale uitstrijkjes die momenteel worden gebruikt om
    actieve infecties te diagnosticeren. In plaats daarvan zoeken de tests naar bloedeiwitten,
    antilichamen genaamd, die het lichaam dagen of weken produceert na het bestrijden van een
    infectie. Een test op antilichamen kan aantonen of de patiënt in het recente verleden COVID-19
    had, wat volgens de meeste experts mensen enige bescherming biedt.
     
    Voorlopig zijn tests op antilichamen het meest nuttig voor onderzoekers die proberen te volgen
    hoe het virus zich in gemeenschappen verspreidt.
     
    Het volledige artikel: Joods.nl - Joop Soesan 2 juni 2020
     
 
     
     
 

 

Amerikaans farmaciebedrijf maakt coronamedicijn met Nederlands

    antilichaam
    Het Parool 31 mei 2020
     
    Een Amerikaans farmaciebedrijf gaat een coronamedicijn maken dat gebaseerd is op een in
    Nederland gevonden antilichaam. Dit heeft Frank Grosveld, hoogleraar celbiologie aan de
    Erasmus Universiteit, vandaag gezegd in het radioprogramma Dit is de Dag (NPO Radio 1).
     
    Volgens Grosveld doorstond het Rotterdamse antilichaam afgelopen weken enkele cruciale
    tests op levende wezens. "Het medicijn zal er over vijf, zes maanden zijn. Voor het ontwikkelen
    van een medicijn is dit een heel snel traject." Om welk farmaciebedrijf het gaat, kan Grosveld in
    deze fase nog niet zeggen.
     
    Het volledige artikel: Het Parool 31 mei 2020
     
 
     
     
 

 

Komt de oplossing voor het coronavirus van lama's?

    Gezondheid en Wetenschap België - Patrick Mullie 8 mei 2020
     
    Een Antwerpse lama met de naam Winter is de nieuwe hoop van wetenschappers in de strijd
    tegen het coronavirus. De universiteit van Gent combineerde de antistoffen die de lama
    aanmaakt tot een stof die als basis kan dienen voor een nieuwe behandeling.
     
    Ons afweersysteem maakt antistoffen tegen ongewenste indringers, zoals virussen. Ook dieren
    hebben zo’n afweersysteem. Jaren geleden ontdekten Belgische onderzoekers toevallig dat de
    antistoffen van kameelachtigen veel kleiner zijn dan die van de mens. Sindsdien zoeken ze of
    deze kleine antistoffen, die makkelijker hanteerbaar zijn, de basis kunnen vormen voor de
    ontwikkeling van nieuwe medicijnen. Dat onderzoek heeft al geleid naar één medicijn tegen een
    bloedziekte.
     
    Belgische onderzoekers hebben tijdens de SARS- en MERS-epidemieën, veroorzaakt door
    andere coronavirussen die niet bij ons geraakt zijn, een lama (genaamd Winter) in contact
    gebracht met de eiwitten van deze virussen. Deze lama, een kameelachtige, heeft er antistoffen
    tegen ontwikkeld.
     
    Het huidige coronavirus, SARS-CoV-2, bestond nog niet toen deze experimenten plaatsvonden,
    maar er zijn aanwijzingen dat de antistoffen van deze lama ook bruikbaar kunnen zijn tegen het
    nieuwe coronavirus. Dat kan de basis vormen voor het ontwikkelen van een medicijn
    tegen Covid-19.
     
    De “lamamethode” werkt rechtstreeks door de antistoffen in te spuiten, waardoor je onmiddellijk
    beschermd bent. Het nadeel hiervan is dat de antistoffen na een tijdje worden afgebroken,
    waardoor die bescherming slechts van korte duur is.
     
    De onderzoekers denken dat ze tegen het einde van het jaar de eerste testen op mensen
    kunnen uitvoeren. Een dergelijk antiviraal middel zou nuttig zijn voor de mensen die in contact
    komen met besmette personen.
     
    De weg van antistoffen van lama’s tot een antiviraal middel tegen het nieuwe coronavirus is nog
    zeer lang. Het duurt nog jaren vooraleer we weten of ze in aanmerking komen voor een nieuwe
    remedie tegen het coronavirus. De antistoffen moeten getest worden om te zien of ze veilig zijn
    en ze moeten hun doeltreffendheid bij mensen nog bewijzen.
     
    Structural Basis for Potent Neutralization of Betacoronaviruses by Single-Domain Camelid
    Antibodies.
    Wrapp D, De Vlieger D, Corbett KS, et al.
    Cell.2020 Apr 29. pii: S0092-8674(20)30494-3
     
    Het volledige artikel: Gezondheid en Wetenschap België - Patrick Mullie 8 mei 2020
     
 
     
     
 

 

Een eerdere coronaverkoudheid levert nu misschien bescherming op

    Medisch Contact - Sophie Broersen 22 mei 2020
     
    Bestuderen van de T-cel-immuniteit levert inzichten op die bepaalde aspecten van het
    ziektebeloop van covid-19 misschien kunnen verklaren. Het levert ook aanknopingspunten voor
    vaccinontwikkeling op.
     
    Hoopvol nieuws: in een aanzienlijk aandeel van bloedstalen die ruim voor de covid-19-uitbraak
    zijn afgenomen, zijn T-cellen gevonden die reageren op SARS-CoV-2. Het blijkt uit onderzoek
    van Alba Griffoni e.a. dat in Cell verscheen. Zij gingen eerst na in hoeverre er SARS-CoV-2-
    specifieke CD8- en CD4-T-cellen circuleerden bij genezen covid-19-patiënten. Dat bleek bij
    respectievelijk 70 en 100 procent van de patiënten het geval. In bloedstalen die tussen 2015
    en 2018 waren afgenomen was er kruisreactiviteit bij 20 respectievelijk 50 procent.
     
    Verrassend? Hoogleraar immunologie Debbie van Baarle (UMCU): ‘Aan de ene kant niet: we
    weten dat er verschillende coronavirussen circuleren, die meestal alleen verkoudheid
    veroorzaken. We weten ook dat T-cel-immuniteit anders werkt dan afweer op basis van
    antilichamen. Antilichamen herkennen driedimensionale structuren die zich aan de
    buitenkant van een virus bevinden. Die antigenen zijn meer variabel dan de eiwitten aan
    de binnenkant van een virus, die op hun beurt kunnen worden herkend door T-cellen. Die
    eiwitten zijn pas zichtbaar als antigeen-presenterende cellen deze hebben opgenomen
    en gepresenteerd. T-cellen herkennen dus minder variabele delen van het coronavirus
    en dat kan leiden tot meer kruisreactiviteit. Dat wil zeggen dat als je eerder besmet was
    met een ander coronavirus, dat je nu mogelijk T-cellen hebt die aanslaan op SARS-CoV-2. Wat
    mij wel verraste was het hoge percentage van kruisreactiviteit. Anderzijds past het wel bij de
    waarneming dat veel geïnfecteerde mensen relatief weinig klachten hebben. We weten het niet
    zeker, maar het zou kunnen dat dit met geheugen-T-celafweer te maken heeft.’
     
    Het onderzoek van Griffoni e.a. leverde ook informatie op die van belang kan zijn voor
    vaccinontwikkeling, zegt Van Baarle: ‘De meeste vaccins zijn ontworpen om een
    antilichaamrespons op te roepen. Soms blijken ze achteraf, bij toeval, ook een T-celreactie
    op te roepen en dat zijn doorgaans de vaccins die langduriger bescherming bieden. Er is veel
    interesse in vaccins die een T-celrespons oproepen, omdat deze zoals gezegd op minder
    variabele delen van virussen reageren. Bijvoorbeeld voor influenza is dat een aantrekkelijk
    idee: dan is de werkzaamheid ervan niet meer afhankelijk van antigenen die elk jaar
    anders zijn. Een ander mogelijk nadeel van een vaccin dat alleen een antilichaamreactie
    oproept, is dat antilichamen in theorie zouden kunnen bijdragen aan een ernstiger beloop
    van een virale infectie. Dat kan gebeuren als er een suboptimale hoeveelheid antistoffen
    aanwezig is. Een virusdeeltje waar een beperkt aantal antilichamen aankleeft, wordt niet
    afdoende opgeruimd. Dat kan dan makkelijker cellen infecteren, omdat de cel bindt aan
    zowel het virus als aan het antilichaam. Een suboptimale antilichaamreactie zou zo de
    ziekte kunnen verergeren.’ Zou dat de oorzaak kunnen zijn van het beloop van covid-19,
    waarbij een deel van de patiënten na een week milde klachten plots verslechteren? ‘Dat weten
    we niet. We weten nog niet welke componenten van de afweerreactie bij covid-19 van belang
    zijn, zeker als het gaat om de vroege fase van de infectie. Dat proberen we goed in kaart te
    brengen, maar daar kunnen we ook niet op wachten met het ontwikkelen van vaccins.’ Voor
     
    Voor covid-19 richten de meeste kandidaatvaccins zich op het spike-eiwit, dat aan de buitenkant
    van het virus zit. Het is afwachten of deze voldoende werkzaam zullen zijn en welke
    afweerreactie zij oproepen. Van Baarle: ‘Uit deze studie blijkt dat T-cellen op dat spike-eiwit
    reageren, maar ook op andere antigenen. Als vaccins die op het spike-eiwit zijn gebaseerd niet
    goed werken, zou je misschien de T-cel-respons kunnen versterken door een vaccin te
    ontwerpen dat ook een reactie tegen andere antigenen oproept.’
     
    Het volledige artikel: Medisch Contact - Sophie Broersen 22 mei 2020
     
 
     
     
 

 

Waarom we niet zeker weten of mensen immuun zijn na covid-19

    NOS - Francien Yntema 22 mei 2020
     
    Mensen die het nieuwe coronavirus hebben gehad willen graag weten of ze weerstand hebben
    opgebouwd tegen covid-19. Op de website van het RIVM staat dat het niet zeker is of mensen
    de ziekte een tweede keer kunnen krijgen. Hoe groot is die onzekerheid? En hoe kunnen we
    die verkleinen?
     
    Welk deel van de mensen immuun wordt is onduidelijk. "Daar is geen getal aan te hangen",
    zegt Debbie van Baarle, hoogleraar immunologie aan het UMC Utrecht en verbonden aan het
    RIVM. "Als iemand niet zo ziek is geweest, dan lijkt de kans klein dat diegene opnieuw ziek
    kan worden, maar we kunnen het niet uitsluiten."
     
    De enige manier waarop je absolute zekerheid krijgt is door mensen opnieuw bloot te stellen
    aan het virus, zegt Marjolein van Egmond, hoogleraar immunologie aan het Amsterdam UMC.
    "Maar ethisch gezien is het onacceptabel om gezonde mensen te besmetten met een
    potentieel dodelijk virus waartegen geen medicijn bestaat."
     
    Voorlopig moeten de antwoorden dus komen uit andersoortig onderzoek. Tot nu toe was er veel
    aandacht voor de antistoffen die virusdeeltjes neutraliseren. Minder aandacht was er voor de
    rest van het immuunsysteem, waarin allerlei cellen onmisbare functies vervullen.
     
    "Voor een goede afweerreactie hebben antistoffen en immuuncellen elkaar nodig", zegt Van
    Baarle. "We moeten nu meer zicht krijgen op de rol die de verschillende onderdelen van het
    afweersysteem spelen bij de bestrijding van dit nieuwe coronavirus. Dat is een hele puzzel."
     
    Over één puzzelstukje werd onlangs meer duidelijk. In het bloed van mensen die een milde
    variant van covid-19 doormaakten, vonden Amerikaanse wetenschappers specifieke
    afweercellen, zogeheten T-cellen, die het virus herkennen.
     
    Dat stemt hoopvol. "Dit past bij wat je verwacht als het lichaam immuniteit opbouwt", zegt Van
    Egmond. "Kanttekening is dat we nog niet weten of die cellen daadwerkelijk bijdroegen aan het
    herstel. Vergelijk het met het vinden van een fiets bij iemand in de schuur. Zo'n vondst bewijst
    niet dat iemand kan fietsen. Het is aannemelijk, maar je weet het niet zeker."
     
    Een puzzelstuk waar we volgens Van Baarle nog weinig over weten is het aangeboren
    immuunsysteem. "Dat bestaat uit cellen die altijd klaarliggen. Zij signaleren het virus heel kort
    na de infectie en ze produceren signaalstoffen die het specifieke, aangeleerde afweersysteem
    activeren. Dat aangeleerde afweersysteem produceert ook de antistoffen. Hoe het aangeboren
    afweersysteem in actie komt bij een infectie met het nieuwe coronavirus, weten we nog niet."
     
    Ook over de antistoffen zelf is nog veel te leren. "Naarmate we ouder worden keldert het aantal
    immuuncellen", zegt Jacques van Dongen, hoogleraar medische immunologie bij het LUMC.
    "Veel ouderen hebben daardoor ook minder cellen die na herkenning van het virus stapsgewijs
    steeds betere antistoffen maken en die zich kunnen specialiseren tot antistoffenfabriek."
     
    Tot slot willen de immunologen weten welke geheugencellen er in welke hoeveelheden worden
     aangemaakt. Dat zijn de cellen die ervoor moeten zorgen dat er bij een nieuwe infectie
    razendsnel weer nieuwe antistoffen en specifieke afweercellen worden geproduceerd en dat het
    virus snel wordt opgeruimd.
     
    Het volledige artikel: NOS - Francien Yntema 22 mei 2020
     
 
     
     
 

 

Uitstekend nieuws! ‘Proef met corona-vaccin belooft veel goeds: 45 

    van de 45 patiënten maakt antilichamen aan!’
    DDS De Dagelijkse Standaard - Tim Engelbart 19 mei 2020
     
    De wereld lijkt in een hoog tempo op weg naar een vaccin tegen het coronavirus. Een test met
    proefpersonen laat zien dat mensen succesvol en consistent antilichamen aanmaken tegen het
    coronavirus als ze een vaccin van het Amerikaanse bedrijf Moderna krijgen toegediend.
     
    De Amerikaanse vice-president Mike Pence kon vanochtend vroeg goed nieuws geven: het in
    het Amerikaanse Massachusetts gevestigde biotechbedrijf Moderna boekt grote voortgang met
    het testen van een vaccin tegen het coronavirus. Dat heeft Pence gehoord van de vermaarde
    viroloog Dr. Anthony Fauci – één van de belangrijkste leden van de Amerikaanse versie van het
    OMT. Pence schrijft op social media:
    “In ons gesprek met de gouverneurs vandaag heeft Dr. Fauci geweldig nieuws van het
    biotechbedrijf Moderna gepresenteerd. Het eerste potentiële vaccin tegen het coronavirus heeft
    veelbelovende resultaten laten zien in een klinische proef. 45 proefpersonen kregen een
    dubbele dosis van het vaccin, en alle 45 hebben antilichamen geproduceerd.”
     
    Het volledige artikel: DDS De Dagelijkse Standaard - Tim Engelbart 19 mei 2020
     
 
     
     
 

 

Arts-microbioloog Marc Bonten over Nederlands coronamedicijn:'In

    het laboratorium werkt deze antistof heel goed'
    WNL - Bert van Doorn 17 mei  2020
     
    Nederlandse wetenschappers hebben een antistof gevonden die mogelijk werkt tegen het
    coronavirus. Het is wereldnieuws, maar arts-microbioloog Marc Bonten stelt in WNL Op
    Zondag dat nog echt moet blijken of dit succesvol kan zijn. “Helaas hebben wij in het verleden
    vaak gezien dat wat in het laboratorium heel hoopvol is, bij de patiënten toch echt wel
    tegenvalt.”
     
    Wetenschappers in Utrecht en Rotterdam hadden al voor de corona-uitbraak een proef gedaan
    met muizen, die genetisch zo waren aangepast dat ze menselijke antilichamen kunnen
    aanmaken. In een laboratorium waren de muizen ingespoten met eiwitten van onder meer
    SARS, een dodelijke ziekte die begin deze eeuw rondging. SARS is de ‘oudere broer’ van het
    nieuwe coronavirus. De muizen maakten antistoffen tegen de eiwitten aan, om ze te
    bestrijden. Die antistoffen werden bewaard.
     
    Toen de coronacrisis uitbrak, “hebben we de antistoffen uit de vriezer gehaald en gekeken hoe
    ze reageren op het nieuwe virus”, aldus Berend–Jan Bosch, universitair hoofddocent virologie
    aan de Universiteit Utrecht en leider van het onderzoek. Daaraan deden ook het Erasmus MC en
    het bedrijf Harbour BioMed uit Rotterdam mee. Zij schreven erover in het wetenschappelijke blad
    Nature Communications waarna de vondst wereldwijd aandacht kreeg.
     
    “In het laboratorium werkt deze antistof heel goed tegen het virus”, legt Bonten uit. “Het pakt
    het virus vast waardoor de afweer van het lichaam de klus kan klaren. Nu moet het ook in
    patiënten onderzocht gaan worden.”
     
    Van de ziekte is bekend dat deze in verschillende fases verloopt, aldus de arts-microbioloog.
    “Het eerste is natuurlijk het virus zo snel mogelijk aanpakken. Maar bij veel patiënten die in het
    ziekenhuis terechtkomen, en dus nog geen geneesmiddelen hebben gehad, zien wij vaak dat
    die afweer op hol geslagen is en dat dat de problemen veroorzaakt. Dan is het niet meer het
    virus aanpakken, maar de op hol geslagen afweer onder controle brengen. Het zal dus nooit
    een pil zijn waarmee alle problemen weg zijn.”
     
    Bonten hoopt dat het gaat werken. “Wij zijn nu vier maanden in de crisis en wij zijn qua
    behandeling nog net zo ver als waar wij mee begonnen.” Mocht het allemaal lukken met het
    nieuwe medicijn, dan nog is er een traject van één à anderhalf jaar voordat het op grote schaal
    bij de mensen terechtkomt.
     
    Zo moet de antistof verder getest worden. Pas dan wordt duidelijk of het middel bij mensen
    werkt, of er bijwerkingen zijn en hoelang de antistof bescherming zou bieden. De virologen zijn
    in gesprek met biofarmaceutische bedrijven om te kijken of ze het op de markt kunnen
    brengen.
     
    Zelf is Marc Bonten bezig met een onderzoek naar een honderd jaar oud vaccin dat beschermt
    tegen tuberculose om te kijken of dat kan helpen tegen het coronavirus. “In Nederland hebben
    wij twee studies uitgerold. Van het oude tbc-vaccin denken wij dat dat de afweer een beetje
    wakker schudt waardoor mensen in de twee, drie jaar na het vaccin ook extra beschermd zouden
    zijn tegen andere infecties.”
     
    Dat wordt nu onderzocht met 1500 zorgmedewerkers en 2000 ouderen. “Daarvan heeft de helft
    een vaccin gekregen en de andere helft een placebo. Die mensen registeren met een app, elke
    dag of elke week, of ze ziek zijn. Op die manier hopen wij te zien of dat vaccin daadwerkelijk
    bescherming biedt. En het is mooi om te zien dat zelfde type onderzoeken nu ook in vijftien
    andere landen onderweg zijn. Iedereen is toch een beetje op dat concept gesprongen en wellicht
    dat dit een bijdrage kan leveren. Het zal niet de oplossing zijn, maar misschien wel een
    bijdrage.”
     
    Het volledige artikel: WNL - Bert van Doorn 17 mei  2020
     
 
     
     
 

 

Israëlisch biologisch instituut vraagt patent aan voor 8 coronavirus

    antilichamen
    Joods.nl - Joop Soesan 17 mei 2020
     
    Het Israëlisch biologisch instituut heeft een antilichaam gevonden tegen het coronavirus. Naar
    nu blijkt uit een persbericht van het ministerie van Defensie heeft het instituut patent
    aangevraagd op maar liefst acht antilichamen die het heeft geïsoleerd.
     
    De antilichamen zullen worden gebruikt voor de ontwikkeling van een toekomstig medicijn om
    de ziekte te behandelen die wordt veroorzaakt door het nieuwe coronavirus, COVID-19.
     
    Shmuel Shapira, hoofd van de Ness Ziona-faciliteit van IIBR noemde de stap ‘een andere
    belangrijke stap in het ontwikkelen van een remedie. IIBR werkt de klok rond om een
    levensreddende oplossing te vinden”.
     
    Deze wetenschappelijke doorbraak heeft drie belangrijke elementen: het antilichaam is
    monoklonaal, nieuw en verfijnd en bevat een uitzonderlijk laag gehalte aan schadelijke eiwitten;
    het instituut heeft aangetoond dat het antilichaam het nieuwe coronavirus kan neutraliseren; en
    het antilichaam werd specifiek getest op het agressieve coronavirus.
     
    “Op basis van uitgebreide wetenschappelijke publicaties lijkt het erop dat de IIBR de eerste
    instelling is die een wetenschappelijke doorbraak realiseert die alle drie de bovengenoemde
    parameters tegelijkertijd bereikt”, zei het ministerie van Defensie in een verklaring namens het
    instituut.
     
    Het instituut is ook betrokken bij de plasma-verzameling van mensen die hersteld zijn van een
    infectie met het nieuwe coronavirus, in de hoop dat dit het onderzoek kan helpen.
     
    Het volledige artikel: Joods.nl - Joop Soesan 17 mei 2020
     
 
     
     
 

 

"Een medicijn dat 100% werkt"

    Welingelichte Kringen - Gerard Driehuis / Fox PR News 15 mei  2020
     
    Een biofarmaceutisch bedrijf uit Californië beweert een afweerstof te hebben ontdekt dat het
    menselijk lichaam kan beschermen tegen het  coronavirus  en het virus binnen vier dagen je
    lichaam verdrijft. Dat heeft het bedrijf aan Fox New gezegd. Het nieuws wordt in de VS serieus
    genomen.
     
    Later op vrijdag zal Sorrento Therapeutics hun ontdekking van het STI-1499-antibody
    aankondigen, waarvan het bedrijf zegt dat het “100% werkt tegen COVID-19”.
     
    “We willen benadrukken dat er nu een medicijn is. Er is een oplossing die 100 procent werkt”,
    vertelde Dr. Henry Ji, oprichter en CEO van Sorrento Therapeutics, aan Fox News. ‘Als je de
    neutraliserende afweerstof in je lichaam hebt, heb je geen sociale afstand nodig.’
     
    Het volledige artikel: Welingelichte Kringen - Gerard Driehuis / Fox PR News 15 mei  2020
     
 
     
     
 

 

Interesse van grote farmaceuten in Nederlandse vondst tegen corona-

    infectie
    NOS Nieuwsuur 14 mei  2020
     
    Het belang van een Nederlands onderzoek naar een antilichaam tegen het coronavirus wordt
    steeds duidelijker. Inmiddels zijn grote farmaceuten geïnteresseerd in de Nederlandse vondst.
     
    Het antilichaam dat de onderzoekers van Universiteit Utrecht en ErasmusMC vonden, kan een
    infectie door het coronavirus stoppen. Om er een medicijn van te maken en het op grote schaal
    te produceren, is samenwerking met een farmaceut nodig.
     
    Volgens hoofdonderzoeker Berend Jan Bosch is er interesse van een twee à drie grote
    commerciële partijen die miljoenen willen steken in de ontwikkeling. Het patent blijft in handen
    van de onderzoekers. "Maar zo'n bedrijf kan daar een licentie op nemen zodat die antistof in
    de kliniek terecht kan komen."
     
    Nu zit het middel nog in het stadium van proefdieronderzoek. Als dat goede resultaten oplevert
    "kunnen we, volgens de meest gunstige prognose, op kleine schaal patiënten, die daarvoor
    toestemming geven, binnen zes maanden behandelen", zegt Bosch.
     
    Het nieuws van de vondst van een antilichaam tegen het coronavirus kwam half maart al naar
    buiten. Bosch deed samen met mede-onderzoeker Frank Grosveld van het Erasmus MC en een
    team van internationale wetenschappers onderzoek. Ze publiceerden hun bevindingen onlangs
    in het gerenommeerde vakblad Nature Communications.
     
    Het antilichaam was overgebleven van eerder onderzoek naar andere coronavirussen zoals
    het SARS- en MERS-virus. Het lag nog in de vriezer op de faculteit Diergeneeskunde van de
    Universiteit Utrecht. Bosch: "Daar zijn we mee aan de slag gegaan en toen bleek dat een van
    die antistoffen niet alleen aan het coronavirus kan binden, maar ook de infectie van cellen kan
    blokkeren."
     
    Omdat er een oude collectie voorradig was, hebben de Nederlandse onderzoekers een
    voorsprong op hun internationale vakgenoten. Pas geleden werd bekend dat er ook in Israël
    een antilichaam is gevonden, "maar daar lopen ze zo'n drie maanden achter op ons", zegt
    Bosch.
     
    Uiteindelijk hoopt Bosch dat het middel op twee manieren te gebruiken is. "Enerzijds als
    medicijn voor coronapatiënten en anderzijds voor mensen die nog niet ziek zijn. Die kun je
    voorbehandelen met de antistof zodat ze beschermd worden op het moment dat ze
    blootgesteld worden aan het virus. Dus ter preventie voor mensen die tot een risicogroep
    behoren."
     
    Mocht er volgend jaar een vaccin zijn, is het Nederlandse middel nog steeds van waarde,
    verwacht Bosch. "Niet iedereen reageert even goed op een vaccin. Ook zijn er mensen met
    onderliggende ziektes die überhaupt geen antistoffen aanmaken."
     
    Volledig artikel: NOS Nieuwsuur 14 mei  2020
     
 
     
     
 

 

Nederlands coronamedicijn mogelijk over een halfjaar beschikbaar

    voor patiënten
    AD - Chris van Mersbergen 14 mei  2020
     
    Onderzoekers van de Universiteit Utrecht (UU) en Erasmus MC in Rotterdam hebben goede
    hoop dat ze een medicijn tegen Covid-19 hebben gevonden. Dat bevestigde de Utrechtse
    onderzoeksleider Berend-Jan Bosch vanavond tijdens een online persconferentie.
     
    Bosch claimt een antilichaam te hebben gevonden dat zowel werkt tegen het huidige coronavirus
    als tegen SARS, het coronavirus dat in 2002 rondwaarde in delen van de wereld. ,,We zijn er
    nog niet, er moeten nog stappen worden genomen, maar dit is een heel bemoedigende stap",
    zegt de viroloog, die zich al meer dan twintig jaar verdiept in coronavirussen.
     
    De Utrechtse onderzoeker zegt dat het middel in het meest gunstige scenario binnen zes
    maanden aan patiënten toegediend kan worden. ,,Maar dan moet alles wel gaan zoals we
    willen.”
     
    Bosch zocht de afgelopen maanden samen met collega's Frank Grosveld en Bart Haagmans van
    het Erasmus MC in Rotterdam en Ab Osterhaus (Tierärztliche Hochschule in Hannover) en het
    bedrijf Harbour Biomed naar een antilichaam dat verspreiding van het coronavirus in iemands
    lichaam kan tegenhouden. Uiteindelijk bleken de onderzoekers al een werkend antilichaam uit
    2018 op de plank te hebben liggen: 47D11, dat tijdens een eerder onderzoek ontwikkeld was bij
    genetisch gemodificeerde muizen. 
     
    De bevindingen van de Nederlandse onderzoekers werden vorige week gepubliceerd in het
    wetenschappelijke tijdschrift Nature. Het antilichaam bestaat uit in het laboratorium gemaakte
    eiwitten, die lijken op natuurlijke eiwitten. Het antilichaam bindt zich in iemands lichaam aan
    het virus. Het immuunsysteem herkent de gebonden antilichamen en vernietigt de doelwitten.
    ,,Zoals een aantal politiemannen een dief in de kladden grijpt", zegt Bosch.
     
    Op die manier kan het antilichaam voorkomen dat het virus een cel binnendringt en mensen
    ziek worden. Bij zieke mensen kan het antilichaam ervoor zorgen dat het virus zich niet verder
    verspreidt in het lichaam. Het is een medicijn, geen vaccin dat mensen voor langere tijd
    beschermt tegen het virus.
     
    In wetenschappelijke kringen wordt de Nederlandse ontdekking omschreven als een ‘vroege
    maar veelbelovende stap in het zoeken naar behandelingen en het tegengaan van de
    verspreiding van de pandemie’. Ook in Israël claimen onderzoekers een antilichaam tegen het
    coronavirus te hebben gevonden. Bosch zegt het alleen maar toe te juichen dat andere
    wetenschappers ook succes boeken. ,,Of ons antilichaam het beste is, weet ik niet eens
    zeker. Hoe meer antilichamen er gevonden worden, hoe beter.”
     
    Dat het antilichaam ook werkt tegen het SARS-virus uit 2002, geeft Bosch de hoop dat er een
    middel kan worden ontwikkeld dat ingezet kan worden tegen coronavirussen in het algemeen.
     
    Als de komende periode blijkt dat het antilichaam behalve bij dieren ook werkt bij mensen –
    zover is het dus nog niet – kan het binnen een halfjaar worden omgezet in een werkend
    medicijn, verwachten de onderzoekers. Grote farmaceuten bieden zich al aan om mee te
    helpen bij studies naar veiligheid bij toediening aan mensen en om de productie voor hun
    rekening te nemen. Maar of die productie op grote schaal gaat plaatsvinden, is ook
    afhankelijk van de vraag hoezeer de wereld dan nog worstelt met de coronapandemie.
     
    Bosch geeft aan dat een antilichaam tegen een chronische of langdurige ziekte voor
    marktpartijen ook aantrekkelijker is dan tegen een infectieziekte. ,,Bij een chronische ziekte
    kun je het veel vaker toedienen dan bij corona, waar sprake is van een korter ziekteproces.
    Maar gezien de omvang van de huidige pandemie is het antilichaam dat wij ontdekt hebben
    natuurlijk ontzettend belangrijk.”
     
    Volledig artikel en volledige online persconferentie: AD - Chris van Mersbergen 14 mei  2020
     
 
     
     
 

 

'Als alles meezit: over 5 maanden medicijn tegen corona'

    NPO Radio 1 11 mei  2020
     
    Hoogleraar celbiologie van het Erasmus MC, Frank Grosveld, is optimistisch over een medicijn
    tegen corona. Grosveld ontdekte een antilichaam tegen het Coronavirus. In Dit is de
    Dag vertelde hij er voor het eerst over.
     
    Grosveld was samen met enkele collega's in maart in het nieuws omdat hij claimde een
    antilichaam te hebben ontdekt. Dit kan binnen vijf maanden tot een medicijn leiden, vertelt hij:
     "Een antilichaam zoals dit kan binnen vijf, zes maanden richting de mens. Dan moeten alle
    stappen wel meezitten, maar daarna kan de wereldwijde productie starten. Dan heb je het echt
    over tienduizenden liters", aldus de Rotterdamse professor.
     
    Hij legt uit: "Een antilichaam verbindt zich aan het virus. Het kan geen cellen meer
    binnendringen. Het immuunsysteem herkent het antilichaam en vernietigt het virus."
     
    Het antilichaam is volgens Grosveld op meerdere manieren te gebruiken. "Je kunt het
    preventief gebruiken bij mensen die in een risicogroep behoren. Je kan het waarschijnlijk ook
    gebruiken als behandeling voor mensen die eenmaal ziek zijn geworden en je kunt het
    gebruiken voor diagnostische tests".
     
    De Rotterdamse hoogleraar gaat verder: "Ondertussen zijn we ook bezig met een tweede
    antilichaam, dat moet voorkomen dat het virus kan ontsnappen en muteren."
     
    Professor Frank Grosveld werkte voor deze studie samen met zijn Rotterdamse collega Bart
    Haagmans en Berend Jan Bosch, coronaonderzoeker van het UMC Utrecht.  “Wat wij hebben is
    waarschijnlijk zeer uniek. We hebben goede hoop dat we echt iets heel speciaals hebben”,
    aldus de hoogleraar celbiologie van het Erasmus MC. “Ik heb er geen enkele moeite mee dit
    uit handen te geven aan een farmaceut. Zolang het bij de patiënten terecht komt ben ik
    tevreden.”
     
    Volledige uitzending: NPO Radio 1 11 mei  2020
     
 
     
     
 

 

De 4-jarige Belgische lama Winter zou weleens onze redding van het

    coronavirus kunnen worden
    Business Insider Nederland - Brianna Moné 7 mei 2020
     
    Een vierjarige Belgische lama die naar de naam Winter luistert, zou ons weleens een medicijn
    voor Covid-19 kunnen bezorgen. Dat denken Belgische en Amerikaanse wetenschappers die
    onderzoek doen naar de antistoffen van lama’s. 
     
    In het wetenschappelijke tijdschrift Cell schrijven ze dat ze bij Winter en 130 andere lama’s
    speciale antistoffen tegen Covid-19 hebben gevonden. Die antistoffen zouden in een variant
    op een vaccin kunnen worden gebruikt dat mensen vervolgens direct tegen het coronavirus
    zou beschermen.
     
    “Bij een vaccin moet de persoon die het krijgt zelf nog antistoffen aanmaken. Hier zijn de
    antistoffen al aangemaakt en beschermt het je dus meteen”, zegt professor Xavier Saelens
    van de Universiteit Gent. “Dit kan interessant zijn voor oudere en zwakkere mensen. Nadeel
    is wel dat de bescherming van kortere duur is.”
     
    De wetenschappers doen al sinds 2016 onderzoek bij de lama’s. In eerste instantie keken ze
    hoe het immuunsysteem van de dieren reageerde op het SARS-virus, dat veel op het
    coronavirus lijkt. Ook onderzochten ze het effect van het MERS-virus op de dieren.
     
    Ze ontdekten dat Winter immuun was geworden voor de ziektes. Lama’s maken op een net
    iets andere manier antistoffen aan dan mensen. De antistoffen van lama’s tegen het
    coronavirus binden zich aan een cruciaal onderdeel van het virus, waarmee het ons lichaam
    binnendringt. Daarmee kan het in theorie een infectie voorkomen.
     
    Het team van de wetenschappers heeft nu bevestigd dat de antistoffen een aangepaste, minder
    gevaarlijke versie van het virus inderdaad onschadelijk kunnen maken en kunnen voorkomen
    dat het menselijke cellen infecteert.
     
    Volledig artikel: Business Insider Nederland - Brianna Moné 7 mei 2020
     
 
     
     
 

 

Nederlandse virologen vinden mogelijk antistof tegen coronavirus

    Dagblad van het Noorden / ANP 4 mei 2020
     
    Wetenschappers in Utrecht en Rotterdam hebben een antistof gevonden die mogelijk werkt
    tegen het coronavirus. Het kan misschien voorkomen dat het virus een cel binnendringt en
    mensen ziek maakt. En als iemand al ziek is, kan de antistof wellicht voorkomen dat de ziekte
    zich verder verspreidt door het lichaam. Ze schrijven erover in het wetenschappelijke blad
    Nature Communications.
     
    De wetenschappers hadden al voor de corona-uitbraak een proef gedaan met muizen, die
    genetisch zo waren aangepast dat ze menselijke antilichamen kunnen aanmaken. In een
    laboratorium waren de muizen ingespoten met eiwitten van onder meer SARS, een dodelijke
    ziekte die begin deze eeuw rondging. SARS is de 'oudere broer' van het nieuwe coronavirus.
    De muizen maakten antistoffen tegen de eiwitten aan, om ze te bestrijden. Die antistoffen
    werden bewaard.
     
    Toen de coronacrisis uitbrak, "hebben we de antistoffen uit de vriezer gehaald en gekeken hoe
    ze reageren op het nieuwe virus", aldus Berend-Jan Bosch, universitair hoofddocent virologie
    aan de Universiteit Utrecht en leider van het onderzoek. Daaraan deden ook het Erasmus MC
    en het bedrijf Harbour BioMed uit Rotterdam mee.
     
    Het team van Bosch liet gekweekte cellen in contact komen met het nieuwe coronavirus en
    onderzocht vervolgens wat de antistoffen deden. Een van de antistoffen, 47D11 genaamd,
    bleek te werken. Het nieuwe coronavirus kon zich nog steeds vasthaken aan een cel, net als in
    het echt, maar kon de cel niet meer binnendringen en infecteren. Het coronavirus was in feite
    onschadelijk gemaakt.
     
    Bijkomend voordeel is dat 47D11 een zogeheten humane antistof is. Dat betekent dat het
    menselijk lichaam het niet als een indringer zal zien en dus niet zal proberen de antistof zelf
    uit te schakelen.
     
    Als het inderdaad blijkt te werken, kan de antistof in principe aan mensen worden toegediend
    om infectie te voorkomen. Maar het kan volgens Bosch misschien ook werken als medicijn,
    voor patiënten bij wie het coronavirus net is vastgesteld. "Dan zou je de antistof als een extra
    afweer kunnen toedienen. Het helpt het lichaam een handje."
     
    Bosch tempert wel de verwachtingen. De ontdekking is volgens hem een "belangrijke eerste
    stap, maar er is er nog een lange weg te gaan. Dit is een zaak van lange adem, het is niet in
    de komende maanden beschikbaar." De antistof moet nog verder getest worden. Pas dan
    wordt duidelijk of het middel bij mensen werkt, of er bijwerkingen zijn en hoelang de antistof
    bescherming zou bieden. De virologen zijn in gesprek met biofarmaceutische bedrijven om te
    kijken of ze het op de markt kunnen brengen.
     
    Volledig artikel: Dagblad van het Noorden / ANP 4 mei 2020
     
 
     
     
 

 

We kunnen de zestigplussers beschermen

    NRC Handelsblad - Jaap Goudsmit 4 mei 2020
     
    Passieve immuniteit Voordat er een vaccin is kan de huisarts een cruciale rol spelen om ons
    met virustests en antistoftherapie te verlossen van de ‘lockdown’.
     
    In Nederland zijn 4,3 miljoen mensen boven de 60 jaar. Vanaf die leeftijd beginnen
    ouderdomsziekten zich op te hopen en Covid-19 komt daar nog eens bovenop. Dit aspect is
    veronachtzaamd.
     
    Wel kunnen we het rijksvaccinatieprogramma voor 60-plussers uitbreiden met zogeheten
    passieve immunisatie, via het toedienen van antistoffen aan ouderen boven de 60 jaar als ze
    een bewezen coronavirusinfectie hebben en progressieve luchtwegklachten.
     
    Er zijn inmiddels de eerste proeven gedaan die erop wijzen dat deze strategie, mits op tijd
    begonnen, succes kan hebben. De lokale productie van een coronavirusantistofpreparaat –
    ‘hyperimmuun globuline’ – moet worden opgeschaald tot een voorraad voor minstens 20.000
    ouderen. Alle 60-plussers zouden deze passieve immunisatie van de huisarts moeten kunnen
    krijgen bij het eerste teken van aanhoudende kortademigheid.
     
    Volledig artikel: NRC Handelsblad - Jaap Goudsmit 4 mei 2020
     
 
     
     
 

 

Eerste gehonoreerde onderzoeksprojecten subsidieregeling COVID-19

    ZonMw 14 april 2020
     
    Op korte termijn starten acht projecten die direct effect hebben op het verloop van de uitbraak
    van het coronavirus (COVID-19) en de volksgezondheid. Dit is het eerste resultaat van de
    opdracht van het ministerie van VWS aan ZonMw om acuut onderzoek te financieren met directe
    impact op de huidige corona pandemie.
     
    Vrijwel alle projecten zijn samenwerkingsverbanden van meerdere universitair medische centra,
    universiteiten en andere onderzoeksinstellingen. Het is van belang dat zij zo snel mogelijk
    kunnen starten. Uitgebreidere projectinformatie volgt op ZonMw
     
    Uit de gehonoreerde projecten: 'Medicijnontwikkeling: studies naar veiligheid en werkzaamheid
    van antilichamen tegen het coronavirus'.
     
    ZonMw 14 april 2020
     
 
     
     
 

 

Medicamenteuze behandelopties bij patiënten met COVID-19

    SWAB Stichting Werkgroep Antibioticabeleid 3 april 2020
     
    Voor coronavirusinfecties bestaan geen geregistreerde medicijnen en (op het moment van deze
    publicatie) geen grote gerandomiseerde studies die de klinische effectiviteit van een bepaald
    geneesmiddel duidelijk onderbouwen. Wel zijn er in vitro data en is er in kleine onderzoeken
    bij personen met een infectie met SARS-CoV (type 1), MERS-CoV en SARS-CoV-2 geprobeerd
    te behandelen met een aantal antivirale middelen op experimentele basis. De uitkomsten
    geven slechts een matige onderbouwing voor een therapeutisch advies bij deze
    coronavirusinfecties.
     
    Op basis van de gegevens die op dit moment beschikbaar zijn, worden in dit document off-label
    medicamenteuze behandelopties besproken voor patiënten met COVID-19 (infectie met SARS–
    CoV-2). Het betreft m.n. patiënten die opgenomen zijn vanwege (matig) ernstige symptomen
    van ziekte.
     
    Er bestaat een online interactie-checker, waarbij gekeken kan worden of medicatie die de
    patiënt gebruikt samen kan gaan met off label therapeutische medicijnen.
     
    SWAB Stichting Werkgroep Antibioticabeleid 3 april 2020
     
 
     
     
 

 

 
  Wetenschappers van de TU Freiberg doen al enkele jaren onderzoek naar de zeesponssoort
  Aplysina aerophoba, die van nature antivirale stoffen produceert. Deze unieke stof kan zowel
  de groei van virussen, als de penetratie van virussen in cellen remmen.
   
  De Aplysina spons produceert zogenoemde broomtyrosines als hij gewond raakt. Deze
  broomtyrosines zijn verantwoordelijk voor de antivirale, antibacteriële en antiparasitaire werking
  om zich te verdedigen tegen verschillende ziekteverwekkers. Als de verbindingen tussen de
  weefselcellen bij een verwonding afbreken, ontstaat er een snelle chemische reactie.
    
  Daarbij vernietigt het aminozuurderivaat broomtyrosine onmiddellijk binnendringende vreemde
  lichamen, virussen en bacteriën. Dit betekent dat de werkzame stof de eiwitsynthese en dus de
  vermenigvuldiging van RNA-virussen remt en voorkomt zo dat virussen de weefselcellen
  binnendringen. Een van deze RNA-virussen is het coronavirus SARS-CoV-2 (Covid-19). De
  wetenschappers vande Universiteit Freiberg konden in samenwerking met het
  Universitätsklinikum Dresden, die werking in preklinische studies aantonen in tumorcellen.
   
  Volledig artikel: Innovation Origins - Petra Wiesmayer
   
 
     
     
 

 

 
  Antistoffen binden het virus en schakelen het uit. Het is nog niet zeker dat het mensen die
  corona hebben, kan genezen. Maar heel recent onderzoek in het Erasmus MC laat alleszins zien
  dat apen antistoffen maken die het virus uitschakelen. En een Chinees onderzoek liet zien dat
  apen maar één keer besmet kunnen worden en dat ze dus inderdaad door die antistoffen
  beschermd worden tegen het virus.
   
  Plasma van een vrouwelijke donor geeft meer kans op een heel erg zeldzame, maar ernstige
  bijwerkingen. Hoe dat precies komt is niet helemaal duidelijk, maar het is in Nederland daarom
  wel de standaard om alleen plasma van mannelijke donoren te gebruiken.
   
  Volledig artikel: Medical Facts
   
 
     
     
 

 

 
  Naast eiwitblokkeerders bestaat er nog een andere strategie. Als je geïnfecteerd wordt door een
  virus maakt je lichaam moleculen aan die werken als waarschuwingsstickers: antilichamen. Je
  lichaam plakt deze op geïnfecteerde cellen, waardoor je immuunsysteem weet welke cellen het
  moet aanvallen. Je kunt je immuunsysteem helpen door in een laboratorium gemaakte
  antilichamen toe te dienen.
   
  Volledig artikel: De Correspondent - Ruben Mersch
   
 
     
     
 

 

 
  Nederlandse virologen hebben als eersten ter wereld een gericht antilichaam tegen het nieuwe
  coronavirus SARS-CoV-2 gemaakt dat het virus blokkeert. De vondst van wetenschappers uit
  Utrecht en Rotterdam is een toevalstreffer en komt voort uit eerder erk naar antistoffen tegen
  het sars-coronavirus, dat in 2002-2003 een epidemie veroorzaakte. Berend-Jan Bosch: "Het
  antilichaam reageert niet op de vier relatief onschuldige coronavirussen die gewoonlijk onder
  mensen circuleren en meestal alleen een verkoudheid veroorzaken. Maar het reageert wel op
  sars en het nieuwe coronavirus." Het antilichaam zal ook toepasbaar kunnen zijn voor thuistests.
   
  Het kan nog minstens een jaar duren voordat de antistof als medicijn getest kan worden op
  veiligheid en effectiviteit. Bosch houdt er rekening mee dat een vaccin tegen Covid-19 eerder
  klaar is. "Een vaccin heeft de voorkeur omdat het goedkoper is."
   
  Volledig artikel: NRC Handelsblad - Sander Voormolen
   
 

 

 

 

     
     
 

 

Wetenschappers Rotterdam en Utrecht claimen vondst antilichaam

    tegen corona
    NOS Nieuws 14 maart  2020
     
    Wetenschappers van het Erasmus Medisch Centrum en de Universiteit Utrecht zeggen dat ze
    een antilichaam hebben gevonden tegen de ziekte die wordt veroorzaakt door het coronavirus,
    meldt Erasmus Magazine.
     
    "Dit is het allereerste antilichaam waarvan we weten dat het de infectie blokkeert en er is een
    goede kans dat dit ook een medicijn wordt dat op de markt komt", zegt de Rotterdamse
    hoogleraar celbiologie Frank Grosveld in het universiteitsblad.
     
    De onderzoekers hadden het antilichaam nog in het laboratorium staan na eerder onderzoek
    naar vergelijkbare virusinfecties. "We moeten iets doen en misschien hebben we wat", dachten
    ze volgens Grosveld. "Daarom zijn we onmiddellijk aan de gang gegaan en hebben we de klok
    rond gewerkt."
     
    Er is een aantal kanttekeningen te maken. Het antilichaam moet nog op mensen worden
    getest, wat maanden duurt. Ook is het onderzoek nog niet beoordeeld door vakgenoten. Dat
    gebeurt op dit moment. Als die het goedkeuren, dan wordt het naar verwachting gepubliceerd.
    Nu staat het al online op een site waar biologen hun onderzoek delen.
     
    Onderzoeksleider Berend-Jan Bosch (Universiteit Utrecht) wil geen valse verwachtingen wekken.
    "Het is een eerste belovende stap, maar het is nog te vroeg om te speculeren over de
    eventuele werkzaamheid in mensen", zegt hij in een reactie aan de NOS. "Het onderzoek ligt
    ter beoordeling bij een vooraanstaand wetenschappelijk tijdschrift. Verder commentaar kan
    gegeven worden zodra het artikel is geaccepteerd.
     
    Grosveld legt uit dat het antilichaam voorkomt dat het virus nog kan infecteren. Het kan worden
    gebruikt om een medicijn tegen deze corona-infectie (COVID-19) te ontwikkelen.
     
    De onderzoekers proberen een farmaceutisch bedrijf zo ver te krijgen om het geneesmiddel op
    grote schaal te produceren. "Als je dit als patiënt zou nemen dan is de verwachting dat de
    infectie in de patiënt gestopt kan worden. En de patiënt dus de kans krijgt om te herstellen."
     
    "Voorkomen is natuurlijk beter dan genezen", zegt Grosveld. "Een echte oplossing is daarom
    een vaccin, daar werken anderen aan. Een vaccin ontwikkelen duurt echter al gauw twee jaar."
     
    Volledig artikel: NOS Nieuws 14 maart  2020
     
 
     
     
 

 

Unieke vondst in Erasmus MC: antilichaam tegen corona

    Erasmus Magazine - Marko de Haan 13 maart 2020
     
    Een wereldprimeur van het Erasmus MC en de Universiteit Utrecht: zij hebben een antilichaam
    tegen COVID-19 gevonden. De wetenschappelijke publicatie van de groep van tien
    wetenschappers ligt voor beoordeling klaar bij het toonaangevende vaktijdschrift Nature.
     
    Geloof het of niet: op de tiende verdieping van het Erasmus MC lag het al even in de ijskast:
    hét antilichaam dat de infectie van SARS1 en SARS2 blokkeert. Met andere woorden, een
    allereerste antilichaam tegen het coronavirus. Hoogleraar celbiologie Frank Grosveld (71) blijft
    er koeltjes onder: “Voor springen op tafels ben ik te oud.”
     
    Sinds donderdagavond staat het artikel van een team van tien wetenschappers, waar Grosveld
    deel van uit maakt, online op BioRxiv – een website waarop biologen hun onderzoek kunnen
    publiceren voordat het beoordeeld is door een vaktijdschrift. De samenvatting rept over een
    antilichaam tegen SARS2, het coronavirus dat de huidige pandemie veroorzaakt (COVID-19).
    Het antilichaam kan helpen bij de opsporing en preventie van deze vorm van corona-infectie.
    Het werkzame antilichaam is een wereldprimeur.
     
    Disclaimer: het antilichaam moet nog op mensen getest worden (dat duurt nog maanden) en
    het artikel ligt nog bij vakgenoten ter beoordeling, voordat het toonaangevende vaktijdschrift
    Nature het publiceert. Maar Grosveld is hoopvol: “We verwachten elk moment een e-mail”, zegt
    de Spinozaprijs-winnaar in zijn lab op de tiende verdieping van het Ee-gebouw van het Erasmus
    MC.
     
    Volledig artikel en interview: Erasmus Magazine 13 maart 2020
     
 
     
     
 

 

Mini-antibodies discovered in sharks and camels could lead to drugs

    for cancer and other diseases
    Science - Mitch Leslie 10 mei 2018
     
    Helen Dooley, een immunoloog aan de University of Maryland (UMD) School of Medicine in
    Baltimore, tapt al twee decennia haaienbloed om dezelfde reden dat andere onderzoekers de
    aderen van lama's, kamelen en hun familieleden hebben leeggemaakt. Al die dieren pompen
    ongebruikelijke, verkleinende antilichamen uit die slechts ongeveer de helft kleiner zijn dan de
    conventionele versies.
     
    Onderzoekers kennen die kleine eiwitten al sinds eind jaren tachtig, toen wetenschappers van
    de Vrije Universiteit Brussel (VUB) ze tegenkwamen. Maar: 'Sinds 2012 is het veld echt van de
    grond gekomen', zegt biochemicus Hidde Ploegh van het Boston Children's Hospital. Vergeleken
    met conventionele antilichamen zijn de moleculen en zelfs kleinere fragmenten ervan, vaak
    nanobodies genoemd, voor onderzoekers gemakkelijker te maken, duurzamer en beter
    oplosbaar. Kleine antilichamen kunnen in cellen werken en door hun grootte kunnen ze diep
    in weefsels doordringen, waar reguliere antilichamen moeilijk doorheen kunnen dringen.
     
    Die eigenschappen hebben de moleculen tot waardevolle onderzoeksinstrumenten gemaakt.
     'Als biochemicus vind ik ze buitengewoon nuttig', zegt Ploegh. Hij en zijn collega's hebben ze
    ingezet voor taken die zo divers zijn als het opsporen van een belangrijk immuuneiwit in het
    lichaam, het neutraliseren van plantenvirussen en het labelen van kankercellen. Maar de meest
    verhelderende onderzoeksrol van de antilichamen, het kan zich binden en wankele eiwitten
    stabiliseren, zodat onderzoekers hun architectuur kunnen onderzoeken. 'Waar ze fantastisch
    voor zijn geweest, is het bepalen van kristalstructuren', zegt evolutionair immunoloog Martin
    Flajnik, ook van UMD's School of Medicine. Inderdaad, een lama-nanobody was de sleutel tot
    het structureren van werk dat onlangs een Nobelprijs heeft gewonnen.
     
    Het volledige artikel: Science - Mitch Leslie 10 mei 2018
     
 
 
  Back to Top
 
 

 
 

Index

|

Overheid RIVM WHO CEPI CCMO

|

Vaccinresearch

|

Medicijnen

|

Immuniteit

|

Landen

|

Artikelen Columns

 
 

Vaccins en medicijnen tegen coronavirus SARS-CoV-2 | Liliane Limpens | Disclaimer | update 24 november 2020