Entree

|

Overheid Organisaties

|

Bijwerkingen

|

Vaccins

|

Medicijnen

|

Landen

|

Immuniteit

|

Artikelen

|

Contact
 
 

     
     
 

 

Heterologe vaccinatie

 
    Gezondheidsraad 5 juli 2021  
       
    Voor het vaccinatieprogramma tegen COVID-19 zijn vier verschillende vaccins beschikbaar. Bij  
    de vaccins van AstraZeneca, BioNTech/Pfizer en Moderna zijn twee doses nodig voor voldoende  
    bescherming. Het ministerie van VWS vroeg de Gezondheidsraad te beoordelen of het mogelijk  
    is om twee verschillende vaccins te combineren.  
       
    Afgelopen week zijn de resultaten gepubliceerd van een gerandomiseerde trial¹, waarbij  
    onderzoek is gedaan naar de immuunrespons bij het combineren van verschillende vaccins.  
    Deelnemers kregen ofwel twee doses van hetzelfde vaccin, ofwel een combinatie van eerst  
    AstraZeneca en daarna BioNTech/Pfizer of omgekeerd. Na een eerste dosis AstraZeneca leidde  
    vaccinatie met BioNTech/Pfizer tot ten minste even goede of zelfs hogere niveaus van  
    antistoffen vergeleken met twee doses AstraZeneca. Op grond van de resultaten wordt een  
    goede bescherming verwacht tegen infectie en ziekte; wat in praktijk de effecten zijn van  
    heterologe vaccinatie op bescherming tegen ziekenhuisopname of sterfte is nog niet bekend.  
    Wel leidde de combinatie van twee verschillende vaccins bij meer deelnemers aan de studie tot  
    koortsgevoel, vermoeidheid, rillingen, hoofdpijn en spierpijn dan bij vaccinatie met twee keer  
    hetzelfde vaccin. Die klachten verdwenen echter binnen enkele dagen.  
       
    Een eerste dosis met BioNTech/Pfizer, gevolgd door een dosis AstraZeneca leidde tot lagere  
    niveaus van antistoffen dan twee doses BioNTech/Pfizer. Over een eventuele combinatie met  
    het Moderna-vaccin zijn nog onvoldoende gegevens beschikbaar.  
       
 

¹

De raad baseert zich op vorige week gepubliceerd Brits onderzoek dat nog niet door  
    vakgenoten beoordeeld is.  
    Het volledige artikel: Gezondheidsraad 5 juli 2021  
   

 
   

Advies Gezondheidsraad aan de minister VWS over het combineren van vaccins

 
       
 
     
     
     
 

 

Brits onderzoek: "Combinatie Pfizer- en AstraZeneca-coronavaccins

 
    een goede bescherming"  
    Medical Facts - redacteur Janine Budding 29 juni 2021  
       
    De eerste resultaten van Britse onderzoek naar de werking van coronavaccins laat zien dat een  
    combinatie van verschillende soorten vaccins adequate bescherming tegen corona biedt.  
    Proefpersonen produceerden hoge niveaus van antilichamen en immuuncellen nadat ze één  
    dosis van AstraZeneca (Vaxevria) en één dosis van het Pfizer-vaccin (Comirnaty) hadden  
    gekregen.  
       
    De onderzoekers van onder andere Universiteit van Oxford, begonnen in februari met het  
    onderzoek, Com-COV genaamd. 830 vrijwilligers kregen of twee doses Pfizer of AstraZeneca.  
    Anderen kregen een dosis AstraZeneca, gevolgd door één van Pfizer, of omgekeerd.  
       
    De onderzoekers ontdekten dat de vrijwilligers die verschillende vaccins kregen toegediend  
    meer koude rillingen, hoofdpijn en spierpijn rapporteerden dan mensen die twee doses van  
    hetzelfde vaccin kregen. Die bijwerkingen waren echter van korte duur.  
       
    Hogere immuumreactie met twee vaccins  
    Tevens bleek uit de studie dat het gebruik van verschillende vaccins leidde tot een hoger  
    niveau van immuuncellen dan bij het gebruik van twee doses van hetzelfde vaccin. Het is nog  
    niet duidelijk een combinatie van twee verschillende vaccins dat voordeel heeft.  
       
    De groep Britse onderzoekers is inmiddels een soortgelijk onderzoek begonnen met een  
    combinatie Moderna en Novavax-vaccins.  
       
    Het volledige artikel: Medical Facts - redacteur Janine Budding 29 juni 2021  
    Zie ook: ComCOV study UK  
       
 
     
     
     
 

 

'Moderna-vaccin werkt ook tegen Britse en Zuid-Afrikaanse variant'

 
    Het volledige artikel: Scientias - Vivian Lammerse 26 januari 2021. Bron: Moderna Press release January 25, 2021.  
       
    Maar om het zekere voor het onzekere te nemen, ontwikkelt het biotechbedrijf  
    nu tevens een iets aangepast vaccin.  
       
    Onlangs hebben wetenschappers hun zorgen geuit over de nieuw opgekomen coronavarianten  
    in het Verenigd-Koninkrijk en Zuid-Afrika. De mutaties in met name de Zuid-Afrikaanse variant  
    zouden namelijk kunnen betekenen dat de werking van het coronavaccin wordt beperkt.  
    Producent Moderna besloot de proef op de som te nemen en te bestuderen in hoeverre hun  
    ontwikkelde coronavaccin bescherming biedt tegen verschillende coronavarianten. En de  
    bevindingen zijn gematigd positief.  
       
    Vaccin  
    Moderna testte het coronavaccin op verschillende nieuw ontdekte coronavarianten, waaronder  
    de Britse en de Zuid-Afrikaanse. En uit de bevindingen blijkt dat er voldoende ‘neutraliserende  
    titers’ – die het virus onschadelijk maken – tegen alle belangrijke varianten worden  
    geproduceerd. Anders gezegd: zover nu bekend is, werkt het Moderna-vaccin dus ook tegen de  
    Britse en Zuid-Afrikaanse variant. Het vaccin blijkt overigens wel een net wat betere  
    bescherming te bieden tegen de Britse coronavariant dan tegen de Zuid-Afrikaanse. Zo namen  
    de onderzoekers een zesvoudige afname van de neutraliserende titers waar toen ze de Zuid-  
    Afrikaanse variant testten. Dit zou kunnen betekenen dat iemand minder lang immuun voor  
    het virus is. “Ondanks deze verlaging biedt het vaccin naar verwachting nog wel genoeg  
    bescherming,” aldus Moderna.  
       
    Het biotechbedrijf vermoedt dat twee injecties van het vaccin voldoende bescherming zullen  
    bieden tegen de tot nu toe waargenomen coronavarianten. Toch is enige voorzichtigheid  
    geboden. De conclusies zijn namelijk gebaseerd op in vitro-onderzoek (oftewel buiten het  
    lichaam, in kweekculturen in het lab) en moeten daarnaast nog peer review ondergaan, wat  
    betekent dat het nog niet door vakgenoten beoordeeld is.  
       
    Boostervaccin  
    Ondanks de redelijk geruststellende resultaten, heeft Moderna toch besloten het zekere voor  
    het onzekere te nemen. Zo laten ze weten een extra boosterdosis van het vaccin te  
    ontwikkelen. Deze booster zou in staat moeten zijn om de hoeveelheid neutraliserende titers  
    tegen opkomende coronavarianten verder te verhogen, waardoor deze iets aangepaste versie  
    mogelijk een nog betere bescherming biedt dan de bestaande vaccins. “Terwijl we proberen het  
    coronavirus te verslaan, zijn we van mening dat het noodzakelijk is om proactief te zijn terwijl  
    het virus zich verder ontwikkelt,” aldus Stéphane Bancel CEO van Moderna. “We worden  
    aangemoedigd door de nieuwe resultaten, die ons vertrouwen versterken dat het Moderna-  
    vaccin bescherming biedt tegen deze nieuw ontdekte varianten. Maar uit voorzichtigheid zullen  
    we tevens een boosterdosis ontwikkelen die mogelijk effectiever zal zijn tegen de opkomende  
    Zuid-Afrikaanse coronavariant.”  
       
    Overtreffen  
    Het betekent dat het Moderna-vaccin mogelijk nog beter in staat zal zijn om de  
    wereldbevolking tegen het coronavirus – en al zijn mutaties – te beschermen. En dat terwijl er  
    al uit eerdere studies is gebleken dat het ontwikkelde vaccin van het biotechbedrijf voor maar  
    liefst 94% betrouwbaar is. Hiermee overtreft het vaccin dat van Pfizer en de Russen, die  
    respectievelijk voor 90 procent en 92 procent effectief zijn.  
       
    Het Moderna-vaccin is ondertussen ook in Nederland gearriveerd. Op 11 januari 2021 zijn de  
    eerste vaccins geleverd. De verwachting is dat er in het eerste kwartaal zo’n 390.000 dosissen  
    zullen worden uitgedeeld. Vaccinatie met het vaccin van Moderna bestaat uit twee prikken. De  
    tweede prik volgt 28 dagen na de eerste prik. Ongeveer twee weken na deze tweede injectie  
    zou je maximaal beschermd moeten zijn tegen het oorspronkelijke coronavirus. Of het vaccin  
    ook de verspreiding van het coronavirus voorkomt, is nog niet bekend. Het is namelijk nog  
    onduidelijk of gevaccineerde mensen het virus nog steeds bij zich dragen of over kunnen  
    dragen op anderen. Dit wordt momenteel verder onderzocht.  
       
    Het volledige artikel: Scientias - Vivian Lammerse 26 januari 2021. Bron: Moderna Press release January 25, 2021.  
       
 
     
     
 

 

16.000 mensen gemeld met mogelijke bijwerkingen van

 
    coronavaccins in Europa  
    RTL Nieuws 23 januari 2021  
       
    Wereldwijd zijn we begonnen met het vaccineren tegen het coronavirus, en  
    daarmee ook met het monitoren van bijwerkingen. Onze onderzoeksredactie  
    heeft daarom een eerste overzicht van het aantal meldingen gemaakt, op basis  
    van Europese data. Er zijn nu 16.785 gevallen gemeld van vermoedelijke  
    bijwerkingen na inenting met een coronavaccin in Europa.  
       
    Onze redactie gebruikte hiervoor de data van Eudravigilance. Dit is een grote database van het  
    Europees Geneesmiddelenbureau EMA. Bijwerkingencentra zoals het Nederlandse Lareb  
    rapporteren in deze database hoeveel vermoedens van mogelijke bijwerkingen er worden  
    gemeld voor vaccins en medicijnen. Ook fabrikanten zijn verplicht hun meldingen door te geven  
    aan deze database  
       
    Meer dan 16.000 meldingen  
    In heel Europa zijn meer dan 15 miljoen vaccins gezet. De meeste meldingen komen van het  
    Pfizer-vaccin, dat als eerste in grote aantallen beschikbaar was op de Europese markt. Tot en  
    met 23 januari zijn er bij het EMA 16.479 gevallen bekend van vermoedens van mogelijke  
    bijwerkingen na inenting van het Pfizer-vaccin.   
       
    Deze meldingen komen van zowel zorgprofessionals (12.330 ) als mensen zonder medische  
    achtergrond (4.149).   
       
    Van de vaccins van Moderna en Oxford/AstraZeneca zijn sinds kort ook de eerste meldingen  
    zichtbaar, respectievelijk 123 gevallen bij Moderna, en 183 bij Oxford. Deze vaccins zijn in  
    Europa nog niet zo lang beschikbaar.   
       
    'Valt mee'  
    Anke Huckriede, hoogleraar vaccinologie, keek met ons naar de cijfers. "Dat valt me best  
    mee", is haar lezing.  Zeker als deze aantallen worden afgezet tegen de miljoenen vaccins die  
    zijn gezet, en de aandacht die de vaccins krijgen. Hierdoor is het volgens Huckriede  
    waarschijnlijk dat bijwerkingen ook sneller worden gemeld.   
       
    Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen heeft een vergelijkbare reactie. Voorzitter  
    Ton de Boer: "Er is geen reden om ongerust te zijn." Hij geeft ook aan dat meldingen heel  
    snel worden bekeken. "Als er dan iets bijzonders uit voorkomt, kan snel worden beoordeeld  
    of dat komt door het vaccin. Dat zou dan aanleiding kunnen zijn om de productinformatie aan  
    te passen. Maar dat is tot nu toe niet nodig geweest."  
       
    Vermoeidheid, duizeligheid en spierpijn  
    Veruit de meeste bijwerkingen die worden gemeld zijn lichte klachten. Het gaat om algemene  
    klachten en klachten over zenuwen en spieren. Denk hierbij aan pijn op de plek waar de prik is  
    gezet, vermoeidheid, duizeligheid en spierpijn.  
       
    Er worden ook overlijdens gemeld, maar dat is volgens deskundigen, het College ter  
    beoordelingen van Geneesmiddelen, de EMA en Pfizer geen reden tot zorg. Zo'n melding  
    betekent niet meteen dat het vaccin onveilig is. Belangrijk om te benadrukken is dat het gaat  
    om situaties waarin iemand vermoedt dat een klacht mogelijk het gevolg kan zijn van het  
    vaccin, maar dat betekent niet dat het verband er ook daadwerkelijk is. Wat ook kan, is dat de  
    reactie is veroorzaakt door een andere ziekte, of zelfs een ander medicijn.  
       
    Overleden patiënten  
    Het EMA laat in een schriftelijke reactie weten dat er tot 21 januari van het Pfizer-vaccin 245  
    zaken bij hem zijn gemeld met een fatale uitkomst. Het is mogelijk dat hier nog dubbelingen  
    in zitten. Daarbij benadrukt de woordvoerder dat het niet betekent dat deze fatale aflopen  
    zijn veroorzaakt door het vaccin. "Tijdens het vaccinatieprogramma zullen mensen door  
    andere doodsoorzaken blijven overlijden. Dat kan ook kort na vaccinatie gebeuren. Het feit  
    dat iemand na vaccinatie overlijdt, wil niet zeggen dat zijn of haar dood door het vaccin is  
    veroorzaakt."  
       
    "Dagelijks overlijden circa 12.000 EU-burgers door allerlei oorzaken. 83 procent van hen is  
    ouder dan 65 jaar. Tot nu toe is geen enkel sterfgeval in die categorie toegeschreven aan het  
    coronavaccin", aldus het EMA.   
       
    Het EMA benadrukt dat in geval van overlijden of ernstige gezondheidsklachten kort na  
    vaccinatie, de autoriteiten onderzoeken of het vaccin hierin een rol heeft gespeeld. De gehele  
    reactie van het EMA op onze vragen kun je hier lezen.   
       
    506 gevallen in Nederland  
    In Nederland zijn er vooralsnog 506 gevallen geweest waarbij vermoedens van bijwerkingen zijn  
    gemeld. De ernst van deze bijwerkingen is nog niet bekend. Ook is nog niet te achterhalen of  
    de meldingen zijn gedaan door zorgprofessionals. Minister van Volksgezondheid Hugo de    
    Jonge liet in de persconferentie van 20 januari weten dat er meer dan 100.000 mensen in  
    Nederland een prik hebben gehad.  
       
    Deze meldingen zijn binnengekomen bij het bijwerkingscentrum Lareb. Dat laat telefonisch  
    weten dat vanaf volgende week maandag er wekelijks een update komt van het instituut.  
    Hierin zal dan dieper worden ingegaan op de Nederlandse situatie.   
       
    Daarnaast gaat het EMA vanaf eind januari maandelijks een update geven over de gemelde  
    bijwerkingen die zijn gemeld bij de fabrikanten zelf. Het eerste vaccin waarmee dat gaat  
    gebeuren, is van Pfizer.   
       
    Reactie Pfizer  
    Een woordvoerder van Pfizer schrijft in een reactie: "Veiligheid is bij ons topprioriteit en om die  
    reden nemen wij bijwerkingen van ons Covid-19-vaccin zeer serieus. We volgen alle meldingen  
    nauwlettend op en verzamelen alle relevante informatie die we vervolgens delen met de  
    regelgevende instanties wereldwijd. Op dit moment zijn uit onze continue monitoring geen  
    veiligheidssignalen aan het licht gekomen."    
       
    Pfizer stipt ook aan dat er inmiddels miljoenen mensen zijn gevaccineerd. Het bedrijf vindt het  
    belangrijk om daarbij te zeggen dat ernstige klachten en sterfgevallen in deze groep  
    waarschijnlijk net zo veel zullen voorkomen als onder de niet-gevaccineerde bevolking.  
       
    Het volledige artikel: RTL Nieuws 23 januari 2021  
       
 
     
     
 

 

'Oxford-wetenschappers werken aan aangepast vaccin tegen corona-

 
    mutanten'  
    Dagblad van het Noorden 21 januari 2021  
       
    Wetenschappers van de Universiteit van Oxford werken aan nieuwe versies van  
    het Oxford/AstraZeneca-vaccin, die bescherming moeten bieden tegen de  
    gemuteerde varianten van het coronavirus die zijn opgedoken in het Verenigd  
    Koninkrijk, Zuid-Afrika en Brazilië, meldt de Britse krant The Telegraph.  
       
    Het team achter het Oxford/AstraZeneca-vaccin onderzoekt de haalbaarheid van het  
    herontwikkelen van de technologie achter het vaccin, schrijft The Telegraph. De Brits-Zweedse  
    farmaceut AstraZeneca verwees voor commentaar naar de Universiteit van Oxford. Een  
    woordvoerder van de universiteit zegt dat er zorgvuldig wordt uitgezocht in hoeverre de nieuwe  
    varianten van het coronavirus bestand zijn tegen de vaccins en welke processen nodig zijn voor  
    een snelle ontwikkeling van een aangepast coronavaccin.  
       
    Goedkeuring  
    De Britse premier Boris Johnson zei woensdag dat de Britse medicijn-toezichthouder gereed zal  
    zijn voor het beoordelen en goedkeuren van een aangepast vaccin dat werkzaam is tegen de  
    gemuteerde varianten van het coronavirus.  
       
    Resultaten van recente laboratoriumproeven wijzen erop dat het Pfizer/BioNTech-vaccin  
    werkzaam is tegen de Britse variant, die zich snel over de wereld verspreidt. BioNTech heeft  
    aangekondigd dat het snel komt met een gedetailleerde analyse van de werkzaamheid van  
    het vaccin tegen de Zuid-Afrikaanse variant. Dergelijke proeven worden ook uitgevoerd door  
    farmaceuten AstraZeneca, Moderna en Curevac.  
       
    Het volledige video-interview: Dagblad van het Noorden 21 januari 2021  
       
 
     
     
 

  Kritiek bij medische experts en gezondheidszorgorganisaties  
    Indiase COVID-vaccins tegen verwachtingen in vroegtijdig  
    goedgekeurd  
    MO Mondiaal Nieuws - Ranjit Devraj 12 januari 2021  
    https://www.scidev.net/05.01.2021  
       
    In India zijn twee lokaal geproduceerde COVID-19-vaccins goedgekeurd voor  
    gebruik in noodsituaties. Dat een van de vaccins nog in een klinische testfase  
    zit, oogst kritiek bij medische experts en gezondheidsorganisaties.  
       
    Het Indiase COVID-19-vaccin Covaxin is afgelopen zondag goedgekeurd door de Drugs  
    Controller General van India (DCGI), het belangrijkste regulerende orgaan van het land.  
    Covaxin is ontwikkeld door het Indiase bedrijf Bharat Biotech in samenwerking met de Indiase  
    Raad voor Medisch Onderzoek, een overheidsorgaan. Het zit nog maar in de derde fase van de  
    klinische tests en er zijn nog geen data gepubliceerd over immunogeniciteit en effectiviteit.  
       
    De DCGI beperkte de inzet van Covaxin specifiek tot “klinische proefmodus”, een categorie  
    waar veel experts kritiek op hebben. ‘Ik heb nog nooit gehoord van zo’n categorie’,  
    reageert Manu Raj, onderzoeksmethodoloog en onderzoeker aan het Amrita Institute of  
    Medical Sciences and Research in Kochi (Kerala).  
       
    Het Indiase departement voor Biotechnologie, het overheidsagentschap dat de productie van  
    COVID-19-vaccins in India ondersteunt, wenste niet te reageren op die kritiek.  
       
    Felicitaties van regering en WHO  
    Covaxin is niet het enige vaccin dat pas goedgekeurd is in India. Ook Covishield, ontwikkeld  
    door de Universiteit van Oxford en het farmabedrijf AstraZeneca, is goedgekeurd voor gebruik  
    in noodsituaties. De Indiase versie van Covishield wordt in India geproduceerd door het private  
    bedrijf Serum Institute of India. Het vaccin gebruikt een verzwakt adenovirus als drager van het  
    COVID-19 spike-eiwit.  
       
    Na de aankondiging van de DCGI reageerde premier Narendra Modi in een tweet. ‘Elke Indiër  
    zou er trots op moeten zijn dat de twee goedgekeurde vaccins voor gebruik in noodgevallen in  
    India worden gemaakt in India!’, klonk zijn reactie. ‘Dit laat zien hoe graag onze  
    wetenschappelijke gemeenschap de droom van een Aatmanirbhar Bharat wil realiseren.’  
       
    Met Aatmanirbhar Bharat bedoelt Mohdi een “zelfvoorzienend India”, een van de belangrijkste  
    pijlers waar zijn beleid op steunt. De premier ziet zorg en medeleven als twee essentiële  
    onderdelen in die zelfredzaamheid.  
       
    In een andere tweet schreef Modi het volgende: ‘Een beslissend keerpunt dat een gedreven  
    strijd kracht bijzet! De CCGI-goedkeuring van vaccins van Serum Institute of India en Bharat  
    Biotech versnelt de route naar een gezonder en COVID-vrij land. Gefeliciteerd India. Felicitaties  
    aan onze hardwerkende wetenschappers en innovators.’  
       
    Poonam Khetrapal Singh, regiodirecteur van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in  
    Zuidoost-Azië, zegt dat haar organisatie het besluit van de regering verwelkomt. ‘Het gebruik  
    van vaccins bij groepen die voorrang krijgen, samen met de implementatie van andere  
    publieke gezondheidsmaatregelen en participatie vanuit de gemeenschap, zal belangrijk zijn  
    om de impact van COVID-19 te reduceren’, klonk het in een tweet.  
       
    Waarom is er zo’n haast?  
    Medische experts slaan alarm omdat de noodzakelijk klinische testprotocollen niet uitgevoerd  
    zijn en dat het in India ontwikkelde Covaxin vrijgegeven werd zonder publicatie van de  
    testresultaten. Publieke gezondheidsinstanties die betrokken zijn bij medicijngebruik delen die  
    bezorgdheid. >>>  
       
    Derde vaccin op komst?  
    India werkt aan nog een ander eigen vaccin: het plasmavaccin ZyCoV-D, ontwikkeld door Zydus  
    Cadila. Dat vaccin is door de DCGI is goedgekeurd om de derde fase van de klinische tests in  
    te gaan, de fase die bij Covaxin niet afgerond is vooraleer het vaccin goedgekeurd werd.  
       
    Zydus Cadila heeft de eerste twee klinische testfasen afgerond in India bij meer dan duizend  
    deelnemers’, staat in een verklaring die het Departement voor Biotechnologie zondag  
    vrijgegeven heeft. ‘De voorlopige data wijzen erop dat het vaccin veilig en immunogeen is bij  
    intradermale toediening van drie dosissen.’  
       
    Het volledige artikel: MO Mondiaal Nieuws - Ranjit Devraj 12 januari 2021  
    https://www.scidev.net/05.01.2021  
       
 
     
     
 

 

RNA in Covid-19 vaccin geen probleem voor ons DNA

 
    Scientias - Monique Siemsen 9 januari 2021  
    Bron: Interview prof. dr. A.L.W. Huckriede, hoogleraar Vaccinologie UMCG  
    Iedereen die zich zorgen maakt over de vaccins tegen COVID-19, kan écht  
    gerust zijn: veranderingen aan het menselijk DNA zijn simpelweg niet mogelijk  
    en ook op de lange termijn zijn we veilig.  
       
    Bijna een jaar heeft de wereld erop gewacht. Maar nu deze week de vaccinaties dan eindelijk  
    zijn begonnen, is er ook nog steeds veel wantrouwen en ongerustheid. Maar liefst 1 op de 4  
    Nederlanders wil zich niet laten inenten tegen COVID-19. Er zijn verschillende redenen. Ten  
    eerste vraagt men zich af of er per ongeluk of zelfs expres geen ongewenst materiaal wordt  
    geïnjecteerd. Het vaccin is immers een RNA-vaccin. Met andere woorden: welke invloed kan dit  
    genetisch materiaal hebben op ons eigen DNA?  
       
    Ons DNA het haasje door RNA in vaccin?  
    Het antwoord is: helemaal geen. Zelfs al zouden overheden of de farmaceutische industrie  
    snode bedoelingen hebben, het is onmogelijk dat dit vaccin ons DNA aantast of verandert.  
    Professor in de vaccinologie dr. Anke Huckriede van de Universiteit Groningen verklaart dit als  
    volgt. “Het RNA in het vaccin is chemisch samengesteld genetisch materiaal, dat eigenlijk niets  
    te maken heeft met het menselijk DNA. Het RNA kan het DNA simpelweg niet beïnvloeden. Dat  
    is gewoon niet mogelijk. Het DNA bevindt zich in onze celkernen, het RNA van het vaccin in de  
    cellichamen. Er vindt daar dus geen overdracht plaats tussen de twee materialen.”  
       
    “Bovendien gaat dit niet het eerste RNA-materiaal zijn dat we ooit in ons lichaam krijgen. Ieder  
    virus zorgt dat we RNA binnen krijgen, als je een simpele snotneus hebt van een virusje, heb  
    je ook virus-RNA in je lijf. Op zijn best krijg je dat misschien maar 5 keer per jaar, maar als je  
    jonge kinderen hebt, kan het tientallen keren per jaar voorkomen dat RNA-materiaal van een  
    virus je lichaam infiltreert. Het is dus niet zo dat het menselijk lichaam nu voor het eerst  
    kennismaakt met RNA materiaal. Dat heeft je lichaam al vele keren gedaan in je leven.” De  
    professor concludeert dan ook: “Genetische modificatie van ons menselijk DNA door het RNA-  
    vaccin kan niet plaatsvinden.”  
       
    Angst op bijwerkingen lange termijn niet reëel  
    De angst voor gerommel met ons DNA is echter niet het enige zorgenkindje van de vaccin-  
    tegenstanders. Ook is er de vrees dat wellicht alles prima lijkt te gaan op de korte termijn,  
    maar dat we weinig weten van de gevolgen van het vaccin op ons lichaam op de lange termijn.  
    Met andere woorden: hoe zit het met de bijwerkingen? Weten we daar wel voldoende van?  
    Huckriede meent van wel. “De kans op bijwerkingen op de lange termijn met welk virusvaccin  
    dan ook, is zeer klein. Dat komen we eigenlijk haast nooit tegen. Dat is ook logisch. Een vaccin  
    is iets heel anders dan een medicijn. Een medicijn krijg je voorgeschreven in een bepaalde  
    dosis en komt regulier het lichaam binnen. Dan kan het zijn dat bij langdurig gebruik,  
    bepaalde stoffen zich gaan ophopen in het lichaam en er een giftige uitwerking ontstaat.”  
       
    “Dat ligt heel anders bij een vaccin. Een vaccin krijg je slechts één of tweemaal toegediend in  
    een zeer kleine dosis. Dat vaccin is binnen twee weken helemaal uit het lichaam verdwenen  
    door middel van urine en ontlasting. Het vaccin hóeft ook helemaal niet langer in het lichaam  
    te blijven, want het heeft alleen de taak het immuunsysteem wakker te maken en tegen een  
    bepaald virus actief te maken. Zodra het dat gedaan heeft, kan het weg. Het vaccin met de  
    lichaamsvreemde eiwitten wordt dus geïnjecteerd, het immuunsysteem reageert en wordt  
    gestimuleerd antistoffen tegen de indringer aan te maken. Dan zit de taak van het vaccin erop  
    en kan het door het lichaam worden afgescheiden.”  
       
    Snel vaccin, onbetrouwbaar vaccin?  
    Rest nog wel de vraag die velen bezighoudt: hoe kan een vaccin dat slechts een jaar nodig had  
    om ontwikkeld te worden, nu net zo veilig zijn als een vaccin waaraan 4 of 5 jaar gewerkt is?  
    Dat wekt bijna de indruk dat er olifantenpaadjes zijn genomen en die zouden wel eens ten  
    koste kunnen gaan van onze gezondheid. Dat is niet het geval volgens Huckriede “De snelle  
    beschikbaarheid heeft niets te maken met de kwaliteit van de klinische proeven. Net als ieder  
    ander vaccin is ook dit vaccin eerst op dieren getest en daarna in 3 verschillende fases op  
    mensen. Zo’n 30.000 tot 40.000 mensen zijn geïnjecteerd met dit vaccin en alle procedures zijn  
    net zo nauwkeurig verlopen als anders.” De professor noemt verschillende redenen waarom het  
    vaccin tegen COVID-19 dan wel zo snel beschikbaar kon zijn. “Ten eerste was het niet nodig  
    om vanaf 0 te beginnen. Er was al een goed vaccin beschikbaar tegen twee andere  
    coronavirussen, MERS en SARS-1, waaraan COVID-19 verwant is. De vaccins tegen MERS en  
    SARS-1 werden echter nooit gebruikt, want die ziekte verspreidde zich toen niet zo snel als  
    aanvankelijk gevreesd werd.” De kennis opgedaan bij ontwikkeling van die vaccins kwam nu  
    mooi van pas. Dat heeft ontzettend veel onderzoekstijd gescheeld.”  
       
    Urgentie zorgde voor snelle administratie  
    “Maar dat is niet het enige. Je moet niet vergeten dat er bij de ontwikkeling van een vaccin dat  
    minder urgent is, een ontzettende hoeveelheid administratieve afwikkeling komt kijken. Die  
    registratie gaat normaliter niet in de hoogste versnelling. Dat heeft ook te maken met de  
    financiën natuurlijk. Een vaccin ontwikkelen kost veel geld en zowel bedrijven als overheden  
    gaan voorzichtig om met de investeringen in vaccins. Soms duurt het dus al maanden, voordat  
    je van de ene fase naar de andere mag. Dat was hier gelukkig niet het geval. Vanwege de  
    hoge urgentie, speelden deze tijdrovende factoren veel minder. Er was sprake van een  
    zogeheten rolling review: terwijl de administratieve afwikkeling van de ene testfase nog in gang  
    was, kon de volgende testfase al worden ingezet. De beschikbaarstelling van geld en het  
    verkorten van administratieve trajecten zijn dus ook merendeels debet aan de snelle  
    ontwikkeling van dit vaccin,” besluit Huckriede.  
       
    Terwijl 25% van de Nederlanders zich in de komende maanden zal buigen over bovenstaande  
    overwegingen, verheugt het merendeel van de Nederlanders zich echter al op de prik die het  
    gewone sociale leven weer snel mogelijk zal maken.  
       
    Het volledige artikel: Scientias - Monique Siemsen 9 januari 2021.  
    Bron: Interview prof. dr. A.L.W. Huckriede, hoogleraar Vaccinologie UMCG  
       
 
     
     
 

  Het coronavaccin is niet zonder risico's  
    HP De Tijd - dr. Carla Peeters 7 januari 2021  
    Carla Peeters is immunoloog en werkte jaren aan infectieziekten op het RIVM  
       
    We moeten ons ervan bewust zijn dat het toedienen van het coronavaccin niet  
    zonder gevaar is, schrijft immunoloog dr. Carla Peeters. “Inmiddels komen uit  
    Amerika, waar al enkele weken gevaccineerd wordt, signalen van bijwerkingen,  
    zoals allergische reacties waaronder anafylactische shock (een ernstige  
    allergische reactie die fataal kan zijn) en ernstige ontstekingen.”  
       
    Gisteren kreeg de eerste Nederlander het coronavaccin. Het vaccin van Pfizer is onder de  
    verordening van een noodsituatie goedgekeurd. Dit betekent dat het een experimenteel  
    vaccin is en er nog geen officiële licentie verstrekt is. Ook het Moderna-vaccin is sinds  
    gisteren onder dezelfde noodsituatie goedgekeurd. Beide vaccins zijn op een nieuwe wijze  
    ontwikkeld die niet eerder voor vaccins is gebruikt. In plaats van een geïnactiveerd virus of  
    een geïsoleerd eiwit (ten) of suiker, wordt gebruik gemaakt van een synthetisch mRNA dat  
    codeert voor een van de eiwitten op de mantel van het virus. Het lichaam zou zo zelf het  
    eiwit aan kunnen maken, waarna een immuunrespons wordt opgewekt.  
       
    De beperkte klinische trials met deze vaccins werden onder regie van de producent uitgevoerd  
    onder gezonde vrijwilligers. Er wordt geclaimd dat de vaccins 95% effectief zijn. De effectiviteit is  
    echter bepaald aan de hand van een positieve RT-PCR-test, door de onderzoekers als  
    besmetting gedocumenteerd. Er is geen duidelijkheid over de effectiviteit van het vaccin in het  
    verminderen van het aantal overledenen, ernstige vorm van Covid-19 of ziekenhuisopnames.  
    Ook publicaties over beschermende antistoffen of T-cel-immuniteit die opgewekt kunnen  
    worden met de ontwikkelde vaccins ontbreken nog.  
       
    De vaccins zijn nog niet getest op kinderen, jongeren of mensen met een verzwakt  
    immuunsysteem zoals kwetsbare ouderen. Inmiddels komen uit Amerika, waar al enkele  
    weken gevaccineerd wordt, signalen van bijwerkingen, zoals allergische reacties waaronder  
    anafylactische shock (een ernstige allergische reactie die fataal kan zijn) en ernstige  
    ontstekingen. De producenten Pfizer en Moderna geven aan dat het vaccin in de eerste zeven  
    dagen na vaccinatie bij 3 tot 10 % van de gezonde gevaccineerden vermoeidheid, hoofdpijn,  
    koorts, rillingen, spierpijn of andere verschijnselen kunnen veroorzaken. Dit zijn verschijnselen  
    die ook beschreven zijn voor Covid-19. In Israël en Amerika zijn mensen positief getest op  
    Covid-19 vlak na vaccinatie met het Pfizer-vaccin.  
       
    Pas op voor bijwerkingen  
    In Nederland is de organisatie Lareb voorbereid op het registeren van bijwerkingen van de  
    nieuwe Covid-19-vaccins. Tijdens het gebruik van het snel ontwikkelde influenzavaccin in 2009,  
    Pandemrix, werden de bijwerkingen door Lareb geregistreerd. Helaas zijn er toen kinderen  
    overleden na toediening van het vaccin en zijn er duizenden mensen met het verschijnsel  
    narcolepsy (het spontaan in slaap vallen) die blijvende schade hebben ondervonden. Uit nader  
    onderzoek achteraf bleek het virus niet veel meer overlijdens te veroorzaken dan eerdere  
    normaal verlopende griepseizoenen. Het vaccin Pandemrix is vanwege de bijwerkingen en de  
    verminderde noodzaak tot vaccinatie door de producent van de markt gehaald.  
       
    De langetermijneffecten van de mRNA-vaccins zijn onbekend zowel in bescherming voor het  
    SARS-CoV-2-virus als op blijvende schade in het lichaam. De Amerikaanse Centers of Disease  
    Control doet momenteel onderzoek naar de allergische reacties en ontstekingen, waaronder  
    anafylactische shock die zijn opgetreden bij mensen die gevaccineerd zijn. In plaats van  
    vijftien minuten controle op flauwvallen of allergische reacties na vaccinatie, wordt nu dertig  
    minuten controle geadviseerd.  
       
    Snelheid beslissingen loopt voorbij aan adequate analyse van data  
    De snelheid waarmee de overheid beslissingen door wil voeren zijn in de context van de  
    huidige gegevens niet te begrijpen. De druk op mensen om zich frequent te laten testen en te  
    laten vaccineren wordt met de week groter: dat behoor je te doen voor de ander, voor elkaar,  
    wordt er gezegd. Het sterftecijfer aan Covid-19 in ziekenhuizen daarentegen is ten opzichte van  
    de eerste golf met 47% afgenomen. Dit betreft een recent onderzoek onder bijna duizend  
    Nederlandse corona-patiënten, dat op 24 december op SKIPR werd gepubliceerd. Het aantal  
    mensen dat in het ziekenhuis op de IC-afdeling verblijft is eveneens met circa 40%  
    afgenomen, terwijl de IC-capaciteit met 600 bedden werd uitgebreid. Ondanks lockdowns en  
    andere maatregelen zijn de positieve testresultaten nauwelijks afgenomen.  
       
    Het SARS-CoV-2-virus lijkt de plaats ingenomen te hebben van de jaarlijkse griepepidemie.  
    Wereldwijd wordt het influenzavirus veel minder gerapporteerd dan voorgaande jaren. Dit werd  
    eveneens gerapporteerd voor landen in het zuidelijk halfrond, waar tijdens de zomer normaliter  
    een griepseizoen heerst. De verschijnselen van Covid-19 en influenza of andere bovenste  
    luchtweginfecties zijn dan ook moeilijk van elkaar te onderscheiden. Om die reden rapporteert  
    het CDC vanaf juli 2020 een combinatie van influenza, pneumonie en Covid-19. In dit kader is  
    het belangrijk om een wetenschappelijk onderzoek, gepubliceerd in het peer reviewed tijdschrift  
    Vaccine, mee te nemen in de afwegingen. In dit onderzoek werd een toename van  
    coronavirussen beschreven na vaccinatie met het influenzavaccin. In het griepseizoen  
    2020/2021 worden wereldwijd meer mensen gevaccineerd met het influenzavirusvaccin dan  
    eerdere jaren. In de periode 2005 tot 2015 was het influenzavaccin voor de helft van deze  
    jaarlijkse vaccins minder dan 50% effectief in de bescherming tegen een infectie met  
    infuenzavirus. Ook het 2017/2018 influenzavaccin was een voorbeeld van een zeer geringe  
    bescherming tegen de jaarlijkse griep.  
       
    Het afgelopen jaar is in veel landen minder getest op influenzavirus. Sommige onderzoekers  
    suggereren een competitie tussen het influenzavirus en SARS-CoV-2-virus, waarbij het SARS-  
    CoV-2-virus eerder ziekteverschijnselen veroorzaakt en het immuunsysteem daardoor zodanig  
    geactiveerd is dat andere virussen beter geweerd kunnen worden. De World Health  
    Organization verklaart dat de maatregelen als handen wassen, mondkapjes en 1,5 meter  
    afstand houden hebben bij gedragen aan minder influenza-infecties. Eerdere gerandomiseerde  
    en gecontroleerde trials, gepubliceerd in wetenschappelijke tijdschriften, hebben echter niet aan  
    kunnen tonen dat medische mondkapjes en 1,5 meter afstand houden bijdragen in het  
    voorkomen van infecties met het influenzavirus. Het aantal positieve RT-PCR testen op  
    coronavirus is ten gevolge van deze maatregelen ook niet gedaald.  
       
    Persoonsgerichte aanpak heeft de voorkeur boven een massaal experiment  
    Het ontwikkelen van effectieve vaccins om infecties met coronavirussen te voorkomen is na tien  
    jaar intensief onderzoek nog niet gelukt, onder andere vanwege de kans op een ernstiger  
    verloop van de infectie door een superimmuunrespons. Infectie met het virus kan, nadat  
    iemand gevaccineerd is, een uit de hand lopende immunologische reactie veroorzaken met als  
    gevolg orgaanfalen. Een verschijnsel dat cytokinestorm genoemd wordt. Dit verschijnsel werd in  
    2012 na vaccinatie met SARS-CoV-1 in proefdieren gepubliceerd in een artikel in het peer  
    reviewed tijdschrift PLOS One. Dit verschijnsel is vergelijkbaar met Acute Respiratory  
    Distress Syndrome; de ernstige vorm van Covid-19 en andere bovenste luchtweginfecties.  
       
    Het SARS-CoV-1-virus en MERS-virus, beide coronavirussen, zijn na één seizoen niet meer  
    aangetoond. Dat betekent dat grote zorgvuldigheid in de keuze van de meest geschikte  
    strategie met hoogste gezondheidswinst en minste schade ten opzichte van infectierisico’s  
    belangrijk is. Een persoonsgerichte aanpak heeft de voorkeur boven een massaal (moreel of  
    indirect verplicht) experiment.  
       
    Voor veel kinderen, jongeren, mensen met chronische ziekten en ouderen kan een strategie  
    naar het versterken van het immuunsysteem met een gezonde voeding en leefstijl als eerste  
    stap wel eens tot meer gezondheidswinst leiden. Eerdere ervaringen met de tuberculosebacterie  
    toonden dat goed onderwijs en een sociale omgeving een belangrijke bijdrage leveren om  
    infecties te voorkomen. Een vaccin toedienen bij mensen met een verzwakt of overactief  
    immuunsysteem heeft weinig toegevoegde waarde en is niet zonder risico’s. Transparante en  
    volledige informatie over vaccins/geneesmiddelen en interventies wanneer deze voor iedereen  
    worden aanbevolen voor het behoud van gezondheid, is een voorwaarde om een individuele  
    afweging te kunnen maken. De coronavaccins zijn nog in de experimentele fase. Vanuit  
    medisch-ethisch perspectief vraagt deze situatie om een informed consent (de persoon  
    ontvangt schriftelijke informatie over de voors en tegens, waarna deze een gewogen beslissing  
    kan nemen). Een informed consent is gebruikelijk wanneer een persoon deelneemt aan een  
    trial of een patiënt een experimenteel medicijn krijgt toegediend. De kans op onnodige schade  
    dient te allen tijde voorkomen te worden.  
       
   

Kader: Vraagtekens bij onderbouwing voor de aanschaf van experimentele geneesmiddelen

 
    De geschiedenis wijst uit dat we voorzichtig moeten zijn met het gebruik van experimentele  
    geneesmiddelen en vaccins, zoals het Pfizer- en Moderna-vaccin.  
       
    Het volledige artikel: HP De Tijd - dr. Carla Peeters 7 januari 2021  
       
 
     
     
 

 

Pfizer-vaccin beschermt mogelijk niet tegen het verspreiden van het

    virus
    Joop BNN VARA 4 december 2020
     
    Het coronavaccin dat naar alle waarschijnlijkheid als eerste wordt uitgerold in Europa en de VS,
    dat van Pfizer, helpt mogelijk niet tegen het verspreiden van het virus. Dat heeft directeur Albert
    Bourla gezegd in het Amerikaanse actualiteitenprogramma Dateline. Het vaccin moet ervoor
    zorgen dat mensen niet meer ziek worden door het virus, maar er moet nog onderzocht worden
    in hoeverre corona-dragers wel besmettelijk blijven.
     
   

In a season of despair, there's reason to hope: Vaccines are coming. @LesterHoltNBC looks at what some are calling the pharmaceutical industry's finest hour, tonight at 10/9c on a special edition of  #Dateline. pic.twitter.com/1ANcL5wfXq — Dateline NBC (@DatelineNBC) December 3, 2020

     
    Het volledige artikel: Joop BNN VARA 4 december 2020
     
 
     
     
 

 

Pfizer meldt weinig bijwerkingen vaccin, wel oppassen met sommige

    groepen
    NOS 3 december 2020
     
    Nu Groot-Brittannië het eerste vaccin tegen covid heeft goedgekeurd, brengt
    fabrikant Pfizer ook meer informatie voor dokters en het grote publiek naar
    buiten. Uit de bijsluiter valt op te maken dat er maar weinig ernstige
    bijwerkingen te verwachten zijn, maar sommige groepen moeten wel oppassen,
    zoals mensen met koorts en vrouwen die zwanger zijn.
     
    Deze documenten zijn opgesteld voor de Britse markt, maar ze zullen waarschijnlijk dezelfde
    informatie bevatten als die voor de EU, waar het middel nog op goedkeuring wacht. Nederland
    hoopt vanaf 4 januari hiervan ongeveer 900.000 doses te kunnen inzetten, allereerst om
    kwetsbare ouderen te beschermen.
     
    In de bijsluiter van vijf kantjes voor het vaccin COVID-19 mRNA Vaccin BNT162b2 worden zeven
    symptomen gemeld die vaak voorkwamen bij de groep testpersonen: vermoeidheid, hoofdpijn,
    spierpijn, gewrichtspijn, koorts, rillingen en pijn op de plek van de injectie.
     
    In veel minder gevallen meldde men een zwelling of roodheid op de plek van de injectie en
    misselijkheid. Zeldzaam waren gevallen van algehele malaise en gezwollen lymfeklieren:
    ongeveer 1 procent van de proefpersonen maakte daar melding van, blijkt uit de bijsluiter.
     
    Artsen wordt ook aangeraden om te letten op symptomen van een allergische reactie op het
    vaccin. Daarbij zou het kunnen gaan om kortademigheid, uitslag of zwelling van tong of gezicht.
     
    Zwangerschap afgeraden
    Uit de handleiding voor artsen blijkt dat het middel niet wordt aangeraden voor zwangere
    vrouwen. Ook wordt geadviseerd na een injectie twee maanden te wachten met een
    zwangerschap en geen borstvoeding te geven.
     
    Zo'n advies is gebruikelijk bij veel medicijnen, simpelweg omdat er te weinig deelnemers in het
    onderzoek zaten die zwanger waren. Er is ook niet voldoende onderzoek gedaan naar de
    effecten op kinderen onder de 16.
     
    Mensen die lijden aan een ziekte als aids, last hebben van bloedingen of hoge koorts kunnen
    de prik beter ook niet krijgen. Een arts kan wel in individuele gevallen de beslissing nemen dat
    inenting toch het risico waard is.
     
    Pfizer onderstreept dat de inentingscampagne op de voet gevolgd zal worden om andere
    bijwerkingen snel op te sporen. Aan artsen wordt gevraagd die snel door te geven als ze
    optreden.
     
    Bevroren en ontdooid
    Uit de artsenhandleiding blijkt verder dat het middel niet constant op minimaal 60 graden onder
    nul opgeslagen hoeft te worden. De Landelijke Huisartsenvereniging waarschuwde gisteren nog
    dat dat een te complexe logistieke operatie zou opleveren.
     
    In de richtlijnen staat dat het ontdooide middel tot vijf dagen in de koelkast kan worden
    bewaard bij een temperatuur tot 8 graden. Op kamertemperatuur is het 2 uur houdbaar. De
    vloeistof die daarna nog niet is gebruikt, moet worden weggegooid.
     
    Het middel moet in de originele verpakking worden bewaard om blootstelling aan zonlicht te
    voorkomen. Het wordt in vijf onverdunde doses per flesje ingevroren. Na ontdooiing dient de
    arts dat zelf te vermengen met een zoutoplossing.
     
    Voor de vaccinatie zijn twee inentingen nodig, met 21 dagen ertussen. Op basis van het
    onderzoek gaat Pfizer ervan uit dat zeven dagen na de laatste injectie 95 procent van de
    mensen beschermd is tegen corona. Of dat percentage in de praktijk ook gehaald kan worden,
    moet blijken.
     
    Het volledige artikel: NOS 3 december 2020
     
 
     
     
 

 

'Zeer effectieve' Oxfordvaccin vertoont toch wat barstjes

    De Volkskrant - Maarten Keulemans 26 november 2020
     
    Het vlaggeschip van de coronavaccins blijkt bij nader inzien wat slagzij te
    maken. Daags nadat het ‘Oxfordvaccin’ van farmaceut AstraZeneca en de
    Universiteit van Oxford klinkende resultaten meldde, twijfelen kenners of die
    resultaten wel echt zo mooi zijn, of toch opgepoetst.
     
    Zo zou het vaccin – met 300 miljoen bestelde doses de grootste aankoop van de EU – wel eens
    minder goed kunnen werken bij ouderen, uitgerekend de groep die het meest baat heeft bij
    vaccinatie. Bovendien zijn er aanwijzingen dat de fabrikant zijn mooie resultaten bij elkaar heeft
    gezocht, in plaats van op zich af heeft laten komen, een doodzonde in de wetenschap.
     
    Maandag meldde AstraZeneca nog vol trots dat het vaccin na 12 duizend inentingen ‘zeer
     effectief’ blijkt te beschermen tegen corona. Het vaccin, gebaseerd op hetzelfde principe als het
    coronavaccin van de Leidse farmaceut Janssen, zou de ziekte bij zeven op de tien ingeënten
    voorkomen. Bij een subgroep die een lagere dosering kreeg, was zelfs negen op de tien
    beschermd, maakte de fabrikant per persbericht bekend.
     
    Vermetel
    Maar de afgelopen dagen zijn er in die glazuurlaag toch wat barstjes gesprongen. Zo blijkt de
    subgroep waar het vaccin 90 procent bescherming biedt geen mensen ouder dan 55 te bevatten,
    liet een Amerikaanse vaccinambtenaar zich tegen journalisten ontvallen. Dat zou wel eens
    kunnen betekenen dat de betere werkzaamheid niet zozeer komt door de andere dosering van
    het vaccin, maar door de leeftijd van de deelnemers.
     
    Bovendien blijkt er geen sprake van een of ander vooropgezet plan om de dosering aan te
    passen, maar van een vergissing. Een onderaannemer had per ongeluk te weinig vaccin in de
    flesjes gestopt, moest AstraZeneca toegeven. Bij de grote bups proefpersonen die wél de volle
    dosis kreeg, vond de fabrikant een werkzaamheid van ‘maar’ 62 procent, veel lager dan de 95
    procent effectiviteit die fabrikanten Moderna en Pfizer de afgelopen weken meldden voor hun
    vaccins.
     
    Er is nog een verschil, want terwijl Moderna en Pfizer hun vaccins testten volgens van tevoren
    plechtig vastgelegde spelregels, lijkt AstraZeneca zijn resultaten bij elkaar te hebben geraapt uit
    de diverse proeven die men bij in totaal 60 duizend mensen in meerdere landen heeft lopen. 
     
    Er is nog een verschil
    Het onderzoek was immers opgehakt in losse stukjes, met verschillende doseringen,
    verschillende placebomiddelen en verschillende leeftijdsgroepen. En onduidelijk is welke stukjes
    men bij elkaar heeft opgeteld om tot de mooie cijfers te komen, constateren critici die de kleine
    lettertjes in de onderzoeksplannen van AstraZeneca doorvlooiden.
     
    'Als dit vaccin 70 procent effectief is, hebben we een dilemma’, zegt ook de Amerikaanse
    hoofdinfectioloog Anthony Fauci tegen de farmaceutische nieuwssite STAT. ‘Want wat ga je doen
    met die 70 procent als je ook twee vaccins hebt die op 95 procent effectiviteit zitten? Aan wie ga
    je zo’n vaccin dan geven?’
     
    De terugslag was onmiddellijk voelbaar op de beurs, waar de koers van het bedrijf niet steeg,
    maar juist een paar procentpunt inzakte. In een aantekening voor Amerikaanse investeerders
    noteert beursanalist Leerink zelfs met zoveel woorden: ‘We geloven dat dit product nooit zal
    worden toegelaten tot de Amerikaanse markt.’ Intussen zou AstraZeneca ‘duidelijk’ voorsorteren
    op inzet van het vaccin in armere landen, aldus de analist.
     
    Maar immunoloog en RIVM-vaccinwatcher Cécile van Els roept op tot terughoudendheid. ‘Het is
    nu aan de regulerende instanties om hierover een oordeel te vormen’, zegt ze.
     
    Ze wijst op een pluspunt: in de vooronderzoeken op kleinere groepen proefpersonen, die
    AstraZeneca vorige week beschreef in vakblad The Lancet, leek het Oxfordvaccin wel degelijk
    ook bij ouderen de aanmaak van allerlei immuuncellen aan te wakkeren. 
     
    Nieuw onderzoek
    AstraZeneca kondigde donderdag aan een nieuw onderzoek naar de werkzaamheid van de
    lagere dosis in te stellen. Dat zal de komende maanden plaatsvinden, terwijl de
    toelatingsprocedure van het vaccin al loopt.
     
    Ook Nederland heeft hoog ingezet op het Oxfordvaccin: ons land heeft een optie op 11,7
    miljoen doseringen, meer dan de 7,8 miljoen vaccins van Pfizer en de 3,1 miljoen van Moderna
    bij elkaar. Overigens heeft Nederland, via de Europese onderhandelingen, daarnaast zicht op
    nog eens een slordige 30 miljoen vaccins van drie andere fabrikanten. Maar daarvan worden de
    onderzoeksresultaten pas de komende maanden verwacht.
     
    Volledig artikel: De Volkskrant - Maarten Keulemans 26 november 2020
     
 
     
     
 

 

Zo snel al een veilig coronavaccin, hoe kan dat?

    Metro - Amarins de Boer 21 november 2020
     
    Normaal gesproken duurt het jaren voordat er een veilig vaccin op de markt is.
    Hoe kan dat met het coronavaccin nu opeens zo snel gaan? Een vraag die bij
    veel mensen leeft, merkt ook epidemioloog Patricia Bruijning. Op Twitter legt
    ze daarom helder uit hoe het zit.
     
    Het gaat opeens heel snel. Mogelijk is er voor Kerstmis al een coronavaccin beschikbaar, zei
    Marc Kaptein, medisch directeur van Pfizer Nederland, gisteravond tegen Nieuwsuur. Naar
    verwachting kunnen er in het eerste kwartaal van het nieuwe jaar 3,5 miljoen Nederlanders
    worden gevaccineerd. 60-plussers, kwetsbare groepen en zorgmedewerkers zullen dan als
    eersten het coronavaccin krijgen, maakte het kabinet gisteren bekend.
     
    „Gaan we niet te kort door de bocht?”, twittert epidemioloog Patricia Bruijing, verbonden aan
    het UMC Utrecht. Waarna ze de vraag ook meteen beantwoordt: „Nee.” Maar het is volgens
    haar wel goed om uit te leggen waarom het dan wél zo snel kon gaan.
    Dat doen ze aan de hand van vijf redenen. Daar gaan we:
     

1

  Snel de juiste routekaart voor het coronavaccin
    „Het SARS-CoV-2-virus (zoals dit virus heet, red.) is een relatief makkelijk doelwit om een
    vaccin tegen te ontwikkelen”, begint Bruijning. „Er was al veel voorwerk verricht op vaccins
    tegens SARS en het MERS coronavirus, broertjes die veel op het huidige virus lijken. Zo wisten
    wetenschappers vrijwel direct op welk eiwit van het virus ze zich moesten richten. Dat scheelt
    jaren laboratoriumonderzoek.”
     
    Ook was al snel bekend hoe het lichaam het virus uitschakelt, namelijk met „neutraliserende
    antistoffen”. „Een vaccin moest dus in ieder geval neutraliserende antistoffen opwekken tegen
    dat ene eiwit om bescherming te bieden. Daarmee hadden wetenschappers snel de juiste
    routekaart.”
     

2

  Nieuwe en snellere technologie
    Ten tweede: coronavaccins worden ontwikkeld met nieuwe en veel snellere technologie, zegt de
    epidemioloog. „Bij de traditionele manier van vaccins maken wordt eerst virus gekweekt om
    daarna het virus of delen ervan te verwerken tot vaccin. Met de nieuwe technologie kunnen met
    enkel de genetische code van het virus de bestanddelen van het vaccin worden gemaakt.”
     
    Die code werd al in januari bekend, waarop wetenschappers direct aan de slag konden. „In
    maart lag er al een eerste vaccin op de plank, klaar voor proeven in mensen. De nieuwe
    methode is het resultaat van heel veel jaren onderzoek en technologische ontwikkelingen, waar
    we nu de vruchten van plukken.”
     

3

  Geld voor een coronavaccin was geen probleem
    Een andere reden: geld was geen probleem. „De ontwikkeling van een vaccin gaat in
    achtereenvolgende stappen: Van laboratoriumonderzoek, naar dierproeven, en daarna
    onderzoek bij mensen. Eerst in kleine groepen vrijwilligers en tenslotte grootschalige ‘trials’.”
     
    Vooral dat laatste is heel kostbaar, benadrukt Bruijning. „Normaal gesproken investeert een
    vaccinbedrijf daarom pas in die laatste stap, als zeker is dat alle voorgaande stappen succesvol
    zijn afgerond. Door steun van overheden en gezondheidsorganisaties verviel een belangrijke
    financiële barrière. Zo kon het dat, terwijl de eerste proeven in mensen nog moesten starten,
    de voorbereidingen voor de grootschalige trials wereldwijd al in volle gang waren.”
     
    „Door de financiële steun konden bedrijven ook de grootschalige productie van hun vaccin
    opstarten, terwijl nog niet eens vast stond of het de eindstreep zou halen. Hierdoor liggen er nu
    al miljoenen doses vaccin klaar.”
     

4

  Geld voor een coronavaccin was geen probleem
    Wat ook meespeelt: „toelatingsinstanties voor vaccins waren vanaf het begin nauw betrokken”.
    Vaccins worden pas toegelaten voor gebruik na een uitgebreid beoordelingsproces door
    onafhankelijke instanties zoals de European Medicines Agency (EMA).
     
    Daar gaat soms meer dan een jaar overheen. „Nu zijn deze instanties al vanaf het begin
    betrokken in wat heet een ‘rolling review’. Waar mogelijk werden stukjes van het dossier al
    beoordeeld terwijl de trials nog liepen. Er werden vooraf afspraken gemaakt met de
    vaccinbedrijven waar het vaccin aan moest voldoen voor toelating. Het sneller en flexibeler
    doorlopen van dit reviewproces scheelt heel veel tijd.”
     

5

  Vrijwilligers stonden in de rij
    En tot slot: er zijn meer dan genoeg vrijwilligers. Bruijning: „Het vinden van de benodigde
    tienduizenden geschikte vrijwilligers voor een vaccinonderzoek is doorgaans een tijdrovende
    klus. Er gaan al snel meerdere jaren overheen. Maar voor studies naar coronavaccins stonden
    vrijwilligers letterlijk in de rij. De klus kon daarmee in een paar maanden worden geklaard.”
     
    Ze besluit: „Door al deze factoren kon het coronavaccin in recordtempo worden ontwikkeld,
    getest en straks worden goedgekeurd. En dus niet omdat er bochten zijn afgesneden. De
    veiligheid is op exact dezelfde wijze onderzocht en beoordeeld als voor andere vaccins, met
    dezelfde hoge eisen. Met minder zou de wereld immers geen genoegen nemen.”
     
    'Grootste deel gaat op aan nietsdoen'
    Het verhaal van Bruijning staat niet op zichzelf. Ook Mark Toshner, onderzoeker aan Cambridge
    University, legt op Twitter uit dat geld een belangrijke oorzaak is. „Het grootste deel van de 10
    jaar die normaal nodig zijn om een vaccin op de markt te brengen, gaat op aan nietsdoen. En
    dan kun je misschien beginnen met testen, maar de kans is er ook dat je vervolgens weer op
    nieuwe problemen stuit.”
     
    Volledig artikel: Metro - Amarins de Boer 21 november 2020
     
 
     
     
 

 

Hoe weet je of een vaccin tegen corona dat zo snel ontwikkeld is op

    de lange termijn wel veilig is?
    Vijf vragen coronavaccins
    De Volkskrant - Maarten Keulemans 19 november 2020
     
    Nu de eerste twee coronavaccins op het eerste oog spectaculair goed werken,
    dringt zich een nieuwe vraag op. Hoe weet je of zo’n geheel nieuw vaccin,
    volgens nog niet eerder beproefd recept, op de lange termijn wel veilig is?
     
    Je kon het geknars der tanden bij de bewindslieden deze week haast horen. Is er eindelijk zicht
    op een vaccin tegen het virus dat de wereld nu al negen maanden verlamt – blieven ze het niet.
     
    Nog maar 60 procent zou zich zeker of waarschijnlijk laten vaccineren, zei een steekproef van
    het Nederlandse volk deze week in een peiling van I&O Research. Een forse daling, afgelopen
    zomer liep nog 73 procent warm voor het vaccin. Maar nu is 11 procent sowieso niet te porren
    voor de prik en ziet één op de drie het nog even aan, met zorgen over haastwerk en
    bijwerkingen als de meest genoemde bezwaren.
     
    En dan zijn de eerste, veelbelovende vaccins tegen corona – die van Pfizer en van Moderna, met
    hun torenhoge effectiviteit – ook nog eens gebouwd rond een heel nieuw principe, nog niet
    eerder verwerkt in een vaccin. Gaat dat wel goed?
     
    Tijd voor een inspectie van de verdedigingswerken tegen misstanden, aan de hand van vijf veel
    gehoorde kopzorgen.
     

1

  ‘Zo’n snel gemaakt vaccin, dat kan nooit veel soeps zijn'
    De meest gehoorde zorg over de coronavaccins, blijkt uit de I&O-enquête. Van alle twijfelaars
    zou liefst 65 procent het om deze reden weigeren, veel meer dan op religieuze grond (2
    procent) of uit principe (5 procent). Normaal gesproken duurt het járen voordat een vaccin
    eindelijk klaar is, en nu zou dat in een jaartje lukken? Dat moet dan wel een afgeraffeld
    flutvaccin zijn, vermoeden velen.
     
    Toch is dat niet per se het geval. ‘Dit is wat je krijgt als de hele wereld hier als één man op
    duikt’, signaleert viroloog en epidemioloog Roel Coutinho. ‘Iedereen doet zijn uiterste best,
    werkt keihard, voelt de drang om de eerste te willen zijn. Dat leidt ertoe dat er doorbraken
    worden bereikt.’
     
    Wat ook uitmaakt: ‘Er is een enorme hoeveelheid geld en menskracht vrijgekomen’, voegt
    moleculair viroloog Marjolein Kikkert (LUMC) toe. ‘Overheden, bedrijven, universiteiten: iedereen
    is hiermee bezig.’ Zo staken de VS en de EU alleen al zo’n slordige 22 miljard euro in het
    onderzoek.
     
    De vaccins hebben op meer manieren wind mee. Zo waren de vaccins die nu bijna klaar zijn al in
    ontwikkeling tegen andere ziekten, zoals ebola (het vaccin van Janssen), mers (dat van
    Oxford) of kanker (het vaccin van Pfizer), zodat men ze slechts hoefde aan te passen. Corona
    is een betrekkelijk rechttoe-rechtaan virus, zonder de ingewikkelde moleculaire trucs die een
    vaccin tegen bijvoorbeeld hiv zo moeilijk maken. En, naar maar waar, de ziekte woedt overal:
    aan proefpersonen geen gebrek. ‘Dat is een voordeel van deze hele situatie’, signaleert
    Coutinho.
     
    'Als het echt moet, blijkt er ineens best veel te kunnen’, constateert Kikkert. Overigens is dat
    ook weer niet zó uniek: ook het poliovaccin (1955) was er snel.
     

2

  ‘Er is vast politieke druk om ook een matig vaccin toe te laten’
    Natuurlijk moet je ze een beetje op hun woord geloven, maar de beoordelingsinstanties zweren
    van niet. En daarvoor hebben ze een goede reden: als een vaccin brokken maakt, slaat dat
    terug op de campagne zelf en kan het decennia duren voordat het publieke vertrouwen weer is
    hersteld.
     
    ‘De dringende behoefte aan covidvaccins moet worden gebalanceerd met de noodzaak om
    veiligheid te garanderen en het vertrouwen van het publiek te verzekeren’, riepen vier
    vooraanstaande Amerikaanse immunologen en microbiologen collega-wetenschappers dinsdag
    dan ook op in vakblad Science. ‘En dat bereiken we alleen door de vastgestelde klinische
    veiligheidsprotocollen nauwgezet te volgen.’
     
    Om toch tijd te winnen, probeert men vooral efficiënter te werken. Deelonderzoeken die men
    normaal gesproken ná elkaar doet, voert men tegelijkertijd uit, en de Europese
    medicijnautoriteit EMA, die over de goedkeuring gaat, beoordeelt nu alvast de
    beginexperimenten, terwijl de eindonderzoeken nog gaande zijn.
     
    ‘Normaal rond je eerst de onderzoeksfases af, ga je het eens rustig opschrijven in een rapport,
    en daarna is de beoordelingsautoriteit al gauw een jaar aan het werk’, schetst Kikkert. ‘Nu gaat
    dat in weken. En dat allemaal zonder stappen over te slaan, want iedereen moet zich aan de
    regels houden.’
     
    Eventueel is er nog het geitenpaadje van een ‘noodtoelating’, waarbij men een middel alvast
    inzet voordat het officieel is goedgekeurd. Maar zelfs daarvan zal de EMA naar verwachting
    afzien, zegt een woordvoerder van het College ter beoordeling van de geneesmiddelen
    desgevraagd: liever op safe spelen.
     

3

  ‘Je weet nooit wat voor bijwerkingen het heeft’
    Vaccins gelden als de veiligste, succesvolste en goedkoopste manier om ziekte te voorkomen –
    de reden waarom oude plagen zoals tuberculose, polio, tetanus, difterie en de pokken voor de
    meesten een vage herinnering uit een ver verleden zijn geworden.
     
    Maar af en toe zijn er incidenten. Zoals die keer, in 1976, toen de VS in grote haast een
    noodvaccin toeliet tegen een op het oog gevaarlijke nieuwe griepvariant. Nadat al enkele
    miljoenen burgers de inenting hadden gekregen, kwam men erachter dat het nieuwe vaccin in
    heel zeldzame gevallen het verlammingssyndroom van Guillain-Barré opwekte. De
    inentingscampagne werd onmiddellijk gestaakt.
     
    Maar dat was toen: het vaccin was op slechts zevenduizend personen getest, heel wat minder
    dan de ruim 20 duizend proefpersonen van Pfizer en de 15 duizend die Moderna momenteel
    heeft geënt. Dat is toch al gauw een voetbalstadion vol. ‘De onderzoeksgroepen zijn heel
    groot’, zegt Coutinho. ‘Met zulke aantallen vis je de belangrijkste bijwerkingen er echt wel uit.’
     
    Inderdaad heeft men al een aardig beeld van de normale bijwerkingen. Die zijn al vervelend
    genoeg, maar nog wel met paracetamol te onderdrukken: bij het Modernavaccin krijgt 9 procent
    spierpijn, 5 procent gewrichtspijn, 5 procent hoofdpijn, 10 procent vermoeidheid en een paar
    procent koorts; bij het vaccin van Pfizer liggen die aantallen wat lager.
     
    Om ook zeldzamere bijwerkingen te vangen, heeft men de veiligheidsregels aangescherpt.
    Onder meer vanwege het incident in 1976, zijn fabrikanten inmiddels verplicht vaccinproeven
    tijdelijk te staken, als een proefpersoon iets ernstigs overkomt. Twee coronavaccins – dat van
    de Universiteit van Oxford en van het Leidse bedrijf Janssen – kregen inderdaad met zo’n
    onderzoeksstop te maken. In beide gevallen kon men de proeven na nadere inspectie weer
    hervatten, maar in elk geval voorkomt men zo dat ernstige bijwerkingen onopgemerkt blijven.
     
    En voor de écht zeldzame bijwerkingen, die zo weinig voorkomen dat ze pas aan het licht
    komen als miljoenen mensen worden gevaccineerd, is er nog het laatste vangnet:
     ‘postmarketing surveillance’, zoals het formeel heet. Daarbij worden gevaccineerden langdurig
    gevolgd, en opent men meldpunten waar men bijwerkingen verzamelt, zoals het
    bijwerkingencentrum Lareb in Nederland.
     
    Uiteindelijk is veiligheid een kwestie van: risico’s wegstrepen. ‘Zekerheid heb je nooit, als je iets
    voor het eerst doet’, zegt moleculair viroloog Kikkert. ‘Maar dat geldt voor al het nieuwe dat je
    onderneemt. En ik kan geen enkele reden bedenken waarom we nu een verhoogd risico zouden
    lopen’, zegt ze.
     
    Volledig artikel: De Volkskrant - Maarten Keulemans 19 november 2020
     
 
     
     
 

 

Wat weten we over mRNA-vaccins?

    Vaccinveiligheid: Als mensen na een vaccin grieperig worden, is dat een goed teken: het immuunsysteem reageert
    NRC Handelsblad - Niki Korteweg 19 november 2020
     
    Nu vaccineren tegen het coronavirus dichterbij komt, vragen sommige mensen
    zich af of de in hoog tempo ontwikkelde vaccins wel veilig zijn. De twee
    coronavaccins waarvoor de fabrikanten Pfizer met BioNTech en Moderna nu
    goedkeuring willen aanvragen, zijn hypermoderne mRNA-vaccins. Die techniek
    is zo nieuw dat er nog geen vaccin op de markt is dat op deze manier werkt.
    Wat is er eigenlijk al bekend over dit soort vaccins?
     

1

  Wat zijn mRNA-vaccins?
    Sommige vaccins bestaan uit doodgemaakte virussen, of een stukje viruseiwit dat in een lab is
    gemaakt. Maar mRNA-vaccins laten het lichaam zélf een corona-eiwit produceren. Ze bestaan uit
    een genetische instructie voor het maken van spike-eiwitten, de uitsteeksels van het
    coronavirus waarmee het onze cellen binnendringt. Elke levende cel maakt van nature zulke
    instructies – het zijn als het ware de kladpapiertjes waarop de genetische code, het dna, wordt
    gekopieerd. Op basis daarvan maken cellen al hun benodigde eiwitten. Een mRNA-vaccin voegt
    een extra instructie toe. Na vaccinatie maken de cellen rond de prikplek het corona-eiwit en
    activeren het immuunsysteem. Het mRNA in de vaccins van Pfizer en van Moderna vermeerdert
    zichzelf niet, verandert niets aan het dna, en het wordt in de cel al snel weer afgebroken.
    Gemiddeld genomen breekt mRNA in cellen na tien uur af, maar het mRNA in de vaccins is soms
    zo aangepast dat het wat langer beschikbaar blijft. mRNA gaat van zichzelf snel stuk.
    Vaccinmakers verpakken het daarom in een jasje, meestal gemaakt van vetten.
     

2

  Zijn ze al eerder gebruikt bij gezonde mensen?
    Sinds een jaar of twintig worden RNA-vaccins ontwikkeld; er zijn veelbelovende resultaten tegen
    kanker en verschillende infectieziekten bij proefdieren. De meeste ervaring met mRNA-vaccins
    bij mensen is opgedaan met kleine groepjes patiënten die lijden aan verschillende vormen van
    kanker, zoals melanoom, borstkanker en prostaatkanker. Er wordt dan een vaccin gemaakt
    tegen een karakteristiek eiwit van de tumor. Maar die vaccins zijn bedoeld als behandeling, niet
    om een ziekte te voorkomen, zoals nu bij Covid-19. Ze zijn dus ook niet bij grote groepen
    gezonde mensen gebruikt.
     
    Ook tegen een aantal infectieziekten zijn al experimentele mRNA-vaccins gemaakt. Vooral
    tegen griepvirussen worden ze veel onderzocht, maar pas in 2012 bleek bij proefdieren dat zo’n
    vaccin ook kan beschermen tegen een besmetting. De afgelopen jaren zijn een paar kleine
    studies opgezet bij mensen, tegen hiv, hondsdolheid, zika en griep.
      
    Er zijn nog zeker 25 andere producenten die een mRNA-vaccin tegen corona maken, waaronder
    het Duitse biotechbedrijf CureVac. „Ondertussen zijn met al die studies bij elkaar al bijna
    100.000 mensen ermee ingespoten”, zegt de Groningse hoogleraar vaccinologie Anke
    Huckriede. „Die deelnemers worden ook goed gevolgd op bijwerkingen.”
     

3

  Wat zijn de voordelen en mogelijke gevaren van zo'n vaccin?
    In tegenstelling tot andere typen entstoffen zijn mRNA-vaccins snel en schoon te maken, in een
    reactievat. Dat biedt voordeel bij snel veranderende virussen als griepvirussen, en bij een
    plotselinge pandemie.
     
    Ook in het lichaam hebben ze een mogelijk voordeel: ze imiteren de natuurlijke manier waarop
    het SARS-CoV-2-virus, dat zelf ook bestaat uit RNA, mensen besmet. Ze hebben geen
    onschuldig virus als drager nodig, zoals andere vaccins; dat is een voordeel omdat soms ook
    daartegen een afweerreactie ontstaat, waardoor het vaccin minder goed werkt.
     
    Een nadeel van mRNA-vaccins is dat er een hoge dosis nodig is om voldoende eiwit in het lijf te
    laten maken. Maar gevaarlijke bijwerkingen zijn in de studies tot nu toe niet opgetreden. In
    een kleine studie bij 23 mensen met een experimenteel mRNA griepvaccin waren de
    bijwerkingen mild tot matig, en vergelijkbaar met die van bestaande griepvaccins. Twee
    proefpersonen kregen een pijnlijke, tien centimeter grote harde rode plek.
     
    „Net als bij alle vaccins zie je pijn en roodheid op de prikplek, en soms voelen mensen zich
    grieperig of moe. Dat is een goed teken, het immuunsysteem reageert. Deze bijwerkingen zie j
    e ook bij de mRNA-vaccins tegen Covid-19, iets heviger dan bijvoorbeeld bij een griepprik”, zegt
    Huckriede.
     
    Volledig artikel: NRC Handelsblad - Niki Korteweg 19 november 2020
     
 
     
     
 

 

De drie coronavaccins op een rij: het eerste is niet per se het beste

    Welingelichte Kringen - Jeannette Kras 17 november 2020
     
    Pfizer was de eerste die bekendmaakte een werkend coronavaccin beschikbaar
    te hebben. Enkele dagen later volgde farmaceut Moderna. Beide middelen
    beschermen vermoedelijk voor meer dan 90 procent tegen het coronavirus. Ook
    het vaccin van Oxford en AstraZeneca is ‘bijna klaar’.
     
    Zowel Moderna als Pfizer maken gebruik van de zogenaamde mRNA-methode, waarbij een klein
    stukje genetisch materiaal van het zogeheten spike-eiwit van het SARS-CoV-2-virus wordt
    geïnjecteerd. Met dat eiwit hecht het virus zich aan een menselijke cel. Het Oxfordvaccin werkt
    door een onschuldig verkoudheidsvirus te injecteren met een klein stukje coronavirus daaraan
    vast.
     
    Het grote probleem van het Pfizer-vaccin is dat het bewaard moet worden op -70 tot -80 graden
    Celsius. Het middel van Moderna kan worden vervoerd bij een temperatuur van -20 graden en
    het Oxfordvaccin moet tijdens het vervoer worden bewaard op normale diepvriestemperaturen
    en kan daarna zelfs gewoon in de koelkast. Het maakt het vaccin in ieder geval geschikter
    voor arme landen.
     
    Ander groot voordeel van het vaccin dat door AstraZeneca wordt geproduceerd is de prijs. Het
    zou maar 3 euro per dosis kosten, terwijl dat van Pfizer 30 euro kost en Moderna waarschijnlijk
    40 tot 50 euro gaat vragen. Van alle drie de vaccins heb je twee doses nodig.
     
    Het volledige artikel: Welingelichte Kringen - Jeannette Kras 17 november 2020
     
 
     
     
 

 

Deze coronavaccins komen nog naar Nederland: 'Resultaten zijn

    spectaculair'
    Het Parool - Stephen Friedrichs 16 november 2020
     
1   Moderna (3,1 miljoen doses voor Nederland)
    Eerst was er het goede nieuws over het vaccin van de combinatie BioNTech/Pfizer, nu lijkt het
    Amerikaanse Moderna als tweede de eindstreep te halen. Dat mag een verrassing heten, zeker
    met zulke cijfers: het vaccin lijkt een effectiviteit van liefs 95 procent te hebben.
     
    “De resultaten zijn écht spectaculair,” zegt Marjolein Kikkert, moleculair viroloog aan de
    Universiteit Leiden. “Zeker als je bedenkt dat Moderna, net zoals Pfizer, gebruik heeft gemaakt
    van de mRNA-techniek (door middel van mRNA krijgt het lichaam met het vaccin bouwstenen
    om afweer tegen het virus te creëren). Niet eerder is dat op zo’n grote schaal voor
    infectieziekten toegepast.”
     
    De Europese medicijnwaakhond EMA is maandag begonnen met een rolling review van het
    Modernavaccin, laat een woordvoerder weten. “Daarbij wordt gekeken naar alle data die nu al
    bekend zijn. Zo kan de marktaanvraag worden versneld. Dat gebeurde dit najaar ook met
    ontstekingsremmer Remdesivir, waarbij de aanvraag binnen vier weken was afgerond.”
     
    Dat zou in theorie ook met het vaccin van Moderna kunnen, waarna het – met een beetje geluk
     – nog voor de jaarwisseling in Europa de markt op kan. Het grote voordeel van het vaccin van
    Moderna ten opzichte van Pfizer is de logistiek: waar het Pfizervaccin bewaard moet worden op
    temperaturen tot minus 80 graden, gedijt dat van Moderna tot dertig dagen op een
    koelkasttemperatuur van iets boven het vriespunt.
     

2

  AstraZeneca (11,7 miljoen doses voor Nederland)
    Het Brits-Zweedse AstraZeneca gold lange tijd als belangrijkste kandidaat om als eerste met
    een vaccin op de markt te komen. Nu moet de farmaceut, die samenwerkt met de universiteit
    van Oxford, tandenknarsend toezien hoe Pfizer en Moderna eerder hun marktaanvraag
    kunnen doen.
     
    “Dat is toch wel een verrassende ontwikkeling,” constateert Kikkert. Tegelijkertijd wil ze niet te
    veel waarde hechten aan de volgorde waarin vaccins op de markt komen. “Het kan zijn dat
    AstraZeneca meer onderzoeksresultaten wil, voordat ze naar buiten treden. Ook liepen de
    vaccinproeven vertraging op nadat een proefpersoon ernstig ziek was geworden. Na onderzoek
    bleek dat er geen verband kon worden aangetoond. Kikkert: “Ook over dit vaccin ben ik
    hoopvol gestemd. AstraZeneca en Oxford zijn partijen die hun sporen ruimschoots hebben
    verdiend. Daarnaast waren de tussentijdse resultaten eerder dit jaar bemoedigend.”
     
    Of AstraZeneca net zo hoog gaat scoren als Pfizer en Moderna, is volgens Kikkert nog maar
    de vraag. “Simpelweg omdat het vaccin op een heel andere, meer traditionele manier, wordt
    gemaakt. Dat maakt het allemaal zo interessant: hoe groot zijn de verschillen die we gaan
    zien tussen de verschillende vaccins?”
     
    Meerdere ingewijden vertellen dat AstraZeneca binnen enkele weken met groot vaccinnieuws
    komt. Via de officiële kanalen laat de farmaceut weten te hopen vóór het einde van het jaar
    de onderzoeksresultaten te kunnen publiceren. Net als dat van Moderna is ook dit vaccin
    inmiddels in rolling review bij het EMA. 
     

3

  Janssen (Johnson & Johnson (7,8 miljoen doses voor Nederland)
    De Leidense farmaceut Janssen, onderdeel van het Amerikaanse Johnson & Johnson, geldt als
    een relatief kleine speler op de farmaceutische markt. Het door Janssen ontwikkelde vaccin
    leek lange tijd echter alle wind in de zeilen te hebben en onderscheidt zich van de andere
    farmaceuten doordat slechts één injectie nodig is.
     
    Begin oktober moest de farmaceut de vaccinproeven echter stilleggen nadat een proefpersoon
    een beroerte had gekregen. Ingewijden meldden eind oktober aan The Washington Post dat
    een onderzoekscommissie heeft geconcludeerd dat de beroerte niet het gevolg was van het
    vaccin.
      
    Door het incident heeft Janssen naar schatting een maand vertraging opgelopen. De Centrale
    Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) liet vorige week pas weten dat de proeven
    hervat konden worden. Janssen hoopte, net als AstraZeneca, eind dit jaar of begin volgend jaar
    de onderzoeksresultaten te kunnen publiceren. Gezien de recente ontwikkelingen is de kans
    groot dat die er sowieso dit jaar niet meer komen.
     

4

  Sanofi & GSK (11,7 miljoen doses voor Nederland)
    Het Franse Sanofi en Britse GlaxoSmithKline (GSK) lijkt een heus vaccindreamteam. De twee
    farmaceuten hebben ruimschootse ervaring in de ontwikkeling van vaccins en hebben voor de
    coronacrisis de krachten gebundeld.
     
    Dat gezegd hebbende, is de verwachting dat een coronavaccin uit die hoek nog wel even op zich
    laat wachten. Niet dat er sprake is van tegenvallers. Integendeel: waar de farmaceuten eerder
    nog aankondigden te mikken op een goedkeuring in de tweede helft van 2021, hebben ze de
    prognose inmiddels bijgesteld naar de eerste helft van het jaar.
     
    De reden: de twee farmaceuten zijn pas in september gestart met de klinische proeven, waarbij
    het vaccin op mensen wordt getest. Volgens deskundigen lijkt het vaccin van Sanofi en GSK nog
    het meest op een ouderwets griepvaccin. Dat heeft als grote voordeel dat het middel gewoon in
    een koelkast kan worden bewaard. Als het vaccin er eenmaal is, kan het hard gaan, beloven
    Sanofi en GSK. De twee farmaceuten hebben samen de capaciteit om liefst één miljard vaccins
    te produceren.
     

5

  CureVac (8,8  miljoen doses voor Nederland)
    De Duitse farmaceut CureVac was de eerste die tijdens de coronacrisis alle ogen op zich gericht
    zag. Ongewild, wel te verstaan. De Amerikaanse president [...] zag in maart wel iets
    in de eerste voorzichtige vaccin-pogingen van CureVac en deed een verwoede poging om het
    bedrijf naar de Verenigde Staten te halen. CureVac ging niet in op de avances [...] en kreeg als
    dank van de Duitse bondskanselier Angela Merkel een subsidie van liefst 250 miljoen euro
    uitgekeerd.
     
    Sindsdien is het relatief stil rond de Duitsers. En in dit geval is geen nieuws, goed nieuws:
    CureVac vordert gestaag in de vaccinonderzoeken en hoopt in maart 2021 met
    onderzoeksresultaten te komen. Omdat de Duitsers gebruikmaken van dezelfde mRNA-
    techniek als Pfizer en Moderna, zijn de verwachtingen inmiddels behoorlijk hooggespannen.
     
    Het volledige artikel: Het Parool - Stephen Friedrichs 16 november 2020
     
 
     
     
 

 

Farmaceut Moderna: Ons coronavaccin is voor 94,5 procent effectief

    Trouw / ANP / Redactie 16 november 2020
     
    Een coronavaccin van de Amerikaanse farmaceut Moderna is volgens voorlopige
    onderzoeksresultaten voor 94,5 procent effectief bij het voorkomen van een
    besmetting met het coronavirus. 
     
    Moderna werkt aan het vaccin mRNA-1273. Europese landen hebben alvast tientallen miljoenen
    doses daarvan besteld, de Europese medicijnwaakhond is een versnelde beoordeling gestart.
    Voor de tests maakt Moderna gebruik van ongeveer 30.000 proefpersonen, waaronder ook veel
    kwetsbare en oudere mensen. Een deel krijgt het kandidaat-vaccin, een ander deel krijgt een
    placebo. In die controlegroep liepen negentig mensen het coronavirus op. Bij de mensen die het
    middel van Moderna kregen, raakten maar vijf personen besmet. Van die 95 besmette
    personen werden er elf ernstig ziek, allen uit de controlegroep van mensen die een placebo
    hadden gekregen. Volgens Moderna zijn er geen grote veiligheidsproblemen aan het licht
    gekomen tijdens de tests.
     
    Moderna is de tweede fabrikant die hoopvolle resultaten biedt in de ontwikkeling van een
    coronavaccin. Concurrent Pfizer meldde eerder dat zijn potentiële vaccin 90 procent effectief is.
    Daarnaast is er nog een handvol vaccins in de maak.
     
    Moderna gebruikt een nieuwe techniek waarbij een stukje genetische code van het coronavirus
    wordt geïnjecteerd. Het lichaam maakt daardoor virale eiwitten aan. Daar word je niet ziek van,
    maar het immuunsysteem reageert wel door afweerstoffen aan te maken. 
     
    “De gegevens zien er veelbelovend uit”, reageert Eleanor Riley, hoogleraar immunologie aan de
    universiteit van Edinburgh, tegenover persbureau Reuters. “De bijwerkingen lijken ongeveer
    gelijk te zijn aan de gebruikelijke bijwerkingen van vaccinaties voor volwassenen, zoals het
    griepvaccin. Nog onduidelijk is of het vaccin ook de verspreiding van het virus verhindert, maar
    over het algemeen is dit uitstekend nieuws.” Bijwerkingen van het Moderna-vaccin zijn onder
    andere vermoeidheid, hoofdpijn en spierpijn bij enkele patiënten. 
     
    Anthony Fauci, het wetenschappelijke gezicht van de Amerikaanse strijd tegen het virus, noemt
    de resultaten ‘indrukwekkend'. “We hebben nu twee vaccins die effectief zijn, dus dit is een
    belangrijke stap vooruit, willen we dit virus ooit onder controle krijgen.” Volgens Fauci kunnen er
    eind december vaccins beschikbaar zijn in de VS voor mensen in de risicogroep. 
     
    Nederland kan 3 miljoen doses krijgen
    De Europese Unie heeft met Moderna een voorlopige deal voor 80 miljoen doses van het vaccin.
    Vaccins waarvoor contracten zijn afgesloten, worden na definitieve goedkeuring volgens een
    vaste verdeelsleutel aan de lidstaten toegekend. Nederland kan in dit geval rekenen op ruim 3
    miljoen stuks (3,89 procent).
     
    Zorgminister Hugo de Jonge spreekt van “hoopvolle tussentijdse onderzoeksresultaten”. Hij
    juicht het toe dat het Europese geneesmiddelenbureau EMA ook het vaccin van Moderna
    versneld wil beoordelen. “Zo houden we de vaart erin en is er straks snel duidelijkheid over de
    effectiviteit en veiligheid van de verschillende vaccins.”
      
    Het volledige artikel: Trouw / ANP / Redactie 16 november 2020
     
 
     
     
 

 

Snel uit de startblokken en zonder poespas, dit echtpaar ontwikkelde

    het veelbelovende coronavaccin
    NRC Handelsblad - Juurd Eijsvoogel 10 november 2020
     
    BioNTech uit Duitsland staat aan de wieg van een mogelijk succesvol
    coronavaccin. Het Turks-Duitse echtpaar achter het bedrijf had al vroeg door
    dat er belangrijk werk te doen was.
     
    Voor Duitsland was het maandag dubbel goed nieuws. Niet alleen bleek er belangrijke
    vooruitgang te zijn geboekt bij de ontwikkeling van een coronavaccin. Maar een relatief klein
    Duits biotechnologiebedrijf speelt daarbij, als initiatiefnemer en partner van het grote
    Amerikaanse farmaceutische concern Pfizer, een sleutelrol.
     
    Het echtpaar dat de firma BioNTech in 2008 oprichtte, allebei medische onderzoekers met
    Turkse wortels, had al een goede reputatie in de wetenschappelijke wereld en bij investeerders.
    Maar nu zijn topman Ugur Sahin (55) en medisch directeur Özlem Türeci (53), zijn echtgenote,
    opeens landelijke en zelfs internationale bekendheden geworden.
     
   

     
    Dat hun bedrijf gevestigd is aan een straat in Mainz die Am Goldgrube heet, „Aan de goudmijn”,
    wordt daarbij steevast vermeld. De aandelenkoers schoot maandag op de Amerikaanse
    technologiebeurs Nasdaq omhoog, waarmee de beurswaarde van BioNTech op 21,9 miljard dollar
    (18,5 miljard euro) kwam. Sahin bezit 18 procent van de aandelen.
     
    Co-schappen in Homburg
    Hij was vier toen hij naar Duitsland kwam, waar zijn vader werkte als gastarbeider, zoals dat toen
    heette, in een Ford-fabriek in Keulen. Türeci is in Duitsland geboren als dochter van een Turkse
    arts, die werkte in een klein ziekenhuis in Cloppenburg, Nedersaksen.
     
    Ze studeerden allebei medicijnen en ontmoetten elkaar begin jaren negentig tijdens hun co-
    schappen in Homburg, waar ze een belangstelling voor kankeronderzoek bleken te delen. Al is
    belangstelling misschien te zuinig uitgedrukt. Zelfs op hun huwelijksdag, vertelde Türeci eens in
    een interview, maakten ze allebei tijd vrij voor laboratoriumwerk.
     
    In 2001 zetten ze hun eerste bedrijf op, Ganymed Pharmaceuticals, gericht op de ontwikkeling
    van een therapie om het eigen immuunsysteem van kankerpatiënten in te zetten tegen
    kankercellen.
     
    Nadat ze het bedrijf (volgens het Duitse Management Magazin voor 422 miljoen euro) verkocht
    hadden aan het Japanse Astellas, richtten ze BioNTech op, samen met de Oostenrijkse
    kankerspecialist Christoph Huber, die sindsdien lid is van de raad van commissarissen. In de
    loop der jaren heeft BioNTech grote investeerders aan zich weten te binden, waaronder de Bill &
    Melinda Gates Foundation.
     
    Opmerkelijk is hoe snel BioNTech bij het zoeken naar een vaccin uit de startblokken kwam. Al in
    januari, enkele dagen nadat Sahin in The Lancet over het virus had gelezen, stortte het bedrijf,
    dat zo’n 1.300 werknemers heeft, zich in de race om een vaccin. Er werden 500 mensen
    vrijgemaakt voor het project.
     
    Geen poespas
    In maart sloot BioNTech samenwerkingsovereenkomsten met het Amerikaanse Pfizer en het
    Chinese Fosun. De Duitse overheid stelde 375 miljoen euro beschikbaar om snel met de
    massaproductie te kunnen beginnen als het vaccin is goedgekeurd.
     
    Sahin, die de naam heeft niet van poespas te houden, liet zich maandag niet meeslepen door
    alle opwinding. Nuchter zei hij dat „de eerste tussentijdse analyse van onze internationale fase-
    drie-studie erop wijst dat een vaccin Covid-19 verhinderen kan”.
     
    Terwijl boulevardblad Bild in een kop „het Duitse vaccinwonder” toejuicht, moet Sahin niets
    hebben van pogingen een vaccin een nationaal stempel op te drukken. „Samenwerking is
    absoluut cruciaal voor deze internationale uitdaging”, zei hij eerder dit jaar tegen de Frankfurter
    Allgemeine Zeitung. Hij sloot uit dat een vaccin alleen beschikbaar zou komen voor bijvoorbeeld
    China, Duitsland of de Verenigde Staten.
     
    Het volledige artikel: NRC Handelsblad - Juurd Eijsvoogel 10 november 2020
     
 
     
     
 

 

Vaccins beschikbaar voor Nederland

    NOS Journaal 9 november 2020
     
    Nederland heeft ingetekend op: 
     
 1   BNT162b2 vaccin Pfizer / BioNTech: 11.7 miljoen vaccins - eind 2020 [2 injecties per persoon]
 2   Oxford vaccin AstraZeneca: 15.6 miljoen vaccins - eind 2020
 3   Janssen vaccin Johnson & Johnson: 15.6 miljoen vaccins - begin 2021
 4   Moderna vaccin Moderna: 6.2 miljoen vaccins - begin 2021
    Trouw 16.11.2020: 'Nederland kan rekenen op ruim 3 miljoen Moderna-vaccins'.
     
    NOS Journaal 9 november 2020
     
 
     
     
 

 

Koploper in vaccinrace overtreft verwachtingen

    NRC Handelsblad - Niki Korteweg, met medewerking van  Pim van den Dool 9 november 2020
     
    Het vaccin van farmaceut Pfizer verlaagt het risico op Covid-19 met 90 procent.
    „Dat is hoger dan ik durfde hopen.”
     
    De allereerste resultaten van een van de koplopers in de wereldwijde race naar een coronavaccin
    overtreffen alle verwachtingen. Het kandidaatvaccin van de farmaceut Pfizer, dat het samen met
    het Duitse biotechbedrijf BioNTech ontwikkelt, beschermt voor meer dan 90 procent tegen de
    ziekte Covid-19. Dat meldt het bedrijf maandag op basis van een tussentijdse analyse van hun
    uitvoerige lopende studie onder ruim 43.500 proefpersonen. Ook zijn er tot zover geen ernstige
    bijwerkingen gezien. Het bedrijf heeft de onderliggende gegevens nog niet openbaar gemaakt.
    Maar het is de eerste aanwijzing dat de vaccins die nu in een razend tempo worden ontwikkeld,
    daadwerkelijk kunnen helpen om de pandemie in te dammen.
     
    „Negentig procent effectiviteit, dat had ik niet verwacht. Dit is heel hoopvol”, zegt Cécile van Els,
    immunoloog bij het RIVM en hoogleraar vaccinologie aan de Universiteit Utrecht. „We wisten dat
    dit de maand van de waarheid zou worden, waarin de eerste producenten hun tussentijdse
    resultaten krijgen. Dit is een hoger percentage dan ik had durven hopen.” Het is ook hoger dan
    de 50 procent bescherming die autoriteiten zoals de wereldgezondheidsorganisatie WHO en de
    Amerikaanse FDA minimaal zouden willen zien.
     
    De fase 3 studie van Pfizer startte op 27 juli. „Voor een vaccinonderzoek is twee, drie maanden
    niet lang. Deze conclusie klopt dus voor de periode dat ze hebben kunnen meten. Maar nog
    steeds is het indrukwekkend dat je dit verschil ziet”, zegt Van Els.
     
    Afgelopen zondag analyseerde een onafhankelijke commissie tussentijds de gegevens van de
    grote fase 3 studie van Pfizer. Toen bleek dat er in totaal 94 mensen ziek waren geworden na
    een besmetting met het coronavirus SARS-CoV-2. Minder dan 10 procent daarvan zat in de
    groep proefpersonen die twee doses van het testvaccin hadden gekregen. Het overige deel zat
    in de groep die een nepvaccin kreeg. Op basis van de getallen concludeert Pfizer dat het vaccin
    90 procent bescherming biedt. Die bescherming bood het vaccin al 28 dagen na de start van de
    vaccinatie: tussen de eerste en de tweede prik zaten 21 dagen, en een week later waren ze
    beschermd.
     
    In echte wereld minder bescherming
    Hoe hoog het percentage bij gebruik in de echte wereld zal zijn, zal nog moeten blijken. Vaak
    valt het dan wat lager uit. „De omstandigheden in een studie zijn optimaal: vlak na de
    vaccinatie is de afweer op zijn best, de groep proefpersonen is wel divers maar wel gezonder
    dan gemiddeld”, zegt Van Els. „Maar ook dan is het goed als je bij 90 begint. Hoe hoger dat
    percentage, hoe makkelijker het zal zijn om een groot deel van de mensen immuun te maken.”
     
    Ook op andere vlakken blijven nog vragen onbeantwoord. Het is bijvoorbeeld nog niet duidelijk
    hoe lang de bescherming blijft bestaan, of het ook beschermt tegen infectie met het virus (en
    dus niet alleen tegen ziek worden), en of er wellicht bijwerkingen aan het licht zullen komen na
    een langere tijd.
     
    Van Els verwacht niet dat de met het vaccin opgewekte immuniteit snel weer weg zal zakken. Die
    vrees bestaat bij sommige experts omdat af en toe mensen die al een keer Covid-19 hebben
    gehad, opnieuw worden besmet. „Dit is niet hetzelfde als na een infectie. Daarbij is soms het
    virus zelf de stoorzender die voorkomt dat er een normale immuniteit wordt opgebouwd.”
     
    Flinke opsteker
    De allereerste resultaten zijn een flinke opsteker voor alle producenten van kandidaatvaccins.
     „Alle koplopers hebben vergelijkbare resultaten in de diermodellen en in de afweerreacties die
    ze opwekken”, zegt Van Els. „Ik zou het heel raar vinden als daar grote verschillen bij komen.”
     
    Pfizer is van plan om na de derde week van november de aanvraag bij de FDA in te dienen voor
    een goedkeuring voor noodgebruik. Dan heeft de helft van de proefpersonen het testvaccin
    minimaal twee maanden geleden gekregen. Van Els schat in dat de FDA en ook de EMA, de
    Europese goedkeurende instantie, daar pakweg twee weken over doen. „Dan moet je daarna
    nog toestemming van de Europese Commissie hebben, die zullen daar ook maximaal twee
    weken over doen”, zegt Van Els.
     
    Het proefvaccin van Pfizer, BNT162b2, is een entstof op basis van genetisch materiaal van het
    coronavirus, mRNA, verpakt in minuscule vetdruppeltjes: nanopartikels. Ingespoten zorgt dat
    ervoor dat de lichaamscellen van de gevaccineerde zelf een stukje van een corona-eiwit maken,
    waartegen dan een immuunreactie op gang komt. Vaccins op basis van deze technologie zijn
    nog niet eerder toegelaten op de markt. Een van de andere koplopers in de race, het vaccin van
    het Amerikaanse bedrijf Moderna, is ook gebaseerd op mRNA.
     
    De productie en de distributie van een rna-vaccin zoals dat van Pfizer kunnen nog voor
    onvoorziene uitdagingen zorgen. Dergelijke vaccins zijn nog nooit op grote schaal geproduceerd
    en gebruikt. En ze moeten diepgevroren worden vervoerd en bewaard, wat bij gebruik in
    ontwikkelingslanden een probleem kan zijn.
     
    Nederland heeft binnen de Europese Unie met Pfizer en BioNTech in september afspraken
    gemaakt. Als het coronavaccin wordt goedgekeurd kan de EU 200 miljoen doses kopen, met
    een optie van nog eens 100 miljoen. De vaccins zullen naar rato worden verdeeld, Nederland
    zou dan tussen de 7,7 en 11,7 miljoen doses van het Pfizer-vaccin krijgen.
     
    Het volledige artikel: NRC Handelsblad - Niki Korteweg, met medewerking van  Pim van den Dool
    9 november 2020
     
    Pfizer / BioNTech: 'Een overwinning voor de mensheid.' Bron NOS Journaal 9 november 2020.
     
 
     
     
 

 

'Enorme doorbraak' farmaceut Pfizer: Coronavaccin vaak 90 procent

    effectief én veilig
    AD - Stephen Friedrichs en Chris van Mersbergen 9 november 2020
     
    Pfizer lijkt als eerste met een vaccin tegen corona op de markt te gaan komen. 
    Eind deze maand volgt een marktaanvraag, meldt de Amerikaanse farmaceut. Uit
    de nieuwste onderzoeksresultaten van Pfizer, die vandaag zijn gepubliceerd,
    blijkt dat het vaccin enorm goed aanslaat. Deskundigen reageren enthousiast,
    maar zien wel nog een addertje onder het gras. 
     
    Het gaat om de eerste resultaten van het fase 3-onderzoek, het laatste stadium voordat een
    vaccin de markt op mag. In die fase wordt een vaccin op ruim 43.000 mensen getest. Uit een
    eerste analyse blijkt dat 94 proefpersonen het coronavirus kregen. Het overgrote deel daarvan
    zat echter in de placebogroep, meldt Pfizer, dat op basis van de getallen concludeert dat het
    vaccin voor 90 procent effectief lijkt te zijn.
     
    Dat percentage is veel hoger dan verwacht en nodig is om een vaccin op de markt te mogen
    brengen. Ter vergelijking: de meeste vaccins hebben een effectiviteitsgraad van rond de 80
    procent; in het geval van corona zijn gezondheidsautoriteiten al tevreden met een effectiviteit
    van meer dan 50 procent.
     
    Bijwerkingen
    Voorlopig zijn tijdens de studies van het vaccin ook nog geen grote problemen op het gebied
    van bijwerkingen ontstaan, meldt de Amerikaanse farmaceut.
     
    Hoewel nog niet alle resultaten binnen zijn, spreekt Pfizer-directeur Albert Bourla van een
     ‘enorme doorbraak’: ,,Met dit nieuws zijn we een behoorlijke stap dichterbij een vaccin dat een
    einde moet maken aan deze wereldwijde gezondheidscrisis.”
     
    Anke Huckriede, hoogleraar vaccinologie aan de Rijksuniversiteit Groningen, noemt de
    resultaten van Pfizer ‘beter dan verwacht’: ,,Dit is goed nieuws, zeker op korte termijn. Het lijkt
    er nu echt op dat het vaccin in ieder geval voor enige tijd een goede bescherming biedt tegen
    het coronavirus.”
     
    Addertje onder het gras
    Toch is nog wel een addertje onder het gras, zegt Huckriede: ,,De vraagt blijft in hoeverre het
    vaccin op langere termijn werkzaam is. Dat is aan de hand van deze resultaten nog niet te
    zeggen.” Ze verwacht dat de hoge effectiviteit van ruim 90 procent ook geen stand houdt. ,,Dat
    zal op termijn wel iets gaan dalen.”
     
    Ook is de vraag wat het nieuws betekent voor andere vaccinprojecten, vervolgt Huckriede. ,,Op
    het moment dat je weet dat er een werkzaam vaccin tegen corona op de markt is, kun je je
    afvragen in hoeverre het nog ethisch is om bij andere vaccinonderzoeken proefpersonen een
    placebo voor te schotelen. Dat is een lastige discussie die nu binnen de wetenschap gaat spelen
    en waar niet zo snel een bevredigend antwoord op te geven is.”
     
    Ook Marjolein Kikkert, moleculair viroloog aan het Leiden University Medical Center (LUMC), is
    positief verrast door het nieuws. ,,Het lijkt er nu echt op dat we een werkzaam vaccin tegen
    corona hebben. Een effectiviteit van meer dan 90 procent is echt enorm hoog. Ook bijzonder:
    Pfizer maakt gebruikt van een mRNA-techniek, er is niet eerder aan de hand van mRNA een
    vaccin tegen een virus op de markt gebracht.”
     
    Het grote voordeel van mRNA: het is veilig - want er wordt geen gebruik gemaakt van bestaand
    virus - en makkelijk te produceren. Kikkert: ,,Ik verwacht daarom dat dit vaccin op korte termijn
    op grote schaal kan worden gedistribueerd, doch daarvoor moet wel eerst nog toestemming
    worden gegeven.” 
     
    Aanvullende resultaten
    Pfizer, dat samenwerkt met de Duitse farmaceut BioNTech, hoopt de aankomende twee weken
    de aanvullende resultaten te publiceren. Ondertussen wil de farmaceut een marktaanvraag doen
    bij de FDA, de Amerikaanse gezondheidsautoriteiten. Die stellen als eis dat een vaccin minimaal
    50 procent effectief is: die doelstelling lijkt ruimschoots gehaald.
     
    Pfizer gaat door met de fase 3-studie tot 164 bevestigde coronagevallen hebben
    plaatsgevonden onder de studiegroep.
     
    Nederland
    Ook Nederland heeft, samen met de andere lidstaten van de Europese Unie, 200 miljoen doses
    van het Pfizer-vaccin besteld. In Europa worden vaccins gekeurd door het EMA, het Europees
    Geneesmiddelen Agentschap. Het vaccin is daar al in rolling review, laat een woordvoerder
    weten: ,,Daarbij analyseren we de data die wel al hebben, zo kunnen we snel handelen zodra
    alle resultaten binnen zijn.” 
     
    Omdat Nederland recht heeft op 3,89 procent van de gekochte vaccins, mag ons land rekenen
    op een kleine 8 miljoen doses. Omdat er twee prikken nodig zijn, zouden daarmee dus een
    kleine 4 miljoen Nederlanders een vaccin kunnen krijgen. 
     
    Productie
    Het is overigens niet zo dat alle vaccins meteen klaar zijn als het wordt toegelaten op de
    markt. Pfizer produceert het vaccin in onder meer de VS, België en Duitsland. Dit jaar zouden al
    100 miljoen doses beschikbaar kunnen zijn, meldde de farmaceut eerder. In 2021 zouden er
    1,3 miljard vaccins geproduceerd kunnen worden.
     
    Het is niet bekend hoeveel de Europese Commissie betaalt voor het vaccin. In de VS sloten
    Pfizer en BioNTech een deal van 1,95 miljard dollar voor 100 miljoen doses. Dat is dus 19,50
    dollar per injectie, en 39 dollar voor de benodigde twee.
     
    Niet tegen kostprijs
    Andere rijke landen hoeven niet op korting te rekenen, stelde het bedrijf eerder al. ,,Ik vind het
    ontzettend verkeerd”, zei Pfizer-baas Bourla zelfs over het leveren van vaccins tegen kostprijs.
    Zijn stelling: een bedrijf moet geld verdienen, ook in deze ongekende crisis. Niet onbelangrijk
    om te melden: Pfizer en BioNTech ontwikkelen hun vaccin naar eigen zeggen zonder subsidie.
     
    Pfizer gebruikt voor zijn vaccin de hypermoderne mRNA-techniek. Daarbij wordt op basis van
    genen van het Covid-19-virus een stukje genetisch materiaal gemaakt en ingespoten. 
     
    Een mogelijk struikelblok, misschien niet voor rijke landen als Nederland maar wel voor armere
    landen met gebieden die moeilijker  toegankelijk zijn: het mRNA-vaccin moet extreem koud
    worden bewaard, in het geval van Pfizer op temperaturen tot min 80 graden. Dat maakt de
    distributie veel complexer. 
     
    Productie
    Lang lag de Brits-Zweedse farmaceut AstraZeneca met het aan de universiteit van Oxford
    ontwikkelde coronavaccin aan kop in de race om als eerste met een werkend middel te komen.
    AstraZeneca kreeg dit najaar echter te maken met tegenslag, toen een proefpersoon te maken
    kreeg met een niet meteen verklaarbare bijwerking. Daardoor lagen de studies met het vaccin
    vooral in de VS een hele tijd stil - inmiddels zijn ze weer hervat.
     
    AstraZeneca hoopt eind dit jaar met resultaten van de fase 3-studie onder duizenden mensen
    te komen. Ook het Amerikaanse Moderna en het Nederlands-Belgisch-Amerikaanse
    Janssen/Johnson&Johnson is goed op weg met een coronavaccins. Al deze vaccins zijn door de
    Europese Commissie gekocht. Nederland heeft recht op 3,89 procent van de bestelde vaccins. In
    totaal gaat het  - mochten alle vaccins werken - om vele miljoenen doses.
     
    Het volledige artikel: AD - Stephen Friedrichs en Chris van Mersbergen 9 november 2020
     
 
     
     
 

 

Pfizer: nog geen gegevens over effectiviteit coronavaccin

    Transport-online.nl / bron ANP RTR 27 oktober 2020
     
    NEW YORK - Farmaceut Pfizer kan nog niets zeggen over de effectiviteit van het
    coronavaccin dat het bedrijf ontwikkelt. Een onafhankelijke commissie van
    wetenschappers heeft nog geen tussentijdse analyse kunnen uitvoeren die moet
    uitwijzen of het middel effect heeft, zo meldde het concern in een
    kwartaalupdate.
     
    De tussentijdse analyse is pas mogelijk als minstens 32 deelnemers aan een grootschalig
    onderzoek naar het vaccin besmet zijn geraakt met het nieuwe coronavirus. Topman Albert
    Bourla stelde onlangs in een open brief dat Pfizer mogelijk eind november al om versnelde
    goedkeuring voor het vaccin zal vragen bij de Amerikaanse toezichthouder FDA. Dat zal alleen
    gebeuren als het middel veilig wordt geacht en er bewijs is dat het vaccin effect heeft, zo schreef
    hij.
     
    Pfizer had ook opbeurend nieuws over het vaccin. De werving van deelnemers aan zijn
    zogeheten Fase 3-onderzoek naar het coronavaccin is bijna rond. Inmiddels doen ruim 42.000
    mensen mee aan klinische tests met het vaccin, terwijl het Amerikaanse concern zich ten doel
    heeft gesteld 44.000 deelnemers te werven. Pfizer meldde in zijn kwartaalupdate dat 36.000
    mensen een tweede dosis hebben gekregen van het middel, dat samen met Duitse BioNTech
    wordt ontwikkeld.
     
    Pfizer gaf de update samen met zijn cijfers over het derde kwartaal. Daarin daalden de
    opbrengsten met 4 procent tot 12,1 miljard dollar. Dat kwam onder andere doordat te midden
    van de coronapandemie minder Amerikanen op doktersbezoek gingen, dus er ook minder
    medicijnen voorgeschreven werden. Daarnaast was de vraag naar medicijnen in China lager door
    de virusuitbraak.
     
    Het volledige artikel: Transport-online.nl / bron ANP RTR 27 oktober 2020
     
 
     
     
 

 

Alles over de coronavaccins 'Het duurt zeker tot de helft van 2021'

    Gezondheidsnet - Heleen Croonen 14/15 oktober 2020
     
    De nieuwe maatregelen van het kabinet maken de roep om een coronavaccin nog
    sterker. Wanneer zijn de eerste vaccins klaar? Niet alle vaccins werken goed bij
    ouderen, maar sommigen juist wel.
     
    Alle vaccins uit de kopgroep zijn gericht op de stekels (spikes) van het coronavirus. Het zijn
    injecties voor in de spier. In deze grafiek staat hoeveel vaccins er in productie zijn en wanneer
    we ze kunnen verwachten. Maar deze schattingen zijn positief, want deskundigen verwachten dat
    het zeker tot de helft van 2021 zal duren voor wij in Nederland een coronavaccin kunnen halen.
    Er kan nog van alles misgaan bij het onderzoek, de goedkeuring, de productie en de
    verspreiding.
     
   

     

I

  Type: verkoudheidsvirus met een gen
    Het ‘recombinante vector vaccin’ gebruikt een verzwakt virus. Meestal is dat een
    verkoudheidsvirus, van dieren of van mensen. Virussen zijn gemaakt om te besmetten, dus ook
    dit virus zal binnendringen in onze cellen. In het virus zit een stukje erfelijk materiaal dat
    codeert voor de coronastekels. Gevolg: onze eigen cellen gaan de eiwitten van die stekels
    maken en daar treedt ons afweersysteem tegen op. Hiermee krijgen we afweer tegen het hele
    coronavirus.
    CanSino - China
    Universiteit van Oxford / Astra Zeneca - Groot Brittannië / Zweden [info.: Gezondheidsnet ]
    Janssen Pharmaceutical Companies - Nederland / Verenigde Staten [info.: Gezondheidsnet ]
    Gamaleya research Institute - Rusland [info.: Gezondheidsnet ]
     

II

  Type: Stukjes van het coronavirus
    De zogenaamde ‘subunit eiwitvaccins’ bevatten bepaalde stukjes van het coronavirus, samen
    met een middel dat het vaccin extra goed laat werken, oftewel een ‘adjuvans’. Die stukjes van
    het coronavirus worden gemaakt door gistcellen, bacteriën of zelfs planten en insectencellen (zie
    Novavax). Voordeel: het mechanisme wordt al langer gebruikt. Het hepatitis B vaccin heeft dit
    mechanisme en is al sinds 1981 op de markt.
    Novavax - Verenigde Staten, Zweden [info.: Gezondheidsnet ]
     

III

  Type: Stukjes RNA of DNA inspuiten
    Het werkingsmechanisme is bedrieglijk simpel: je spuit wat RNA of DNA in voor de stekel van het
    coronavirus en het menselijk lichaam gaat de stekels zelf aanmaken. Het immuunsysteem
    komt er vervolgens tegen in opstand. Nadeel: de vaccins moeten koel (-20 graden voor
    Moderna) tot zeer koel (-70 graden voor BioNtech) worden bewaard. Dat is lastig bij de
    distributie. Nog een nadeel: er zijn nog geen vaccins met de nieuwe RNA- of DNA -techniek op
    de markt, we weten dus nog weinig over de veiligheid of werkzaamheid.
    Moderna - Verenigde Staten [info.: Gezondheidsnet ]
    BioNtech / Fosun Pharma / Pfizer - Verenigde Staten / China / Duitsland [info.: Gezondheidsnet ]
     

IV

  Type: Inactief gemaakt virus
    Dit is de klassieke vaccinatiemethode.  Het coronavirus wordt geïnactiveerd en in kleine
    hoeveelheid toegediend. Het immuunsysteem komt in opstand en bouwt afweer op tegen een
    nieuwe virusaanval. Nadeel is dat de productie gevaarlijk is, het lab moet aan hoge eisen
    voldoen, zodat het geen brandhaard wordt voor het coronavirus.
    Sinovac - China [info.: Gezondheidsnet ]
    Sinopharm - China [info.: Gezondheidsnet ]
     
    En Inovio en Sanofi/GSK dan?
    De Europese Commissie heeft ook het Franse vaccin van Sanofi/GSK ingekocht, maar dit wordt
    nog niet getest bij grote groepen mensen. Het zit dus niet in de kopgroep. Ook het Inovio-
    vaccin zit niet in de kopgroep, omdat de grote onderzoeken niet zijn gestart, Het vaccin was
    supersnel gemaakt (binnen 3 uur na ontvangst van de genetische code van het virus), maar
    onderzoek bij mensen moet de werkzaamheid en veiligheid nog bewijzen, dus is het in dit
    overzicht niet meegenomen.
     
    De Wereldgezondheidsorganisatie WHO houdt de stand van het onderzoek naar de mogelijke
    coronavaccins bij. In dit fase-drie-onderzoek wordt het vaccin gegeven aan grote groepen
    mensen. Als het daarin veilig en werkzaam blijkt, volgens de Europese registratie-autoriteit EMA,
    mag het op de markt komen. De vereniging van microbiologen KNVM heeft ook een zeer
    informatief overzicht van de meest kansrijke vaccins.
     
    Het volledige artikel: Gezondheidsnet - Heleen Croonen 14/15 oktober 2020
     
 
     
     
 

 

Er is weer een veelbelovend coronavaccin ontwikkeld: maak kennis

    met BNT162B1
    Scientias - Caroline Kraaijvanger 2 juli 2020
     
    Het vaccin lijkt geen onoverkomelijke bijwerkingen te hebben en de gewenste immuunreactie
    op te roepen.
     
    Dat blijkt uit een kleinschalig klinisch onderzoek, uitgevoerd in de Verenigde Staten. Aan het
    onderzoek namen 45 proefpersonen (tussen de 18 en 55 jaar oud) deel. Een deel van de
    proefpersonen kreeg twee keer een injectie, waarbij elke keer een kleine hoeveelheid vaccin
    werd ingespoten. Een ander deel kreeg het vaccin eenmalig – in een wat grotere dosis –
    toegediend. En weer een ander deel ontving tweemaal een placebo.
     
    En de voorlopige resultaten suggereren dat het vaccin – aangeduid als BNT162b1 – potentie
    heeft, zo schrijven de onderzoekers in hun paper (dat nog peer-review moet ondergaan). Het
    vaccin bleek het meest effectief te zijn wanneer het twee keer werd toegediend; 7 dagen na de
    tweede injectie hadden proefpersonen al meer SARS-CoV-2-neutraliserende antistoffen in hun
    lichaam dan voormalige coronapatiënten.
     
    En ook de proefpersonen die slechts eenmalig een wat grotere dosis van het vaccin toegediend
    kregen, maakten deze neutraliserende antistoffen aan. Maar wel in veel kleinere hoeveelheden.
    Zo werden 21 dagen na de eenmalige injectie in het lichaam van deze proefpersonen minder
    SARS-CoV-2 neutraliserende antistoffen aangetroffen dan in het lichaam van voormalige
    coronapatiënten.
     
    Tijdens dit eerste kleinschalige klinische onderzoek stond niet alleen de effectiviteit van het
    vaccin centraal. Minstens zo belangrijk is de veiligheid ervan. En dus werd er ook gekeken naar
    eventuele bijwerkingen. Die bleken er wel te zijn, maar ze waren in de meeste gevallen mild en
    kortdurend, zo stellen de onderzoekers. Bovendien vormden ze op geen enkel moment een
    reële bedreiging voor de gezondheid. Zo klaagden veel proefpersonen na injectie over pijn op
    de plaats waar het vaccin was toegediend. Ook bleken sommige proefpersonen na toediening
    van het vaccin koorts te ontwikkelen. Dat gebeurde met name vaak nadat proefpersonen een
    tweede dosis van het vaccin toegediend kregen. De koorts zakte echter vaak al binnen één dag,
    zo merken de onderzoekers op. Al met al is er dan ook geen sprake van ernstige bijwerkigen
    en dus genoeg reden om dit kandidaat-vaccin verder te gaan testen.
     
    En dat is precies wat BioNTech – het bedrijf dat het vaccin samen met het farmaceutische bedrijf
    Pfizer ontwikkelde en test – van plan is. Eind deze maand moet er al een tweede klinische
    studie starten waarbij tot wel 30.000 gezonde proefpersonen het vaccin toegediend krijgen. Uit
    dit grootschalige onderzoek zal moeten blijken of het vaccin de kans dat mensen door SARS-
    CoV-2 geïnfecteerd worden, ook aanzienlijk kan verkleinen.
     
    Als ook dat tweede klinische onderzoek positief verloopt, kan het vaccin – nadat het door de
    autoriteiten is goedgekeurd – al vrij snel beschikbaar komen. BioNTech en Pfizer verwachten
    eind dit jaar al 100 miljoen doses af te kunnen leveren. En tegen het eind van 2021 zouden er
    meer dan 1,2 miljard doses beschikbaar kunnen zijn.
     
   
 

BNT162b1 is een zogenoemd mRNA-vaccin en werkt net ietsje anders dan de traditionele vaccins.

 
 

Traditionele vaccins bevatten vaak een verzwakte of dode ziekteverwekker. Door die in het lichaam in te brengen, kan het immuunsysteem antistoffen tegen die ziekteverwekker aan gaan maken. En wanneer je lijf dan eens met een levende of sterkere versie van zo’n ziekteverwekker geconfronteerd wordt, is het al voorbereid en kan het direct in de aanval, waardoor de ziekteverwekker je niet ziek kan maken of de ziekte mild verloopt.

 
 

mRNA-vaccins zijn vrij nieuw en werken anders. Hierbij wordt RNA – eigenlijk de instructies voor het maken van een stukje van de ziekteverwekker – in het lichaam ingespoten. Dit RNA nestelt zich in je cellen, waarna deze de instructies op gaan volgen en dat stukje van de ziekteverwekker – een eiwit – gaan aanmaken en het immuunsysteem er antistoffen tegen kan genereren.

 
     
    Het volledige artikel: Scientias - Caroline Kraaijvanger 2 juli 2020
     
 
     
     
 

 

Curevac mag als tweede Duitse bedrijf corona-vaccin op mensen

    testen
    Innovations Origins -  Maurits Kuypers 17 juni 2020
     
    Het biotechbedrijf Curevac uit Tübingen krijgt als tweede Duitse bedrijf en elfde wereldwijd groen
    licht voor een klinische test met een corona-vaccin. Dat heeft het hiervoor verantwoordelijke
    Paul-Ehrlich instituut vandaag bekendgemaakt tijdens een gezamenlijke persconferentie.
     
    Het nieuws komt slechts enkele dagen nadat de Duitse regering bekendmaakte dat het voor
    300 miljoen euro een belang heeft genomen in Curevac van 23%, iets wat uiterst zelden is in
    de EU. Eerder dit jaar was er ook grote interesse vanuit de VS voor een overname van Curevac,
    maar daar stak de verantwoordelijk minister van economische zaken, Peter Altmaier, toen gelijk
    een stokje voor.
     
    Volgens bestuursvoorzitter Franz-Werner Haas van Curevac kan er nog deze maand begonnen
    worden met testen. De proeven met dieren zijn allemaal goed verlopen. De testen op mensen
    zullen plaatsvinden in vier Europese steden: Tübingen, Hannover, München en Gent.
     
    In de eerste fase zullen er 168 deelnemers zijn, waarvan een deel een placebo krijgt
    toegediend. Er wordt gewerkt met drie verschillende doses om te kijken welke hoeveelheid het
    beste werkt. De deelnemers aan de studie krijgen twee injecties: een op de eerste dag van de
    studie en een tweede na 29 dagen. Alle deelnemers zullen verder tot een jaar na de inenting
    intensief worden gevolgd.
     
    Eerste resultaten van de studie worden verwacht in september of oktober. Voor de definitieve
    toelating moet er daarna nog een veel grotere test plaatsvinden met minstens 10.000
    deelnemers. Volgens Haas kan Curevac direct nadat het vaccin groen licht heeft gekregen
    honderden miljoenen doses produceren. In samenwerking met enkele partners – waaronder de
    Europese Unie dat een krediet van 75 miljoen beschikbaar stelt – denkt het bedrijf dit na
    verloop van tijd op te kunnen schalen naar “miljarden doses”.
     
    Curevac is het tweede Duitse bedrijf dat de klinische fase in mag. Het andere is Biontech dat zijn
    vergunning eind april kreeg. De internationaal meest vergevorderde vaccins zijn volgens velen
    een van de Universiteit van Oxford (ChAdOx1 nCoV-19) in samenwerking met farmaconcern
    AstraZeneca en een in Leiden ontwikkeld vaccin door de firma Janssen Biologics, een dochter
    van Johnson & Johnson.
     
    De Nederlandse regering zet tot nu toe vooral in op het Oxford-vaccin. Dat bleek vorige week
    toen bekend werd gemaakt dat er samen met Frankrijk, Duitsland en Italië een contract is
    gesloten voor de levering van tenminste 300 miljoen doses van de producent AstraZeneca. Het
    is onbekend hoeveel geld dit heeft gekost. Het Oxford-vaccin bestaat uit een verzwakt
    chimpansee-verkoudheidsvirus, dat is uitgerust met het eiwit-uitsteeksel van het coronavirus
    SARS-CoV-2.
     
    Volgens de president van het Paul-Ehrlich instituut, Klaus Cichutek, zijn er nu in totaal ruim 130
    bedrijven of instituten bezig met een SARS-CoV-2-vaccin. Curevac is het elfde dat de klinische
    fase ingaat. Wanneer er een vaccin voor het grote publiek beschikbaar zal zijn, is volgens
    Cichutek moeilijk te zeggen. Zijn instituut doet er nu in ieder geval het maximaal mogelijke aan
    om het proces van testen en toelaten zo snel mogelijk te laten verlopen, uiteraard zonder
    daarbij nodeloze risico’s te nemen.
     
    Hij is wel positief over Curevac, onder meer vanwege hun eerdere resultaten met een
    hondsdolheid-vaccin.
     
    Curevac werkt net als BioNTech niet aan een klassiek vaccin, zoals dat van de Universiteit van
    Oxford en Janssen, waarbij met verzwakte virussen wordt gewerkt. Curevac en Biontech richten
    zich op de nog vrij nieuwe mRNA-techniek. Zij krijgen daarbij vanuit de VS concurrentie
    van Moderna.
     
    Het volledige artikel: Innovations Origins -  Maurits Kuypers 17 juni 2020
     
 
     
     
 

 

Race om eerste coronavaccin: succes en tegenslag

    Reformatorisch Dagblad - Maarten Costerus 27 mei 2020
     
    Een goedwerkend coronavaccin: dat is de heilige graal voor veel wetenschappers. Wereldwijd zijn
    er 113 vaccins in de maak, waarvan er nu 11 op mensen worden getest. Enkele koplopers
    eruitgelicht.
     
    Eerst een tegenvaller: een vaccin ontwikkeld door een onderzoeksgroep van de gerenommeerde
    universiteit van Oxford. Toen vorige week de technische details van de studie naar buiten
    kwamen, bleken de resultaten vies tegen te vallen. De gevaccineerde apen hadden evenveel
    virus in hun neus als niet-ingeënte dieren. Intussen gaat het onderzoek naar dit middel bij
    mensen gewoon door. Ook heeft de Britse overheid aangegeven de productie van 30 miljoen
    vaccins op zich te willen nemen. In India is een grote farmaceut het middel zelfs al aan het
    maken.
     
    Drie andere vaccins lijken meer kans van slagen te hebben: Ad5-nCoV van een
    onderzoeksinstituut in Peking, mRNA-1273 van het Amerikaanse biotechbedrijf Moderna
    Therapeutics en BNT162 van de Duitse farmaceuten BioNTech en Pfizer. Deze vaccins kwamen
    goed door de dierproeven heen en worden nu op mensen getest. Alle drie de vaccins berusten
    op hetzelfde principe: ze bevatten genetische instructies voor de uitsteeksels –de spikes– van
    het coronavirus. Als het vaccin in het lichaam wordt ingespoten, instrueert het cellen om kopieën
    van de spike-eiwitten te maken. Immuuncellen leren zo de uitsteeksels beter te herkennen en
    kunnen bij een virusinfectie –hopelijk– snel in actie komen.
     

1

  Bij het Chinese vaccin is de eerste klinische studie achter de rug. Daarbij kregen 108 gezonde
    vrijwilligers een lage, gemiddelde of hoge dosis toegediend. Twee weken later lieten alle
    deelnemers een zekere mate van een immuunrespons tegen het virus zien. Na 28 dagen had
    bijna iedereen antilichamen in het bloed die binden aan het coronavirus. Inmiddels zijn de
    Chinese wetenschappers een vervolgonderzoek bij 500 deelnemers gestart. Hierin wordt onder
    meer gekeken naar de bijwerkingen van het vaccin tot zes maanden na toediening.
     

2

  Ook het Amerikaanse vaccin mRNA-1273 lijkt effectief. Proefpersonen die het vaccin kregen,
    maakten volgens de producent minstens zoveel antistoffen tegen het virus aan als mensen
    die daadwerkelijk het virus hebben opgelopen.
     

3

  Het Duitse project –met de pretentieuze naam ”Lightspeed”– loopt nu bij 200 gezonde
    proefpersonen. Hierbij wordt onder meer onderzocht welke van vier varianten het beste werkt.
     
    Ontwikkeling vaccin roept ethische vragen op
    De ontwikkeling van een vaccin, die door de meeste wetenschappers en politici wordt
    toegejuicht, plaatst voor allerlei ethische vragen. Zo maakt de NPV zich zorgen over bepaalde
    vaccins waarbij gebruik wordt gemaakt van cellen uit geaborteerde foetussen. In
    deze cellijnen worden zogenaamde dragervirussen vermenigvuldigd die genetisch materiaal van
    het coronavirus bevatten.
     
    Om mensen die tegen abortus zijn niet voor extra dilemma’s te plaatsen, pleit de NPV
    [Nederlandse Patiëntenvereniging] voor het ontwikkelen van prolife-vaccins die niet berusten op
    deze foetale cellijnen.
     
    De reformatorische ethicus prof. Henk Jochemsen merkte in een eerder interview met het RD op
    dat de cellijnen die vaccinproducenten gebruiken over het algemeen zo ver afstaan van het
    oorspronkelijke geaborteerde weefsel dat ze ethisch niet meer belast zijn door de abortus.
     
    Het volledige artikel: Reformatorisch Dagblad - Maarten Costerus 27 mei 2020
     
 
     
     
 

 

De kanshebbers voor een vaccin tegen Covid-19

    Beursduivel.be / Belegger.nl 21 mei 2020
     
   

Er lopen nu meer dan 100 verschillende programma's om een vaccin tegen het coronavirus te

    ontwikkelen. De meeste daarvan zullen het niet redden, maar de ondernemingen die een
    succesvol vaccin weten te ontwikkelen zullen hun koersen fors zien stijgen.
     
   

Zo steeg de S&P 500-index in april met 2,7% nadat Gilead Sciences positieve resultaten meldde

    in een klinische studie van zijn antivirale middel remdesivir tegen Covid-19.
     
    Hoewel het nog te vroeg is om de winnaars en verliezers te kiezen in de grote coronavaccinrace,
    vooral omdat er tot nu toe voornamelijk op dieren is getest, zette Barron’s de belangrijkste en
    meest veelbelovende kandidaten op een rij.
     
   
     
    De hazen
    Vaccins werken door iemand een minieme hoeveelheid van een specifieke ziekteverwekker toe
   

te dienen, zodat het immuunsysteem zelf antistoffen gaat aanmaken.

   

De snelste vaccinprogramma's proberen stukjes SARS-CoV-2, het virus dat Covid-19

   

veroorzaakt, in het lichaam aan te laten maken, in plaats van in het lab. Moderna, Pfizer en

   

anderen doen dat met een molecuul dat boodschapper-RNA (mRNA) wordt genoemd.

   

Het Amerikaanse Johnson & Johnson en een project van Oxford University in Engeland in

   

samenwerking met AstraZeneca doen het met een genetisch gemanipuleerd verkoudheids

   

(adeno-)virus (de vector), dat de stekels van het coronavirus heeft gekregen zodat het

   

immuunsysteem die leert herkennen. Omdat ervoor gezorgd is dat het gemanipuleerde virus

   

zich niet kan vermenigvuldigen, worden mensen er niet ziek van: een non-replicating viral

   

vector.

    Vandaag werd bekend dat AstraZeneca via de Biomedical Advanced Research and Development
    Authority meer dan een miljard dollar aan Amerikaanse overheidsfinanciering heeft ontvangen
    voor de doorontwikkeling van dit vaccin.
     
`   Moderna
   

De bedrijven die werken met boodschapper-RNA lijken het snelste goede resultaten te boeken.

    Moderna verwacht in de zomer met een Fase 3-onderzoek te kunnen beginnen, en hoopt
    volgend jaar een vaccin aan de Amerikaanse autoriteiten voor te leggen voor goedkeuring. Het
    streeft naar een productie van een miljard doses per jaar. Mochten de klinische proeven,
    gepland voor deze zomer, zeer voorspoedig verlopen, dan zou Moderna deze herfst al een
    noodgebruikvergunning aan kunnen vragen.
     
    Pfizer
   

Farmaciereus Pfizer zei onlangs dat zijn Covid-19-vaccin tegen oktober klaar zou kunnen zijn

    voor een noodvergunning of een versnelde goedkeuringsprocedure. Het bedrijf ontwikkelt zijn
    mRNA-vaccin samen met BioNTech uit Duitsland. Terwijl Moderna een enkel kandidaat-vaccin
    test, onderwerpt Pfizer momenteel vier afzonderlijke versies van zijn vaccin aan klinische
    proeven. Volgens Mikael Dolsten, hoofd wetenschap van Pfizer, zal rond oktober aan zo’n 8000
    mensen het vaccin zijn toegediend, en zal het bedrijf miljoenen doses klaar hebben voor
    bijvoorbeeld zorgmedewerkers en mensen in risicogroepen. Het bedrijf zegt dat het honderden
    miljoenen doses zal maken in 2021.
     
    Johnson & Johnson
    Het Amerikaanse Johnson & Johnson is van plan om in september te beginnen met Fase 1-
    proeven met zijn Covid-19 vaccin. Het bedrijf streeft ernaar begin volgend jaar een
    noodvergunning te krijgen en denkt dan tientallen miljoenen doses beschikbaar te hebben.
     
   

De schildpadden

   

Stel dat geen van de ‘hazen’ het redt, dan is er nog een grote groep ‘schildpadden’ over die de

   

vaccinrace vanuit de achterhoede zouden kunnen winnen. Neem het Franse Sanofi en het Britse

    GlaxoSmithKline, die een alliantie zijn aangegaan om een vaccin te vinden. De bedrijven
    verkopen gezamenlijk zo’n twee miljard vaccins per jaar, en dat levert goudgeld op. Sanofi
    verkocht vorig jaar voor 2.1 miljard dollar aan griepvaccins terwijl GlaxoSmithKline een omzet
    behaalde van 2.4 miljard dollar met een vaccin tegen gordelroos. Sanofi en GlaxoSmithKline
    hopen Fase 1 van de klinische proeven te starten in de tweede helft van dit jaar, met als doel
    volledige goedkeuring tegen het midden van volgend jaar.
     
    Novavax
   

Verder is biotechbedrijf Novavax van plan om deze maand te beginnen met een Fase 1-

    onderzoek naar zijn Covid-19-vaccin. Het heeft daarvoor inmiddels een flinke subsidie gekregen
    van de Coalition for Epidemic Preparedness Innovations. Novavax streeft naar toestemming
    voor noodgebruik tegen het einde van het jaar, en zegt tegen die tijd 100 miljoen doses klaar
    te kunnen hebben.
     
    Een paar winnaars
    Naar verwachting zullen er uiteindelijk meerdere vaccins op de markt komen. Dat is volgens
    experts een goede zaak, omdat het onmogelijk is voor een bedrijf om de hele wereld van
    vaccins te voorzien. “We hebben meerdere vaccins nodig om vooruit te komen, omdat we op dit
    moment niet weten welke de veiligste, de meest effectieve, de meest duurzame en de best
    inzetbare zullen zijn,” zei Dr. Dan Barouch, een wetenschapper die betrokken is bij het
    vaccinproject van Johnson & Johnson.
     
    Het volledige artikel: Beursduivel.be / Belegger.nl 21 mei 2020
     
 
     
     
 

 

Deze coronavaccins worden nu op mensen getest

    nu.nl 2 mei 2020
     
    Uit een overzicht van gezondheidsorganisatie WHO blijkt dat er op dit moment meer dan
    honderd kandidaat-vaccins zijn, waarvan er acht op mensen getest mogen worden. De
    universiteit van Oxford loopt hierin voorop en liet deze week weten dat ze hoopt dat ze in
    september al een werkend vaccin kan produceren.
     

1

  University of Oxford - Verenigd Koninkrijk
    Op 24 april 2020 begon een onderzoeksgroep van de University of Oxford in het Verenigd
    Koninkrijk als eerste in Europa met een relatief groot onderzoek naar de werkzaamheid van
    een kandidaat-vaccin tegen COVID-19. Aan het onderzoek doen ruim elfhonderd mensen mee.
    De techniek die de onderzoekers gebruiken voor dit kandidaat-vaccin werd vorig jaar al veilig
    bevonden voor een virus dat lijkt op het coronavirus: MERS. Daarom kan de onderzoeksgroep
    dit vaccin snel op een relatief grote groep mensen testen. De onderzoekers zullen ook in dit
    onderzoek kijken of het vaccin veilig is én of het daadwerkelijk beschermt tegen besmetting
    met het coronavirus. De onderzoekers vertelden The New York Times dat ze het mogelijk al in
    september kunnen gaan produceren als het vaccin effectief blijkt. Onderzoek waarbij zes
    resusaapjes met dit kandidaat-vaccin werden ingespoten, liet positieve resultaten zien. Na
    vaccinatie werden de aapjes blootgesteld aan het grote hoeveelheden van het coronavirus en
    hier werden ze, in tegenstelling tot ongevaccineerde aapjes, niet ziek van.

2

  CanSino Biologics Inc./Beijing Institute of Biotechnology - China
3   BioNTech/Fosun Pharma/Pfizer - Duitsland
4   INOVIO Pharmaceuticals - Verenigde Staten
5   Sinopharm - China
6   Sinovac - China
7   Moderna/NIAID - Verenigde Staten
     
    Volledig artikel: nu.nl 2 mei 2020
     
 
     
     
 

 

Duitsers zetten nieuwe techniek in bij race om het vaccin

    Trouw - Kim Deen 25 april 2020
     
    De race naar een vaccin tegen corona is in volle gang. Duitse bedrijven gaan voorop met een
    nieuwe techniek die het mogelijk maakt heel snel veel vaccins te produceren.
     
    In Europa heeft ook het Duitse bedrijf BioNTech, dat werkt met de veelbelovende mRNA-
    techniek, deze week goedkeuring gekregen om dergelijke testen te doen. Duitsland wordt
    internationaal als koploper gezien als het gaat om deze techniek. Het Duitse bedrijf CureVac
    werkte er als een van de eerste mee en het bedrijf BioNtech maakt er een beloftevolle variant
    op. 
     
    Het ontwikkelingsproces van een vaccin kan wat ingekort worden, maar niet veel, zegt Klaus
    Cichutek, directeur van het Paul-Ehrlich-Institut, dat in Duitsland verantwoordelijk is voor het
    goedkeuren van klinische testen, vaccins en medicijnen. “We hebben een snelle aanpak van
    Covid-19 nodig, maar we moeten erg voorzichtig zijn.” Het laatste wat een overheid wil is
    grootschalig een vaccin uitbrengen dat schadelijker blijkt te zijn dan het virus zelf.
      
    De mRNA-techniek is in de ontwikkelingsfase gebonden aan dezelfde tijdrovende procedures,
     maar grote winst is te boeken in de productie, die snel opgeschaald kan worden. 
     
    Volledig artikel: Trouw - Kim Deen 25 april 2020
     
 
     
     
 

 

Duitsland gaat potentieel coronavaccin op mensen testen

    nu.nl 22 april 2020
     
    Het Duitse biotechbedrijf BioNTech heeft van de het Paul-Ehrlich-Institut, de Duitse federale
    instantie voor vaccins en biomedische geneesmiddelen toestemming gekregen voor
    het testen van een mogelijk coronavaccin op mensen.
     
    In de eerste fase zal het vaccin op tweehonderd gezonde mensen worden getest om inzicht te
    krijgen in eventuele bijwerkingen. Er wordt onder andere gekeken hoe het immuunsysteem
    van gezonde mensen reageert op het vaccin.
     
    Vervolgens zal het vaccin getest worden op mensen in risicogroepen, zoals ouderen en mensen
    met een medische aandoening die niet met het coronavirus besmet zijn (geweest).
     
    In Duitsland moeten bedrijven aan strenge voorwaarden voldoen om dergelijke testen te
    mogen uitvoeren. Zo moet de werkwijze transparant zijn en mag alleen gecertificeerd medisch
    personeel meewerken aan de ontwikkeling van een vaccin.
     
    Eerder kregen twee biotechbedrijven in China en een in de Verenigde Staten al toestemming
    te beginnen met testen op mensen.
     
    Volledig artikel: nu.nl 22 april 2020
     
 
     
     
 

 

 
  Nieuwe experimentele technieken kunnen ertoe leiden dat er bij een nieuw virus sneller een
  vaccin komt.
   

1

De eerste groep kandidaten: DNA- en RNA-vaccins
  De vaccinbedrijven die we al als eerste in de media zagen verschijnen met hun studies hebben
  veelbelovende namen als Inovio, Moderna, BioNTech en CureVac. Deze vaccins bestaan allemaal
  uit een klein stukje erfelijk materiaal van het coronavirus, 
 
  Dit is wezenlijk anders dan de bestaande vaccins. Die bestaan allemaal uit levende verzwakte of
  gedode ziekteverwekkers of alleen een attribuut van de ziekteverwekker, een stukje van een
  eiwit of een onderdeel van zijn jas. Er volgt een stevige afweerrespons, die vervolgens in het
  immuungeheugen terechtkomt en de gevaccineerde onkwetsbaar maakt voor een infectie met
  de echte ziekteverwekker.
  Die reactie is niet wezenlijk anders dan een infectie met een echt coronavirus. Ook daar
  presenteren de cellen van ons lichaam een stukje eiwit van de ziekteverwekker op hun
  buitenkant om als het ware het immuunsysteem een signalement te geven van de vijand. Door
  te vaccineren met RNA, of DNA, of een ander ‘voertuig’ dat dat stukje ziekteverwekker in het
  lichaam introduceert, zet je hetzelfde mechanisme in werking, maar dan zonder de
  gevaccineerde ziek te maken.
  Een belangrijk voordeel van deze technologie is de snelheid waarmee je bij een uitbraak als
  deze nieuwe vaccins kunt ontwerpen en produceren. De vaccinmakers hadden het virus zelf
  niet eens nodig om te beginnen met het ontwerp. Met de genetische code konden ze aan de
  slag. Het probleem is dat er nog nooit een vaccin geproduceerd is met deze technologie, en
  dus grootschalig bij mensen is getest en voor massavaccinatie is goedgekeurd. 
   

2

De tweede groep kandidaten: een virus bevechten met een ander virus
  In totaal zijn er nu 44 vaccins in de running om deze pandemie een halt toe te roepen. Ze
  maken gebruik van een tiental verschillende vaccinatietechnologieën. 
  Sommige van die technologieën kennen we uit de vaccins in ons Rijksvaccinatieprogramma.
  Zo wordt er gewerkt aan een zogenaamd ‘geïnactiveerd’ vaccin, dat bestaat uit virusdeeltjes die
  worden gedood. Ook worden er vaccins ontwikkeld die bestaan uit alleen een (deel van een)
  eiwit van het virus, waartegen een immuunrespons wordt opgewekt, zoals bij ons HPV-vaccin.
  Ook de typische mazelentechniek wordt onderzocht waarin levende, sterk verzwakte
  virusdeeltjes zitten die mensen niet meer ziek kunnen maken, maar die wel immuniteit
  geven tegen the real deal.
   
  Janssen Vaccines and Prevention Leiden
  Het Leidse bedrijf Janssen Vaccines and Prevention, onderdeel van de Amerikaanse farmagigant
  Johnson & Johnson, werkt aan een vaccin tegen covid-19. In hun vaccin maken zij gebruik van
  een zogenoemd adenovirus, dat kreupel is gemaakt zodat het mensen niet ziek kan maken. In
  het lab worden ze genetisch aangepast zodat ze zich niet meer kunnen vermenigvuldigen in de
  cellen van het menselijk lichaam. Er is maar een uitzondering, dat zijn de menselijke cellen die
  groeien in de productiefaciliteit van Janssen zelf. Die cellen dragen het ontbrekende stukje
  genetisch materiaal bij zich zodat de virussen daar wel kunnen repliceren en er genoeg virus
  kan worden gemaakt voor de vaccins. Je kan zo’n virus ‘laden’ met erfelijk materiaal van
  allerlei ziekteverwekkers. Als je er bijvoorbeeld een stukje coronavirus in zet, en het inspuit,
  dan gaat het menselijk lichaam dat onschuldige corona-eiwit zelf maken. En dat resulteert
  in die essentiële afweerrespons met bijbehorend geheugen: immuniteit!
  Deze adenovirussen werden al eerder ingezet als onderdeel van een ebolavaccin. Dat vaccin is
  inmiddels al verder gevorderd, het werd al ingezet voor vaccinaties in gebieden net buiten de hot
  zone van de ebola-uitbraak in Rwanda en de Democratische Republiek Congo. Het wacht
  momenteel bij het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) op toelating tot de markt.
  In het lab worden ze genetisch aangepast zodat ze zich niet meer kunnen vermenigvuldigen in
  de cellen van het menselijk lichaam. Er is maar een uitzondering, dat zijn de menselijke cellen
  die groeien in de productiefaciliteit van Janssen zelf. Die cellen dragen het ontbrekende stukje
  genetisch materiaal bij zich zodat de virussen daar wel kunnen repliceren en er genoeg virus
  kan worden gemaakt voor de vaccins.
   
  Van alle vaccinkandidaten maakt bijna de helft gebruik van een nieuwe flexibele technologie, die
  snel op te schalen is en waar vaccinproductie kan beginnen op basis van een bestandje met de
  genetische code.
   
  Volledig artikel: De Correspondent - Rosanne Hertzberger
   
 
     
     
 

 

 
  Volgens de NOS zijn er wereldwijd al ruim 40 bedrijven en academische instellingen die werken
  aan een vaccin. De ‘race’ is dus in volle gang.
   
  Vier bedrijven die volgens experts voorop lopen in de ontwikkeling van een coronavaccin:
1 Moderna: biotechbedrijf uit Boston (VS) die in de Amerikaanse stad Seattle als eerste is gestart
  met klinische tests.
2 Janssen Biologics: dochterbedrijf van Johnson & Johnson die op basis van dierproeven een
  geschikt kandidaat-vaccin heeft geselecteerd.
3 Pfizer & BioNTech SE: Amerikaans en Duits bedrijf die samenwerken bij de ontwikkeling van
  een vaccin.
4 CureVac : een ander Duits biotechbedrijf dat goed op weg lijkt te zijn naar een werkzaam vaccin.
   
  Een eerste belangrijke stap naar een vaccin werd gezet door het Peter Doherty Institute for
  Infection and Immunity in Australië. Door de onderzoekers werden vier soorten immuuncellen
  geïdentificeerd die COVID-19 kunnen bestrijden. Dit is belangrijke informatie, want een vaccin
  moet precies dezelfde immuuncellen activeren. Science Alert
   
  Volgens onderzoekers van de Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory muteert het
  coronavirus zich nauwelijks. Dat is goed nieuws voor de ontwikkeling van een vaccin, omdat deze
  dan langdurig bescherming biedt. Zo muteert het griepvirus zich veel sneller. Vaccins die
  daarvoor worden ontwikkeld, bieden dan ook slechts tijdelijk bescherming. Vandaar dat veel
  kwetsbaren ieder jaar een griepprik krijgen. New York Post
     
  Volledig artikel: Zorgwijzer - Koen Kuijper
   
 
     
     
 

 

 
  In totaal zijn er nu 44 vaccins in de running om de corona-pandemie een halt toe te roepen, een
  overzicht d.d. 20 maart 2020 is gepubliceerd op de website van WHO.
   
  Volledig overzicht: WHO
   
 
     
     
 

 

 
  Het Amerikaanse farmaceutische concern Pfizer gaat samenwerken met de Duitse
  medicijnproducent BioNTech voor de ontwikkeling van een vaccin tegen het coronavirus.
  De samenwerking gaat onmiddellijk in.
   
  Pfizer en BioNTech gaan het vaccin, als het klaar is, wereldwijd verkopen, behalve aan China. Om
  die markt te bedienen is BioNTech gisteren eveneens een samenwerkingsovereenkomst met een
  Chinees farmaceutisch concern aangegaan. Dat bedrijf gaat binnenkort klinische tests doen met
  een experimenteel vaccin, ontwikkeld door BioNTech.
   
  Volledig artikel: NOS Nieuws | ANP
   
 
 
  Back to Top
 
 

 
 
Entree

|

Overheid Organisaties

|

Bijwerkingen

|

Vaccins

|

Medicijnen

|

Landen

|

Immuniteit

|

Artikelen

|

Contact
 
 

Vaccins en medicijnen tegen coronavirus SARS-CoV-2 | Liliane Limpens | Disclaimer | update 05 juli 2021