Entree

|

Overheid Organisaties

|

Bijwerkingen

|

Vaccins

|

Medicijnen

|

Landen

|

Immuniteit

|

Artikelen

|

Contact
 
 
     
     
 

 

Uniek: dit Nederlandse bedrijf ontwikkelt 4 coronavaccins

    Het Parool - Bas Soetenhorst en Jop van Kempen 4 juli 2020
     
    Het Nederlandse staatsbedrijf Intravacc, dat tot voor kort in de uitverkoop stond, ontwikkelt op
    het moment maar liefst vier coronavaccins. Het maakt het bedrijf uniek in de wereld.
     
    Volg de verkeersborden naar het RIVM en je belandt op een uitgestrekt bedrijfsterrein in
    Bilthoven, waar ook Intravacc huist. Voor het grote publiek onbekend, maar in internationaal
    opzicht bijzonder vanwege het aantal potentiële coronavaccins dat hier wordt ontwikkeld.
     
    Afgelopen woensdag was het weer zover: een persbericht waarin Intravacc een kandidaat­vaccin
    in het vooruitzicht stelde; het vierde waaraan het werkt. Jan Groen, directeur van Intravacc en
    als viroloog van het Erasmus MC in het verleden de rechterhand van Ab Osterhaus, vindt het
    niet te veel van het goede. “Gemiddeld haalt ongeveer 1 op 10 vaccins-in-ontwikkeling de
    eindstreep, vooral omdat de gebruiksveiligheid door bijwerkingen niet voldoende is,” zegt hij.
    “Daarom is het goed verschillende opties te onderzoeken.”
     
    Voor het verkrijgen van een vaccin wedt de Nederlandse overheid op verschillende paarden, ook
    buiten Intravacc. Met Duitsland, Frankrijk en Italië is al voor 300 miljoen euro een nog
    onbewezen middel ingekocht van de universiteit van Oxford. Ook maakte Nederland 50 miljoen
    over aan Cepi, de Coalition for Epidemic Preparedness Innovations.
     
    Bij geen van beide investeringen ging de overheid eerst te rade bij Intravacc, zegt Groen
    desgevraagd. “We hebben er de kennis voor.” Waarom Intravacc niet is geraadpleegd? Groen
    houdt zich op de vlakte: “Ik ken de afwegingen van het kabinet niet.”
     
    Niemand kan garanderen dat er een vaccin komt, benadrukt hij. Tegen sommige
    infectieziekten, denk aan aids, is er nog altijd geen in­enting. En hoewel hij de hoop niet de
    kop wil indrukken, stelt Groen dat er behalve het gevreesde coronavirus meer dan tweehonderd
    andere virussen rondwaren die griepachtige verschijnselen geven en waartegen slechts één
    vaccin op de markt is: een griepvaccin.
     
    Toch geeft hij Intravacc – 150 werknemers – een kans. Al is het maar vanwege de verschillende
    soorten vaccins die er in ontwikkeling zijn. Zoals een zogenaamd vectorvaccin, dat functioneert
    door na inenting met een onschuldig verkoudheids­virus mee de cel in te liften om daar een
    immuniteitsreactie op gang brengen. Ook is een vaccin in ontwikkeling dat niet werkt met een
    prik, maar dat via de slijmvliezen in de neus belandt. Zo’n vaccin kan de immuun­reactie verder
    versterken en heeft nauwelijks bijwerkingen.
     
    Naast traditionele vaccins, die gezonde mensen immuniteit beloven, ontwikkelt Intravacc een
    noodvaccin, zo toont Groen tijdens een powerpointpresentatie die onlangs ook minister voor
    Medische Zorg Martin van Rijn kreeg voorgeschoteld bij een werkbezoek. Het noodvaccin is
    bedoeld voor mensen die al corona hebben. Het moet over een maand of zes al klaar zijn,
    zodat het de ic’s kan ontlasten bij een mogelijke tweede golf. Ook de andere kandidaat-
    coronavaccins worden sneller ontwikkeld dan de vele jaren die daar normaal gesproken voor
    staan.
     
    Intravacc is een vreemde eend in de bijt van vaccinontwikkelaars. Allereerst is het een publiek
    instituut, volledig in handen van de Nederlandse staat. Ten tweede kan het wel vaccins maken,
    maar niet grootschalig produceren. Desondanks is het onmisbaar voor veelbelovende
    initiatieven.
     
    “Wij zijn de verbindende schakel tussen slimme uitvindingen op universiteiten en
    vaccinproductie op grote schaal,” zegt Groen. In de zogenoemde fase 1 en fase 2-studies
    kan Intravacc bepalen of de nieuwe vondsten veilig en effectief zijn bij bijvoorbeeld muizen en
    hamsters. Of dat ook het geval is bij mensen – fase 3 – moet elders blijken. Daarom werkt
    Intravacc samen met kenniscentra, vaccinproducenten, farmabedrijven en
    liefdadigheidsorganisaties als de Bill & Melinda Gates Foundation. Wereldwijd zijn twee
    kandidaat-vaccins in fase 3 – in China en in Engeland.
     
    In zijn soort is Intravacc uniek, aldus Groen. “We zijn de Taj Mahal van de vaccinontwikkeling.
    We hebben de meest geavanceerde apparatuur ter wereld.”
     
    Dat Groen verwijst naar het Indiase mausoleum, is geen toeval. Intravacc heeft in Bilthoven een
    Indiase buurman: Bilthoven Biologicals, gespecialiseerd in vaccinproductie. Dat bedrijf is
    eigendom van het Serum Institute of India, in volume de grootste vaccinproducent ter wereld.
     
    Intravacc en Bilthoven Biologicals waren tot 2012 onderdeel van het toenmalige Nederlands
    Vaccin Instituut (NVI), dat een staatsbedrijf was. Vaccinontwikkeling en -productie waren vroeger
    een overheidstaak.
     
    Nederland had een leidende positie in de wereld en ‘Bilthoven’ was internationaal een begrip,
    met name vanwege de poliovaccins die er voor de hele wereld werden geproduceerd. Nog altijd
    komt zo’n 60 procent van alle poliovaccins hier vandaan. Omdat de overheid jaarlijks zo’n 20
    miljoen euro moest bijleggen op de vaccinproductie en de kwaliteit ter discussie stond, werd het
    Vaccin Instituut – met uitzondering van de onderzoeks- en ontwikkelingstak – voor 32 miljoen
    euro verkocht aan het Indiase Serum, dat het in een openbare aanbesteding won van een
    Chinese partij en het Amerikaanse Johnson & Johnson.
     
    Serum kocht in 2012 maar meteen het hele ­bedrijfsterrein op, waardoor de Indiërs nu huisbaas
    zijn van zowel Intravacc als het RIVM. ­Intravacc was ooit onderdeel van het RIVM en is nu het
    laatste publieke restant van Nederlands roemrijke vaccinverleden. Na de verkoop van het Vaccin
    Instituut werd de onderzoeks- en ontwikkelingstak in 2013 een onafhankelijk instituut:
    Intravacc. Vanwege de financiële ­onzekerheden deed de overheid Intravacc begin 2018 ook in
    de verkoop.
     
    Om de aantrekkingskracht te vergroten, besloot de topambtenaar die het verkoopproces
    begeleidde, Nico Oudendijk, tot een opknapbeurt. Het laboratorium werd gemoderniseerd.
    Dit voorjaar volgde de aanzet tot de vorming van een wetenschappelijke adviesraad, waarvoor
    vooraanstaande namen zijn benaderd, zoals Marien de Jonge, microbioloog in het Radboud
    MC, en Martin Friede, coördinator vaccinonderzoek bij de Wereldgezondheidsorganisatie.
     
    Een Saoedisch bedrijf en twee Nederlandse partijen meldden zich vorig jaar als
    overnamekandidaten voor Intravacc. Begin dit jaar was een deal met een private partij uit
    Nederland zo goed als rond en toen kwam de coronacrisis. Half april zette minister De Jonge
    de verkoop van Intravacc ‘on hold’. Bij nader inzien was het misschien toch niet zo’n goed plan
    het bedrijf af te stoten. Jan Groen was net twee weken in dienst als directeur, het besluit
    overviel hem niet. “Ik wist dat het kon gebeuren toen ik werd aangesteld.”
     
    Toch is het niet de bedoeling dat Intravacc voor altijd in staatshanden blijft, aldus Groen. Wel is
    het cruciaal dat de staat ook na de verkoop van Intravacc kan blijven beschikken over de
    kennis die er wordt opgedaan, omdat het van belang kan zijn voor de Nederlandse bevolking.
    Bouwt de regering garanties in om te voorkomen dat Intravacc in buitenlandse handen belandt?
    Groen wil er niet over speculeren, maar: “Het Nederlandse belang kan tot vier punten achter de
    komma juridisch worden geregeld.”
     
    Het volledige artikel: Het Parool - Bas Soetenhorst en Jop van Kempen 4 juli 2020
     
 
     
     
 

 

Nederland gaat 'zeer belangrijke rol' spelen bij productie

    veelbelovend vaccin
    Het Parool - Chris van Mersbergen 13 juni 2020
     
    Nederland gaat een belangrijke rol spelen bij de productie van het coronavaccin van de
    universiteit van Oxford en farmaceut AstraZeneca. Ons land heeft samen met Duitsland,
    Frankrijk en Italië 300 miljoen doses gekocht.
     
    Dat zegt de Nederlander Ruud Dobber, lid van de raad van bestuur van het Brits-Zweedse
    AstraZeneca. Eerder werd al bekend dat de farmaceut voor de productie een deal had gesloten
    met het bedrijf Halix in Leiden. “Daar worden heel aanzienlijke aantallen vaccins geproduceerd,”
    zegt Dobber, zonder exacte aantallen te kunnen noemen. 
     
    Dobber was met een kleine groep mensen van AstraZeneca betrokken bij de gesprekken met
    Nederland en de andere drie landen. Hij heeft lovende woorden over de ‘ontzettend belangrijke
    rol’ die Nederland speelt, en in het bijzonder voor minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid.
     
    “Hij heeft zich buitengewoon constructief opgesteld in de gesprekken. Want het waren
    gesprekken, geen onderhandelingen. Wij willen het vaccin tegen kostprijs leveren, en we willen
    risico lopen, maar we willen niet het totale risico lopen. Het pleit heel erg voor de minister dat hij
    samen met zijn collega’s de nek heeft uitgestoken om ook risico te dragen. Daarvoor wil ik mijn
    dank uitspreken.”
     
    Concreet werkt het zo dat Nederland met de andere landen betaalt voor de vaccins die
    geproduceerd zijn, of ze nou werken of niet, zegt Dobber. “Dus als er in september tien miljoen
    doses klaar zijn, maar het blijkt niet te werken, dan krijgen de landen daar een rekening voor.”
    Het vaccin kost overigens maar ‘enkele euro's', omdat AstraZeneca het tegen kostprijs zegt te
    verkopen.
     
    Minister De Jonge erkende in een reactie al dat niet zeker is of het vaccin dat wordt aangekocht,
    ook daadwerkelijk werkt. “We wedden bewust op meerdere paarden,” zei hij. Welke ‘paarden’ er
    nog meer in beeld zijn, is nog niet bekend. 
     
    Behalve bij Halix in Leiden gaat AstraZeneca produceren in onder meer Duitsland, Italië, het
    Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten (VS) en Azië. Een deel van die productie vindt nu al
    plaats, om ervoor te zorgen dat er straks genoeg doses beschikbaar zijn om in elk geval een
    deel van de wereld te vaccineren tegen het coronavirus. Het vaccin is dus al af, maar moet nog
    wel uitgebreid worden getest.
     
    De VS, dat 1,2 miljard euro investeerde in AstraZeneca, krijgt waarschijnlijk als eerste het vaccin,
    net als het Verenigd Koninkrijk. Eind dit jaar zijn Nederland, Duitsland, Frankrijk en Italië aan de
    beurt. Deze landen hebben al toegezegd ook de andere EU-landen niet te zullen
    vergeten. Naast de 300 miljoen doses is er nog een optie genomen op 300 miljoen aanvullende
    doses.
     
    Of het in Oxford ontwikkelde vaccin ook echt gaat werken, is dus nog altijd niet zeker.
    Aanvankelijk waren er ontzettend hoge verwachtingen van het vaccin, maar die zijn wel wat
    getemperd sinds proeven met apen tegenvielen. Toch is het al op een groep van zo'n duizend
    mensen getest. De resultaten daarvan gaven voor de Britse gezondheidsautoriteiten genoeg
    aanleiding om door te gaan met het testen van grotere populaties, het fase 3-onderzoek. Deze 
    zomer moet dat gaat gebeuren in het VK, Brazilië en de VS.
     
    “Wij hebben de resultaten van de tests nog niet mogen zien,” zegt Dobber. “Dus het is ook voor
    ons echt ontzettend spannend. Het feit dat we van de autoriteiten verder mochten gaan naar
    fase 3, maakt ons wel heel erg hoopvol. Maar het blijft een experiment, je weet het uiteindelijk
    nooit.”
     
    De belangrijkste bottleneck richting een werkend vaccin - naast de vraag of het straks werkt - is
    misschien wel het vinden van een geschikte groep mensen om het vaccin op te testen. Nu het
    virus in veel landen wat aan het luwen is, is dat lastig, laat AstraZeneca-CEO Pascal Soriot
    doorschemeren. “Straks hebben we een vaccin waarvan we bijna zeker weten dat het werkt,
    maar hebben we niet genoeg mensen om het op te testen. Dat zou heel erg teleurstellend zijn.”
     
    Pascal Soriot, de CEO van AstraZeneca, is blij met het initiatief van Nederland om met de drie
    andere Europese landen tot snelle aankoop van het Britse vaccin over te gaan. “Het leiderschap
    dat deze landen hebben getoond was ontzettend belangrijk. Doordat zij zonder de andere
    Europese landen stappen hebben gezet, is het allemaal veel sneller gegaan. Daarvoor moeten
    we ze dankbaar zijn. We willen dat de wereld zo snel mogelijk een vaccin heeft.”
     
    De lof van AstraZeneca staat in schril contrast met de kritiek van de Europese Commissie en
    sommige andere EU-landen. De commissie wil zelf namens de lidstaten onderhandelen en voelt
    zich door de Nederlands-Duits-Frans-Italiaanse kopgroep in de wielen gereden. EU-commissaris
    Stella Kyriakides (Volksgezondheid) riep de vier Europese landen al op om hun
    samenwerkingsverband te beëindigen en zich aan te sluiten bij de rest van Europa. Dat is dus
    niet gebeurd. 
     
    Er is een wereldwijde wedloop gaande om een middel te vinden dat tegen het coronavirus
    beschermt. En een al even grote slag tussen bijvoorbeeld China, de VS en Europa, om het
    vaccin vervolgens meteen te bemachtigen. Het land dat zijn bevolking als eerste kan inenten,
    kan bijvoorbeeld zijn economie sneller weer op volle toeren laten draaien.
     
    AstraZeneca zegt zijn best te doen om ook de rest van de wereld niet te vergeten. Zo worden er
    ook honderden miljoenen doses geproduceerd die verdeeld worden door CEPI en GAVI,
    internationale organisaties die zich inzetten voor het beschikbaar maken van vaccins voor arme
    landen.
     
    Maar, geven Dobber en Soriot aan: we kunnen veel produceren, maar voor de hele wereld is het
    niet genoeg. Soriot: “We hopen nog steeds op meerdere vaccinkandidaten die snel op grote
    schaal beschikbaar zijn. Maar ik denk dat de kans aanwezig is dat wij het samen met de
    universiteit van Oxford als eerste voor elkaar gaan krijgen.”
     
    Het volledige artikel: Het Parool - Chris van Mersbergen 13 juni 2020
     
 
     
     
 

 

Vijf manieren om een vaccin te maken. En hoe lastig dat is

    NRC Handelsblad - Niki Korteweg 24 april 2020
     
    Met een vaccin tegen het coronavirus kunnen we terug naar het oude normaal. Meer dan tachtig
    zijn er in ontwikkeling. Welke maakt de meeste kans? En is er echt nog dit jaar een klaar?
     
    Ruim tachtig zijn er in de maak volgens een lijst die de wereldgezondheidsorganisatie WHO op
    23 april actualiseerde. En internationaal coördinator en subsidieverstrekker Cepi telde op 9
    april 115 initiatieven, waarvan 78 serieuze kandidaten uit allerlei landen. Ook Nederland doet
    mee, met een vaccin van biotechbedrijf Janssen uit Leiden.
     
    De lijst bevat verschillende soorten aspirantvaccins. De meeste zijn nog niet klaar om al in
    mensen getest te worden, maar zes kandidaten uit de Verenigde Staten, China, het Verenigd
    Koninkrijk en Duitsland al wel. En het CEPI meldt nog twee Chinese kandidaten die al bij
    proefpersonen testen. Deze lopen voorop, maar de race is zeker nog niet gelopen. De weg naar
    een nieuw vaccin is lang, en vol obstakels.
     
    Opvallend is de grote variatie in typen vaccins op de WHO-lijst. Elke universiteit, elk bedrijf kiest
    zijn eigen strategie, gebaseerd op de kennis die al in huis is. Er zijn grofweg vijf manieren om
    een vaccin te maken. Hoe werken die? Welke is er het snelst en biedt de meeste kansen?

1

  Dood virus [4 kandidaat-vaccins]

2

  Levend, maar verzwakt virus [2 kandidaat-vaccins]

3

  Een stukje viruseiwit [28 kandidaat-vaccins]

4

  Ander virus met corona-gen [22 kandidaat-vaccins, w.o. het Leidse Janssen]

5

  Genetisch materiaal van virus [20 kandidaat-vaccins]
     
    Volledig artikel: NRC Handelsblad - Niki Korteweg 24 april 2020
     
 
 
  Back to Top
 
 
 
 
Entree

|

Overheid Organisaties

|

Bijwerkingen

|

Vaccins

|

Medicijnen

|

Landen

|

Immuniteit

|

Artikelen

|

Contact
 
 

Vaccins en medicijnen tegen coronavirus SARS-CoV-2 | Liliane Limpens | Disclaimer | update 28 januari 2021