Entree

|

Overheid Organisaties

|

Bijwerkingen

|

Vaccins

|

Medicijnen

|

Landen

|

Immuniteit

|

Artikelen

|

Contact
 
 

     
     
 

 

Heterologe vaccinatie

 
    Gezondheidsraad 5 juli 2021  
       
    Voor het vaccinatieprogramma tegen COVID-19 zijn vier verschillende vaccins beschikbaar. Bij  
    de vaccins van AstraZeneca, BioNTech/Pfizer en Moderna zijn twee doses nodig voor voldoende  
    bescherming. Het ministerie van VWS vroeg de Gezondheidsraad te beoordelen of het mogelijk  
    is om twee verschillende vaccins te combineren.  
       
    Afgelopen week zijn de resultaten gepubliceerd van een gerandomiseerde trial¹, waarbij  
    onderzoek is gedaan naar de immuunrespons bij het combineren van verschillende vaccins.  
    Deelnemers kregen ofwel twee doses van hetzelfde vaccin, ofwel een combinatie van eerst  
    AstraZeneca en daarna BioNTech/Pfizer of omgekeerd. Na een eerste dosis AstraZeneca leidde  
    vaccinatie met BioNTech/Pfizer tot ten minste even goede of zelfs hogere niveaus van  
    antistoffen vergeleken met twee doses AstraZeneca. Op grond van de resultaten wordt een  
    goede bescherming verwacht tegen infectie en ziekte; wat in praktijk de effecten zijn van  
    heterologe vaccinatie op bescherming tegen ziekenhuisopname of sterfte is nog niet bekend.  
    Wel leidde de combinatie van twee verschillende vaccins bij meer deelnemers aan de studie tot  
    koortsgevoel, vermoeidheid, rillingen, hoofdpijn en spierpijn dan bij vaccinatie met twee keer  
    hetzelfde vaccin. Die klachten verdwenen echter binnen enkele dagen.  
       
    Een eerste dosis met BioNTech/Pfizer, gevolgd door een dosis AstraZeneca leidde tot lagere  
    niveaus van antistoffen dan twee doses BioNTech/Pfizer. Over een eventuele combinatie met  
    het Moderna-vaccin zijn nog onvoldoende gegevens beschikbaar.  
       
 

¹

De raad baseert zich op vorige week gepubliceerd Brits onderzoek dat nog niet door  
    vakgenoten beoordeeld is.  
    Het volledige artikel: Gezondheidsraad 5 juli 2021  
   

 
   

Advies Gezondheidsraad aan de minister VWS over het combineren van vaccins

 
       
 
     
     
     
 

 

GSK en CureVac werken aan vaccin tegen meer varianten coronavirus

 
    Welingelichte Kringen 3 februari 2021  
       
    De farmaceuten GlaxoSmithKline (GSK) en CureVac gaan samenwerken aan een  
    nieuw vaccin tegen het coronavirus. Ze mikken daarbij op één vaccin dat tegen  
    meerdere opkomende varianten van het longvirus beschermt. De twee bedrijven  
    investeren zo'n 150 miljoen euro in het project.  
       
    Nieuwe varianten van het coronavirus, zoals de Britse en Zuid-Afrikaanse mutaties, dreigen zich  
    veel sneller te verspreiden. Demissionair minister-president Mark Rutte waarschuwde in zijn  
    persconferentie dinsdag nog dat nieuwe varianten tot een nieuwe besmettingsgolf kunnen  
    leiden.  
       
    Volgens GSK en CureVac zijn snelle stappen nodig om de pandemie "een stap voor te blijven".  
    Hun samenwerkingsproject bouwt voort op het kandidaat-vaccin van het Duitse CureVac dat nu  
    nog wordt onderzocht. Dit vaccin werkt met dezelfde nieuwe techniek als de in de Europese Unie  
    goedgekeurde vaccins van Pfizer/BioNTech en Moderna, mRNA genaamd.  
       
    Werking  
    Via deze vaccins wordt synthetisch materiaal met dezelfde genetische code als de eiwitten van  
    de kenmerkende uitsteeksels van het coronavaccin geïnjecteerd. Bepaalde cellen in het  
    lichaam maken daardoor dezelfde eiwitten aan. Als reactie daarop maken mensen die zijn  
    gevaccineerd ook antilichamen tegen het coronavirus aan.  
       
    GSK gaat het kleinere CureVac ook helpen met de productie van dit al ontwikkelde vaccin. De  
    Britse farmaceut zal in 2021 tot maximaal 100 miljoen doses voor CureVac produceren.  
       
    Zelf werkt GSK ook aan een vaccin tegen het coronavaccin, samen met Sanofi. In december  
    meldden de twee bedrijven een tegenvaller. De werking van het vaccin bij oudere patiënten  
    was minder goed dan gehoopt en dat zorgt voor vertraging bij het ontwikkelingsprogramma.  
    Het vaccin zal daardoor pas eind 2021 beschikbaar komen en dat is later dan gedacht.  
       
    Het volledige artikel: Welingelichte Kringen 3 februari 2021  
       
 
     
     
 

 

'Oxford-wetenschappers werken aan aangepast vaccin tegen corona-

 
    mutanten'  
    Dagblad van het Noorden 21 januari 2021  
       
    Wetenschappers van de Universiteit van Oxford werken aan nieuwe versies van  
    het Oxford/AstraZeneca-vaccin, die bescherming moeten bieden tegen de  
    gemuteerde varianten van het coronavirus die zijn opgedoken in het Verenigd  
    Koninkrijk, Zuid-Afrika en Brazilië, meldt de Britse krant The Telegraph.  
       
    Het team achter het Oxford/AstraZeneca-vaccin onderzoekt de haalbaarheid van het  
    herontwikkelen van de technologie achter het vaccin, schrijft The Telegraph. De Brits-Zweedse  
    farmaceut AstraZeneca verwees voor commentaar naar de Universiteit van Oxford. Een  
    woordvoerder van de universiteit zegt dat er zorgvuldig wordt uitgezocht in hoeverre de nieuwe  
    varianten van het coronavirus bestand zijn tegen de vaccins en welke processen nodig zijn voor  
    een snelle ontwikkeling van een aangepast coronavaccin.  
       
    Goedkeuring  
    De Britse premier Boris Johnson zei woensdag dat de Britse medicijn-toezichthouder gereed zal  
    zijn voor het beoordelen en goedkeuren van een aangepast vaccin dat werkzaam is tegen de  
    gemuteerde varianten van het coronavirus.  
       
    Resultaten van recente laboratoriumproeven wijzen erop dat het Pfizer/BioNTech-vaccin  
    werkzaam is tegen de Britse variant, die zich snel over de wereld verspreidt. BioNTech heeft  
    aangekondigd dat het snel komt met een gedetailleerde analyse van de werkzaamheid van  
    het vaccin tegen de Zuid-Afrikaanse variant. Dergelijke proeven worden ook uitgevoerd door  
    farmaceuten AstraZeneca, Moderna en Curevac.  
       
    Het volledige video-interview: Dagblad van het Noorden 21 januari 2021  
       
 
     
     
     
 

 

'Winnende formule' Oxfordvaccin is goed nieuws voor Nederland

    Het Parool - Chris van Mersbergen 28 december 2020
     
    De belofte van AstraZeneca-topman Pascal Soriot dat de ‘winnende formule’ is
    gevonden om met het Oxfordvaccin een effectiviteit van 95 procent te bereiken,
    zou ook voor Nederland héél goed nieuws zijn. Alleen al in het eerste kwartaal
    van 2021 verwacht het kabinet 4,5 miljoen doses van dit vaccin.
     
    Soriot zei zondag in een interview met The Sunday Times dat het in Oxford ontwikkelde vaccin
    net als ‘concurrenten’ Pfizer-BioNTech en Moderna een effectiviteit van rond de 95 procent zou
    kunnen bereiken. Dat zou betekenen dat 95 van de 100 mensen die het vaccin nemen, niet
    ziek worden van het coronavirus.
     
    Het vaccin van AstraZeneca, dat momenteel wordt geëvalueerd door de Britse toezichthouder,
    biedt volgens Soriot zelfs ‘100 procent bescherming’ tegen ernstige vormen van Covid-19. Hij
    kan zijn positieve voorspellingen nog niet onderbouwen. De nieuwe resultaten waar de topman
    het over heeft, zijn nog niet gepubliceerd.
     
    Eerder kwam uit verschillende testen naar voren dat het vaccin van AstraZeneca een gemiddelde
    effectiviteit had van 70 procent. Dat steeg later naar 90 procent, afhankelijk van de dosering.
    Door de wisselende percentages was er nogal wat onduidelijkheid over het vaccin. Nu belooft
    Soriot dus nóg hogere percentages.
     
    Britten: 4 januari groen licht
    De farmaceut heeft voor kerst alle papieren die nodig zijn voor goedkeuring ingeleverd bij de
    Britse medicijnautoriteit MHRA. Die geeft naar verluidt op maandag 4 januari groen licht voor
    het vaccin, dat daarna spoedig kan worden verspreid in het Verenigd Koninkrijk.
     
    Net als bij het vaccin van Pfizer-BioNTech zijn de Britten daarmee een stuk sneller dan de rest
    van de Europese Unie. De Europese medicijnwaakhond EMA velt naar verwachting pas eind
    januari een eindoordeel over het Oxfordvaccin.
     
    Als geroepen
    Succesvolle resultaten en goedkeuring van dit vaccin zouden ook voor de Nederlandse regering
    als geroepen komen. Alleen al in de eerste drie maanden van 2021 verwacht het kabinet 4,5
    miljoen doses van het Oxfordvaccin, bijna twee keer zoveel als van het Pfizervaccin (2,5 miljoen
    doses) en zelfs meer dan tien keer zoveel als van Moderna (bijna 0,4 miljoen).
     
    Van al deze vaccins zijn overigens twee prikken per persoon nodig. Van andere farmaceuten,
    zoals die van Janssen uit Leiden, wordt in het eerste kwartaal van 2021 vooralsnog geen
    goedkeuring van de EMA verwacht.
     
    In het tweede kwartaal van 2021 rekent het kabinet op nog eens 5,2 miljoen doses van het
    AstraZeneca-vaccin. Daarmee is dit het middel waarmee in de eerste helft van het nieuwe jaar
    de meeste Nederlanders gevaccineerd zouden moeten worden. Een voordeel bij de verspreiding:
    het vaccin van AstraZeneca kan lange tijd op koelkasttemperatuur worden vervoerd en
    opgeslagen, iets wat niet geldt voor de vaccins van Pfizer en Moderna.
     
    Advies Gezondheidsraad
    De verwachting is dat in de eerste maanden vooral ouderen, kwetsbaren en zorgpersoneel aan
    de beurt komen. Van Pfizer en Moderna is al duidelijk dat hun vaccin ouderen goed beschermt,
    maar van AstraZeneca is dat nog niet zeker.
     
    Daarom adviseerde de Gezondheidsraad aan minister Hugo de Jonge om het Pfizer-vaccin
    vooral voor ouderen te reserveren. De Jonge negeert dat advies, en geeft de eerste doses aan
    personeel van verzorgingshuizen, instellingen voor beperkten en in de thuiszorg. Het vaccin van
    Moderna gaat naar verwachting naar de bewoners van zorginstellingen.
     
    Het volledige artikel: Het Parool - Chris van Mersbergen 28 december 2020
     
 
     
     
 

 

Sigarettenreus BAT ontwikkelt coronavaccin

 
    Business AM België - Ruben van Lent 16 december 2020  
       
    British American Tobacco, dat onder andere de sigarettenmerken Lucky Strike  
    en Tigra produceert, gaat via zijn biotechdochter KBP een coronavaccin  
    ontwikkelen. De eerste onderzoeksfase begint snel.  
       
    KBP, dat staat voor Kentucky BioProcessing, bouwt het vaccin op basis van de plant nicotiana  
    benthamiana, een familielid van de tabaksplant. Die plant zou medische eigenschappen  
    bezitten en werd al gebruikt in een experimenteel medicijn tegen ebola. KBP ontwikkelt ook  
    een griepvaccin op basis van de plant.  
       
    Voor de eerste fase van de studie zoekt KBP 180 gezonde vrijwilligers die zullen worden  
    verdeeld in twee leeftijdsgroepen: 18 tot 49 en 50 tot 70. Beide groepen worden dan nog eens  
    verdeeld in kleine groepjes die ofwel een hoge ofwel een lage dosis krijgen of een placebo. De  
    eerste resultaten worden midden volgend jaar verwacht.  
       
    Kamertemperatuur  
    Volgens BAT heeft zijn vaccin twee voordelen: doordat het op basis van planten is, is de actieve  
    stof al na zes weken beschikbaar in plaats van een aantal maanden bij andere vaccins. Ook  
    kan het bewaard worden op kamertemperatuur, wat het meteen een streepje voor geeft op het  
    Pfizer-vaccin, dat op -70 graden moet bewaard worden, en dat van Moderna, dat moet vervoerd  
    worden op -20 graden.  
       
    Het volledige artikel: Business AM België - Ruben van Lent 16 december 2020  
       
 
     
     
 

 

Vaccin van Sanofi en GSK werkt niet goed genoeg bij ouderen,

 
    ontwikkeling vertraagd  
    NOS 11 december 2020  
       
    De farmaceuten Sanofi en GSK melden dat de werking van hun gezamenlijke  
    coronavaccin tegenvalt. Bij 18 tot 49-jarigen wekt hun vaccin weliswaar een  
    immuunrespons op die vergelijkbaar is met die bij mensen die een corona-  
    infectie hebben doorgemaakt, maar bij ouderen werkt het vaccin minder goed.  
       
    Mensen van boven de 49 bij wie het vaccin is toegediend maken niet genoeg antistoffen  
    aan, blijkt uit de fase 1- en 2-studies. Daardoor loopt de ontwikkeling van het vaccin vertraging  
    op.  
       
    Nederland  
    Nederland heeft een optie op bijna 12 miljoen doses van dit vaccin. Daarmee kunnen iets  
    minder dan 6 miljoen mensen ingeënt worden. De planning was dat het vaccin van Sanofi en  
    GSK in het derde en vierde kwartaal van 2021 geleverd zou worden, als de werking aangetoond  
    was en het veilig was bevonden.  
       
    Toch heeft de tegenvaller voor Nederland vooralsnog geen al te grote gevolgen. Als de andere  
    vijf vaccins waarop een optie is genomen blijken te werken en worden goedgekeurd, kunnen er  
    in de eerste helft van 2021 al 12 miljoen Nederlanders ingeënt worden, zo is de verwachting  
    van het ministerie van Volksgezondheid. Daar heeft de vertraging bij Sanofi en GSK geen  
    invloed op.  
       
    Minister De Jonge voegt eraan toe dat er bewust opties zijn genomen op zes vaccins. Volgens  
    hem is het onmogelijk dat alle vaccins op een goede manier de eindstreep halen. "Als een  
    van de vaccins af zou vallen of maar voor een deel van de doelgroep geschikt zou zijn, is er  
    op zichzelf geen man over boord", zegt de minister van Volksgezondheid.  
       
    Zo ziet de planning eruit bij de andere vaccins (als die tenminste worden goedgekeurd); de  
    levering van het vaccin van Sanofi en GSK loopt dus vertraging op:  
       
     
       
    De ontwikkelaars van Sanofi en GSK zijn nu bezig met het aanpassen van het vaccin. Het  
    aangepaste vaccin is al getest op apen. In februari willen de farmaceuten dat gaan testen in  
    een nieuwe fase 2-studie. In het tweede kwartaal hopen ze met de fase 3-studie te kunnen  
    starten, de laatste onderzoeksfase voordat een vaccin wordt goedgekeurd. Eigenlijk zou de  
    fase 3-studie deze maand starten.  
       
    Eiwit  
    Nederland heeft via de EU dus de optie op zes verschillende vaccins. De twee vaccins van Pfizer  
    en Moderna lieten volgens de farmaceuten een hoge effectiviteit zien en de procedure voor  
    goedkeuring bij het Europees Medicijnbureau loopt nu. AstraZeneca liet wisselende resultaten  
    zien, afhankelijk van de dosering van het vaccin. Janssen komt binnenkort met voorlopige  
    resultaten, CureVac moet nog starten met de fase 3-studie.  
       
    Het vaccin van Sanofi en GSK werkt op basis van zogenoemde recombinante eiwit-technologie,  
    waarbij een specifiek stukje eiwit van het virus ervoor moet zorgen dat iemand antistoffen  
    aanmaakt. Het is het enige door Nederland bestelde vaccin op basis van deze technologie. De  
    andere vaccins werken met mRNA-technologie (Pfizer, Moderna en CureVac) of met vector-  
    technologie (AstraZeneca en Janssen).  
       
    Bij mRNA-vaccins maakt iemands lichaam op basis van genetisch materiaal van het virus zelf  
    een spike-eiwit aan: het deel van het coronavirus waarmee het zich aan menselijke cellen  
    hecht. Daarop reageert het lichaam met het aanmaken van antistoffen tegen het spike-eiwit.  
    Bij een vectorvaccin zit genetisch materiaal van het coronavirus verpakt in een ander,  
    onschuldig verkoudheidsvirus en wordt zo een immuunrespons opgewekt.  
       
    Het volledige video-interview: NOS 11 december 2020  
       
 
     
     
 

 

'Zeer effectieve' Oxfordvaccin vertoont toch wat barstjes

    De Volkskrant - Maarten Keulemans 26 november 2020
     
    Het vlaggeschip van de coronavaccins blijkt bij nader inzien wat slagzij te
    maken. Daags nadat het ‘Oxfordvaccin’ van farmaceut AstraZeneca en de
    Universiteit van Oxford klinkende resultaten meldde, twijfelen kenners of die
    resultaten wel echt zo mooi zijn, of toch opgepoetst.
     
    Zo zou het vaccin – met 300 miljoen bestelde doses de grootste aankoop van de EU – wel eens
    minder goed kunnen werken bij ouderen, uitgerekend de groep die het meest baat heeft bij
    vaccinatie. Bovendien zijn er aanwijzingen dat de fabrikant zijn mooie resultaten bij elkaar heeft
    gezocht, in plaats van op zich af heeft laten komen, een doodzonde in de wetenschap.
     
    Maandag meldde AstraZeneca nog vol trots dat het vaccin na 12 duizend inentingen ‘zeer
     effectief’ blijkt te beschermen tegen corona. Het vaccin, gebaseerd op hetzelfde principe als het
    coronavaccin van de Leidse farmaceut Janssen, zou de ziekte bij zeven op de tien ingeënten
    voorkomen. Bij een subgroep die een lagere dosering kreeg, was zelfs negen op de tien
    beschermd, maakte de fabrikant per persbericht bekend.
     
    Vermetel
    Maar de afgelopen dagen zijn er in die glazuurlaag toch wat barstjes gesprongen. Zo blijkt de
    subgroep waar het vaccin 90 procent bescherming biedt geen mensen ouder dan 55 te bevatten,
    liet een Amerikaanse vaccinambtenaar zich tegen journalisten ontvallen. Dat zou wel eens
    kunnen betekenen dat de betere werkzaamheid niet zozeer komt door de andere dosering van
    het vaccin, maar door de leeftijd van de deelnemers.
     
    Bovendien blijkt er geen sprake van een of ander vooropgezet plan om de dosering aan te
    passen, maar van een vergissing. Een onderaannemer had per ongeluk te weinig vaccin in de
    flesjes gestopt, moest AstraZeneca toegeven. Bij de grote bups proefpersonen die wél de volle
    dosis kreeg, vond de fabrikant een werkzaamheid van ‘maar’ 62 procent, veel lager dan de 95
    procent effectiviteit die fabrikanten Moderna en Pfizer de afgelopen weken meldden voor hun
    vaccins.
     
    Er is nog een verschil, want terwijl Moderna en Pfizer hun vaccins testten volgens van tevoren
    plechtig vastgelegde spelregels, lijkt AstraZeneca zijn resultaten bij elkaar te hebben geraapt uit
    de diverse proeven die men bij in totaal 60 duizend mensen in meerdere landen heeft lopen. 
     
    Er is nog een verschil
    Het onderzoek was immers opgehakt in losse stukjes, met verschillende doseringen,
    verschillende placebomiddelen en verschillende leeftijdsgroepen. En onduidelijk is welke stukjes
    men bij elkaar heeft opgeteld om tot de mooie cijfers te komen, constateren critici die de kleine
    lettertjes in de onderzoeksplannen van AstraZeneca doorvlooiden.
     
    'Als dit vaccin 70 procent effectief is, hebben we een dilemma’, zegt ook de Amerikaanse
    hoofdinfectioloog Anthony Fauci tegen de farmaceutische nieuwssite STAT. ‘Want wat ga je doen
    met die 70 procent als je ook twee vaccins hebt die op 95 procent effectiviteit zitten? Aan wie ga
    je zo’n vaccin dan geven?’
     
    De terugslag was onmiddellijk voelbaar op de beurs, waar de koers van het bedrijf niet steeg,
    maar juist een paar procentpunt inzakte. In een aantekening voor Amerikaanse investeerders
    noteert beursanalist Leerink zelfs met zoveel woorden: ‘We geloven dat dit product nooit zal
    worden toegelaten tot de Amerikaanse markt.’ Intussen zou AstraZeneca ‘duidelijk’ voorsorteren
    op inzet van het vaccin in armere landen, aldus de analist.
     
    Maar immunoloog en RIVM-vaccinwatcher Cécile van Els roept op tot terughoudendheid. ‘Het is
    nu aan de regulerende instanties om hierover een oordeel te vormen’, zegt ze.
     
    Ze wijst op een pluspunt: in de vooronderzoeken op kleinere groepen proefpersonen, die
    AstraZeneca vorige week beschreef in vakblad The Lancet, leek het Oxfordvaccin wel degelijk
    ook bij ouderen de aanmaak van allerlei immuuncellen aan te wakkeren. 
     
    Nieuw onderzoek
    AstraZeneca kondigde donderdag aan een nieuw onderzoek naar de werkzaamheid van de
    lagere dosis in te stellen. Dat zal de komende maanden plaatsvinden, terwijl de
    toelatingsprocedure van het vaccin al loopt.
     
    Ook Nederland heeft hoog ingezet op het Oxfordvaccin: ons land heeft een optie op 11,7
    miljoen doseringen, meer dan de 7,8 miljoen vaccins van Pfizer en de 3,1 miljoen van Moderna
    bij elkaar. Overigens heeft Nederland, via de Europese onderhandelingen, daarnaast zicht op
    nog eens een slordige 30 miljoen vaccins van drie andere fabrikanten. Maar daarvan worden de
    onderzoeksresultaten pas de komende maanden verwacht.
     
    Volledig artikel: De Volkskrant - Maarten Keulemans 26 november 2020
     
 
     
     
 

 

Vaccin AstraZeneca voor 70 procent effectief

    Het Parool - Stephen Friedrichs 23 november 2020
     
    AstraZeneca is de derde farmaceut die deze maand met vaccinnieuws komt. Het
    vaccin van de Universiteit van Oxford voorkomt in 70 procent van de gevallen
    dat mensen symptomen van Covid-19 ontwikkelen. Dat laten de fase-3-
    onderzoeksresultaten zien.
     
    Dat blijkt uit resultaten die AstraZeneca maandagochtend bekend heeft gemaakt. De kans is
    groot dat het vaccin nog veel effectiever is bij een kleinere dosering. Ook positief: tijdens de
    fase drie-proeven, waarbij het vaccin op ruim 23.00 mensen is getest, zijn geen ernstige
    bijwerkingen geconstateerd. Dat betekent dat het vaccin veilig is om te gebruiken, aldus
    AstraZeneca. De farmaceut gaat direct over tot een marktaanvraag bij de EMA, de Europese
    medicijnwaakhond.
     
    Kostprijs
    Nederland heeft 11,7 miljoen doses van dit vaccin besteld, dat is ontwikkeld aan de Universiteit
    van Oxford. Eerder bleek al dat het vaccin ook goed aanslaat bij ouderen. Dat is bijzonder: veel
    vaccins werken juist minder bij senioren. AstraZeneca heeft aangegeven het vaccin tegen
    kostprijs te willen leveren. Dat zou neerkomen op een bedrag van 2,50 euro per dosis.
     
    Afgelopen week maakten de Amerikaanse farmaceuten Pfizer en Moderna ook al bekend met
    een vaccin te komen. Die vaccins lijken vooralsnog een effectiviteit van ruim 90 procent te
    hebben. Andrew Pollard, hoofd-onderzoeker van de universiteit van Oxford, zegt dat er
    aanwijzingen bestaan dat de effectiviteit van het AstraZeneca-vaccin ook richting de 90 procent
    gaat: “Dat heeft te maken met de wijze van dosering.”
     
    'Lagere dosering werkt beter'
    Daarbij zou het vaccin het beste werken als tijdens de eerste prik een halve dosis wordt
    toegediend en tijdens de tweede prik een volledige dosis van het vaccin. Uit de onderzoeken
    blijkt dat de effectiviteit dan op de door Pollard genoemde 90 procent zit. Bij proefpersonen
    die tijdens de twee prikken een volledige dosis kregen, is de effectiviteit slechts 62 procent.
    Het is vooralsnog niet duidelijk waar het verschil vandaan komt. 
     
    Het vaccin lijkt minder effectief te zijn dan dat van Moderna en Pfizer, wel kunnen straks
    waarschijnlijk meer mensen gebruik maken van het middel van AstraZeneca. Niet alleen
    vanwege de lagere kosten, ook doordat het Britse vaccin makkelijker te bewaren en te
    vervoeren is.
     
    Het volledige artikel: Het Parool - Stephen Friedrichs 23 november 2020
     
 
     
     
 

 

Deze coronavaccins komen nog naar Nederland: 'Resultaten zijn

    spectaculair'
    Het Parool - Stephen Friedrichs 16 november 2020
     
1   Moderna (3,1 miljoen doses voor Nederland)
    Eerst was er het goede nieuws over het vaccin van de combinatie BioNTech/Pfizer, nu lijkt het
    Amerikaanse Moderna als tweede de eindstreep te halen. Dat mag een verrassing heten, zeker
    met zulke cijfers: het vaccin lijkt een effectiviteit van liefs 95 procent te hebben.
     
    “De resultaten zijn écht spectaculair,” zegt Marjolein Kikkert, moleculair viroloog aan de
    Universiteit Leiden. “Zeker als je bedenkt dat Moderna, net zoals Pfizer, gebruik heeft gemaakt
    van de mRNA-techniek (door middel van mRNA krijgt het lichaam met het vaccin bouwstenen
    om afweer tegen het virus te creëren). Niet eerder is dat op zo’n grote schaal voor
    infectieziekten toegepast.”
     
    De Europese medicijnwaakhond EMA is maandag begonnen met een rolling review van het
    Modernavaccin, laat een woordvoerder weten. “Daarbij wordt gekeken naar alle data die nu al
    bekend zijn. Zo kan de marktaanvraag worden versneld. Dat gebeurde dit najaar ook met
    ontstekingsremmer Remdesivir, waarbij de aanvraag binnen vier weken was afgerond.”
     
    Dat zou in theorie ook met het vaccin van Moderna kunnen, waarna het – met een beetje geluk
     – nog voor de jaarwisseling in Europa de markt op kan. Het grote voordeel van het vaccin van
    Moderna ten opzichte van Pfizer is de logistiek: waar het Pfizervaccin bewaard moet worden op
    temperaturen tot minus 80 graden, gedijt dat van Moderna tot dertig dagen op een
    koelkasttemperatuur van iets boven het vriespunt.
     

2

  AstraZeneca (11,7 miljoen doses voor Nederland)
    Het Brits-Zweedse AstraZeneca gold lange tijd als belangrijkste kandidaat om als eerste met
    een vaccin op de markt te komen. Nu moet de farmaceut, die samenwerkt met de universiteit
    van Oxford, tandenknarsend toezien hoe Pfizer en Moderna eerder hun marktaanvraag
    kunnen doen.
     
    “Dat is toch wel een verrassende ontwikkeling,” constateert Kikkert. Tegelijkertijd wil ze niet te
    veel waarde hechten aan de volgorde waarin vaccins op de markt komen. “Het kan zijn dat
    AstraZeneca meer onderzoeksresultaten wil, voordat ze naar buiten treden. Ook liepen de
    vaccinproeven vertraging op nadat een proefpersoon ernstig ziek was geworden. Na onderzoek
    bleek dat er geen verband kon worden aangetoond. Kikkert: “Ook over dit vaccin ben ik
    hoopvol gestemd. AstraZeneca en Oxford zijn partijen die hun sporen ruimschoots hebben
    verdiend. Daarnaast waren de tussentijdse resultaten eerder dit jaar bemoedigend.”
     
    Of AstraZeneca net zo hoog gaat scoren als Pfizer en Moderna, is volgens Kikkert nog maar
    de vraag. “Simpelweg omdat het vaccin op een heel andere, meer traditionele manier, wordt
    gemaakt. Dat maakt het allemaal zo interessant: hoe groot zijn de verschillen die we gaan
    zien tussen de verschillende vaccins?”
     
    Meerdere ingewijden vertellen dat AstraZeneca binnen enkele weken met groot vaccinnieuws
    komt. Via de officiële kanalen laat de farmaceut weten te hopen vóór het einde van het jaar
    de onderzoeksresultaten te kunnen publiceren. Net als dat van Moderna is ook dit vaccin
    inmiddels in rolling review bij het EMA. 
     

3

  Janssen (Johnson & Johnson (7,8 miljoen doses voor Nederland)
    De Leidense farmaceut Janssen, onderdeel van het Amerikaanse Johnson & Johnson, geldt als
    een relatief kleine speler op de farmaceutische markt. Het door Janssen ontwikkelde vaccin
    leek lange tijd echter alle wind in de zeilen te hebben en onderscheidt zich van de andere
    farmaceuten doordat slechts één injectie nodig is.
     
    Begin oktober moest de farmaceut de vaccinproeven echter stilleggen nadat een proefpersoon
    een beroerte had gekregen. Ingewijden meldden eind oktober aan The Washington Post dat
    een onderzoekscommissie heeft geconcludeerd dat de beroerte niet het gevolg was van het
    vaccin.
      
    Door het incident heeft Janssen naar schatting een maand vertraging opgelopen. De Centrale
    Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) liet vorige week pas weten dat de proeven
    hervat konden worden. Janssen hoopte, net als AstraZeneca, eind dit jaar of begin volgend jaar
    de onderzoeksresultaten te kunnen publiceren. Gezien de recente ontwikkelingen is de kans
    groot dat die er sowieso dit jaar niet meer komen.
     

4

  Sanofi & GSK (11,7 miljoen doses voor Nederland)
    Het Franse Sanofi en Britse GlaxoSmithKline (GSK) lijkt een heus vaccindreamteam. De twee
    farmaceuten hebben ruimschootse ervaring in de ontwikkeling van vaccins en hebben voor de
    coronacrisis de krachten gebundeld.
     
    Dat gezegd hebbende, is de verwachting dat een coronavaccin uit die hoek nog wel even op zich
    laat wachten. Niet dat er sprake is van tegenvallers. Integendeel: waar de farmaceuten eerder
    nog aankondigden te mikken op een goedkeuring in de tweede helft van 2021, hebben ze de
    prognose inmiddels bijgesteld naar de eerste helft van het jaar.
     
    De reden: de twee farmaceuten zijn pas in september gestart met de klinische proeven, waarbij
    het vaccin op mensen wordt getest. Volgens deskundigen lijkt het vaccin van Sanofi en GSK nog
    het meest op een ouderwets griepvaccin. Dat heeft als grote voordeel dat het middel gewoon in
    een koelkast kan worden bewaard. Als het vaccin er eenmaal is, kan het hard gaan, beloven
    Sanofi en GSK. De twee farmaceuten hebben samen de capaciteit om liefst één miljard vaccins
    te produceren.
     

5

  CureVac (8,8  miljoen doses voor Nederland)
    De Duitse farmaceut CureVac was de eerste die tijdens de coronacrisis alle ogen op zich gericht
    zag. Ongewild, wel te verstaan. De Amerikaanse president [...] zag in maart wel iets
    in de eerste voorzichtige vaccin-pogingen van CureVac en deed een verwoede poging om het
    bedrijf naar de Verenigde Staten te halen. CureVac ging niet in op de avances [...] en kreeg als
    dank van de Duitse bondskanselier Angela Merkel een subsidie van liefst 250 miljoen euro
    uitgekeerd.
     
    Sindsdien is het relatief stil rond de Duitsers. En in dit geval is geen nieuws, goed nieuws:
    CureVac vordert gestaag in de vaccinonderzoeken en hoopt in maart 2021 met
    onderzoeksresultaten te komen. Omdat de Duitsers gebruikmaken van dezelfde mRNA-
    techniek als Pfizer en Moderna, zijn de verwachtingen inmiddels behoorlijk hooggespannen.
     
    Het volledige artikel: Het Parool - Stephen Friedrichs 16 november 2020
     
 
     
     
 

 

'Enorme doorbraak' farmaceut Pfizer: Coronavaccin vaak 90 procent

    effectief én veilig
    AD - Stephen Friedrichs en Chris van Mersbergen 9 november 2020
     
    Pfizer lijkt als eerste met een vaccin tegen corona op de markt te gaan komen. 
    Eind deze maand volgt een marktaanvraag, meldt de Amerikaanse farmaceut. Uit
    de nieuwste onderzoeksresultaten van Pfizer, die vandaag zijn gepubliceerd,
    blijkt dat het vaccin enorm goed aanslaat. Deskundigen reageren enthousiast,
    maar zien wel nog een addertje onder het gras. 
     
    Het gaat om de eerste resultaten van het fase 3-onderzoek, het laatste stadium voordat een
    vaccin de markt op mag. In die fase wordt een vaccin op ruim 43.000 mensen getest. Uit een
    eerste analyse blijkt dat 94 proefpersonen het coronavirus kregen. Het overgrote deel daarvan
    zat echter in de placebogroep, meldt Pfizer, dat op basis van de getallen concludeert dat het
    vaccin voor 90 procent effectief lijkt te zijn.
     
    Dat percentage is veel hoger dan verwacht en nodig is om een vaccin op de markt te mogen
    brengen. Ter vergelijking: de meeste vaccins hebben een effectiviteitsgraad van rond de 80
    procent; in het geval van corona zijn gezondheidsautoriteiten al tevreden met een effectiviteit
    van meer dan 50 procent.
     
    Bijwerkingen
    Voorlopig zijn tijdens de studies van het vaccin ook nog geen grote problemen op het gebied
    van bijwerkingen ontstaan, meldt de Amerikaanse farmaceut.
     
    Hoewel nog niet alle resultaten binnen zijn, spreekt Pfizer-directeur Albert Bourla van een
     ‘enorme doorbraak’: ,,Met dit nieuws zijn we een behoorlijke stap dichterbij een vaccin dat een
    einde moet maken aan deze wereldwijde gezondheidscrisis.”
     
    Anke Huckriede, hoogleraar vaccinologie aan de Rijksuniversiteit Groningen, noemt de
    resultaten van Pfizer ‘beter dan verwacht’: ,,Dit is goed nieuws, zeker op korte termijn. Het lijkt
    er nu echt op dat het vaccin in ieder geval voor enige tijd een goede bescherming biedt tegen
    het coronavirus.”
     
    Addertje onder het gras
    Toch is nog wel een addertje onder het gras, zegt Huckriede: ,,De vraagt blijft in hoeverre het
    vaccin op langere termijn werkzaam is. Dat is aan de hand van deze resultaten nog niet te
    zeggen.” Ze verwacht dat de hoge effectiviteit van ruim 90 procent ook geen stand houdt. ,,Dat
    zal op termijn wel iets gaan dalen.”
     
    Ook is de vraag wat het nieuws betekent voor andere vaccinprojecten, vervolgt Huckriede. ,,Op
    het moment dat je weet dat er een werkzaam vaccin tegen corona op de markt is, kun je je
    afvragen in hoeverre het nog ethisch is om bij andere vaccinonderzoeken proefpersonen een
    placebo voor te schotelen. Dat is een lastige discussie die nu binnen de wetenschap gaat spelen
    en waar niet zo snel een bevredigend antwoord op te geven is.”
     
    Ook Marjolein Kikkert, moleculair viroloog aan het Leiden University Medical Center (LUMC), is
    positief verrast door het nieuws. ,,Het lijkt er nu echt op dat we een werkzaam vaccin tegen
    corona hebben. Een effectiviteit van meer dan 90 procent is echt enorm hoog. Ook bijzonder:
    Pfizer maakt gebruikt van een mRNA-techniek, er is niet eerder aan de hand van mRNA een
    vaccin tegen een virus op de markt gebracht.”
     
    Het grote voordeel van mRNA: het is veilig - want er wordt geen gebruik gemaakt van bestaand
    virus - en makkelijk te produceren. Kikkert: ,,Ik verwacht daarom dat dit vaccin op korte termijn
    op grote schaal kan worden gedistribueerd, doch daarvoor moet wel eerst nog toestemming
    worden gegeven.” 
     
    Aanvullende resultaten
    Pfizer, dat samenwerkt met de Duitse farmaceut BioNTech, hoopt de aankomende twee weken
    de aanvullende resultaten te publiceren. Ondertussen wil de farmaceut een marktaanvraag doen
    bij de FDA, de Amerikaanse gezondheidsautoriteiten. Die stellen als eis dat een vaccin minimaal
    50 procent effectief is: die doelstelling lijkt ruimschoots gehaald.
     
    Pfizer gaat door met de fase 3-studie tot 164 bevestigde coronagevallen hebben
    plaatsgevonden onder de studiegroep.
     
    Nederland
    Ook Nederland heeft, samen met de andere lidstaten van de Europese Unie, 200 miljoen doses
    van het Pfizer-vaccin besteld. In Europa worden vaccins gekeurd door het EMA, het Europees
    Geneesmiddelen Agentschap. Het vaccin is daar al in rolling review, laat een woordvoerder
    weten: ,,Daarbij analyseren we de data die wel al hebben, zo kunnen we snel handelen zodra
    alle resultaten binnen zijn.” 
     
    Omdat Nederland recht heeft op 3,89 procent van de gekochte vaccins, mag ons land rekenen
    op een kleine 8 miljoen doses. Omdat er twee prikken nodig zijn, zouden daarmee dus een
    kleine 4 miljoen Nederlanders een vaccin kunnen krijgen. 
     
    Productie
    Het is overigens niet zo dat alle vaccins meteen klaar zijn als het wordt toegelaten op de
    markt. Pfizer produceert het vaccin in onder meer de VS, België en Duitsland. Dit jaar zouden al
    100 miljoen doses beschikbaar kunnen zijn, meldde de farmaceut eerder. In 2021 zouden er
    1,3 miljard vaccins geproduceerd kunnen worden.
     
    Het is niet bekend hoeveel de Europese Commissie betaalt voor het vaccin. In de VS sloten
    Pfizer en BioNTech een deal van 1,95 miljard dollar voor 100 miljoen doses. Dat is dus 19,50
    dollar per injectie, en 39 dollar voor de benodigde twee.
     
    Niet tegen kostprijs
    Andere rijke landen hoeven niet op korting te rekenen, stelde het bedrijf eerder al. ,,Ik vind het
    ontzettend verkeerd”, zei Pfizer-baas Bourla zelfs over het leveren van vaccins tegen kostprijs.
    Zijn stelling: een bedrijf moet geld verdienen, ook in deze ongekende crisis. Niet onbelangrijk
    om te melden: Pfizer en BioNTech ontwikkelen hun vaccin naar eigen zeggen zonder subsidie.
     
    Pfizer gebruikt voor zijn vaccin de hypermoderne mRNA-techniek. Daarbij wordt op basis van
    genen van het Covid-19-virus een stukje genetisch materiaal gemaakt en ingespoten. 
     
    Een mogelijk struikelblok, misschien niet voor rijke landen als Nederland maar wel voor armere
    landen met gebieden die moeilijker  toegankelijk zijn: het mRNA-vaccin moet extreem koud
    worden bewaard, in het geval van Pfizer op temperaturen tot min 80 graden. Dat maakt de
    distributie veel complexer. 
     
    Productie
    Lang lag de Brits-Zweedse farmaceut AstraZeneca met het aan de universiteit van Oxford
    ontwikkelde coronavaccin aan kop in de race om als eerste met een werkend middel te komen.
    AstraZeneca kreeg dit najaar echter te maken met tegenslag, toen een proefpersoon te maken
    kreeg met een niet meteen verklaarbare bijwerking. Daardoor lagen de studies met het vaccin
    vooral in de VS een hele tijd stil - inmiddels zijn ze weer hervat.
     
    AstraZeneca hoopt eind dit jaar met resultaten van de fase 3-studie onder duizenden mensen
    te komen. Ook het Amerikaanse Moderna en het Nederlands-Belgisch-Amerikaanse
    Janssen/Johnson&Johnson is goed op weg met een coronavaccins. Al deze vaccins zijn door de
    Europese Commissie gekocht. Nederland heeft recht op 3,89 procent van de bestelde vaccins. In
    totaal gaat het  - mochten alle vaccins werken - om vele miljoenen doses.
     
    Het volledige artikel: AD - Stephen Friedrichs en Chris van Mersbergen 9 november 2020
     
 
     
     
 

 

Studie: "Oxfordvaccin zorgt voor sterke immuniteit"

    HLN België 23 oktober 2020 - bron The Guardian
     
    Het Oxfordvaccin werkt prima en zorgt voor een sterke immuniteit. Dat blijkt uit
    de resultaten van een studie.
     
    Het vaccin wapent het immuunsysteem zowel met antistoffen die het virus bij de lurven grijpen
    als met T-cellen. Die laatste steunen de reactie en ruimen cellen op waarin het virus zich toch
    nog weet te nestelen.
     
    “De technologie heeft ons voor het eerst een duidelijk antwoord gegeven. Het vaccin doet wat we
    er van verlangen en dat is goed nieuws in onze strijd tegen de ziekte”, aldus onderzoeksleider
    David Matthews.
     
    Ook Sarah Gilbert, die aan het hoofd staat van de testfase, spreekt bemoedigende woorden.
    “Grote delen van het zogeheten spike-eiwit worden efficiënt aangemaakt. Op die manier wordt
    een sterke immuunreactie uitgelokt en dat verklaart het succes van het vaccin.”
     
    Het volledige artikel: HLN België 23 oktober 2020 - bron The Guardian
     
 
     
     
 

 

Alles over de coronavaccins 'Het duurt zeker tot de helft van 2021'

    Gezondheidsnet - Heleen Croonen 14/15 oktober 2020
     
    De nieuwe maatregelen van het kabinet maken de roep om een coronavaccin nog
    sterker. Wanneer zijn de eerste vaccins klaar? Niet alle vaccins werken goed bij
    ouderen, maar sommigen juist wel.
     
    Alle vaccins uit de kopgroep zijn gericht op de stekels (spikes) van het coronavirus. Het zijn
    injecties voor in de spier. In deze grafiek staat hoeveel vaccins er in productie zijn en wanneer
    we ze kunnen verwachten. Maar deze schattingen zijn positief, want deskundigen verwachten dat
    het zeker tot de helft van 2021 zal duren voor wij in Nederland een coronavaccin kunnen halen.
    Er kan nog van alles misgaan bij het onderzoek, de goedkeuring, de productie en de
    verspreiding.
     
   

     

I

  Type: verkoudheidsvirus met een gen
    Het ‘recombinante vector vaccin’ gebruikt een verzwakt virus. Meestal is dat een
    verkoudheidsvirus, van dieren of van mensen. Virussen zijn gemaakt om te besmetten, dus ook
    dit virus zal binnendringen in onze cellen. In het virus zit een stukje erfelijk materiaal dat
    codeert voor de coronastekels. Gevolg: onze eigen cellen gaan de eiwitten van die stekels
    maken en daar treedt ons afweersysteem tegen op. Hiermee krijgen we afweer tegen het hele
    coronavirus.
    CanSino - China
    Universiteit van Oxford / Astra Zeneca - Groot Brittannië / Zweden [info.: Gezondheidsnet ]
    Janssen Pharmaceutical Companies - Nederland / Verenigde Staten [info.: Gezondheidsnet ]
    Gamaleya research Institute - Rusland [info.: Gezondheidsnet ]
     

II

  Type: Stukjes van het coronavirus
    De zogenaamde ‘subunit eiwitvaccins’ bevatten bepaalde stukjes van het coronavirus, samen
    met een middel dat het vaccin extra goed laat werken, oftewel een ‘adjuvans’. Die stukjes van
    het coronavirus worden gemaakt door gistcellen, bacteriën of zelfs planten en insectencellen (zie
    Novavax). Voordeel: het mechanisme wordt al langer gebruikt. Het hepatitis B vaccin heeft dit
    mechanisme en is al sinds 1981 op de markt.
    Novavax - Verenigde Staten, Zweden [info.: Gezondheidsnet ]
     

III

  Type: Stukjes RNA of DNA inspuiten
    Het werkingsmechanisme is bedrieglijk simpel: je spuit wat RNA of DNA in voor de stekel van het
    coronavirus en het menselijk lichaam gaat de stekels zelf aanmaken. Het immuunsysteem
    komt er vervolgens tegen in opstand. Nadeel: de vaccins moeten koel (-20 graden voor
    Moderna) tot zeer koel (-70 graden voor BioNtech) worden bewaard. Dat is lastig bij de
    distributie. Nog een nadeel: er zijn nog geen vaccins met de nieuwe RNA- of DNA -techniek op
    de markt, we weten dus nog weinig over de veiligheid of werkzaamheid.
    Moderna - Verenigde Staten [info.: Gezondheidsnet ]
    BioNtech / Fosun Pharma / Pfizer - Verenigde Staten / China / Duitsland [info.: Gezondheidsnet ]
     

IV

  Type: Inactief gemaakt virus
    Dit is de klassieke vaccinatiemethode.  Het coronavirus wordt geïnactiveerd en in kleine
    hoeveelheid toegediend. Het immuunsysteem komt in opstand en bouwt afweer op tegen een
    nieuwe virusaanval. Nadeel is dat de productie gevaarlijk is, het lab moet aan hoge eisen
    voldoen, zodat het geen brandhaard wordt voor het coronavirus.
    Sinovac - China [info.: Gezondheidsnet ]
    Sinopharm - China [info.: Gezondheidsnet ]
     
    En Inovio en Sanofi/GSK dan?
    De Europese Commissie heeft ook het Franse vaccin van Sanofi/GSK ingekocht, maar dit wordt
    nog niet getest bij grote groepen mensen. Het zit dus niet in de kopgroep. Ook het Inovio-
    vaccin zit niet in de kopgroep, omdat de grote onderzoeken niet zijn gestart, Het vaccin was
    supersnel gemaakt (binnen 3 uur na ontvangst van de genetische code van het virus), maar
    onderzoek bij mensen moet de werkzaamheid en veiligheid nog bewijzen, dus is het in dit
    overzicht niet meegenomen.
     
    De Wereldgezondheidsorganisatie WHO houdt de stand van het onderzoek naar de mogelijke
    coronavaccins bij. In dit fase-drie-onderzoek wordt het vaccin gegeven aan grote groepen
    mensen. Als het daarin veilig en werkzaam blijkt, volgens de Europese registratie-autoriteit EMA,
    mag het op de markt komen. De vereniging van microbiologen KNVM heeft ook een zeer
    informatief overzicht van de meest kansrijke vaccins.
     
    Het volledige artikel: Gezondheidsnet - Heleen Croonen 14/15 oktober 2020
     
 
     
     
 

 

Proefpersoon ziek: onderzoek Oxfordvaccin tijdelijk gestaakt. Wat

    nu?
    De Volkskrant - Maarten Keulemans 9 september 2020
     
    Het onderzoek naar het ‘Oxfordvaccin’ tegen corona is gepauzeerd nadat een
    proefpersoon volgens bronnen gedeeltelijk verlamd is geraakt. Farmaceut
    AstraZeneca noemt het een ‘routineactie’, maar verontrustend nieuws is het wel
    degelijk. De stand van zaken, aan de hand van vier vragen.
     
    Dinsdagavond maakte AstraZeneca bekend dat het ‘standaard controleproces een pauze in de
    vaccinatie heeft veroorzaakt om het controleren van de veiligheidsgegevens mogelijk te
    maken’. Achter die wollige formulering schuilt een Britse proefdeelnemer die te kampen heeft
    met een mogelijke serieuze bijwerking.
     
    Die woordkeus, ‘serious adverse event’, is belangrijk: in het vaccinjargon betekent het namelijk
    dat de deelnemer ziekenhuisopname behoefde. Een ‘onverklaarde ziekte’, zegt AstraZeneca
    verderop in zijn verklaring. Wat de proefpersoon precies mankeert, is namelijk nog onduidelijk.
     
    Volgens een anonieme bron, opgevoerd door de New York Times, zou het gaan om ‘myelitis
    transversa’, een zeldzame ontsteking van het ruggenmerg waardoor men gedeeltelijk verlamd
    kan raken. Wel gaat men ervan uit dat de persoon in kwestie weer zal herstellen, aldus een
    andere bron dichtbij de zaak, geciteerd door medische nieuwssite STAT.
     
    Oei. Dus dat is einde oefening voor het vaccin
    Nee, dat gaat te snel. AstraZeneca wijst erop dat je bij het inenten van duizenden mensen mag
    verwachten dat er ook door puur toeval wel eens iemand onwel zal worden vlak na de inenting.
    Dat maakt het onzeker of de ‘bijwerking’ wel echt een bijwerking is – al is
    ruggenmergontsteking, een aandoening die vaker opduikt als bijwerking van vaccins, wel erg
    verdacht.
     
    Zelfs als aan het licht komt dat het incident werd veroorzaakt door het vaccin, kan er nog van
    alles gebeuren. Misschien had de proefpersoon wel een bepaalde onderliggende aandoening,
    misschien zijn er andere omstandigheden die de medische tegenslag kunnen verklaren, zoals
    de leeftijd van de proefpersoon.
     
    Toch is dit wel een alarmsignaal’, vindt Huub Savelkoul, hoogleraar immunologie in
    Wageningen. ‘Dit is precies de reden waarom zoveel vaccins uiteindelijk toch de eindstreep niet
    halen. In eerste instantie zie je fantastische resultaten, maar als je de grote stap maakt naar
    grote groepen mensen, komen vaak de onhebbelijkheden van vaccins naar boven.’
     
    In eerdere proeven, waarbij het vaccin aan ruim duizend vrijwilligers werd toegediend, heette het
    nog dat het vaccin ‘veilig en goed te verdragen’ was. Wel kreeg zo’n 60 procent lichte klachten
    zoals hoofdpijn, verhoging of pijn rond de prikplek.
     
    Volgens AstraZeneca is de stillegging ‘standaard’, iets dat vaak gebeurt. Klopt dat?
    Ja. In 2014 staakte Merck tijdelijk het onderzoek naar zijn ebolavaccin, nadat vier deelnemers
    gewrichtspijn kregen, om maar eens een voorbeeld te noemen. Het vaccin werd uiteindelijk in
    december alsnog goedgekeurd.
     
    AstraZeneca zal nu een onafhankelijk panel van wetenschappers naar de gegevens laten kijken,
    om na te gaan of het wel verantwoord is de proeven voort te zetten. Daarbij zal men ook
    afwegen of de bijwerking, als het dat is, opweegt tegen de voordelen.
     
    Er zijn geen echte regels of afspraken over wat voor bijwerkingen we acceptabel vinden’, zegt
    Savelkoul. Uiteindelijk is dat aan de toelatingsautoriteiten die aan het einde van de rit het
    onderzoeksdossier van het nieuwe vaccin moeten beoordelen.
     
    Het Oxfordse vaccin maakt deel uit van een kopgroep van negen vaccins die al op grote schaal
    worden getest op mensen in een zogeheten fase-drie-onderzoek. Het vaccin, én een nepvaccin
    ter controle, worden in die fase aan tienduizenden gewone burgers toegediend om te
    onderzoeken of het het virus in de ‘echte wereld’ ook afweert.
     
    Het vaccin uit Oxford had van meet af aan al een voorsprong, omdat de groep die het
    ontwikkelde toevallig al werkte aan een vaccin tegen het mersvirus, een virus dat nauw aan het
    nieuwe coronavirus verwant is. Men hoefde dat vaccin, gebaseerd op een onschuldig
    verkoudheidsvirus, bij wijze van spreken alleen maar wat aan te passen.
     
    Er zijn andere redenen waarom juist het Oxfordvaccin zo belangrijk is. Zo is het één van de
    vaccins waarvan Nederland, samen met Frankrijk, Italië en Duitsland, alvast 300 miljoen doses
    heeft besteld. Een andere reden is wetenschappelijk: het vaccin is ruwweg gebaseerd op
    hetzelfde principe als de voornaamste Nederlandse kandidaat, het vaccin van het Leidse
    biotechbedrijf Janssen.
     
    Het volledige artikel: De Volkskrant - Maarten Keulemans 9 september 2020
     
 
     
     
 

 

Oxfordvaccin heeft nu de beste papieren

    NRC Handelsblad - Niki Korteweg 29 augustus 2020
     
    In de race naar een vaccin tegen het coronavirus zijn alle ogen gericht op de
    Universiteit van Oxford. Daar waren ze al jaren bezig zich voor te bereiden op
    ‘Ziekte X’. Hoe zit het Oxfordvaccin in elkaar en wat zeggen de eerste
    resultaten?
     
    Ruim 170 vaccins zijn er inmiddels in ontwikkeling, 31 daarvan worden al getest op mensen,
    meldde wereldgezondheidsorganisatie WHO in een inventarisatie van 25 augustus – en dat
    aantal neemt elke week toe. Het kandidaatvaccin dat de Universiteit van Oxford samen met
    farmaceut AstraZeneca ontwikkelt, ‘ChAdOx1 nCoV19’ of ‘AZD1222’ genaamd, ligt al vanaf het
    begin op kop, en is een van de proefvaccins met de beste papieren. De onderzoekers hebben
    veel ervaring met vergelijkbare vaccins, kiezen slimme route-bekortingen in het lange
    ontwikkelproces, en de eerste proeven bij mensen en apen zijn veelbelovend.
     
    Eind juli publiceerden de onderzoekers de resultaten van de eerste test, zogenoemde fase-1-
    en fase-2-tests, bij ruim duizend Britten. De helft kreeg de experimentele prik, de andere helft
    een bekende inenting tegen meningokokken. Het proefvaccin wekte antistoffen tegen het
    coronavirus op én activeerde de T-cellen – een tweede belangrijke pijler van de afweer tegen het
    virus. De proef laat zien dat het vaccin in deze kleine studie veilig is, en een afweerreactie
    opwekt.
     
    „Het ziet er hoopvol uit”, vindt Anke Huckriede, hoogleraar vaccinologie aan de Rijksuniversiteit
    Groningen. „Maar het is nog lastig te beoordelen hoe sterk de immuunrespons is.” De volgende,
    grootschalige studie zal moeten uitwijzen of deze afweerreactie mensen voldoende beschermt
    tegen een infectie.
     
    De tweeledige werking van het experimentele vaccin (gerichte antistoffen én activatie van T-
    cellen) is een van de hoopgevende resultaten. Soms wekt een vaccin vooral antilichamen op,
    die het virus onderscheppen voordat het cellen kan binnendringen. En soms prikkelt het juist
    uitgebreid de T-cellen, gespecialiseerde witte bloedcellen die andere afweercellen alarmeren en
    besmette cellen opruimen. Idealiter doet een coronavaccin dit allebei: er zijn steeds meer
    aanwijzingen dat de T-celroute belangrijk is voor een krachtige bescherming tegen SARS-CoV-2.
    Hoe uitgebreid de T-celreactie is die het Oxfordvaccin opwekt, is nog niet duidelijk.
     
    Een tweede reden waarom dit experimentele vaccin van het Jenner Instituut uit Oxford zo
    kansrijk lijkt, is de jarenlange ervaring van de makers met entstoffen. Het vaccin bestaat uit
    een onschuldig chimpansee-verkoudheidsvirus, dat genetisch zo is omgebouwd dat het een
    kenmerkend eiwit van het nieuwe coronavirus maakt: het spijkervormige spike-eiwit waarvan het
    SARS-CoV-2 virus een hele serie als een kroon (corona, in het Spaans) op zijn buitenkant
    draagt, en waarmee het onze cellen binnen kan dringen. Als een paard van Troje kan dit
    dragervirus het corona-materiaal het lichaam in helpen, zodat het daar een afweerreactie tegen
    dat spike-eiwit kan uitlokken. Bij een infectie met het échte virus staat het afweersysteem dan
    klaar om het onschadelijk te maken.
     
    Het volledige artikel: NRC Handelsblad - Niki Korteweg 28 augustus 2020
     
 
     
     
 

 

AstraZeneca start onderzoek naar Covid-19-medicijn

    Business AM - Sofie van Waeyenberghe 25 augustus 2020
     
    Brits-Zweedse farmagroep AstraZeneca is begonnen met klinische testen van
    een medicijn tegen Covid-19. De eerste vrijwilligers worden momenteel getest.
     
    Het bedrijf werkt aan een middel dat getest wordt als vaccin, in samenwerking met de
    universiteit van Oxford. Tegelijk zou het medicijn ook werken als patiënten al Covid-19
    opgelopen hebben. Om die functie te testen, worden deze proeven georganiseerd. Het middel
    heet AZD7442 en is een combinatie van twee types antilichamen.
     
    AstraZeneca zal het medicijn testen op 48 vrijwilligers in het Verenigd Koninkrijk. Die zijn
    allemaal tussen de 18 en 55 jaar oud. Het middel moet eerst veilig bevonden worden en daar
     
    Het is een belangrijke mijlpaal voor het middel. Dat het zowel kan helpen tegen reeds
    bestaande infectie en werken als vaccin, zou een extra bonus betekenen voor AstraZeneca.
     
    Mene Pangalos, topman bij het ontwikkelingsteam van AstraZeneca, zegt aan de Britse krant
    The Guardian: ‘Deze testen zijn een belangrijke mijlpaal voor de ontwikkeling van onze
    monoclonale antilichamencombinatie om Covid-19 te bestrijden of voorkomen.’
     
    Deze combinatie van antilichamen, gecombineerd met onze eigen technologie heeft het
    potentieel om zowel de effectiviteit als de duurzaamheid van het vaccin te verzekeren.
    Daarnaast vermindert het risico op resistentie.’
     
    Het volledige artikel: Business AM - Sofie van Waeyenberghe 25 augustus 2020
     
 

 

     
     
 

 

Wetenschappers maken coronavirus look-a-like

    Scientias - Vivian Lammerse 22 juli 2020
     
    Eén belangrijk verschil: de look-a-like is veel veiliger om mee te werken.
     
    Talloze wetenschappers onderzoeken momenteel het nieuwe coronavirus SARS-CoV-2, dat zich
    in rap tempo over de wereld verspreidt. Deze studies moeten ons meer inzicht verschaffen in
    het virus en uiteindelijk leiden tot een vaccin waarmee de wereldbevolking ingeënt kan worden.
    Onderzoek naar het virus is echter niet zonder gevaar. En daar hebben onderzoekers nu in een
    nieuwe studie gepubliceerd in het vakblad Cell Host & Microbe iets slims op bedacht.
     
    Het virus SARS-CoV-2 dat de ziekte COVID-19 veroorzaakt kan alleen veilig worden bestudeerd
    onder hoogwaardige veiligheidsomstandigheden. Wetenschappers die met het besmettelijke
    virus omgaan, moeten bijvoorbeeld beschermende pakken dragen die het hele lichaam
    omsluiten en werken in laboratoria met gespecialiseerde ventilatiesystemen. Hoewel deze
    voorzorgsmaatregelen nodig zijn, vertragen ze tegelijkertijd de inspanningen om medicijnen en
    vaccins voor COVID-19 te vinden. Want veel wetenschappers hebben helemaal geen toegang tot
    deze vereiste voorzieningen. “Eén van de problemen bij de zoektocht naar een vaccin is dat veel
    van de tests gedaan moeten worden in speciale faciliteiten,” zegt onderzoeker Michael
    Diamond. “De meeste klinische laboratoria en bedrijven beschikken hier echter niet over.”
     
    Om dat te verhelpen, hebben onderzoekers nu een coronavirus look-a-like ontwikkeld. Dit
    nagebootste coronavirus draagt de naam VSV-SARS-CoV-2. Het virus lijkt in veel opzichten
    sprekend op het echte SARS-CoV-2, met één belangrijk verschil: het is veel veiliger om mee te
    werken. “Met dit surogaatvirus kun je analyses uitvoeren in elk laboratorium zonder risico op
    infectie,” legt Diamond uit. “Tegelijkertijd correleren de gegevens perfect met het echte,
    infectieuze SARS-CoV-2.”
     
     
   

   

 

     
    Om deze dubbelganger van het coronavirus te creëren, namen de onderzoekers het vesiculaire
    stomatitisvirus (VSV). Dit is een mild virus dat alom in de virologie gebruikt, omdat het niet zo
    gevaarlijk en tegelijkertijd gemakkelijk genetisch te manipuleren is. Vervolgens vervingen de
    onderzoekers één van de genen van het virus door één van SARS-CoV-2. Het resulterende
    hybride virus infecteert cellen en wordt net als SARS-CoV-2 door antilichamen herkend, maar
    vereist niet de aangepaste voorzieningen zoals het echte coronavirus. Dit betekent dat er
    gewoon onder normale laboratoriumomstandigheden met dit nagebootste coronavirus gewerkt
    kan worden.
     
    Dit slimme, hybride virus is veelbelovend. Want het kan wetenschappers helpen bij het
    evalueren van een reeks op antilichamen gebaseerde preventieve middelen en behandelingen
    voor COVID-19. Het nagebootste virus kan bijvoorbeeld worden gebruikt om te beoordelen of
    een experimenteel vaccin neutraliserende antilichamen opwekt. Maar het kan ook gebruikt
    worden om antilichamen te identificeren die mogelijk tot antivirale geneesmiddelen kunnen
    leiden. “Omdat het hybride virus er voor het immuunsysteem uitziet als SARS-CoV-2 maar geen
    ernstige ziekte veroorzaakt, is het een potentieel kandidaat voor een vaccin,” zegt Diamond. Op
    dit moment voeren de onderzoekers dan ook verdere studies uit om de mogelijkheden in kaart
    te brengen.
     
    Ondertussen stromen de aanvragen voor VSV-SARS-CoV-2 binnen. “Ik heb nog nooit zoveel
    aanvragen voor wetenschappelijk materiaal gehad in zo’n korte tijd,” zegt onderzoeker Sean
    Whelan. “We hebben het virus al geleverd aan onderzoekers in Argentinië, Brazilië, Mexico,
    Canada en de Verenigde Staten. Daarnaast hebben we verzoeken in behandeling in het
    Verenigd Koninkrijk en Duitsland. Nog voordat we de studie hadden gepubliceerd, had het
    nieuws dat we met een coronavirus look-a-like bezig waren zich verspreid en druppelden de
    aanvragen binnen.”
     
    De hoop is dat we binnen afzienbare tijd een vaccin tegen het nieuwe coronavirus hebben. Want
    het virus verspreidt zich nog altijd over de wereld. Ook in Nederland neemt het aantal
    besmettingen weer toe. Het maakt opnieuw duidelijk dat een vaccin de enige manier is om dit
    virus er voorgoed onder te krijgen. Er zijn echter al wel enkele veelbelovende vaccins op het
    toneel verschenen, zoals het door de universiteit van Oxford ontwikkelde AZD1222, het
    Amerikaanse mRNA-1273 en dit Chinese vaccin. Toch zijn we er nog niet. Het is nog even
    afwachten of deze vaccins ook daadwerkelijk op grote schaal ingezet zullen worden.
     
    Het volledige artikel: Scientias - Vivian Lammerse 22 juli 2020
     
 
     
     
 

 

Vaccins uit China en Oxford zijn veilig en roepen afweerreactie op

    NRC Handelsblad - Sander Voormolen 20 juli 2020
     
    De eerste resultaten van twee experimentele vaccins tegen Covid-19 zijn
    hoopvol. De vaccins moeten zich nu in grotere groepen proefpersonen bewijzen.
     
    De eerste proeven in vrijwilligers met twee experimentele vaccins tegen Covid-19 laten zien dat
    beide middelen een krachtige afweer oproepen tegen het nieuwe coronavirus SARS-CoV-2 en
    dat ze veilig zijn zonder al te veel bijwerkingen. Dat is het hoopvolle nieuws dat maandag online
    werd gepubliceerd door het medische vakblad The Lancet.
     
    Het gaat om het vaccin van de Universiteit van Oxford (waarvan Nederland op voorhand al
    miljoenen doses bestelde) en een vaccin dat door het Chinese bedrijf CanSino in Wuhan is
    ontwikkeld. Beide vaccins zijn gebaseerd op een voor mensen ongevaarlijk adenovirus, dat
    aan het oppervlak is voorzien van moleculen van SARS-CoV-2, de zogeheten spike-eiwitten.
    De bedoeling is dat een injectie met zo’n biotechnologisch verbouwd virus de afweer activeert
    zodat iemand die in aanraking komt met het echte SARS-CoV-2, het virus meteen onschadelijk
    wordt gemaakt. Of de vaccins die bescherming ook daadwerkelijk bieden, moet blijken uit
    grootschaliger onderzoek.
     
    De publicaties in The Lancet beschrijven in beide gevallen de eerste proeven in mensen van het
    onderzoek (fase 1 en 2) waarin vooral de veiligheid en bijwerkingen van het vaccin wordt
    getoetst. Maar de onderzoekers maakten ook van de gelegenheid gebruik om het effect van
    het vaccin op het immuunsysteem te meten.
     
    Het Oxford-vaccin liet een goede activatie van zowel afweercellen (T-lymfocyten) als
    antilichamen zien. Na respectievelijk 14 en 28 dagen na de injectie bereikten die hun piek in
    het bloed. Dat wijst erop dat het vaccin een brede afweer tot stand kan brengen die in staat is
    om zowel het virus zelf op te ruimen als ook geïnfecteerde cellen in het lichaam. Dat is
    bemoedigend, maar nog niet het definitieve bewijs voor een goede bescherming. Eerder
    onderzoek met resusapen die met het vaccin werden geïnjecteerd liet ook al zien dat het een
    brede afweerreactie tot stand brengt, maar ook dat het niet kon voorkomen dat de dieren bij
    blootstelling toch geïnfecteerd raakten door SARS-CoV-2. Wel was de infectie bij gevaccineerde
    dieren minder ernstig en werden ze minder ziek.
     
    Bij het Chinese vaccin was de afweerrespons bij de ruim 500 vrijwilligers in Wuhan iets minder
    goed. Ongeveer de helft had een goede antilichaamreactie, en 80 tot 90 procent een goede T-
    celreactie. De onderzoekers verklaren dat uit het feit dat zeker de helft van de deelnemers
    vooraf al een zekere immuniteit tegen het dragervirus had, een adenovirus dat verkoudheid
    veroorzaakt. Bij het Oxfordvaccin speelde dat niet of minder omdat daar een adenovirus van
    chimpansees werd gebruikt, een virus dat normaal niet bij mensen voorkomt. Het Chinese
    vaccin werd daarnaast ook getest in een deels oudere populatie (mensen van boven de 55) bij
    wie de afweer mogelijk minder sterk reageert op een vaccin.
     
    Het vervolgonderzoek (fase 3) van het Oxfordvaccin onder 10.000 vrijwilligers is begin deze
    maand begonnen in het Verenigd Koninkrijk, Brazilië en Zuid-Afrika. Ook de Chinezen zeggen
    dat zij verder gaan met een fase-3-onderzoek met het CanSino-vaccin. Daarvoor zullen ze
    40.000 vrijwilligers werven in Rusland, Brazilië, Chili en Saudi-Arabië.
     
    De vaccins van Oxford en CanSino zijn het verst gevorderd. Op dit moment zijn er al meer dan
    250 kandidaatvaccins tegen Covid-19 in ontwikkeling. 23 daarvan worden nu in klinische
    onderzoeken bij mensen getest.
     
    Het volledige artikel: NRC Handelsblad - Sander Voormolen 20 juli 2020
     
 
     
     
 

 

Oxfordvaccin geeft 'extreem bemoedigende' resultaten

    De Volkskrant - Maarten Keulemans 20 juli 2020
     
    Het Oxfordse kandidaatvaccin waarvan Nederland alvast 300 miljoen doses bestelde, lijkt te
    doen wat men ervan verlangt. In een proef bij ruim duizend Britse vrijwilligers bleek de inenting
    nauwelijks bijwerkingen te geven en beschermende ‘neutraliserende antistoffen’ en T-cellen op
    te wekken.
     
    Dat is ‘extreem bemoedigend’, liet hoofdredacteur Richard Horton van The Lancet weten, het
    blad dat de resultaten maandagmiddag onthulde. Bij eerdere apenexperimenten gaf het vaccin
    nogal wiebelig resultaat: de inenting beschermde de dieren wel tegen de ergste
    ziekteverschijnselen, maar ze konden nog wel met het virus geïnfecteerd raken en er anderen
    mee besmetten.
     
    De nieuwe resultaten maken duidelijk dat de bescherming in elk geval stevig genoeg is voor
    vervolgonderzoek. Het vaccin wapent het immuunsysteem zowel met antistoffen die het virus bij
    de lurven grijpen, als met T-cellen die de reactie steunen en cellen opruimen waarin het virus
    zich toch nog weet te nestelen.
     
    Ook de bijwerkingen vallen mee: sommige proefpersonen werden koortsig of kregen hoofdpijn,
    maar alle klachten waren met een paracetamolletje te verhelpen, aldus de onderzoekers van
    het Oxfordse Jenner Instituut in The Lancet. ‘Het vaccin was veilig en werd goed getolereerd.’
     
    Het middel kan nu de volgende onderzoeksfase in, om te testen of het inderdaad werkt.
    Daartoe wordt het de komende maanden getest op nog eens drieduizend Britten, vijfduizend
    Brazilianen en tweeduizend Zuid-Afrikanen – landen waar covid-19 nog volop huishoudt. 
     
    Daarnaast komt er een test op 30 duizend Amerikanen en wil het Jenner Instituut een
    ‘uitdagingsproef’ doen. Bij die enigszins omstreden methode ent men een klein groepje
    gezonde vrijwilligers in met het vaccin en stelt ze dan expres bloot aan het virus.
     
    Al ergens in het najaar hoopt het onderzoeksteam uitsluitstel over de werkzaamheid te kunnen
    geven. 
     
    Het volledige artikel: De Volkskrant - Maarten Keulemans 20 juli 2020
     
 
     
     
 

 

Mogelijk is het door Nederland vooruitbestelde coronavaccin uit

    Oxford al in september beschikbaar
    Business Insider - Thomas Colson 16 juli 2020
     
    Een team Britse wetenschappers claimt een doorbraak in het onderzoek naar een coronavaccin,
    na een geslaagde test met vrijwilligers. Het door Nederland al vooruitbestelde vaccin zou
    uiteindelijk zelfs “dubbele bescherming” kunnen bieden tegen het virus.
     
    Onderzoekers van de Universiteit van Oxford begonnen in april met het testen van hun
    coronavaccin op mensen. Bloedmonsters van de groep van 500 Britse vrijwilligers die het vaccin
    kregen, tonen aan dat ze zowel antilichamen als T-cellen hebben aangemaakt, meldt The Daily
    Telegraph.
     
    T-cellen kunnen een virus doden en ook de cellen die door het virus zijn geïnfecteerd. Daarmee
    zijn T-cellen een belangrijk onderdeel van de afweerreactie van het lichaam op virale infecties.
     
    Als het vaccin dat in Oxford wordt ontwikkeld inderdaad T-cellen kan activeren, is dat een
    belangrijke doorbraak. Twee recente onderzoeken hebben aangetoond dat zogenoemde
    antilichamen – dat zijn eiwitten die ook in staat zijn om virussen onschadelijk te maken –
    binnen enkele weken of maanden uit het bloed kunnen verdwijnen, terwijl T-cellen veel langer
    in het lichaam kunnen blijven.
     
    Volgens voorzitter David Carpenter van het Berkshire Research Ethics Committee, dat het
    testprogramma van Oxford heeft goedgekeurd, ligt het onderzoeksteam “absoluut op koers”
    en is het vaccin mogelijk al in september beschikbaar.
     
    “Niemand kan een bepaalde datum garanderen, want er kunnen dingen fout gaan. Maar
    vanwege de samenwerking met een grote farmaceut kan het vaccin in september al breed
    beschikbaar zijn en dat is wat we ons ook tot doel hebben gesteld”, zegt hij.
     
    Op dit moment vindt er in Brazilië een omvangrijkere test plaats met het Oxford-vaccin op
    vijfduizend vrijwilligers. Medicijnfabrikant AstraZeneca heeft een contract getekend om het
    vaccin massaal te gaan produceren als bewezen wordt dat het effectief is.
     
    De Britse minister van gezondheid, Matt Hancock, temperde de verwachtingen enigszins en zei
    dat er in het beste geval nog dit jaar een vaccin beschikbaar komt, maar dat het waarschijnlijker
    is dat het volgend jaar wordt.
     
    “We werken allemaal aan het best case scenario en geven AstraZeneca en het team in Oxford
    alle steun. Ook werken we samen met onder anderen de VS, Duitsland en Nederland aan
    andere potentiële vaccins” zei hij tegen de Britse zender ITV. “Maar niks is zeker bij deze
    wetenschappelijke ontwikkelingen.”
     
    De complete resultaten van de eerste testfase van het Oxford-vaccin wordt volgende week
    gepubliceerd in wetenschappelijk tijdschrift The Lancet.
     
    Het volledige artikel: Business Insider - Thomas Colson 16 juli 2020
     
 
     
     
 

 

Welk coronavaccin heeft de overheid voor ons gekocht? 5 feiten over

    het Oxford-vaccin
    Gezondheidsnet - Heleen Croonen 24 juni 2020
     
    De Nederlandse overheid heeft samen met Frankrijk, Italië en Duitsland een contract gesloten
    met farmaceutisch bedrijf AstraZeneca. Het gaat over de aankoop van 300 miljoen stuks van
    het Oxford-vaccin, dat mogelijk beschermt tegen het coronavirus. Vijf feiten over dit Oxford-
    vaccin en de race naar een werkzaam vaccin.
     

1

  Feit 1: Het Oxford-vaccin is onaf
    Het vaccin is nog niet klaar. Het is niet goedgekeurd om bij mensen te gebruiken, daarvoor is
    nog meer onderzoek nodig. Het Oxford-vaccin is een onschadelijk gemaakt verkoudheidsvirus
    met de stekels van het coronavirus op de buitenkant. De hoop is dat het immuunsysteem
    antilichamen maakt tegen die stekels. Komt het echte virus langs, dan ben je beschermd.
     
    Volgens het overzicht van de WHO van 9 juni is dit vaccin wel het verst gevorderd van allemaal.
    Daar kun je over twisten, want de concurrerende vaccins zijn ook druk bezig met het organiseren
    van de zogenaamde 'fase 3- onderzoeken', oftewel de laatste grote horde voor goedkeuring
    van een medicijn of vaccin.
     

2

  Feit 2: Het Oxford-vaccin wordt bij grote groepen mensen onderzocht
    Het vaccin hoort tot de kopgroep van vaccins, maar half mei was er teleurstellend nieuws dat
    het vaccin tegenviel bij het onderzoek bij een klein onderzoek bij resusapen. Daarna kwamen er
    juist weer positievere berichten over het vaccin, zoals de goedkeuring voor uitbreiding van het
    onderzoek van 1000 naar 10.000 mensen. Daar komt bij dat er een onderzoek gepland staat
    met nog eens 30.000 mensen. Of het Oxford-vaccin de eindstreep haalt, en inderdaad wordt
    goedgekeurd bij mensen, blijft echter onzeker.
     

3

  Feit 3: Er zijn ook andere kansrijke vaccins
    Er zijn pakweg 10 vaccins die nu worden getest bij mensen, volgens het nieuwste WHO-overzicht.
    Komende maanden zal bekend worden welke vaccins veilig zijn en beschermen tegen het
    coronavirus en welke niet. Andere kanshebbers zijn bijvoorbeeld het Amerikaanse ‘Moderna-
    vaccin’ en het eveneens Amerikaanse Innovio-vaccin. In Duitsland test Pfizer een RNA-vaccin.
    Novavax is weer van Amerikaans/Zweedse makelij. De rest van de lijst bestaat uit Chinese
    vaccins. Hierover weten we helaas niet zoveel.
     
    De alliantie van de vier Europese landen is ook in gesprek met andere farmaceutische
    bedrijven, aldus het persbericht van de overheid. Mogelijk wordt daar ook zo’n contract mee
    gesloten. Deskundigen denken dat er meerdere vaccins op de markt zullen komen. De ene
    doelgroep zal beter reageren op het ene vaccin, dan het andere.
     

4

  Feit 4: Het vaccin is op zijn vroegst eind dit jaar beschikbaar
    Het onderzoek loopt nog tot mei 2021, dus het duurt nog wel even voor je de prik kan halen.
    Maar AstraZeneca heeft aangegeven dat in september al duidelijk kan zijn of het Oxford-vaccin
    überhaupt werkt.  Een ding is nog wel lastig: om te testen of het vaccin beschermt moet er
    coronavirus rondgaan in de bevolking. In Nederland is het virus zo ver ingedamd, dat hier geen
    onderzoek kan worden gedaan naar het Oxford-vaccin. Dat gebeurt in landen waar nog veel
    mensen besmet raken, zoals Brazilië.
     

5

  Feit 5: Als Nederlander heb je grote kans op een vaccin
    Het klinkt cru, maar als inwoner van een rijk land als Nederland heb je best een goede kans op
    een coronavaccin dit jaar of volgend jaar. Het contract gaat over 300 miljoen vaccins, mogelijk
    later uit te breiden naar 400 miljoen vaccins. Ruim genoeg voor 17 miljoen Nederlanders, 60
    miljoen Italianen, 67 miljoen Fransen en 83 miljoen Duitsers uit deze alliantie. De Europese
    Commissie was kritisch op dit contract van de vier landen en had liever ineens een afspraak
    gemaakt voor heel Europa. Maar in het contract staat ook dat andere Europese landen met
    dezelfde afspraken inkopen kunnen doen bij AstraZeneca. Het is een echte race naar de eerste
    vaccins. De Amerikaanse en de Britse overheid hebben ook grote hoeveelheden van het Oxford-
    vaccin gereserveerd en staan waarschijnlijk nog voor ons in de rij.
     
    Bronnen: Rijksoverheid, WHO, Volkskrant, Algemeen Dagblad en NOS
     
    Het volledige artikel: Gezondheidsnet - Heleen Croonen 24 juni 2020
     
 
     
     
 

 

Veelbelovend Brits coronavaccin wordt nu ook in Afrika getest

    Scientias - Vivian Lammerse 24 juni 2020
     
    De onderzoekers hopen nog steeds dat het vaccin eind dit jaar klaar is om op grote schaal
    geproduceerd te worden.
     
    De hele wereld wacht met smart op de komst van een coronavaccin. Want het zou goed kunnen
    dat ons leven pas weer normaal is als we allemaal zijn ingeënt. Wetenschappers werken met
    man en macht aan een vaccin dat zo snel mogelijk op de markt gebracht kan worden. En dat
    gaat voorspoedig. Sterker nog, een veelbelovend Brits vaccin dat al volop in Groot-Brittannië
    wordt getest, gaat nu ook de grenzen over.
     
   

Het vaccin – dat voluit de naam ChAdOx1 nCoV-19 draagt – is gemaakt van een verzwakte versie van een verkoudheidsvirus dat onder chimpansees voorkomt. Dit virus is genetisch aangepast, waardoor het niet kan groeien in mensen. Vervolgens hebben onderzoekers dat verzwakte en aangepaste virus gecombineerd met een gen dat een eiwit maakt dat voorkomt in het inmiddels beruchte virus SARS-CoV-2.

Het gaat om een zogenoemd ‘spike-eiwit’: te vinden aan de buitenzijde van het virus. Dit eiwit is van cruciaal belang voor SARS-CoV-2, omdat het het virus helpt om menselijke cellen binnen te dringen. Het vaccin moet ervoor zorgen dat het meest potente wapen van het virus – de ‘spikes’ – zich tegen het virus richt. En wel door het immuunsysteem aan te zetten tot de productie van antilichamen die zich aan deze spikes binden, waardoor het immuunsysteem grip krijgt op het virus en het kan vernietigen.

     
    Al meer dan 4000 Britten nemen momenteel deel aan klinische proeven waarin de effectiviteit
    van het veelbelovende vaccin wordt getoetst. Binnenkort zal dit opgeschaald worden naar nog
    eens 10.000 deelnemers. Maar daar houdt het niet op. Het vaccin is nu namelijk naar Zuid-
    Afrika verscheept. En nog deze week zullen er ook Zuid-Afrikanen het nieuwe vaccin toegediend
    krijgen. “Dit is een mijlpaal voor Zuid-Afrika en het hele continent in deze fase van de
    pandemie,” aldus onderzoeker Shabir Madhi die de klinische proeven in Zuid-Afrika leidt. “Nu we
    in Zuid-Afrika de winter tegemoet treden en de druk op de openbare ziekenhuizen toeneemt,
    hebben we meer dan ooit een vaccin nodig om meer corona-infecties te voorkomen. We zijn
    vorige week begonnen met het screenen van deelnemers. En de eerste proefpersonen zullen
    nog deze week worden gevaccineerd.”
     
    In Zuid-Afrika heeft het coronavirus hard om zich heen geslagen. Ondertussen is bij meer dan
    100.000 Zuid-Afrikanen COVID-19 vastgesteld en zijn er meer dan 2000 mensen aan de ziekte
    overleden. Zuid-Afrika draagt hiermee bij aan 30 procent van alle gediagnosticeerde COVID-
    19-gevallen en 23 procent van alle COVID-19 sterfgevallen op het Afrikaanse continent. Deze
    statistieken benadrukken dan ook de dringende noodzaak van manieren om verdere infecties
    te voorkomen.
     
    Tot op heden lijken de proeven met het nieuwe vaccin succesvol. Al hebben recente
    experimenten onder varkens uitgewezen dat er wellicht wel een dubbele dosis nodig is om
    daadwerkelijk korte metten te maken het het coronavirus. Door twee dosissen toe te dienen,
    worden er namelijk meer antilichamen geproduceerd. En dat betekent dat dit mogelijk
    significant meer bescherming biedt dan een enkele dosis. “De resultaten zien er bemoedigend
    uit,” zegt onderzoeker Bryan Charleston. “Varkens worden vaak gebruikt voor het testen van
    menselijke vaccins, omdat ze fysiologisch meer op mensen lijken dan andere dieren. Denk
    bijvoorbeeld aan het lichaamsgewicht en de stofwisselingssnelheid.” Hierdoor krijgen de
    onderzoekers dus een beeld van hoe ook ons eigen immuunsysteem bij toediening van het
    vaccin zou kunnen reageren. De studie biedt dan ook belangrijke informatie over het optimale
    aantal dosissen die nodig zijn voor een maximale bescherming tegen de SARS-CoV-2-infectie.
    Hoewel de effectiviteit van zo’n dubbele dosis nu dus in varkens is aangetoond, benadrukken
    de onderzoekers dat verder onderzoek bij de mens vereist is. De dubbele dosis zal dan ook aan
    een klein aantal proefpersonen worden toegediend.
     
    Als de klinische proeven succesvol verlopen, hopen de onderzoekers dat het vaccin eind dit jaar
    klaar is om op grote schaal geproduceerd te worden. Ondertussen werken ook nog talloze
    andere wetenschappers aan een coronavaccin. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie zijn er
    wereldwijd zo’n 70 vaccins in ontwikkeling. Bovendien kwamen onderzoekers onlangs tot de
    ontdekking dat COVID-19 mogelijk ook ernstig wordt gehinderd door het mazelenvaccin. Het
    vaccin kan langlevende immuuncellen genereren die ernstige ontstekingsreacties afremmen. En
    dat betekent dat het BMR-vaccin bescherming kan bieden tegen een ernstig ziekteverloop na
    infectie door SARS-CoV-2. Onderzoek gaat dan ook door. De onderzoekers hopen binnenkort dit
    vaccin in een klinische studie aan ziekenhuispersoneel en kwetsbare groepen toe te dienen.
     
    Het volledige artikel: Scientias - Vivian Lammerse 24 juni 2020
     
 
     
     
 

 

Petitie: zeg nee tegen geaborteerde-foetusvaccin

    Reformatorisch Dagblad - Maarten Costerus 24 juni 2020
     
    Ze is niet tegen vaccinatie, maar heeft wel grote moeite met vaccins die worden ontwikkeld met
    behulp van cellen van geaborteerde foetussen. Leontien Bakermans, drijvende kracht achter
    een online petitie: „Deze vaccins gebruiken dus cellen van bewust gedood menselijk leven. Een
    ware gruwel.”
     
    Binnen twee dagen werd de maandag gelanceerde petitie door bijna 5000 mensen –het
    streefgetal– ondertekend. Bakermans, gepensioneerd apotheker: „We willen daarmee ingaan
    tegen het gebruik van foetale, menselijke cellijnen. Oxford was de trigger.” Ze doelt daarmee
    op een vaccin ontwikkeld door de universiteit van Oxford en farmaceut AstraZeneca.
    Zorgminister Hugo de Jonge deelde 13 juni in een brief mee om samen met Italië, Duitsland en
    Frankrijk niet minder dan 750 miljoen euro in dit middel te investeren. Dit bedrag is goed voor
    300 miljoen doses, waarvan de eerste mogelijk eind dit jaar beschikbaar komen. Mits het vaccin
    veilig en effectief is, want dat is volgens de topman van het bedrijf nog onzeker.
     
    Eerder toonde De Jonge al interesse in een vaccin van eigen bodem: van de Leidse farmaceut
    Janssen. Bakermans: „Dat is ook gebaseerd op een foetale cellijn.”
     
    Bij het vaccin uit Oxford is gebruikgemaakt van de zogenaamde HEK-293-cellijn, die afkomstig
    is van niercellen van een foetus die in 1972 is geaborteerd. Het Leidse vaccin maakt gebruik
    van de PER.C6-cellijn, die afstamt van netvliescellen van een 18 weken oude foetus die in
    1985 is geaborteerd. „Dat is weliswaar lang geleden, maar dat maakt het er niet minder erg
    om.”
     
    Niet dat er voor de productie van deze vaccins bij herhaling geaborteerd weefsel nodig is. Ook
    bevat het vaccin zelf geen menselijke cellen. De verre nakomelingen van deze cellen worden
    echter gebruikt als fabriekjes om het dragervirus in te kweken. Dit is een onschuldig
    verkoudheidsvirus met een ingebouwd stukje corona-DNA. Als dit virus bij iemand wordt
    ingespoten, activeert dit het immuunsysteem en bouwt het lichaam weerstand op tegen corona
    – althans, in theorie.
     
    Bakermans voelt het als haar plicht om te protesteren tegen deze vaccins. „Als je je stem niet
    laat horen, keur je deze werkwijze in feite goed. Beter kun je vooraf bezwaar uiten dan
    achteraf, als de vaccins eenmaal gekozen zijn. Ze willen dat iedereen straks aan een vaccin
    meedoet. Laten ze dan ook tegemoetkomen aan de mensen die het krijgen.”
     
    Waarschijnlijk komen er straks meerdere types coronavaccins op de markt. „Doe er dan ook een
    prolifevaccin bij, zou ik zeggen. Er zijn genoeg alternatieven, zoals het vaccin van de Franse
    farmaceut Sanofi.”
     
    Bakermans startte de petitie namens One of Us, een stichting die zich op Europees niveau
    inspant tegen het gebruik van menselijk embryonaal weefsel voor onderzoek. Ook in Engeland,
    Duitsland en België zal de organisatie binnenkort petities lanceren tegen vaccins gebaseerd op
    geaborteerde foetussen.
     
    Het volledige artikel: Reformatorisch Dagblad - Maarten Costerus 24 juni 2020
     
 
     
     
 

 

Nederland neemt gok in wereldwijde race naar het vaccin

    NRC Handelsblad - Melle Garschagen, Niki Korteweg, Pim van den Dool, Michel Kerres 15 juni 2020
     
    Vijf vragen over: het coronavaccin. Nederland gaat 300 miljoen doses inkopen van een kansrijk
    coronavaccin dat in Oxford wordt ontwikkeld. Waarom zet Nederland op dit vaccin in? En nog vier
    vragen over de zoektocht naar een vaccin.
     

1

  Welk vaccin wil Nederland, met drie andere landen, aanschaffen en waarom?
     

2

  Welke andere vaccinkandidaten zijn kansrijk?
     

3

  Wat heeft het Nederlandse kabinet besloten? Gokt het nu alleen op dit project of
    ook op andere?
     

4

  Hoe reageert het VK op het vaccinproject van eigen bodem?
    Gezien de chaotische coronastrategie van de Britse regering, zou je verwachten dat premier Boris
    Johnson zo vaak hij kan het vaccinproject prijst aan de universiteit van Oxford, nota bene zijn
    eigen alma mater. In een toespraak op 10 mei prees Johnson de inspanningen van
    wetenschappers die „24 uur per dag werken om een vaccin te zoeken”. Zijn regering steunde het
    initiatief met een aanvankelijke gift van 55 miljoen pond (ruim 61 miljoen euro) en deed daar
    onlangs nog eens tientallen miljoenen bij.
     
    Maar wat opvalt is de realiteitszin van Johnson, een politicus die normaliter zelden handelt in
    ontnuchterende denkbeelden, als hij het over een eventueel coronavaccin heeft. „Dat komt
    misschien nooit tot wasdom”, waarschuwde de premier eind mei. Dat is de bredere teneur in
    het land over de verrichtingen aan Oxford. Iedereen wil dat het slaagt, dat er een einde komt
    aan de onzekerheid, dat de Britten eindelijk weer kunnen etaleren een kennismaatschappij te
    zijn en een internationaal succes behalen. Aanvankelijk werd dat enthousiasme ook aangejaagd
    door de betrokken onderzoekers zelf, die zeiden 80 procent zeker te zijn dat het vaccin zou
    werken, maar inmiddels klinken ook kritische geluiden.
     
    De tabloids zijn op het vaccinonderzoek gedoken alsof het een overspelige beroemdheid
    betreft. Iedere uitspraak van een betrokkene wordt gemeld in sappige koppen. ‘Doorbraak:
    Britain volledig gevaccineerd tegen de Kerst, zegt Oxford’, kopt de Daily Express deze week, na
    uitspraken van een onderzoeker dat als het vaccin blijkt te werken het mogelijk is sneller dan
    ooit doses te produceren. Tegelijkertijd worstelen ministers met de vraag in hoeverre ze van het
    vaccinonderzoek een nationalistische aangelegenheid kunnen maken. Ministers Matt Hancock
    (Volksgezondheid) en Alok Sharma (Economische Zaken) beloofden dat Britten voorrang
    krijgen. Hun collega Dominic Raab stelde die verwachtingen bij. Als gevolg van afspraken met
    de Wereldgezondheidsorganisatie en aangesloten landen worden kennis en resultaten gedeeld
    van verschillende internationale pogingen een definitieve uitweg uit de coronacrisis te bieden.
    Van de 100 miljoen doses die het Brits-Zweedse AstraZeneca tegen september produceert zijn
    30 miljoen voor het VK, aldus Sharma. De verdeling is al gemaakt, nu is het wachten op het
    vaccin zelf.
     

5

  Waarom wordt er in Brussel gemord?
     
    Het volledige artikel: NRC Handelsblad - Melle Garschagen, Niki Korteweg, Pim van den Dool, Michel Kerres
    15 juni 2020
     
 
     
     
 

 

Wallonië levert cruciaal ingrediënt voor Brits coronavaccin

    De Tijd België - Jan de Schamphelaere 15 juni 2020
     
    De actieve substantie van het coronavaccin van de Brits-Zweedse farmareus AstraZeneca zal in
    België geproduceerd worden.
     
    Het Franse farmabedrijf Novasep heeft daarvoor een akkoord gesloten met AstraZeneca. Dat
    farmabedrijf kocht de licentie op het vaccin dat aan Oxford University werd
    ontwikkeld. Grootschalige testen op duizenden vrijwilligers zijn bezig. De ambitie is nog dit jaar
    de eerste dosissen te leveren.
     
    Daarvoor sluit Novasep partnerschappen met biotechbedrijven wereldwijd die helpen de productie
    op te schalen, onder meer met Oxford Biomedica, waar Roch Doliveux - de ex-topman van UCB
    - de nieuwe voorzitter is.
     
    Nu is ook de Belgische site van Novasep in beeld gekomen. Novasep heeft zijn hoofdkwartier in
    Lyon, maar investeerde drie jaar geleden nog 27 miljoen euro in zijn site in Henegouwen om de
    productie van virale vectoren op te drijven. Die worden gebruikt voor immunotherapie en
    gentherapie, twee domeinen in de geneeskunde die in opmars zijn. 
     
    Novasep zet die technologie nu ook in om een cruciaal ingrediënt van het Oxford-vaccin aan te
    maken. Dat is een genetisch vaccin. Daarbij wordt een onschadelijk virus gebruikt - als virale
    vector - om een stukje DNA van het coronavirus in lichaamscellen binnen te smokkelen, waarna
    het immuunsysteem in actie schiet. Het lichaam wapent zich zo voor als het aangevallen wordt
    door het echte coronavirus.
     
    De aankondiging van de samenwerking volgt op het nieuws dat Frankrijk, Duitsland, Italië en
    Nederland het voorbije weekend een voorakkoord hebben gesloten om 300 miljoen dosissen  
    van het vaccin te kopen. Ze leggen 750 miljoen euro op tafel. Ze hebben de mogelijkheid om 
    uit te breiden naar 400 miljoen dosissen. 
     
    Het volledige artikel: De Tijd België - Jan de Schamphelaere 15 juni 2020
     
 
     
     
 

 

Nederland gaat 'zeer belangrijke rol' spelen bij productie

    veelbelovend vaccin
    Het Parool - Chris van Mersbergen 13 juni 2020
     
    Nederland gaat een belangrijke rol spelen bij de productie van het coronavaccin van de
    universiteit van Oxford en farmaceut AstraZeneca. Ons land heeft samen met Duitsland,
    Frankrijk en Italië 300 miljoen doses gekocht.
     
    Dat zegt de Nederlander Ruud Dobber, lid van de raad van bestuur van het Brits-Zweedse
    AstraZeneca. Eerder werd al bekend dat de farmaceut voor de productie een deal had gesloten
    met het bedrijf Halix in Leiden. “Daar worden heel aanzienlijke aantallen vaccins geproduceerd,”
    zegt Dobber, zonder exacte aantallen te kunnen noemen. 
     
    Dobber was met een kleine groep mensen van AstraZeneca betrokken bij de gesprekken met
    Nederland en de andere drie landen. Hij heeft lovende woorden over de ‘ontzettend belangrijke
    rol’ die Nederland speelt, en in het bijzonder voor minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid.
     
    “Hij heeft zich buitengewoon constructief opgesteld in de gesprekken. Want het waren
    gesprekken, geen onderhandelingen. Wij willen het vaccin tegen kostprijs leveren, en we willen
    risico lopen, maar we willen niet het totale risico lopen. Het pleit heel erg voor de minister dat hij
    samen met zijn collega’s de nek heeft uitgestoken om ook risico te dragen. Daarvoor wil ik mijn
    dank uitspreken.”
     
    Concreet werkt het zo dat Nederland met de andere landen betaalt voor de vaccins die
    geproduceerd zijn, of ze nou werken of niet, zegt Dobber. “Dus als er in september tien miljoen
    doses klaar zijn, maar het blijkt niet te werken, dan krijgen de landen daar een rekening voor.”
    Het vaccin kost overigens maar ‘enkele euro's', omdat AstraZeneca het tegen kostprijs zegt te
    verkopen.
     
    Minister De Jonge erkende in een reactie al dat niet zeker is of het vaccin dat wordt aangekocht,
    ook daadwerkelijk werkt. “We wedden bewust op meerdere paarden,” zei hij. Welke ‘paarden’ er
    nog meer in beeld zijn, is nog niet bekend. 
     
    Behalve bij Halix in Leiden gaat AstraZeneca produceren in onder meer Duitsland, Italië, het
    Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten (VS) en Azië. Een deel van die productie vindt nu al
    plaats, om ervoor te zorgen dat er straks genoeg doses beschikbaar zijn om in elk geval een
    deel van de wereld te vaccineren tegen het coronavirus. Het vaccin is dus al af, maar moet nog
    wel uitgebreid worden getest.
     
    De VS, dat 1,2 miljard euro investeerde in AstraZeneca, krijgt waarschijnlijk als eerste het vaccin,
    net als het Verenigd Koninkrijk. Eind dit jaar zijn Nederland, Duitsland, Frankrijk en Italië aan de
    beurt. Deze landen hebben al toegezegd ook de andere EU-landen niet te zullen
    vergeten. Naast de 300 miljoen doses is er nog een optie genomen op 300 miljoen aanvullende
    doses.
     
    Of het in Oxford ontwikkelde vaccin ook echt gaat werken, is dus nog altijd niet zeker.
    Aanvankelijk waren er ontzettend hoge verwachtingen van het vaccin, maar die zijn wel wat
    getemperd sinds proeven met apen tegenvielen. Toch is het al op een groep van zo'n duizend
    mensen getest. De resultaten daarvan gaven voor de Britse gezondheidsautoriteiten genoeg
    aanleiding om door te gaan met het testen van grotere populaties, het fase 3-onderzoek. Deze 
    zomer moet dat gaat gebeuren in het VK, Brazilië en de VS.
     
    “Wij hebben de resultaten van de tests nog niet mogen zien,” zegt Dobber. “Dus het is ook voor
    ons echt ontzettend spannend. Het feit dat we van de autoriteiten verder mochten gaan naar
    fase 3, maakt ons wel heel erg hoopvol. Maar het blijft een experiment, je weet het uiteindelijk
    nooit.”
     
    De belangrijkste bottleneck richting een werkend vaccin - naast de vraag of het straks werkt - is
    misschien wel het vinden van een geschikte groep mensen om het vaccin op te testen. Nu het
    virus in veel landen wat aan het luwen is, is dat lastig, laat AstraZeneca-CEO Pascal Soriot
    doorschemeren. “Straks hebben we een vaccin waarvan we bijna zeker weten dat het werkt,
    maar hebben we niet genoeg mensen om het op te testen. Dat zou heel erg teleurstellend zijn.”
     
    Pascal Soriot, de CEO van AstraZeneca, is blij met het initiatief van Nederland om met de drie
    andere Europese landen tot snelle aankoop van het Britse vaccin over te gaan. “Het leiderschap
    dat deze landen hebben getoond was ontzettend belangrijk. Doordat zij zonder de andere
    Europese landen stappen hebben gezet, is het allemaal veel sneller gegaan. Daarvoor moeten
    we ze dankbaar zijn. We willen dat de wereld zo snel mogelijk een vaccin heeft.”
     
    De lof van AstraZeneca staat in schril contrast met de kritiek van de Europese Commissie en
    sommige andere EU-landen. De commissie wil zelf namens de lidstaten onderhandelen en voelt
    zich door de Nederlands-Duits-Frans-Italiaanse kopgroep in de wielen gereden. EU-commissaris
    Stella Kyriakides (Volksgezondheid) riep de vier Europese landen al op om hun
    samenwerkingsverband te beëindigen en zich aan te sluiten bij de rest van Europa. Dat is dus
    niet gebeurd. 
     
    Er is een wereldwijde wedloop gaande om een middel te vinden dat tegen het coronavirus
    beschermt. En een al even grote slag tussen bijvoorbeeld China, de VS en Europa, om het
    vaccin vervolgens meteen te bemachtigen. Het land dat zijn bevolking als eerste kan inenten,
    kan bijvoorbeeld zijn economie sneller weer op volle toeren laten draaien.
     
    AstraZeneca zegt zijn best te doen om ook de rest van de wereld niet te vergeten. Zo worden er
    ook honderden miljoenen doses geproduceerd die verdeeld worden door CEPI en GAVI,
    internationale organisaties die zich inzetten voor het beschikbaar maken van vaccins voor arme
    landen.
     
    Maar, geven Dobber en Soriot aan: we kunnen veel produceren, maar voor de hele wereld is het
    niet genoeg. Soriot: “We hopen nog steeds op meerdere vaccinkandidaten die snel op grote
    schaal beschikbaar zijn. Maar ik denk dat de kans aanwezig is dat wij het samen met de
    universiteit van Oxford als eerste voor elkaar gaan krijgen.”
     
    Het volledige artikel: Het Parool - Chris van Mersbergen 13 juni 2020
     
 
     
     
 

 

Nederland doet mee in aankoop 300 miljoen doses kansrijk

    coronavaccin
    NRC Handelsblad - Arjan Meesterburrie 13 juni 2020 15:32 uur
     
    Nederland krijgt mogelijk al voor het eind van het jaar honderdduizenden doses van een vaccin
    tegen het coronavirus, dat wordt ontwikkeld door de universiteit van Oxford en de Brits-Zweedse
    medicijnfabrikant AstraZeneca. Samen met Duitsland, Frankrijk en Italië koopt Nederland 300
    miljoen doses van het middel om te verspreiden over de Europese Unie, laat minister Hugo de
    Jonge van Volksgezondheid (CDA) zaterdag weten in een brief aan de Tweede Kamer. Het gaat
    om een vaccin dat nog in de ontwikkelingsfase is en nog niet volledig is getest.
     
    „Dankzij deze gezamenlijke inspanning bestaat de kans om al eind 2020 een eerste
    hoeveelheid vaccins tegen het coronavirus beschikbaar te hebben voor Europa”, schrijft De
    Jonge aan de Tweede Kamer. „Met deze investering kunnen direct voorbereidingen voor
    productie worden getroffen, tijdens de ontwikkeling van het kandidaat-vaccin. Deze
    ontwikkelingen lijken voorspoedig te verlopen.”
     
    De eerste tests op mensen zijn al gedaan en de uitkomsten daarvan worden binnenkort
    verwacht. Als het vaccin wordt goedgekeurd door het Europees Geneesmiddelenbureau EMA, zal
    het naar rato van de bevolkingsomvang worden verdeeld over de lidstaten van de EU. Voor
    Nederland zullen dat mogelijk eind dit jaar „enkele honderdduizenden” zijn. Ook de Verenigde
    Staten hebben al 400 miljoen doses van het vaccin gereserveerd.
     
    Toch houdt De Jonge nog een slag om de arm als het gaat om de verspreiding van het vaccin.
    Hij benadrukt in de brief dat het ontwikkelen een proces is dat veel onzekerheden kent: „de
    kans op mislukking is in elk van de ontwikkelfasen aanwezig. Dat betekent dat de koplopers
    van nu niet als eerste de eindstreep hoeven te halen. De risico’s die gepaard gaan met het
    investeren in dergelijke ontwikkeltrajecten wegen echter niet op tegen het zeer grote
    maatschappelijke belang om te investeren in deze en andere kansrijke initiatieven.”
     
    De koop zou volgens persbureau ANP eigenlijk vrijdag al gesloten worden, maar de Europese
    Commissie en sommige andere EU-lidstaten voelden zich gepasseerd door het
    vierlandenverbond en wilden als een geheel onderhandelen. Maar Nederland, Duitsland,
    Frankrijk en Italië benadrukken dat alle lidstaten mee mogen delen als het vaccin beschikbaar
    komt. Het is niet bekend hoeveel Nederland en de andere drie landen betalen voor de 300
    miljoen doses.
     
    Het volledige artikel: NRC Handelsblad - Arjan Meesterburrie 13 juni 2020
     
 
     
     
 

 

Tien Covid-19 kandidaatvaccins liggen voorop

    NRC Handelsblad - Sander Voormolen 3 juni 2020
     
    Een vaccin kan de wereld verlossen van de pandemie. Tien kandidaatvaccins worden al bij
    vrijwilligers getest.
     
    Wereldwijd worden er al tien verschillende kandidaten voor een Covid-19-vaccin bij vrijwilligers
    getest. Dat blijkt uit een overzicht dat de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) bijhoudt. Het
    gaat om vaccins die al in klinische studies bij mensen getest worden op veiligheid en
    effectiviteit. Daarnaast zijn er volgens de WHO nog 128 andere kandidaatvaccins in
    ontwikkeling.
     
    Één goed vaccin zou de wereld al uit de brand helpen. Maar welk vaccin het beste zal werken is
    niet te voorspellen. Bovendien zijn de vaccins die in ontwikkeling zijn gebaseerd op verschillende
    principes met ieder hun eigen voor- en nadelen. Het is niet onwaarschijnlijk dat er straks
    meerdere vaccins tegen SARS-CoV-2 naast elkaar bestaan.
     
    Vaccinfabrikanten en -instituten zijn verwikkeld in een koortsachtige race om als eerste een
    werkend vaccin op de markt te brengen. Het verst gevorderd lijkt een vaccin dat Oxford
    University, ontwikkelt in samenwerking met AstraZeneca, gevolgd door een kandidaat van het
    Amerikaanse bedrijf Moderna.
     
    Het Oxford-vaccin is gebaseerd op een verkoudheidsvirus van chimpansees dat door genetische
    aanpassingen niet meer in staat is zich te vermenigvuldigen. Het vaccinvirus bevat ook het
    spike-eiwit van SARS-CoV-2; dat moet de afweerrespons oproepen. Het zal nu verder getest
    worden in een groep van 10.000 vrijwilligers, waarbij de helft het coronavaccin krijgt en de
    andere helft een meningokokkenvaccin, ter controle.
     
    Het vaccin van de Amerikaanse concurrent Moderna is gebaseerd op mRNA, een stukje erfelijk
    materiaal van SARS-CoV-2, dat ervoor zorgt dat het lichaam van de gevaccineerde zelf een
    stukje van het SARS-CoV-2-spike-eiwit maakt, wat de afweer in gang zet. Deze aanpak is nog
    experimenteel: er is momenteel nog geen vaccin op de markt dat volgens dit principe werkt,
    maar de eerste testresultaten waren positief.
     
    In een interview dinsdag met het medische vakblad JAMA zei Anthony Fauci, de directeur van de
    Amerikaanse National Institutes of Health dat de laatste onderzoeksfase met het Moderna-
    vaccin in juli zal beginnen. Het vaccin zal dan getest worden in 30.000 vrijwilligers, waarbij de
    helft ter controle een placebo-injectie krijgt. Hoe lang het duurt voordat duidelijk is of en in
    welke mate het vaccin effectief beschermt tegen Covid-19 hangt af van hoeveel besmettingen
    er zijn in de gebieden waar het vaccin getest wordt.
     
    Een tekort aan infecties speelt Chinese ontwikkelaars van coronavaccins parten. Het
    bedrijf CanSino Biologics was op 16 maart de eerste die een klinische studie met een vaccin
    tegen het nieuwe coronavirus startte. Net als Oxford gebruikt het een verkoudheidsvirus als
    drager van een SARS-CoV-2 eiwit. CanSino gaat de laatste fase van het onderzoek in Canada
    uitvoeren, aangezien er in China momenteel niet voldoende infecties zijn.
     
    Sinovac, een ander Chinees bedrijf met een vergevorderd kandidaatvaccin, is in onderhandeling
    met Groot-Brittannië om daar de laatste test met vrijwilligers uit te voeren. Dit vaccin bestaat uit
    een dood coronavirus.
     
    Fauci vertelde tegen JAMA dat hij erop rekent dat „tegen het einde van de zomer wereldwijd vier
    of vijf vaccins” in de cruciale laatste testfase zullen zitten. Hij is „voorzichtig optimistisch” dat
    een vaccin een einde kan maken aan de pandemie van het coronavirus. Waar Fauci zich zorgen
    over maakt is hoe lang de bescherming van een vaccin in stand zal blijven. „We zien dat
    mensen hun weerstand tegen goedaardige coronavirussen snel weer verliezen.”
     
    Een vaccin zal, ook als het maar gedeeltelijk of tijdelijk werkt, de ontwikkeling van
    groepsimmuniteit in de bevolking een zet in de rug geven. Vanaf een niveau waarop zes op de
    tien mensen in de samenleving afweer hebben tegen het virus, zal iedere uitbraak vanzelf
    uitdoven, denken deskundigen. De opbouw van immuniteit door natuurlijke infecties gaat in de
    praktijk traag. Woensdag rapporteerde bloedbank Sanquin dat het aandeel van mensen met
    antilichamen tegen Covid-19 in Nederland gestegen was tot 5,5 procent begin mei, ten opzichte
    van 3 procent begin april.
     
    Het volledige artikel: NRC Handelsblad - Sander Voormolen 3 juni 2020
     
 
     
     
 

 

Universiteit Oxford en farmabedrijf AstraZeneca starten grootschalige

    test coronavaccin
    FD Het Financieele Dagblad 22 mei  2020
     
    Het Brits-Zweedse farmaconcern AstraZeneca en Oxford University zijn begonnen met
    het rekruteren van ruim 10.000 proefpersonen in het Verenigd Koninkrijk voor een vaccin tegen
    het coronavirus. Het middel zou bij succes al in september beschikbaar moeten zijn.
     
    AstraZeneca kondigde vorige maand aan te gaan samenwerken met onderzoekers van de
    Oxford Vaccine Group en het Jenner Institute. De farmaceut kreeg donderdag een stimulans,
    toen de Amerikaanse overheidsinstantie Biomedical Advanced Research and Development
    Authority (Barda) bevestigde ruim $1 mrd te investeren in de ontwikkeling van het vaccin.
     
    De farmaceut zegt dit jaar en volgend jaar een miljard doses te kunnen produceren. De
    Verenigde Staten zouden in oktober 300 miljoen doses verwachten. Eind vorige week zegde de
    Britse regering, die rekent op 30 miljoen doses, ook £65,5 mln toe aan de universiteit van
    Oxford.
     
    In april is het vaccin in een eerste klinische fase getest op ruim 1000 proefpersonen. De
    resultaten zijn nog niet bekend. Een test op apen eerder deze maand gaf gemengde
    uitkomsten. Ingeënte apen kregen geen longontsteking, maar hun longen maakten nog wel
    virusdeeltjes aan.
     
    In de tweede en derde fase gaan de onderzoekers op meer vrijwilligers, in meer
    leeftijdscategorieën testen. Het grootste deel van de proef is gericht op het testen van het
    vaccin op mensen van 18 jaar en ouder. Een kleiner deel zal het vaccin testen op kinderen
    tussen 5 en 12, en volwassenen van 56 jaar en ouder.
     
    Het volledige artikel: FD Het Financieele Dagblad 22 mei  2020
     
 
     
     
 

 

Oxfords 'apenvaccin' stelt teleur, spotlight zwaait naar Amerikaans

    bedrijf Moderna
    De Volkskrant - Maarten Keulemans 19 mei 2020
     
    Een bejubeld kandidaat-vaccin tegen corona, uit Oxford, blijkt bij nader inzien toch niet zo
    lekker te werken. Maakt het vaccin van het Amerikaanse bedrijf Moderna meer kans?
     
    Het persbericht stelde de zaak nog zo mooi voor. Nu puntje bij paaltje komt, blijkt een bejubeld
    kandidaat-vaccin uit Oxford niet zozeer een ‘sprong vooruit’, maar een middel dat niet doet
    waarvoor het is gemaakt – het virus tegenhouden.
     
    Eind vorige maand maakte de Britse universiteit nog trots bekend dat zijn kandidaat-vaccin met
    de roepnaam ‘ChAdOx1 nCoV-19’ glansrijk een test in zes resusaapjes had doorstaan. Maar uit
    de net gepubliceerde technische details blijkt dat dit toch wat tegenvalt. Alle ingeënte aapjes
    maakten na besmetting virusdeeltjes aan, en waren dus nog steeds bevattelijk voor het virus.
    Bovendien werden er drie kortademig.
     
    ‘Het is glashelder dat dit vaccin geen steriele immuniteit geeft, de gouden standaard voor welk
    vaccin dan ook’, aldus de eminente immunoloog William Haseltine in een vernietigende kritiek.
    ‘De viruslading in de neuzen van de gevaccineerde en de niet-gevaccineerde dieren is identiek’,
    signaleert in een ander commentaar ook de Britse hoogleraar moleculaire virologie Jonathan
    Ball. ‘Dat is van belang. Als dit bij mensen gebeurt, zou het vaccin de verspreiding van het virus
    niet tegengaan.’
     
    Wel lijkt het Oxfordvaccin de ziekte enigszins in te dammen. Zo kregen de ingeënte apen geen
    longontsteking, al maakten hun longen wel virusdeeltjes aan. Aan het LUMC reageert Marjolein
    Kikkert, betrokken bij de ontwikkeling van een enigszins vergelijkbaar vaccin als dat uit Oxford,
    dan ook voorzichtig. ‘Dit zijn maar weinig apen. En met zulke gemengde uitkomsten heb je er
    dan eigenlijk niet zoveel aan’, merkt ze op. ‘Het kan best dat het alsnog prima uitpakt in de
    menselijke trials.’
     
    In de Britse krant The Telegraph roept hoogleraar Ball op tot ‘dringende heroverweging van de
    lopende proeven met ChAdOx1 bij de mens’. Sinds deze maand is men het vaccin immers op
    werkzaamheid en veiligheid aan het testen bij een groep van enkele duizenden mensen. De
    Britse overheid heeft intussen plek gereserveerd bij farmacieconcern AstraZeneca, om bij succes
    30 miljoen doses van het vaccin te produceren.
     
    ‘Dit soort dingen gebeurt bij medisch onderzoek veel’, duidt Kikkert. ‘In eerste instantie zien je
    resultaten er prachtig uit, maar een paar stappen verder blijken er ineens allerlei nuances in te
    zitten.’ Geen reden om de mensproeven af te blazen, vindt ze. ‘De resultaten in apen zijn op
    zichzelf bemoedigend genoeg. En zo lang je niet in het echte testsysteem zit – de mens – weet
    je niet welke kant het kwartje op valt.’
     
    Het volledige artikel: De Volkskrant - Maarten Keulemans 19 mei 2020
     
 
     
     
 

 

Vaccin tegen corona komt steeds dichterbij

    Innovation Origins - Arnoud Cornelissen 18 mei 2020
     
    De presentatie van een werkend middel tegen COVID-19 komt steeds dichterbij. Over de hele
    wereld zijn klinische proeven nu aanstaande. In het Verenigd Koninkrijk staat farmareus
    AstraZeneca in de startblokken om voor de hele wereld 100 miljoen dosis vaccin te produceren.
    Dat vaccin is ontwikkeld aan Oxford University en wordt op dit moment getest. De Britse
    overheid heeft £65.5 miljoen aan financiering toegezegd. In Frankfurt hebben
    wetenschappers van de Goethe-Universität en het Universiteitsziekenhuis in Frankfurt diverse
    middelen getest die de vermeerdering van het coronavirus vertragen of zelf stoppen. Op
    basis daarvan gaan in Amerika en Canada snel klinische tests van start.
     
    Dr. Alexander Douglas, de leider van de onderzoeksgroep in Oxford die de productiemethode
    heeft ontwikkeld stelt dat de grootschalige productie van de in Oxford ontwikkelde vaccins
    dankzij de Britse financiering onmiddellijk van start kan gaan als de laatste tests positief
    verlopen. De verwachting is dat volgende maand daarover al duidelijkheid is. Het vaccin zou
    dan in september beschikbaar kunnen zijn.
     
    Begin dit jaar ontwikkelde de afdeling Medische Virologie van het Universitair Ziekenhuis
    Frankfurt een celcultuurmodel voor het SARS-CoV-2-virus. Wetenschappers slaagden erin het
    virus in een darmcelketen te kweken. Met behulp van een techniek die is ontwikkeld aan het
    Instituut voor Biochemie II van de Goethe-universiteit van Frankfurt, konden onderzoekers
    van beide instituten laten zien hoe het SARS-CoV-2-virus de gastheercel verandert. De
    wetenschappers gebruikten een speciale vorm van massaspectrometrie, die ze nog maar
    enkele maanden geleden hadden ontwikkeld. dat is de zogenaamde mePROD-methode.
     
    De resultaten geven een beeld van het verloop van een SARS-CoV-2 infectie. Terwijl veel
    virussen de reguliere eiwitproductie van hun gastheer stilleggen ten gunste van virale eiwitten,
    heeft SARS-CoV-2 slechts een gering effect op de eiwitproductie van de gastheercellen. In plaats
    daarvan lijkt het virus te leiden tot een toename van de eiwitsynthesemachine. De virale eiwitten
    lijken te worden geproduceerd in concurrentie met de eiwitten van de gastheercel. De
    onderzoekers vermoedden dat dit een zwak punt was en waren daadwerkelijk in staat om de
    proliferatie van het virus aanzienlijk te verminderen door gebruik te maken van remmers voor
    de productie van eiwitten (translatieremmers).
     
    24 uur na de infectie veroorzaakt het virus opvallende veranderingen in de samenstelling van
    de gastheercel-eiwitten. Terwijl het cholesterolgehalte daalt, nemen de activiteiten in het
    koolhydraatmetabolisme en in de productie van RNA voor de productie van eiwitten toe. Zo
    konden de wetenschappers de virusreplicatie in de gekweekte cellen met succes stoppen door
    deze processen te remmen. Het gebruik van een middel dat de productie van nieuwe
    bouwstenen voor viraal genetisch materiaal remt, was eveneens succesvol.
     
    Onder de werkzame stoffen die de virusvermenigvuldiging in de Frankfurtse celcultuur hebben
    tegengehouden, bevindt zich 2-deoxy-D-glucose (2-DG), dat rechtstreeks interfereert met het
    koolhydraatmetabolisme dat nodig is voor de virusvermenigvuldiging. Het Amerikaanse bedrijf
    Moleculin Biotech heeft een werkzame stof met de naam WP1122, die vergelijkbaar is met 2-
    DG, een prodrug. Op basis van de resultaten van de in Frankfurt gevestigde wetenschappers
    zegt Moleculin Biotech dat het deze stof al aan het voorbereiden is voor klinische proeven.
    Op basis van een andere van de in Frankfurt geteste werkzame stoffen, ribavirin, start het
    Canadese bedrijf Bausch Health Americas nu een klinische studie met 50 testpersonen.
     
    Prof. Jindrich Cinatl van het Instituut voor Medische Virologie legt uit: “Het succesvolle gebruik
    van werkzame stoffen tegen SARS-CoV-2, die bestanddelen zijn van reeds goedgekeurde
    geneesmiddelen, is een grote kans om het virus te bestrijden. Dergelijke verbindingen zijn al
    goed gekarakteriseerd en we weten hoe ze door patiënten worden getolereerd. Daarom wordt
    momenteel wereldwijd gezocht naar dergelijke actieve bestanddelen. In de race tegen de
    klok kan ons werk een belangrijke bijdrage leveren aan het bepalen in welke richtingen deze
    zoektocht het snelste succes belooft.”
     
    Het volledige artikel: Innovation Origins - Arnoud Cornelissen 18 mei 2020
     
 
     
     
 

 

Xi belooft: Chinees vaccin wereldwijd beschikbaar

    NRC Handelsblad 18 mei 2020
     
    In China worden nu vijf vaccins op mensen getest. Als die effectief en veilig blijken te zijn, zal
    het land de technologie delen.
     
    China zal de vaccins die in het land ontwikkeld worden tegen Covid-19 wereldwijd beschikbaar
    stellen als ‘collectieve goederen’. Dat maakte de Chinese president Xi Jinping maandag bekend
    op de jaarvergadering van de lidstaten van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHo). „Dit zal
    China’s bijdrage zijn aan de beschikbaarheid en betaalbaarheid van een vaccin voor
    ontwikkelingslanden”, zei Xi per videoverbinding vanuit Beijing.
     
    Van de ruim honderd vaccins die wereldwijd worden ontwikkeld, zijn er in China vijf zover dat ze
    op mensen worden getest. Indien deze effectief en veilig blijken te zijn, zullen de Chinese
    ontwikkelaars de technologie delen, waardoor ze goedkoop op grote schaal te produceren zijn.
     
    De vrees dat ontwikkelaars of producenten van vaccins de bevolking van hun eigen land het
    eerst zullen bedienen, of woekertarieven vragen, beheerste de afgelopen weken het debat. Zo
    zei de bestuursvoorzitter van het Brits-Zweedse AstraZeneca, dat samenwerkt met Oxford
    University, dat het Verenigd Koninkrijk „prioriteit” zal krijgen. De Franse regering floot vorige
    week farmabedrijf Sanofi terug, omdat het voorrang wilde geven aan de Verenigde Staten, een
    belangrijke financier van Sanofi’s onderzoek.
     
    Het Amerikaanse Moderna meldde maandag dat een eerste test op acht proefpersonen
    succesvol is verlopen. Het vaccin zou bij alle proefpersonen antistoffen oproepen en veilig
    werken. Prompt steeg het aandeel van Moderna op de Amerikaanse beurs met 22 procent.
    Hierna volgen nog twee testfases, met grotere groepen proefpersonen.
     
    In een verdere poging om de reputatieschade die China door de uitbraak heeft opgelopen te
    herstellen, beloofde president Xi in twee jaar tijd twee miljard dollar uit te trekken voor de
    bestrijding van de pandemie en de economische gevolgen, met name in arme landen. De
    US regering heeft zijn financiering van de WHO (ruim 400 miljoen dollar per jaar) juist
    stopgezet, omdat de organisatie te China-gezind zou opereren.
     
    Op het meest gevoelige onderwerp van de bijeenkomst, de oproep van de Europese Unie,
    Australië en tientallen andere landen tot een onderzoek naar de respons op het virus, gaf Xi
    half toe. China steunt een onderzoek, maar wel pas „nadat het virus onder controle is
    gebracht”. Xi vindt dat de WHO het onderzoek moet leiden.
     
    WHO-directeur Tedros verklaarde maandag dat een onderzoek „zo snel als gepast” zal
    beginnen. Dinsdag stemmen de 194 lidstaten over het Europese voorstel voor een evaluatie.
    Daarin staat ook een oproep om de oorsprong van het virus en de overstap van dier op mens
    te onderzoeken, „mogelijk met gezamenlijke veldbezoeken”. Of hiermee ook het
    veelbesproken Wuhan Instituut voor Virologie wordt bedoeld, blijft onbenoemd.
     
    Het was de eerste keer dat Xi de Chinese respons op het wereldtoneel verdedigde. China heeft
    volgens hem tijdig de WHO geïnformeerd over het nieuwe virus en „zo snel mogelijk” de
    genetische sequentie ervan openbaar gemaakt.
     
    Het volledige artikel: NRC Handelsblad 18 mei 2020
     
 
     
     
 

 

Is een vaccin straks veilig? 'Paar trajecten zien er hoopvol uit'

    Het Parool - Chris van Mersbergen 17 mei 2020
     
    We willen het zo graag, een vaccin dat ons kan verlossen van lockdowns en volle ic’s. Aan
    Leonoor Wijnans de taak om op de rem te trappen waar nodig. ‘In september een vaccin: het
    zou kunnen. Maar het kan ook nog twee jaar duren.’
     
    Farmaceuten en onderzoekers over de hele wereld geven de wereld steeds meer hoop dat het
    vaccin tegen het coronavirus weleens gevonden zou kunnen worden. Als we de meest recente
    berichten mogen geloven, liggen vaccinmakers in Groot-Brittannië en in China aan kop bij de
    ontwikkeling van een middel. In Oxford geloven ze zelfs dat er in september een werkend
    vaccin kan liggen.
     
    We willen het met z’n allen zo graag, een middel dat ons kan verlossen van lockdowns en volle
    ic’s. Maar de weg van een hoopvol onderzoek naar een werkend vaccin is vol hobbels en
    onzekerheden. Leonoor Wijnans weet er alles van. Namens het College ter Beoordeling van
    Geneesmiddelen (CBG), de Nederlandse medicijnautoriteit, houdt ze als senior beoordelaar en
    vaccinexpert de vinger aan de pols van de wereldwijde vaccinontwikkeling. Pas als Wijnans en
    haar Europese collega’s het bewijs dat een vaccin werkt en veilig genoeg is overtuigend
    vinden, komt het in de EU op de markt.
     
    Ze heeft contact met de ontwikkelaars, tot in China aan toe, en vertelt hen aan welke eisen een
    vaccin moet voldoen. “We bekijken wat ze doen en hoe ze dat doen. Een aantal trajecten ziet
    er inderdaad veelbelovend uit. En de hoopvolle verwachtingen die farmaceuten uitspreken,
    zouden uit kunnen komen, als alles goed gaat. Maar dat is een grote als.”
     
    Waarom die grote als?
    “De studies die ze willen doen op grotere groepen mensen, moeten wel uitvoerbaar zijn. Op dit
    moment zit iedereen in het Verenigd Koninkrijk - ik woon er zelf met mijn gezin - binnen. En in
    heel Europa zie je het aantal coronabesmettingen dalen. Dan wordt het heel lastig om een
    studie op te zetten met genoeg cases. Als medicijnautoriteit zijn wij er om te controleren of
    het effect van een vaccin echt kan worden aangetoond. Pas als je voldoende
    besmettingsgevallen in je onderzoekspopulatie hebt, heb je genoeg power om dat aan te
    tonen.”
     
    Is dat probleem de komende maanden überhaupt op te lossen?
    “Er zijn natuurlijk altijd nog gebieden waar mogelijk meer besmettingen zullen zijn, bijvoorbeeld
    doordat mensen zich minder aan social distancing en quarantainemaatregelen houden. Maar
    het lastige is: zo’n studie opzetten kost tijd, en de ontwikkeling van deze pandemie is moeilijk
    te voorspellen. Dus dat is een uitdaging.”
     
    Mag je mensen bewust het virus toedienen om een vaccin te testen?
    “Dat is iets waar nu wel over wordt nagedacht. Wereldgezondheidsorganisatie WHO heeft een
    advies uitgebracht waarin staat onder welke voorwaarden dat eventueel zou mogen gebeuren.
    In dat geval werk je met gezonde vrijwilligers die je eerst vaccineert en vervolgens blootstelt
    aan een verzwakte vorm van het virus. Maar ook het opzetten van zo’n studie heeft tijd nodig.
    En het is een ander model dan het testen van je vaccin ‘op straat’. Dan is voor ons weer de
    vraag: hoe moet je de resultaten van zo’n onderzoek interpreteren? Dus er zitten haken en
    ogen aan.”
     
    Zijn er andere aspecten waar u bezorgd om bent?
    “De veiligheid. Er zijn nog zo veel dingen van het coronavirus die we niet weten. We maken ons
    zorgen over de vraag of een vaccin mogelijk juist kan leiden tot een verergerd ziektebeeld,
    door een verkeerde reactie van het immuunsysteem. Het is heel moeilijk om dat vooraf uit te
    sluiten, dus dat is echt een punt van aandacht. Ook is het de vraag hoe je snel op de rem
    kunt trappen, als dat tijdens een studie op mensen zou gebeuren.”
     
    Is op de korte termijn waarin we nu denken al goed te beoordelen wat voor werking een vaccin
    op lange termijn heeft?
    “Ook dat is een belangrijk punt. We moeten niet alleen de kortetermijnveiligheid in de gaten
    houden. Na vaccinatie zou het zo kunnen zijn dat na verloop van tijd het aantal antilichamen
    daalt, waardoor het beschermingsniveau tegen corona minder wordt. We weten niet eens of en
    hoelang iemand die Covid-19 gehad heeft, immuun is tegen het virus. Laat staan dat we dat
    weten voor een vaccin dat er nog niet is.”
     
    Hebben we hiermee dan alle bezwaren gehad?
    “De productie kan echt nog een bottleneck gaan worden. Er zijn vaccins in ontwikkeling die snel
    op grote schaal geproduceerd zouden kunnen worden. Maar voor andere technieken die worden
    toegepast, is dat echt lastig. Het zou kunnen dat het eerste vaccin dat blijkt te werken, niet
    meteen grootschalig beschikbaar is.”
     
    Kun je een vaccin van de ene farmaceut makkelijk in een fabriek van een andere produceren?
    “Nee, in de meeste gevallen is dat een moeilijk verhaal. Zelfs als het wel kan, is het nóg een
    uitdaging om aan te tonen dat het vaccin dat je in de andere fabriek produceert, precies
    hetzelfde vaccin is, met dezelfde werking en dezelfde veiligheid. Kleine wijzigingen in het
    productieproces kunnen een enorme impact hebben.”
     
    De nood is hoog. De Duitse farmaceut CureVac stelde dat er misschien alvast een vaccin voor
    medisch personeel kan worden ontwikkeld, waarbij niet meteen aan de normale
    veiligheidsstandaarden wordt voldaan. Is dat een optie?
    “Onzekerheden door het weglaten van grote klinische studies zullen we niet accepteren. Een
    vaccin moet bewezen werken en het moet bewezen veilig zijn, punt uit. Wat misschien wel zou
    kunnen: dat je versneld een hoopvol vaccin, waarbij eerder onderzoek goede signalen afgeeft
    over werkzaamheid en veiligheid, beschikbaar stelt in studieverband. Zo haal je uiteindelijk
    ook de data binnen die je nodig hebt om echt te weten of een vaccin werkt.”
     
    Nu toch maar de vraag van 1 miljoen, u zit tenslotte dicht op het vuur: wanneer is er een
    vaccin?
    “Het is gewoon heel moeilijk te zeggen, tot je data hebt van onderzoeken onder mensen. Mijn
    ervaring is dat vaccins die het in de eerste fase heel goed doen, uiteindelijk toch tegen kunnen
    vallen. Ik hoop natuurlijk dat ze het allemaal geweldig doen. En in september een vaccin, het
    zou kunnen. Maar het kan ook nog twee jaar duren.”
     
    Het volledige artikel: Het Parool - Chris van Mersbergen 17 mei 2020
     
 
     
     
 

 

Britse regering steekt 131 miljoen pond in vaccinproductie

    Zeelandnet / ANP 17 mei 2020
     
    De Britse regering trekt 131 miljoen pond (ongeveer 147 miljoen euro) uit om een vaccinfabriek
    sneller te laten openen. De faciliteit moet volgens de planning in de zomer van het volgend
    jaar in bedrijf zijn.
     
    De Britse regering bereidt zich daarmee voor op een snelle productie als er eenmaal een vaccin
    voor het nieuwe coronavirus is. Het productiebedrijf moet in de eerste vier tot zes maanden na
    de opening van de permanente faciliteit 70 miljoen vaccins kunnen produceren. Het is van plan
    een tussentijdse voorziening te treffen om te beginnen met produceren zodra er een vaccin is.
     
    Premier en herstellend corona-patiënt Boris Johnson schrijft in een ingezonden stuk in de krant
    Mail on Sunday dat er nog een lange weg te gaan is tot er een vaccin is. "En ik moet eerlijk
    zeggen dat het zou kunnen dat er geen vaccin komt", voegde Johnson daaraan toe. Wel
    benadrukt de premier dat het Verenigd Koninkrijk voorop loopt en dat hij heeft beloofd alles
    in het werk te stellen om ervoor te zorgen dat er een vaccin komt.
     
    De fabriek is een samenwerkingsproject tussen de vermaarde Universiteit van Oxford, de
    Londense universiteit Imperial College en de London School of Hygiene and Tropical Medicine.
    Van het uitgetrokken bedrag gaat 93 miljoen pond naar de versnelde ontwikkeling van het
    productiebedrijf en 38 miljoen pond naar de tussentijdse faciliteit.
     
    Het volledige artikel: Zeelandnet / ANP 17 mei 2020
     
 
     
     
 

 

De vaccinrace: welke variant haalt de eindstreep?

    Trouw - Joep Engels 16 mei 2020
     
    Ruim honderd vaccins tegen het coronavirus worden ontwikkeld. Welke variant haalt de
    eindstreep? ‘Op papier werken ze mooi, maar je moet ze in het lichaam aan de praat krijgen.’
     
    De naam verraadt de nodige ambitie. Met de Operatie Warp Speed (‘sneller dan het licht’) wil
    de US president vaart zetten achter de productie van een vaccin tegen het nieuwe coronavirus.
    Details van het project ontbreken, maar ook hier is het motto ‘America first’, schreef
    wetenschapsblad Science deze week. In januari 2021 moeten er 300 miljoen doses klaarliggen,
    precies genoeg voor de hele Amerikaanse bevolking.
     
    Dit plan botst, zacht uitgedrukt, met het streven van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)
    om van de zoektocht naar een coronavaccin een gezamenlijke inspanning te maken. De WHO
    probeert het internationale onderzoek te coördineren en afspraken te maken voor de
    eventuele verdeling van vaccins. Volgens de WHO zijn er nu 110 vaccins in ontwikkeling,
    waarvan acht de klinische fase hebben bereikt, wat wil zeggen dat ze op mensen worden
    getest. Dat aantal van 110 moet met een korreltje zout worden genomen, zei een ingewijde in
    datzelfde Science-artikel: “De helft van die projecten wordt gerund door bedrijfjes van drie
    onderzoekers, een secretaresse en een hond”.
     
    Anke Huckriede, hoogleraar vaccinologie aan de RU Groningen en Cécile van Els, immunoloog
    bij het RIVM en tevens hoogleraar vaccinologie aan de Universiteit Utrecht zijn het meest
    enthousiast over de vaccins waarbij genetische informatie van het coronavirus met een ander,
    onschuldige virus wordt ingebracht. Van Els: “Die hebben toch enige virale activiteit waardoor ze
    alle linies aanboren.” Ze kunnen sneller door het ontwikkelingsproces, zegt Huckriede. “De
    producenten hebben ervaring met dit principe, en hebben met vergelijkbare vaccins tegen
    andere infectieziektes al enkele tests doorlopen. Het ziet er hoopvol uit. In Oxford, waar ze met
    dit type vaccin de klinische fase zijn begonnen, schatten ze de kans dat het gaat lukken op 80
    procent. Dan zouden ze eind dit jaar enkele miljoenen doses kunnen hebben. Het is een
    gerenommeerd lab, ik heb geen reden om aan die uitspraak te twijfelen.”
     
    Het volledige artikel: Trouw - Joep Engels 16 mei 2020
     
 
     
     
 

 

'Onze missie: de hele wereld een vaccin'

    NRC Handelsblad - Michel Kerres 14 mei 2020
     
    Frederik Kristensen Plaatsvervangend directeur Cepi Fondswervend instituut Cepi wil
    coronavaccins gelijkwaardig monidaal distribueren. Nederland maakte 50 miljoen euro over.
     
    Het zou zomaar kunnen uitgroeien tot een nieuw type nationalisme: vaccinenationalisme. De
    eerste lading van een Covid-19-vaccin, dat farmaciebedrijf Sanofi hoopt te produceren, zal naar
    de Amerikanen gaan. Want, zei ceo Paul Hudson, die gaven als eersten geld. De VS hebben
    heel duidelijke verwachtingen, zei Hudson woensdag tegen persbureau Bloomberg. „De
    Amerikaanse overheid heeft het recht op de grootste vooruit-bestelling, omdat het
    investeerde in het risico.”
   

[NOS live blog 14 mei 2020: Topman Franse farmaceut zegt sorry: coronavaccin niet als eerste

    naar Amerika]
     
    Een vaccin dat aan de universiteit van Oxford wordt ontwikkeld, zal eerst in het Verenigd
    Koninkrijk worden uitgedeeld, aldus Pascal Soriot, de baas van AstraZeneca dat het ‘Oxford-
    vaccin’ zal produceren. De Britse overheid investeert miljoenen in het onderzoek.
     
    Cepi, de Coalition for Epidemic Preparedness Innnovation, is opgericht in 2017, nadat de wereld
    van de ebola-uitbraak had geleerd dat de productie van vaccins niet alleen aan de markt
    overgelaten kan worden, zegt Frederik Kristensen, tweede man van de in Oslo gevestigde
    organisatie. „Als je niet weet of een virus terugkomt en hoe groot de ziekte zal worden, zijn
    grote investeringen moeilijk te verdedigen. De les was dat geld uit de privésector gecombineerd
    moest worden met publiek geld en giften van filantropen.” Noorwegen, India, Duitsland, de
    Gates-foundation en de Wellcome Trust legden bijna 500 miljoen dollar in en lanceerden Cepi
    op het World Economic Forum in Davos.
     
    Cepi is dus opgericht voor een noodsituatie als deze. Toen Covid-19 toesloeg, financierde de
    organisatie al onderzoek naar Covid-achtigen en naar generieke technologie voor
    vaccinontwikkeling. Vervolgens koos het uit vijftig projecten negen veelbelovende onderzoeken
    die geld kregen. Selectiecriteria: is het project wetenschappelijk goed gefundeerd? Zal het vaccin
    veilig zijn? Kan het snel worden ontwikkeld, en op grote schaal? En wellicht de belangrijkste:
    „Zijn de partners in het project bereid het vaccin mondiaal beschikbaar te stellen?”
     
    Volledig interview: NRC Handelsblad - Michel Kerres 14 mei 2020
     
 
     
     
 

 

Deze coronavaccins worden nu op mensen getest

    nu.nl 2 mei 2020
     
    Uit een overzicht van gezondheidsorganisatie WHO blijkt dat er op dit moment meer dan
    honderd kandidaat-vaccins zijn, waarvan er acht op mensen getest mogen worden. De
    universiteit van Oxford loopt hierin voorop en liet deze week weten dat ze hoopt dat ze in
    september al een werkend vaccin kan produceren.
     

1

  University of Oxford - Verenigd Koninkrijk
    Op 24 april 2020 begon een onderzoeksgroep van de University of Oxford in het Verenigd
    Koninkrijk als eerste in Europa met een relatief groot onderzoek naar de werkzaamheid van
    een kandidaat-vaccin tegen COVID-19. Aan het onderzoek doen ruim elfhonderd mensen mee.
    De techniek die de onderzoekers gebruiken voor dit kandidaat-vaccin werd vorig jaar al veilig
    bevonden voor een virus dat lijkt op het coronavirus: MERS. Daarom kan de onderzoeksgroep
    dit vaccin snel op een relatief grote groep mensen testen. De onderzoekers zullen ook in dit
    onderzoek kijken of het vaccin veilig is én of het daadwerkelijk beschermt tegen besmetting
    met het coronavirus. De onderzoekers vertelden The New York Times dat ze het mogelijk al in
    september kunnen gaan produceren als het vaccin effectief blijkt. Onderzoek waarbij zes
    resusaapjes met dit kandidaat-vaccin werden ingespoten, liet positieve resultaten zien. Na
    vaccinatie werden de aapjes blootgesteld aan het grote hoeveelheden van het coronavirus en
    hier werden ze, in tegenstelling tot ongevaccineerde aapjes, niet ziek van.

2

  CanSino Biologics Inc./Beijing Institute of Biotechnology - China
3   BioNTech/Fosun Pharma/Pfizer - Duitsland
4   INOVIO Pharmaceuticals - Verenigde Staten
5   Sinopharm - China
6   Sinovac - China
7   Moderna/NIAID - Verenigde Staten
     
    Volledig artikel: nu.nl 2 mei 2020
     
 
     
     
 

 

De machtsstrijd om het vaccin is nu al begonnen

    NRC Handelsblad - Hanneke Chin-A-Fo en Michel Kerres 1 mei 2020
     
    De grootste vaccinproducent ter wereld, het Serum Institute of India, verraste vorige week
    met een stunt. Directeur Adar Poonawalla kondigde aan dat hij binnenkort al begint met de
    productie van het Covid-19-vaccin van de universiteit van Oxford waarvan nog onbekend is
    of het wel werkt. „We investeren op eigen risico”, zei de 39-jarige baas van het familiebedrijf
    op de Indiase tv.
     
    Als tests op mensen in het Verenigd Koninkrijk en India goed uitpakken, staat het Serum
    Institute binnen enkele weken klaar met twintig tot veertig miljoen doses. Het eerste vaccin
    kan dan al beschikbaar zijn in september of oktober, verkondigde Poonawalla, véél eerder
    dan de twaalf tot achttien maanden die veel wetenschappers als minimale termijn zien.
     
    Volledig artikel: NRC Handelsblad - Hanneke Chin-A-Fo en Michel Kerres 1 mei 2020
     
 
     
     
 

 

Farmareus AstraZeneca bundelt krachten met universiteit Oxford om

    in sneltempo vaccin tegen coronavirus te ontwikkelen: "In juni of juli
    weten we of het werkt"
    HLN 30 april 2020
     
    De Britse farmareus AstraZeneca gaat samenwerken met de universiteit van Oxford om zo snel
    mogelijk een vaccin tegen het coronavirus te ontwikkelen, produceren én distribueren. Indien
    het vaccin werkt, kan het snel beschikbaar worden voor de (wereld)bevolking.
     
    Het potentiële vaccin is in drie maanden tijd aan de Universiteit van Oxford ontwikkeld. Het pre-
    klinisch onderzoek verliep onder leiding van professor Sarah Gilbert. Eerder zei ze volgens de
    BBC er 80 procent zeker van te zijn dat het vaccin zou werken. Nu wil ze er geen cijfer op
    plakken, al gaf ze aan “zeer optimistisch” te zijn omtrent de slaagkansen.
     
    Het is absoluut een risico om de ontwikkeling van het vaccin te starten, maar nu is de tijd
    gekomen om dat soort risico’s te nemen”, verklaarde hij aan BBC. “Tegen juni of juli gaan we
    al een heel goed idee hebben over de potentiële doeltreffendheid van het middel.”
     
    Inmiddels wordt de capaciteit om miljoenen doses te maken al opgeschaald, zelfs nu men nog
    niet zeker weet of het middel ook daadwerkelijk gaat werken. Astrazenaca deelde nog niet mee
    wanneer met de productie zou gestart worden. De farmareus en de universiteit van Oxford
    streven ernaar om tegen het einde van het jaar 100 miljoen doses klaar te hebben.
     
    Volledig artikel: HLN 30 april 2020
     
 
     
     
 

 

Britse onderzoekers hopen op vaccin in najaar, 'goed nieuws met

    kanttekeningen'
    NOS 29 april 2020
     
    Een instituut van de universiteit in Oxford is al ver met de ontwikkeling van een covid-19-vaccin.
    Als alles meezit, kan het vaccin in september op de markt komen, zei de directeur tegen The
    New York Times.
     
    Het Jenner Instituut heeft een voorsprong, omdat het een zelf ontwikkeld vaccin tegen een
    ander coronavirus - een verkoudheidsvirus - al op kleine groepen mensen heeft getest. Dat
    leverde geen klachten op. Dat maakt de weg vrij voor een grotere test met een op het eerdere
    vaccin gebaseerd covid-19-vaccin eind volgende maand op in eerste instantie duizend
    proefpersonen en daarna nog eens 5000.
     
    Het instituut zoekt samenwerking met geneesmiddelenfabrikanten in Europa en Azië om het
    vaccin, als het klaar is, snel en in grote hoeveelheden te produceren.
     
    Volledig artikel en volledige uitzending: NOS 29 april 2020
    Volledig artikel: The New York Times -  David D. Kirkpatrick 27 april 2020
     
 
     
     
 

 

In Race for a Coronavirus Vaccine, an Oxford Group Leaps Ahead

    The New York Times -  David D. Kirkpatrick 27 april 2020
     
    In the worldwide race for a vaccine to stop the coronavirus, the laboratory sprinting fastest is
    at Oxford University.
     
    Most other teams have had to start with small clinical trials of a few hundred participants to
    demonstrate safety. But scientists at the university’s Jenner Institute had a head start on a
    vaccine, having proved in previous trials that similar inoculations — including one last year
    against an earlier coronavirus — were harmless to humans.
     
    That has enabled them to leap ahead and schedule tests of their new coronavirus vaccine
    involving more than 6,000 people by the end of next month, hoping to show not only that it
    is safe, but also that it works.
     
    The Oxford scientists now say that with an emergency approval from regulators, the first few
    million doses of their vaccine could be available by September — at least several months
    ahead of any of the other announced efforts — if it proves to be effective.
     
    Scientists at the National Institutes of Health’s Rocky Mountain Laboratory in Montana last
    month inoculated six rhesus macaque monkeys with single doses of the Oxford vaccine. The
    animals were then exposed to heavy quantities of the virus that is causing the pandemic —
    exposure that had consistently sickened other monkeys in the lab. But more than 28 days
    later all six were healthy, said Vincent Munster, the researcher who conducted the test.
     
    “The rhesus macaque is pretty much the closest thing we have to humans,” Dr. Munster said,
    noting that scientists were still analyzing the result. He said he expected to share it with other
    scientists next week and then submit it to a peer-reviewed journal.
     
    Immunity in monkeys is no guarantee that a vaccine will provide the same degree of protection
    for humans. A Chinese company that recently started a clinical trial with 144 participants,
    SinoVac, has also said that its vaccine was effective in rhesus macaques. But with dozens of
    efforts now underway to find a vaccine, the monkey results are the latest indication that
    Oxford’s accelerated venture is emerging as a bellwether.
     
    Volledig artikel: The New York Times -  David D. Kirkpatrick 27 april 2020
     
 
     
     
 

 

COVID-19 vaccins in ontwikkeling

    Culturu.com 24 april 2020
     
    In Seattle (VSA) testen artsen van de Kaiser Permanent’s Vaccine Treatment and Evaluation
    Unit, in een tweede testronde een vaccin uit op een groep van vrijwilligers, die in een eerste
    ronde het vaccin reeds toegediend kregen. 
     
    In het Verenigd Koninkrijk zijn er, zoals het nieuwskanaal CNN bericht, gisteren testrondes
    begonnen onder een groep vrijwilligers met een vaccin genaamd ChAdOx1nCoV-19.
     
    Nog voor het einde van April zullen er in Duitsland klinische testen worden gedaan met een
    vaccin tegen het Coronavirus. Het Paul Ehrlich Institute heeft hiertoe het sein gegeven. Het
    betreft in deze een vaccin genaamd BNT162b1.
     
    Het Serum Institute in India is voornemens om binnen twee weken te starten met het testen
    van het recombinant BCG (Bacillus Calmette –Gurein) vaccin. Het vaccin is reeds in gebruik
    tegen tuberculosis.
     
    in China zijn succesvolle vaccin testen uitgevoerd op apen. Sinovac Biotech, een privé
    onderneming in Beijing, heeft twee versies van een vaccin toegediend aan acht rhesus
    macaque apen. 
     
    Volledig artikel: Culturu.com 24 april 2020
     
 
     
     
 

 

Vijf manieren om een vaccin te maken. En hoe lastig dat is

    NRC Handelsblad - Niki Korteweg 24 april 2020
     
    Met een vaccin tegen het coronavirus kunnen we terug naar het oude normaal. Meer dan tachtig
    zijn er in ontwikkeling. Welke maakt de meeste kans? En is er echt nog dit jaar een klaar?
     
    Ruim tachtig zijn er in de maak volgens een lijst die de wereldgezondheidsorganisatie WHO op
    23 april actualiseerde. En internationaal coördinator en subsidieverstrekker Cepi telde op 9
    april 115 initiatieven, waarvan 78 serieuze kandidaten uit allerlei landen. Ook Nederland doet
    mee, met een vaccin van biotechbedrijf Janssen uit Leiden.
     
    De lijst bevat verschillende soorten aspirantvaccins. De meeste zijn nog niet klaar om al in
    mensen getest te worden, maar zes kandidaten uit de Verenigde Staten, China, het Verenigd
    Koninkrijk en Duitsland al wel. En het CEPI meldt nog twee Chinese kandidaten die al bij
    proefpersonen testen. Deze lopen voorop, maar de race is zeker nog niet gelopen. De weg naar
    een nieuw vaccin is lang, en vol obstakels.
     
    Opvallend is de grote variatie in typen vaccins op de WHO-lijst. Elke universiteit, elk bedrijf kiest
    zijn eigen strategie, gebaseerd op de kennis die al in huis is. Er zijn grofweg vijf manieren om
    een vaccin te maken. Hoe werken die? Welke is er het snelst en biedt de meeste kansen?

1

  Dood virus [4 kandidaat-vaccins]

2

  Levend, maar verzwakt virus [2 kandidaat-vaccins]

3

  Een stukje viruseiwit [28 kandidaat-vaccins]

4

  Ander virus met corona-gen [22 kandidaat-vaccins, w.o. het Leidse Janssen]

5

  Genetisch materiaal van virus [20 kandidaat-vaccins]
     
    Volledig artikel: NRC Handelsblad - Niki Korteweg 24 april 2020
     
 
     
     
 

 

Oxford COVID-19 vaccine begins human trial stage

    University of Oxford 23 april 2020
     
    University of Oxford researchers have begun testing a COVID-19 vaccine in human volunteers in
    Oxford today. Around 1,110 people will take part in the trial, half receiving the vaccine and the
    other half (the control group) receiving a widely available meningitis vaccine. 
     
    Volledig artikel: University of Oxford 23 april 2020
     
 
     
     
 

 

Deze Nederlander is een van de eerste proefpersonen voor een

    coronavaccin
    Het Parool - Bas Soetenhorst 22 april 2020
     
    In Oxford is de Nederlandse hoogleraar Christiaan Monden proefpersoon bij een relatief
    vergevorderde poging een vaccin te vinden tegen het coronavirus. ‘Ik kan elk moment een
    telefoontje krijgen dat ze het gaan inspuiten.’ 
     
    Christiaan Monden is een van de 510 proefpersonen die in Oxford meewerken aan de zoektocht
    naar een vaccin tegen het coronavirus. Het is het enige Europese project dat succesvolle
    dierproeven al achter de rug heeft en het stadium van het vaccineren van proefpersonen heeft
    bereikt.
     
    In opdracht van de onderzoekers in Oxford worden nu al op zeven verschillende plekken in de
    wereld 1 miljoen doses geproduceerd van het anti-coronavaccin waaraan ze werken. Als het
    onderzoek ook de komende maanden succesvol verloopt, zou het deze herfst al kunnen
    worden toegediend aan de eerste groepen – bijvoorbeeld zorgverleners. Met de ontwikkeling
    en productie zijn tientallen miljoen euro’s gemoeid. Als het onderzoek vastloopt, moeten de
    productiekosten als verloren worden beschouwd.
     
    De eerste ruim 500 proefpersonen zijn gezonde mensen van 18 tot 55 jaar. In een volgende
    fase komen oudere leeftijdscategorieën aan de beurt. In de eindfase – gepland voor het einde
    van de zomer – zijn 5000 vrijwilligers nodig voor het testen van het vaccin.
     
    Volledig artikel: Het Parool - Bas Soetenhorst 22 april 2020
     
 
     
     
 

 

Britse onderzoekers werken aan coronavaccin dat mogelijk nog dit

    jaar kan worden ingezet
    Scientias - Caroline Kraaijvanger 22 april 2020
     
    Binnenkort krijgt een kleine groep proefpersonen het vaccin toegediend. En dan zal moeten
    blijken of het beschermt tegen COVID-19.
     
    Het vaccin – dat voluit de naam ChAdOx1 nCoV-19 draagt – is gemaakt van een verzwakte
    versie van een verkoudheidsvirus dat onder chimpansees voorkomt. Dit virus is genetisch
    aangepast, waardoor het niet kan groeien in mensen. Vervolgens hebben onderzoekers dat
    verzwakte en aangepaste virus gecombineerd met een gen dat een eiwit maakt dat voorkomt
    in het inmiddels beruchte virus SARS-CoV-2. Het gaat om een zogenoemd ‘spike-eiwit’:
    te vinden aan de buitenzijde van het virus. Dit eiwit is van cruciaal belang voor SARS-CoV-2,
    omdat het het virus helpt om menselijke cellen binnen te dringen.
     
    Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie zijn er wereldwijd zo’n 70 vaccins in ontwikkeling.
    De meeste van deze vaccins staan echter nog in de kinderschoenen; slechts vier ervan worden
    momenteel of binnenkort op mensen getest. Het gaat dan om het hierboven beschreven vaccin
    ontwikkeld aan de universiteit van Oxford, en drie vaccins ontwikkeld door drie verschillende
    farmaceutische bedrijven, waarvan er eentje gevestigd is in China en twee in de Verenigde
    Staten.
     
    Volledig artikel: Scientias - Caroline Kraaijvanger 22 april 2020
     
 
     
     
 

 

 
  Verschillende Britse kranten brengen het nieuws dat Sarah Gilbert, een vooraanstaand
  onderzoekster van de universiteit van Oxford, goede hoop heeft dat haar team heel dicht bij een
  vaccin tegen het coronvirus staat.
   
  Gilbert schat de kans dat het vaccin werkt zelf in op 80 procent. In de volgende weken wordt het
  vaccin getest op proefpersonen. Indien alles volgens schema gaat, kan het vaccin al in
  september klaar zijn. Dat zou veel vroeger zijn dan door experten werd voorspeld.
   
  De Britse regering neemt het nieuws alvast ernstig en belooft grote financiële middelen om het
  onderzoek bij te staan.
   
  Volledig artikel: Sceptr: machtig nieuws
   
 
     
     
 

 

Britten testen nieuwe vaccins coronavirus op varkens

   

Pig Business - Reinout Burgers 1 april 2020

     
    Het Britse Pirbright Instituut gebruikt varkens om de validiteit van potentiële vaccins te
    beoordelen in een poging om mensen te beschermen tegen het ernstige acute respiratoire
    syndroom coronavirus 2 (SARS-CoV-2). Varkens worden hiervoor gebruikt, omdat het
    immuunsysteem van het varken veel gelijkenissen heeft met dat van de mens.
     
    In samenwerking met onderzoekers van de Universiteit van Oxford en Public Health England
    zijn wetenschappers van Pirbright nieuwe vaccins aan het testen op hun vermogen om
    beschermende antilichamen tegen SARS-CoV-2 te maken. De vaccins zullen bepaalde
    eigenschappen van het adenovirusvaccin van de chimpansee hebben en de wetenschappers
    hopen op korte termijn de menselijke fase van klinische proeven uit te voeren. Dezelfde
    techniek en chimpanseevaccin zijn gebruikt voor ziekten zoals Ebola, het ademhalingssyndroom
    van het Midden-Oosten (MERS) en ook de griep. De door Oxford ontwikkelde proefvaccins
    bevatten het eiwit van SARS-CoV-2 ofwel het eiwit van antilichamen dat de mens kan
    beschermen tegen corona.
     
    De Pirbright-wetenschappers injecteren de proefvaccins in varkens en meten de productie van
    de antilichamen. Vervolgens analyseren ze of de antilichamen het infecteren van cellen door
    SARS-CoV-2 kunnen blokkeren en een infectie voorkomen. Varkens worden vaker gebruikt
    als een groot diermodel in onderzoeken naar influenzavirussen, omdat varkens een zeer
    zeer vergelijkbaar ademhalingssysteem hebben als mensen; op natuurlijke wijze worden
    besmet met influenzavirussen en antilichamen produceren met vergelijkbare kenmerken als
    mensen.
     
    Overigens heeft het Pirbright Instituut een lange geschiedenis van onderzoek naar dierlijke
    coronavirussen, waaronder varkens coronavirussen die een grote impact hebben in de
    varkenshouderij. Daarnaast is het instituut ook bezig met de ontwikkeling van een vaccin
    voor de Afrikaanse varkenspest. Pirbright heeft niet eerder onderzoek gedaan naar menselijke
    coronavirussen.
     
    Het volledige artikel: Pig Business - Reinout Burgers
     
 
     
     
 

 

 
  De tabaksplant heeft eigenschappen die kunnen bijdragen aan het maken van vaccins. Dat zegt
  Kentucky BioProcessing (KBP), onderdeel van tabaksconcern British American Tobacco (BAT). Het
  bedrijf onderzoekt nu of het met behulp van technologie tabaksplanten sneller kan laten groeien.
   
  BAT beweert dat zijn gepatenteerde technologie voor snelgroeiende tabaksplanten een aantal
  voordelen biedt in het maken van vaccins. Zo kunnen de planten geen ziektekiemen dragen
  die mensen ziek kunnen maken, en bouwen de elementen die in vaccins gebruikt worden zich
  sneller op in de planten dan in „conventionele methodes.” Daarnaast is in tegenstelling tot
  conventionele methodes geen koeling nodig.
   
  Prematuur
  Het onderzoek is nog in een premature, pre-klinische fase. BAT hoopt vanaf juni wekelijks
  tussen de 1 en 3 miljoen vaccins te kunnen produceren als de tests goed gaan en de juiste
  samenwerkingen kunnen worden aangegaan. BAT zegt dat het de intentie heeft om geen winst
  te maken over het werk aan een coronavaccin.
   
  KBP valt sinds 2014 onder Reynolds American, een Amerikaanse dochteronderneming van BAT.
  Die kocht het biotech-bedrijf om elektronische tabaksproducten te ontwikkelen. KBP kwam in
  2014 in het nieuws nadat het een effectief ebolavaccin had helpen ontwikkelen.
   
  Volledig artikel: De Telegraaf financieel / AVP
   
 
     
     
 

 

COVID-19 vaccine

   

Wikipedia 31 maart 2020

     
    Het Jenner Institute van de Universiteit van Oxford kondigde aan dat ze een vaccin-kandidaat
    heeft ontwikkeld op basis van een adenovirusvector genaamd ChAdOx1 nCoV-19, en
    ondertekende een productiecontract met Advent² Ze kondigden plannen aan om in maart
    2020 dierstudies te starten en begonnen op 27 maart³ 510 menselijke deelnemers te rekruteren
    voor een fase I / II-studie. De proef zal 260 deelnemers randomiseren voor het experimentele
    vaccin en 250 voor een zoutoplossing, met een follow-up van zes maanden.
     
    ¹ "Novel Coronavirus vaccine manufacturing contract signed". The Jenner Institute Laboratories, University
    of Oxford, England. 7 February 2020.
    ² Shute, Joe (14 March 2020). "The vaccine hunters racing to save the world from the coronavirus
    pandemic". The Telegraph. Retrieved 18 March 2020.
    ³ Ian Sample (19 March 2020). "Trials to begin on Covid-19 vaccine in UK next month". The Guardian.
     
    Het volledige artikel: Wikipedia
     
 
     
     
 

 

 
  VACCINS CORONAVIRUS IN ONTWIKKELING WERELDWIJD
  AdCOVID by Altimmune | University of Alabama Birmingham [UAB] | US | Verenigd Koninkrijk
  Altimmune’s intranasal coronavirus vaccine | US
  APN01 by University of British Columbia and Apeiron Biologics | Canada | Oostenrijk
  Avian Coronavirus Infectious Bronchitis Virus (IBV) vaccine by MIGAL Research Institute | Israël
  AT-100 by Airway Therapeutics | Respiratory Diseases Branch National Institutes of Health | US
  BPI-002 by BeyondSpring | US
  Brilacidin by Innovation Pharmaceuticals | US
  BXT-25 by Bioxytran to treat late-stage acute respiratory distress syndrome (ARDS) | US
  ChAdOx1 nCoV-19 by University of Oxford | Verenigd Koninkrijk
  Coronavirus vaccine by Medicago | Laval University’s Infectious Disease Research Centre | Canada
  CytoDyn-leronlimab | US
  Fusogenix DNA vaccine by Entos Pharmaceuticals | Canada | US
  Gimsilumab by Roivant Sciences | Zwitserland
  INO-4800 by Inovio Pharmaceuticals and Beijing Advaccine Biotechnology | US | China
  Linear DNA Vaccine by Applied DNA Sciences and Takis Biotech | US | Italy
  mRNA-1273 vaccine by Moderna and Vaccine Research Center [NIAID] | US
  NP-120 (Ifenprodil) by Algernon Pharmaceuticals | Canada
  OYA1 by OyaGen | US
  Recombinant subunit vaccine by Clover Biopharmaceuticals | China
  TJM2 by I-Mab Biopharma | China
  TNX-1800 by Tonix Pharmaceuticals | Southern Research | US
  TZLS-501 by Tiziana Life Sciences | Verenigd Koninkrijk
  Vaxart’s coronavirus vaccine | US
   
  MERS CoV VACCINES FOR CORONAVIRUS
  Inovio Pharma’s INO-4700 | US
  Novavax's MERS coronavirus vaccine candidate | US
   
  Research organisations such as the National Institutes of Health (NIH), US are also developing
  a vaccine for the coronavirus.
   
  Volledig artikel: Clinical Trials Arena - Praveen Duddu
   
 
     
     
 

 

 
  Om snelle beschikbaarheid mogelijk te maken, gaat Johnson & Johnson $1 mrd investeren in de
  ontwikkeling en productie van het vaccin. Een belangrijk deel van dat geld gaat naar de vestiging
  in Leiden [Janssen Vaccine, red.], waar het bedrijf zijn vaccinactiviteiten heeft geconcentreerd.
   
  De investering van $1 mrd is ook bestemd voor uitbreiding van de productiecapaciteit naar 1
  miljard doses per jaar. De huidige fabriek in Leiden kan 300 miljoen doses produceren. Johnson
  & Johnson is van plan om in ieder geval in de Verenigde Staten een tweede vaccinfabriek te
  bouwen.
   
  Hanneke Schuitemaker, hoofd virale vaccins: "Vandaag hebben we het interessantste kandidaat-
  vaccin uitgekozen, dat nu verder onderzocht wordt. Daarnaast hebben we twee reserve-kandidaten
  geselecteerd. Dat maakt de kans het grootst dat het juiste vaccin rootschalig in productie kan."
   
  De verwachting is dat in september klinische studies bij mensen starten. Begin volgend jaar hoopt
  de farmaceut de eerste vaccins te kunnen leveren. "Dat is wel in het meest gunstige geval", zegt
  Schuitemaker. "Dat zou dan gaan om gebruik in noodsituaties, dus dat is ook afhankelijk van
  hoe de pandemie er tegen die tijd uitziet."
   
  Bij de ontwikkeling van zijn coronavaccin krijgt Janssen steun van de Amerikaanse overheid, met
  name van het Amerikaanse agentschap Barda. Het agentschap betaalt ook een deel van de
  investeringssom van $1 mrd.
   
  Nu één kandidaat-vaccin is geselecteerd, gaat Janssen in Leiden beginnen met grootschalige
  productie van het middel. Een vroegtijdige start is noodzakelijk, omdat gebruik wordt gemaakt
  van biologische processen die niet snel zijn op te schalen. Een goedgekeurd vaccin zal uiteindelijk
  tegen kostprijs ter beschikking komen. Het middel zal 'betaalbaar' zijn. 
   
  De eerste testen met het vaccin op mensen zullen buiten Nederland plaatsvinden. Janssen
  besloot al eerder in principe uit te wijken naar de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk,
  omdat de Nederlandse procedures te tijdrovend zouden zijn.
   
  Volledig artikel: FD Financieele Dagblad - Thieu Vaessen, NOS, NRC
   
 
     
     
 

 

Dit zijn de veelbelovendste kandidaten voor een coronavaccin

   

De Volkskrant - Ellen de Visser 20 maart 2020

     
    Waar vaccinmakers voorheen dood of verzwakt virus nodig hadden om in het lichaam van
    mensen een reactie op te roepen, gebruiken ze nu een nieuwe techniek: ze nemen slechts
    een stukje van de genetische code van het virus (het RNA), en dan alleen het stukje met de
    instructie voor het maken van de ‘spikes’. Die uitsteeksels aan de buitenkant gebruikt het
    coronavirus om de deur van de cellen in ons lichaam open te wrikken, als een sleutel in een
    slot.
     
    Spuit de genetische instructie voor die sleutels in bij een mens, en het lichaam verandert in
    een minifabriek die de sleutels zelf gaat produceren, zónder de rest van het gevaarlijke virus.
    Gevolg: het immuunsysteem maakt antistoffen tegen die sleutels en dat is precies de clou: als
    dat één keer is gebeurd, gebeurt dat een volgende keer weer. Een stukje synthetisch genetisch
    materiaal kan binnen een week door een biotechbedrijf worden geleverd.
     
    In april 2020 worden op de Britse Oxford Universiteit de eerste mensen gevaccineerd. Ook als
    er straks antistoffen worden gevonden, is vervolgonderzoek nodig. Op zijn vroegst in 2021 kan
    er een vaccin zijn.
     
    Het volledige artikel: De Volkskrant - Ellen de Visser
     
 
     
     
 

 

 
  In totaal zijn er nu 44 vaccins in de running om de corona-pandemie een halt toe te roepen, een
  overzicht d.d. 20 maart 2020 is gepubliceerd op de website van WHO.
   
  Volledig overzicht: WHO
   
 
 
  Back to Top
 
 

 
 
Entree

|

Overheid Organisaties

|

Bijwerkingen

|

Vaccins

|

Medicijnen

|

Landen

|

Immuniteit

|

Artikelen

|

Contact
 
 

Vaccins en medicijnen tegen coronavirus SARS-CoV-2 | Liliane Limpens | Disclaimer | update 05 juli 2021