Entree

|

Overheid Organisaties

|

Bijwerkingen

|

Vaccins

|

Medicijnen

|

Landen

|

Immuniteit

|

Artikelen

|

Contact
 
 

     
     
 

  Wetenschappers werken aan universeel coronavaccin  
    Scientias - Vivian Lammerse 23 juni 2021  
       
    Voor als er straks een SARS-CoV-3 opduikt.  
       
    In de afgelopen twintig jaar hebben verscheidende coronavirussen voor heel wat opschudding  
    gezorgd. Eerst deed het originele SARS-virus in 2002 zijn intrede, gevolgd door het MERS-  
    coronavirus in 2012. En nu kampen we nog met de gevolgen van de uitbraak van het SARS-  
    CoV-2-virus, dat een wereldwijde pandemie veroorzaakte. Tijd om dergelijke coronavirussen  
    een stap voor te zijn, zo betogen wetenschappers. En dus werken ze aan een universeel  
    coronavaccin.  
       
    Dreiging  
    Hoewel niemand weet welk virus een volgende uitbraak kan veroorzaken, blijven  
    coronavirussen een reeële dreiging. Dat komt omdat we weten dat vleermuizen en andere  
    dieren verschillende coronavirussen dragen. Deze lijken niet schadelijk te zijn voor de  
    vleermuizen zelf, maar kunnen wel een gevaar vormen voor andere dieren als de virussen de  
    kans krijgen om tussen soorten over te springen. Wetenschappers hebben dan ook al eerder  
    gewaarschuwd dat sommige familieleden van SARS-CoV-2 mogelijk in de toekomst tevens  
    mensen zouden kunnen infecteren.  
       
    Universeel coronavaccin  
    Volgens de onderzoekers benadrukken de uitbraken van SARS-CoV in 2002 en SARS-CoV-2 in  
    2019 de noodzaak om te zoeken naar een universeel coronavaccin. Want met een dergelijk  
    vaccin kunnen we een volgende pandemie afwenden en de uitbraak van bijvoorbeeld een  
    SARS-CoV-3 in de kiem smoren. Zo’n universeel coronavaccin zou dan niet alleen moeten  
    werken tegen het huidige coronavirus, maar zich ook moeten richten op sarbecovirussen: het  
    bredere ondergeslacht.  
       
    Aanpak  
    In de nieuwe studie concentreerden de onderzoekers zich op mRNA. Deze term ken je mogelijk  
    van de Pfizer- en Moderna-vaccins (zie kader). Maar in plaats van de mRNA-code voor slechts  
    één virus op te nemen, lasten de onderzoekers mRNA van meerdere coronavirussen aan  
    elkaar.  
       
    Om te bestuderen of dit universele coronavaccin echt werkt, gaven de onderzoekers het aan  
    muizen. De muizen bleken inderdaad neutraliserende antilichamen tegen meerdere spike-  
    eiwitten (die de virussen gebruiken om zich vast te hechten aan gezonde cellen) aan te  
    maken. Hierdoor bleken de diertjes zelfs beschermd tegen de Zuid-Afrikaanse coronavariant.  
       
    Veelbelovend  
    Het zijn veelbelovende resultaten. Want het betekent dat wetenschappers mogelijk een  
    universeel coronavaccin hebben ontwikkeld dat niet alleen effectief is tegen de bestrijding van  
    COVID-19, maar ook tegen al zijn varianten. Bovendien zou een dergelijk vaccin een volgende  
    pandemie van het coronavirus zelfs kunnen afwenden. “Het vaccin heeft het potentieel om  
    uitbraken te voorkomen wanneer er een nieuwe variant is ontdekt,” aldus onderzoeker Ralph  
    Baric.  
       
    Na enkele aanvullende experimenten kan het universele coronavaccin mogelijk volgend jaar al  
    getest worden onder mensen. “Onze bevindingen zien er rooskleurig uit,” zegt onderzoeker  
    David Martinez. “Onze studie suggereert namelijk dat we inderdaad in staat zijn om een  
    universeel vaccin te ontwerpen die ons proactief beschermd tegen virussen waarvan we weten  
    dat ze mogelijk mensen kunnen infecteren. En met deze strategie kunnen we misschien zelfs  
    een uitbraak van SARS-CoV-3 voorkomen.”  
       
    Het volledige artikel: Scientias - Vivian Lammerse 23 juni 2021  
    "New universal coronavirus vaccine could prevent future pandemics" - University of North Carolina  
       
 
     
     
     
 

  Meer dan 1500 aanmeldingen voor test met nieuw coronavaccin bij  
    UMCG  
    Dagblad van het Noorden 19 maart 2021  
       
    Het UMCG heeft meer dan 1500 aanmeldingen ontvangen van mensen die  
    vrijwillig een nieuw coronavaccin van het Amerikaanse bedrijf Akston  
    Biosciences willen testen.  
       
    Dat bevestigt UMCG-woordvoerder Joost Wessels.  
       
    In totaal heeft het ziekenhuis 176 deelnemers nodig. Uit alle aanmeldingen worden de  
    deelnemers voor de test willekeurig geselecteerd. Alle vrijwilligers zijn ouder dan 18 en jonger  
    dan 65 jaar. Bovendien zijn zij nog [niet, red.] eerder met besmet het coronavirus en hebben  
    ze nog geen vaccin tegen corona gekregen.  
       
    Bij de test krijgen deelnemers een of twee doses van het kandidaat-vaccin toegediend om te  
    bepalen bij welke dosering je voldoende antistoffen in je lichaam hebt.  
       
    AKS-452-vaccin  
    Het vaccin dat wordt getest in het UMCG is het zogeheten AKS-452-vaccin. Het vaccin van  
    Akston Biosciences is een ‘recombinant subunit vaccin’. In dit type vaccin wordt geen gebruik  
    gemaakt van het eigenlijke coronavirus (verzwakt of levend). Het vaccin is opgebouwd uit een  
    gedeelte van het coronavirus, het spike-eiwit, dat is gecombineerd met een eiwitfragment van  
    een menselijk antilichaam. Het vaccin zit in een vloeistof, of aanvullend middel, die de  
    afweerreactie versterkt.  
       
    Het menselijk lichaam weet dat het spike-eiwit hoort bij het coronavirus en brengt een  
    afweermechanisme op gang, waarbij antistoffen en T-cellen worden geproduceerd. Met deze  
    techniek wordt een natuurlijke reactie tegen de virusinfectie geïmiteerd en wordt het eigen  
    afweersysteem geactiveerd.  
       
    Het volledige artikel: Dagblad van het Noorden 19 maart 2021  
       
 
     
     
 

  Bill Gates geeft boost aan coronavaccin van Belg in Boston  
    De Tijd België - Nico Schoofs 1 februari 2021  
       
    Luk Vandenberghe, een specialist in gentechnologie in Boston, krijgt 2 miljoen  
    dollar van Microsoft-stichter Bill Gates voor de ontwikkeling van zijn één-dosis-  
    vaccin dat lang op kamertemperatuur kan worden bewaard. 'Dit creëert een  
    sneeuwbaleffect.'  
       
    We checken het nog eens, maar het is wel degelijk 5 uur 's ochtends in Boston wanneer we Luk  
    Vandenberghe bereiken voor een Zoom-gesprek.  
       
    'Ah, ik werk al een jaar 15 uur per dag, zeven op zeven', lacht de specialist in gentechnologie  
    die er het Grousbeck Gene Therapy Center leidt, verbonden aan de Harvard Medical School.  
       
    Het typeert de gedrevenheid van Vandenberghe, die eerder mee aan de basis lag van de  
    technologie achter de Novartis-gentherapie Zolgensma, in onze contreien bekend als het  
    medicijn dat baby Pia uit Wilrijk nodig had.  
       
    Met gelijkaardige technologie - een onschuldig virus smokkelt een gen in de lichaamscellen om  
    antilichamen aan te maken die kenmerkend zijn voor het coronavirus -, maar met een schijntje  
    van de middelen waarover big pharma beschikt, sleutelt de Belgische academicus sinds januari  
    2020 aan een kandidaat-coronavaccin.  
       
    'Wij ontwikkelen een zogenaamd 'tweede golf'-vaccin, dat weliswaar een stuk trager is dan de  
    al goedgekeurde vaccins, maar straks nog een rol kan spelen. Waarom? Omdat je maar één  
    dosis nodig hebt en omdat uit stabiliteitstesten blijkt dat je het minstens één maand op  
    kamertemperatuur kan bewaren.'  
       
    'Dat is straks cruciaal voor vaccinaties in ontwikkelingslanden, die niet over dezelfde  
    koudeketeninfrastructuur beschikken als het Westen. Die is vereist voor de vaccins van Pfizer-  
    BioNTech en Moderna. En zolang niet de hele wereld ingeënt is, kan ook een virusbrandhaard  
    in Botswana problemen opleveren in het Westen.'  
       
    Precies omwille van die troefkaarten stopt de Bill & Melinda Gates Foundation 2 miljoen dollar in  
    de ontwikkeling van het kandidaat-vaccin van Vandenberghe. Maar evenzeer omdat pas  
    gepubliceerde, eerste resultaten bij muizen en apen veelbelovend zijn, al moeten  
    onafhankelijke experts die nog bekrachtigen.  
       
    Afweergordel  
    'Ons kandidaat-vaccin toont een sterke tweeledige immuunrespons, zowel voor de aanmaak  
    van neutraliserende antilichamen als voor de respons van de T-cellen, onze tweede  
    afweergordel, zeg maar', zegt Vandenberghe, die aangeeft dat klinische testen op mensen 'in  
    de eerste jaarhelft' zouden starten.  
       
    'We zitten wel met een halfjaar vertraging omdat het als academici nu eenmaal veel langzamer  
    gaat om de vereiste middelen binnen te halen. Maar zolang de resultaten bevestigen dat we  
    op de goede weg zitten, blijf ik doorgaan.'  
       
    De Belg sloot in mei vorig jaar al een pro-bonodeal met Novartis Gene Therapies, een divisie  
    van het Zwitserse farmabedrijf die al gratis 400.000 dosissen van proefvaccins heeft  
    geproduceerd. 'We verzamelden tot dusver al zo'n 15 miljoen dollar. Maar om de eerste fase  
    van klinische testen tot een goed einde te brengen, hebben we nog 10 miljoen dollar nodig.'  
       
    'Ik ben er zeker van dat ons dat snel zal lukken, omdat er ver gevorderde gesprekken lopen  
    met overheden, investeerders en grote vaccinproducenten. De investering van Gates creëert  
    een sneeuwbaleffect. Zeker voor latere, grootschalige klinische testen en de uiteindelijke  
    productie moeten we de krachten bundelen met een grote vaccinproducent. Novartis produceert  
    alleen de experimentele vaccins voor de klinische testen.'  
       
    'Kunnen alle dosissen gebruiken'  
    Als alles meezit, schat Vandenberghe dat zijn coronavaccin er binnen een jaar kan zijn. 'Nee,  
    dat is niet veel te laat', zegt hij. 'Alleen al het komende anderhalf jaar, en allicht nog langer,  
    zullen we wereldwijd alle mogelijke dosissen kunnen gebruiken.'  
       
    'En dan spreek ik nog niet over herhalingsinentingen op latere termijn. Bovendien gelooft  
    Gates, net als wij, dat we ons technologieplatform later nog zullen kunnen gebruiken voor  
    vaccins voor andere virale infecties.'  
       
    Het volledige artikel: De Tijd België - Nico Schoofs 1 februari 2021  
       
 
     
     
 

 

Ook Novavax-vaccin lijkt voor 90 procent effectief

 
    RTL Nieuws 29 januari 2021  
       
    Het vaccin van het Amerikaanse biotechbedrijf Novavax beschermt bij negen op de tien mensen  
    tegen Covid-19, stelt het bedrijf op basis van een klinische test in het Verenigd Koninkrijk. Het  
    is een van de acht vaccins die een rol speelt in de Nederlandse vaccinatiestrategie.  
       
    Het vaccin is nog niet goedgekeurd voor gebruik. Daarvoor zullen onder andere deze  
    testresultaten worden gebruikt.  
       
    Gefabriceerd in Engeland  
    De Britse premier Boris Johnson sprak op Twitter van goed nieuws. De vaccins worden na  
    goedkeuring volgens hem geproduceerd in een fabriek in Teesside in het noordoosten van  
    Engeland. Het Verenigd Koninkrijk heeft 60 miljoen doses besteld.  
       
    Uit een andere test in Zuid-Afrika, uitgevoerd onder 4400 mensen, kwamen mindere  
    resultaten. Daar werkte het middel maar bij de helft van de proefpersonen. Meer dan 90  
    procent van de deelnemers had de Zuid-Afrikaanse variant, die mogelijk ook besmettelijker is.  
       
    100 miljoen doses  
    De Europese Commissie meldde vorige maand dicht bij de aankoop van 100 miljoen doses van  
    het Novavax-vaccin te zijn, met een optie op nog eens zoveel.  
       
    Het volledige overzicht: RTL Nieuws 29 januari 2021  
       
 
     
     
 

 

Leids coronavaccin van Janssen beschermt voor 66 procent tegen

 
    COVID-19  
    Nu.nl 29 januari 2021  
       
    Het coronavaccin dat door farmaceut Janssen uit Leiden is ontwikkeld, biedt 66  
    procent bescherming tegen COVID-19, meldt moederbedrijf Johnson & Johnson  
    vrijdag op basis van proeven. Nederland heeft 11,3 miljoen doses van dit vaccin  
    besteld.  
       
    Het percentage is flink lager dan bij de al goedgekeurde vaccins van Pfizer/BioNTech en  
    Moderna. Die bieden volgens onderzoek ongeveer 90 procent bescherming.  
       
    Volgens Johnson & Johnson biedt het vaccin van Janssen wel voor 85 procent bescherming  
    tegen ernstige COVID-19.  
       
    Uit proeven in de Verenigde Staten kwam naar voren dat het vaccin gemiddeld voor 72 procent  
    effectief was. Uit de wereldwijde testen, waarbij het vaccin ook op meerdere varianten werd  
    getest, bleek het vaccin 66 procent bescherming te bieden.  
       
    In Zuid-Afrika, waar een zorgwekkende variant van het virus circuleert (ook wel de Zuid-  
    Afrikaanse variant of mutatie genoemd), was het beschermingsniveau van het Janssen-vaccin  
    57 procent. Dat betekent volgens de fabrikant dat het vaccin goed werkt tegen deze variant.  
    Wereldgezondheidsorganisatie WHO eist een minimale werkzaamheid van 50 procent.  
       
    Aan de klinische proeven deden in totaal 43.783 deelnemers mee. Een deel kreeg het vaccin  
    toegediend en een ander deel een zoutoplossing als placebo. Van alle proefpersonen hoefde  
    niemand op de intensive care opgenomen te worden of aan de beademing gelegd te worden.  
       
    Eén prik is voldoende  
    Het Janssen-vaccin is gebaseerd op een verkoudheidsvirus dat bij mensen voorkomt. Dit virus  
    is aangepast, zodat je er niet ziek van kunt worden én het ervoor zorgt dat er in het lichaam  
    stukjes van het coronavirus worden aangemaakt. Die stukjes zorgen ervoor dat je afweer  
    opbouwt.  
       
    De prik lijkt sterk op het vaccin van AstraZeneca, met als verschil dat het AstraZeneca-vaccin  
    een virus bevat dat voorkomt bij chimpansees.  
       
    Als alles meezit, komt het Janssen-vaccin in maart beschikbaar. Nederland krijgt in eerste  
    instantie drie miljoen doses waarmee verschillende groepen worden ingeënt. Bij dit vaccin is  
    één dosis voldoende.  
       
    Het volledige artikel: Nu.nl 29 januari 2021  
       
 
     
     
 

 

'Moderna-vaccin werkt ook tegen Britse en Zuid-Afrikaanse variant'

 
    Het volledige artikel: Scientias - Vivian Lammerse 26 januari 2021. Bron: Moderna Press release January 25, 2021.  
       
    Maar om het zekere voor het onzekere te nemen, ontwikkelt het biotechbedrijf  
    nu tevens een iets aangepast vaccin.  
       
    Onlangs hebben wetenschappers hun zorgen geuit over de nieuw opgekomen coronavarianten  
    in het Verenigd-Koninkrijk en Zuid-Afrika. De mutaties in met name de Zuid-Afrikaanse variant  
    zouden namelijk kunnen betekenen dat de werking van het coronavaccin wordt beperkt.  
    Producent Moderna besloot de proef op de som te nemen en te bestuderen in hoeverre hun  
    ontwikkelde coronavaccin bescherming biedt tegen verschillende coronavarianten. En de  
    bevindingen zijn gematigd positief.  
       
    Vaccin  
    Moderna testte het coronavaccin op verschillende nieuw ontdekte coronavarianten, waaronder  
    de Britse en de Zuid-Afrikaanse. En uit de bevindingen blijkt dat er voldoende ‘neutraliserende  
    titers’ – die het virus onschadelijk maken – tegen alle belangrijke varianten worden  
    geproduceerd. Anders gezegd: zover nu bekend is, werkt het Moderna-vaccin dus ook tegen de  
    Britse en Zuid-Afrikaanse variant. Het vaccin blijkt overigens wel een net wat betere  
    bescherming te bieden tegen de Britse coronavariant dan tegen de Zuid-Afrikaanse. Zo namen  
    de onderzoekers een zesvoudige afname van de neutraliserende titers waar toen ze de Zuid-  
    Afrikaanse variant testten. Dit zou kunnen betekenen dat iemand minder lang immuun voor  
    het virus is. “Ondanks deze verlaging biedt het vaccin naar verwachting nog wel genoeg  
    bescherming,” aldus Moderna.  
       
    Het biotechbedrijf vermoedt dat twee injecties van het vaccin voldoende bescherming zullen  
    bieden tegen de tot nu toe waargenomen coronavarianten. Toch is enige voorzichtigheid  
    geboden. De conclusies zijn namelijk gebaseerd op in vitro-onderzoek (oftewel buiten het  
    lichaam, in kweekculturen in het lab) en moeten daarnaast nog peer review ondergaan, wat  
    betekent dat het nog niet door vakgenoten beoordeeld is.  
       
    Boostervaccin  
    Ondanks de redelijk geruststellende resultaten, heeft Moderna toch besloten het zekere voor  
    het onzekere te nemen. Zo laten ze weten een extra boosterdosis van het vaccin te  
    ontwikkelen. Deze booster zou in staat moeten zijn om de hoeveelheid neutraliserende titers  
    tegen opkomende coronavarianten verder te verhogen, waardoor deze iets aangepaste versie  
    mogelijk een nog betere bescherming biedt dan de bestaande vaccins. “Terwijl we proberen het  
    coronavirus te verslaan, zijn we van mening dat het noodzakelijk is om proactief te zijn terwijl  
    het virus zich verder ontwikkelt,” aldus Stéphane Bancel CEO van Moderna. “We worden  
    aangemoedigd door de nieuwe resultaten, die ons vertrouwen versterken dat het Moderna-  
    vaccin bescherming biedt tegen deze nieuw ontdekte varianten. Maar uit voorzichtigheid zullen  
    we tevens een boosterdosis ontwikkelen die mogelijk effectiever zal zijn tegen de opkomende  
    Zuid-Afrikaanse coronavariant.”  
       
    Overtreffen  
    Het betekent dat het Moderna-vaccin mogelijk nog beter in staat zal zijn om de  
    wereldbevolking tegen het coronavirus – en al zijn mutaties – te beschermen. En dat terwijl er  
    al uit eerdere studies is gebleken dat het ontwikkelde vaccin van het biotechbedrijf voor maar  
    liefst 94% betrouwbaar is. Hiermee overtreft het vaccin dat van Pfizer en de Russen, die  
    respectievelijk voor 90 procent en 92 procent effectief zijn.  
       
    Het Moderna-vaccin is ondertussen ook in Nederland gearriveerd. Op 11 januari 2021 zijn de  
    eerste vaccins geleverd. De verwachting is dat er in het eerste kwartaal zo’n 390.000 dosissen  
    zullen worden uitgedeeld. Vaccinatie met het vaccin van Moderna bestaat uit twee prikken. De  
    tweede prik volgt 28 dagen na de eerste prik. Ongeveer twee weken na deze tweede injectie  
    zou je maximaal beschermd moeten zijn tegen het oorspronkelijke coronavirus. Of het vaccin  
    ook de verspreiding van het coronavirus voorkomt, is nog niet bekend. Het is namelijk nog  
    onduidelijk of gevaccineerde mensen het virus nog steeds bij zich dragen of over kunnen  
    dragen op anderen. Dit wordt momenteel verder onderzocht.  
       
    Het volledige artikel: Scientias - Vivian Lammerse 26 januari 2021. Bron: Moderna Press release January 25, 2021.  
       
 
     
     
 

 

Interview Hanneke Schuitemaker, vaccinmaker: 'Ik voel me niet

    verslagen. We wisten dat we niet de eerste zouden zijn'
    NRC Handelsblad - Niki Korteweg 23 december 2020
     
    Hanneke Schuitemaker leidt bij Janssen Vaccines in Leiden de hectische jacht
    op een coronavaccin. Mission control room: haar werkkamer in Amstelveen.
    Andere farmaceuten brachten uiteindelijk eerder resultaten naar buiten.
    „Niemand had dit verwacht.”
     
    Stampvoetend loopt Hanneke Schuitemaker in september door haar woonkeuken in
    Amstelveen. Acht maanden is met man en macht toegewerkt naar de beslissende studie bij
    zestigduizend proefpersonen. Een studie met het meest kansrijke kandidaatvaccin tegen Covid-
    19 dat onder haar leiding bij het farmaceutische bedrijf Janssen in Leiden is gemaakt. Er is een
    wereldwijde race naar een vaccin aan de gang, de coronapandemie moet worden ingedamd.
    Maar het besluit in de zojuist afgesloten Zoomvergadering is onverbiddelijk. De start van de
    studie gaat niet door.
     
    „De stoom kwam uit mijn oren”, vertelt ze begin november, rechtop aan de robuuste,
    meterslange eettafel in diezelfde woonkeuken. Het espressoapparaat op het aanrecht pruttelt
    nog na, haar reusachtige zwarte labrador snurkt zachtjes in zijn mand. „Wij hadden ingeschat
    dat een hogere dosis vaccin een betere afweerreactie zou opwekken, maar dat was niet zo. De
    lagere dosis deed het al goed. Maar inmiddels stonden tienduizenden flesjes met die hogere
    dosis klaar om de fase 3-studie te starten.”
     
    „De vraag is dan: wat ga je doen? Want met die lagere hoeveelheid verder gaan betekent dat je
    twee keer zoveel doses hebt. Toen is besloten om alles terug te halen, en de
    onderzoeksplekken opnieuw te bevoorraden met flesjes met de lagere dosis. Maar daarvoor
    moesten we de start van de studie an-der-halve week uitstellen. Jongens, come on!, dacht
    ik.” Ze sloeg nog net niet met de vuist op tafel. „Maar uiteindelijk zie ik ook dat het een
    goede beslissing was.”
     
    Zelfs voor de nuchtere viroloog Schuitemaker (56) is het een dollemansrit: een vaccin maken
    tegen een onbekend virus, middenin een pandemie, terwijl inzichten en eisen bijna dagelijks
    verschuiven. Ze leidt het mondiale onderzoek naar virale vaccins van het farmaceutische bedrijf
    Janssen Vaccines in Leiden, dat onderdeel is van een van ’s werelds grootste farmaceutische
    bedrijven, het Amerikaanse Johnson&Johnson. Haar hele loopbaan is gewijd aan vaccins maken.
    Tegen de dodelijkste virussen zoals hiv en ebola, tegen het rs-virus en tegen zika. Maar nog
    nooit lag er zo veel druk op haar werk als nu.
     
     
    WIE IS…?
    Hanneke Schuitemaker (Heerhugowaard, 1964) is hoogleraar virologie aan de Universiteit van
    Amsterdam en sinds 2011 hoofd virale vaccinontwikkeling van Janssen Vaccines in Leiden,
    onderdeel van de Amerikaanse farmaceut Johnson&Johnson. Na haar studie medische biologie
    aan de Vrije Universiteit Amsterdam stort ze zich vanaf 1987 op het nieuwe en dodelijke hiv-
    virus, dat aids veroorzaakt, bij het latere bloedonderzoeksinstituut Sanquin. In 2003 verhuist ze
    met haar gezin voor een jaar naar San Diego (VS) en verdiept zich aan het Scripps Research
    Institute in de vaccinontwikkeling tegen hiv. Terug in Nederland wordt ze in 2004 hoogleraar. In
    2010 start ze bij het Leidse biotechbedrijf Crucell, het latere Janssen Vaccines. Schuitemaker is
    gescheiden en woont in Amstelveen met de jongste van haar drie zoons, een grote labrador en
    een kat.
     
    Op deze novemberochtend in haar keuken oogt ze ontspannen, terugblikkend op de hectische
     jacht op een coronavaccin die ze dit jaar leidde. Mission control room: haar werkkamer in
    Amstelveen, waar ze zeven dagen per week zit van negen tot negen, met een Billy boekenkast,
    een groene varen en een uitbundig behang met envelopjes-dessin dat – tot haar ergernis –
    haar achtergrond is in de aaneenrijging van Zoomvergaderingen. „In Leiden zijn alleen de
    mensen die er echt moeten zijn, vooral in het lab. Johnson&Johnson houdt voor de onderlinge
    afstand twee meter aan, het is een sterk risicomijdend bedrijf. In sommige labs past maar één
    persoon. Dan zie je de hele dag niemand – nog minder leuk dan Zoom.” Ze zwaait even. Haar
    jongste zoon, de laatste van de drie die nog thuis woont, vertrekt met een rugzak op naar zijn
    opleiding.
     
    Doelgerichtheid, dat is wat haar tien jaar geleden naar het jonge Leidse biotechbedrijf Crucell
    trok. Ze werkte sinds 2004 als hoogleraar virologie in het AMC, waar ze onderzoek deed naar
    vaccins tegen hiv. „Ik was toe aan concreet onderzoek dat leidt tot een product, een vaccin.
    Academisch werk is alleen het eerste kleine stapje.” Veel collega’s op de universiteit reageerden
    negatief op haar overstap naar het bedrijfsleven, zegt ze lachend. „Ik ging naar the dark side.”
    Zelf had ze na drie weken ook alweer spijt. „Ik kwam erachter dat ook een biotechbedrijf nooit
    zelf een vaccin in de markt kan zetten. Daarvoor is een bedrijf nodig met het geld en de
    middelen.”
     
    Tot haar grote vreugde wordt Crucell al snel overgenomen door farmareus Johnson&Johnson.
    Haar woonplaats onder de rook van Schiphol blijkt een uitkomst. Voor Janssen Vaccines, zoals
    Crucell nu heet, vliegt ze jarenlang heen en weer naar de VS. Maar dan breekt 2020 aan. Sinds
    begin dit jaar werkt Janssen Vaccines vrijwel uitsluitend aan een coronavaccin.
     
    Wanneer is jullie vaccin klaar?
    „Dat hangt er helemaal van af hoe de proeven verlopen. Daaruit moet eerst nog maar blijken of
    het werkt. De grote fase 3-test, met de lagere dosis, is uiteindelijk eind september gestart. We
    rekruteren ruim 40.000 mensen in verschillende landen. Die studie moet uitwijzen of het vaccin
    veilig is, en of het beschermt tegen Covid-19. Die onderzoeken zijn geblindeerd: vrijwel
    niemand weet wie het kandidaatvaccin krijgt en wie een nepvaccin. Op het moment dat rond 150
    proefpersonen Covid-19 hebben opgelopen, en daar ook genoeg ouderen en ernstige Covid-
    gevallen bij zitten, kijkt een onafhankelijke commissie in welke van die twee groepen de zieken
    zijn gevallen. Als dat vooral in de placebogroep is dan weet je dat het werkt. Dat zullen we naar
    verwachting eind januari 2021 weten. Intussen maken we de papieren alvast zo ver mogelijk
    klaar voor de beoordeling door de autoriteiten. We hebben al elfduizend pagina’s.”
     
    Op 11 december is Schuitemaker, nu in een Zoomgesprek, duidelijk vermoeider. In de
    tussenliggende weken kwamen de farmaceuten Pfizer, Moderna en AstraZeneca de een na de
    ander naar buiten met de resultaten van hun coronavaccins. Dat van Pfizer is al goedgekeurd
    voor noodgebruik in verschillende landen, in het Verenigd Koninkrijk zijn de eerste prikken
    gezet.
     
    Wat ging er door u heen toen u de resultaten van Pfizer hoorde?
    „Spéctaculair vond ik het. Niemand had dit verwacht, de vaccins van zowel Pfizer als Moderna
    bieden bijna 95 procent bescherming. We dachten allemaal dat 70 procent al heel wat zou zijn.
    En het biedt hoop. Dit verhoogt de kans dat dat van ons ook werkt.”
     
    En dat van AstraZeneca? U zou een flesje champagne ploppen als dat van hen werkte, omdat
    hun type vaccin vergelijkbaar is met dat van jullie.
     
    „De champagne is dicht gebleven. Zij hadden 90 procent en 62 procent, dat was te warrig om
    iets uit te concluderen. Maar het goede nieuws is dat ook hun vaccin werkt. Ze zagen een wat
    lager percentage in Brazilië, maar Pfizer had dat ook in die regio. In armere gebieden kan de
    immuunrespons minder goed zijn omdat de mensen minder gezond zijn.”
     
    Ziet u het als een concurrerende race of meer als een gezamenlijke strijd?
    „Het heeft iets van allebei. Elke producent weet dat hij nooit voldoende vaccins kan maken om
    bijna acht miljard wereldbewoners meteen te voorzien, dus in die zin is het niet concurrerend.
    Maar het heeft wel consequenties als je niet de eerste bent. Hoe zorg je dat mensen nog in jouw
    studie willen? Het voordeel is dat je veel kunt leren van de ervaringen van anderen. Er is meer
    openheid dan gewoonlijk tussen vaccinmakers. De Amerikaanse overheid heeft een denktank
    opgericht waarin we met mensen van alle vaccinfabrikanten, academici en mensen met
    coördinerende functies belangrijke onderwerpen bespreken. Je voelt je sterk verbonden, zeker
    in deze situatie.”
     
    Is het niet demotiverend, het hele jaar zo buffelen en dan al drie concurrenten over de finish?
    „Nee, ik voel me niet verslagen. We wisten dat we niet de eerste zouden zijn. Nu weten we: de
    lat ligt hoog. Mensen kijken vooral naar dat beschermingspercentage, maar een vaccin met een
    iets lager percentage kan nog steeds supergoed zijn vanwege andere aspecten. Ons vaccin is
    het enige in een studie met één dosis in plaats van twee, en het hoeft niet opgeslagen te
    worden bij -80 graden Celsius zoals dat van Pfizer, het is houdbaar in de koelkast. We weten
    dat mensen niet trouw hun tweede prik halen, zeker niet in ontwikkelingslanden. Bovendien, als
    je niet voldoende hebt van een vaccin dat 90 procent werkt, en ook een vaccin hebt dat
    bijvoorbeeld 70 procent beschermt, heeft het toch veel zin om ook daarmee te vaccineren. Om
    echt een klap op die pandemie te geven heb je zoveel mogelijk vaccinaties nodig, tegelijkertijd.
    Alleen zo bereiken we die groepsimmuniteit waar we naar streven.”
     
    Pandemieën, vaccins; hoogleraar Schuitemaker geeft er al jaren colleges over. Maar de praktijk
    heeft haar toch verrast. „Wat ik beklemmend vind: je kunt niet vluchten voor een pandemie. Je
    kunt nergens heen om er even van verlost te zijn.” Ze is dolblij dat ze, doelgericht, kan
    bijdragen aan een mogelijke oplossing. „Dat helpt me wel om het harde werken vol te houden.”
     
    Het kandidaatvaccin van Janssen bestaat uit een onschuldig verkoudheidsvirus met een stukje
    genetische code van het coronavirus: die van het karakteristieke uitsteeksel waarmee dat virus
    onze cellen binnendringt. Na vaccinatie maken cellen rond de prikplek dat corona-onderdeel.
    Het afweersysteem ontdekt dat lichaamsvreemde eiwit, maakt antistoffen ertegen en bouwt een
    geheugen ervoor op. Wanneer dan het échte coronavirus het lijf binnenkomt, staat de afweer
    klaar om het op te ruimen. Janssen testte dit systeem al bij 150.000 mensen met andere
    experimentele vaccins, tegen bijvoorbeeld ebola en hiv. Alleen het stukje coronavirus is nieuw.
    „Daardoor weten we hoe mensen het verdragen, en welke effecten het heeft op de
    immuunrespons.” Nederland heeft via de EU een deal met Janssen gesloten om enkele
    miljoenen doses af te nemen als het vaccin werkt, net als met nog vijf andere vaccinmakers,
    waaronder de drie koplopers.
     
    Het razendsnelle ontwikkeltraject zorgde voor een zenuwslopende reeks keuzemomenten. Voor
    de studies bij mensen überhaupt van start konden, testte Schuitemakers team in maart acht
    verschillende varianten van het vaccin bij muizen, elk met een net iets ander stukje corona-
    code erin. „Maar toen realiseerden we ons, op basis van die eerste resultaten, dat een negende
    variant nóg beter antistoffen zou moeten opwekken. Alleen: die hadden we nog niet getest in
    muizen. We wilden drie varianten kiezen om alvast in productie te nemen, één ‘lead’, de eerste
    keuze, en twee om op terug te vallen. Daarmee win je ontzettend veel tijd, maar we hadden dus
    nog niet alle gegevens. Deze negende leek op papier de beste, dus we kozen die als lead. Dat
    was verschrikkelijk spannend. Wat als het de verkeerde keuze was? Dan zouden we weer weken
    achterliggen. Op een vrijdagmiddag kreeg ik een telefoontje van mijn medewerker met de
    uitslag van een muizenstudie. ‘Hij doet het beter dan de rest!’, zei ze. Toen kreeg ik echt
    tranen in mijn ogen.”
     
    Stond iedereen achter die keuze?
    „Nee, mijn collega in de VS was helemaal verliefd op een van de back-ups. Om hem te
    overtuigen hadden we voor de beslissende Zoommeeting op maandag een enorme stapel
    powerpointslides gemaakt. Maar op zondagmiddag belde hij zelf al, met de resultaten van de
    proef bij apen. Niet zijn favoriet, maar de onze was de beste. Kristalhelder. Dat was een heel l
    ekker moment. Niet om gelijk te krijgen, maar omdat onze gedachtegang dus klopte.”
     
    Maar bij apen wekte jullie vaccinkandidaat geen complete afweerreactie op.
    „En dat leverde weer een ontzettend spannend moment op. We hebben de variant gekozen die
    bij apen de meeste antistoffen tegen het coronavirus opwekte, en die het beste beschermde
    tegen de infectie in zowel de neus als de longen, al na één prik. Maar de Amerikaanse
    geneesmiddelenautoriteit FDA had inmiddels een extra eis gesteld. Een bepaalde groep
    immuuncellen moest ook gestimuleerd worden, een bepaald type T-cellen. Die zijn nodig om te
    voorkomen dat iemand na een vaccinatie juist ernstiger ziek wordt na een infectie. Alleen dan
    mocht je door naar een fase 3-studie bij mensen.”
     
    „Dus toen wij met onze lead matige T-cel-reacties in gevaccineerde apen zagen, knepen we
    hem wel even. Wat als we dat ook zien bij mensen? Maar gelukkig wekt ons vaccin best goede
    T-cel-responsen op bij mensen, al na één dosis.”
     
    Na al die enerverende momenten ging op 23 september eindelijk de grote uitgestelde fase 3-
    studie van start. Maar slechts twee weken later werd één van de deelnemers aan de studie
    ernstig ziek. De studie werd stilgezet, naar goed gebruik bij geneesmiddelenonderzoek, om uit
    te zoeken of dit te maken kon hebben met het kandidaatvaccin.
     
    Wat was er aan de hand met die deelnemer? Amerikaanse media meldden dat het een
    twintiger was met een hersenbloeding door een groot bloedstolsel. Dat klinkt alarmerend?
    „Daar spreken wij niet over, omdat die deelnemer dat niet wil. Maar er zijn altijd mensen die
    toch een krant bellen. Er kunnen toevallig nare dingen gebeuren in een mensenleven. Als zoiets
    in een studie gebeurt, kijkt een onafhankelijke veiligheidscommissie of de persoon het vaccin
    heeft gekregen of een nepprik, en of de gebeurtenis verband houdt met het vaccin. Het bleek
    niet aannemelijk dat het door het vaccin kwam. Maar we zijn wel alert, we doen sindsdien ook
    aanvullend onderzoek naar bepaalde bloedwaarden bij deelnemers.”
     
    Ligt het dan wereldwijd stil?
    „We hebben zelf besloten om alles stil te leggen. Veiligheid is onze eerste prioriteit. Maar dan
    kom je erachter wat dat betekent, nu vanwege de pandemie alles tegelijkertijd loopt. Anders
    dan normaal wordt de fase 3-studie gestart terwijl de fase 1- en fase 2-proeven nog lopen, die
    veiligheid en dosering testen bij kleinere groepen mensen. Dan ligt met één gebeurtenis ook
    álles stil. Niet alleen de fase 3-studie in de VS, Zuid-Afrika, Brazilië, Peru en andere Zuid-
    Amerikaanse landen. Ook de fase 1-studie in België en de VS, en de fase 2-studie in
    Nederland, Duitsland en Spanje. Dat had ik me niet gerealiseerd van tevoren, hoe zo’n trein tot
    stilstand komt, en hoe lang het duurt voor je hem weer aan de gang hebt. De vertraging is
    aanzienlijk, we zijn vier weken achter op het oorspronkelijke schema. Maar het is wat het is.”
     
    Het is nogal een hordenloop, deze vaccinrace. Welke obstakels verwacht u nog?
    „Met het vaccin niets, als blijkt dat het werkt. Maar het uitbreiden van de productiecapaciteit, het
    vinden van voldoende plekken waar we het vaccin in glazen flesjes kunnen stoppen, zorgen dat
    het terecht komt waar het nodig is, mensen ter plekke opleiden, dat zal wereldwijd nog een hele
    oefening worden. Ik heb diep respect voor de collega’s die dat stuk regelen. Bij ons is de druk
    nu torenhoog omdat we de papieren voor de FDA voorbereiden, maar ook zij moeten leveren.
    Het is een enorme operatie.
     
    „Het vaccin wordt gemaakt in Nederland, en straks door producenten in Italië, India, de VS en
    Zuid-Afrika. Ze zijn nu aan het proefdraaien en zullen begin 2021 starten.”
     
    Kerst vieren zit er niet in voor Schuitemaker. „Ik wilde in de kerstvakantie dat lelijke behang in
    mijn werkkamer eindelijk eens overschilderen. Maar wij hebben helemaal geen vakantie, alleen
    wie enigszins kan mag 24 december vrij nemen, en 31 december. Maar het is oké, dit is zo
    uitzonderlijk. Ik ben al blij als ik in die periode even de rust heb om alle achterstanden bij te
    werken.”
     
    De drieling van vaccinmaker Sarah Gilbert kreeg al de AstraZeneca-kandidaat, een dochter van
    Poetin het Russische vaccin. Heeft u of uw zoon jullie vaccin al genomen?
     
    „Nee, wij mogen niet meedoen aan onze eigen fase 1- of 2-studies. Wel aan een fase 3-studie,
    maar alleen als die in het land loopt waar je woont. Helaas loopt hier in Nederland alleen een
    fase 2-studie. We hebben er wel over gegrapt dan ik maar wat mee moest nemen uit het lab,
    maar dat is onzin. Ik heb helemaal geen toegang tot dat klinische materiaal, en je mag ook
    niet je familieleden vaccineren. Bovendien: ik weet nog niet of het werkt. Maar toen Nederland in
    juni de eerste deal sloot, met AstraZeneca, dachten wij wel, potverdrie, straks mogen we niet
    eens ons eigen vaccin krijgen. Dat zou ik toch jammer vinden.”
     
    Het volledig artikel: NRC Handelsblad - Niki Korteweg 23 december 2020
     
 
     
     
 

 

Pfizer-vaccin beschermt mogelijk niet tegen het verspreiden van het

    virus
    Joop BNN VARA 4 december 2020
     
    Het coronavaccin dat naar alle waarschijnlijkheid als eerste wordt uitgerold in Europa en de VS,
    dat van Pfizer, helpt mogelijk niet tegen het verspreiden van het virus. Dat heeft directeur Albert
    Bourla gezegd in het Amerikaanse actualiteitenprogramma Dateline. Het vaccin moet ervoor
    zorgen dat mensen niet meer ziek worden door het virus, maar er moet nog onderzocht worden
    in hoeverre corona-dragers wel besmettelijk blijven.
     
   

In a season of despair, there's reason to hope: Vaccines are coming. @LesterHoltNBC looks at what some are calling the pharmaceutical industry's finest hour, tonight at 10/9c on a special edition of  #Dateline. pic.twitter.com/1ANcL5wfXq — Dateline NBC (@DatelineNBC) December 3, 2020

     
    Het volledige artikel: Joop BNN VARA 4 december 2020
     
 
     
     
 

 

Pfizer meldt weinig bijwerkingen vaccin, wel oppassen met sommige

    groepen
    NOS 3 december 2020
     
    Nu Groot-Brittannië het eerste vaccin tegen covid heeft goedgekeurd, brengt
    fabrikant Pfizer ook meer informatie voor dokters en het grote publiek naar
    buiten. Uit de bijsluiter valt op te maken dat er maar weinig ernstige
    bijwerkingen te verwachten zijn, maar sommige groepen moeten wel oppassen,
    zoals mensen met koorts en vrouwen die zwanger zijn.
     
    Deze documenten zijn opgesteld voor de Britse markt, maar ze zullen waarschijnlijk dezelfde
    informatie bevatten als die voor de EU, waar het middel nog op goedkeuring wacht. Nederland
    hoopt vanaf 4 januari hiervan ongeveer 900.000 doses te kunnen inzetten, allereerst om
    kwetsbare ouderen te beschermen.
     
    In de bijsluiter van vijf kantjes voor het vaccin COVID-19 mRNA Vaccin BNT162b2 worden zeven
    symptomen gemeld die vaak voorkwamen bij de groep testpersonen: vermoeidheid, hoofdpijn,
    spierpijn, gewrichtspijn, koorts, rillingen en pijn op de plek van de injectie.
     
    In veel minder gevallen meldde men een zwelling of roodheid op de plek van de injectie en
    misselijkheid. Zeldzaam waren gevallen van algehele malaise en gezwollen lymfeklieren:
    ongeveer 1 procent van de proefpersonen maakte daar melding van, blijkt uit de bijsluiter.
     
    Artsen wordt ook aangeraden om te letten op symptomen van een allergische reactie op het
    vaccin. Daarbij zou het kunnen gaan om kortademigheid, uitslag of zwelling van tong of gezicht.
     
    Zwangerschap afgeraden
    Uit de handleiding voor artsen blijkt dat het middel niet wordt aangeraden voor zwangere
    vrouwen. Ook wordt geadviseerd na een injectie twee maanden te wachten met een
    zwangerschap en geen borstvoeding te geven.
     
    Zo'n advies is gebruikelijk bij veel medicijnen, simpelweg omdat er te weinig deelnemers in het
    onderzoek zaten die zwanger waren. Er is ook niet voldoende onderzoek gedaan naar de
    effecten op kinderen onder de 16.
     
    Mensen die lijden aan een ziekte als aids, last hebben van bloedingen of hoge koorts kunnen
    de prik beter ook niet krijgen. Een arts kan wel in individuele gevallen de beslissing nemen dat
    inenting toch het risico waard is.
     
    Pfizer onderstreept dat de inentingscampagne op de voet gevolgd zal worden om andere
    bijwerkingen snel op te sporen. Aan artsen wordt gevraagd die snel door te geven als ze
    optreden.
     
    Bevroren en ontdooid
    Uit de artsenhandleiding blijkt verder dat het middel niet constant op minimaal 60 graden onder
    nul opgeslagen hoeft te worden. De Landelijke Huisartsenvereniging waarschuwde gisteren nog
    dat dat een te complexe logistieke operatie zou opleveren.
     
    In de richtlijnen staat dat het ontdooide middel tot vijf dagen in de koelkast kan worden
    bewaard bij een temperatuur tot 8 graden. Op kamertemperatuur is het 2 uur houdbaar. De
    vloeistof die daarna nog niet is gebruikt, moet worden weggegooid.
     
    Het middel moet in de originele verpakking worden bewaard om blootstelling aan zonlicht te
    voorkomen. Het wordt in vijf onverdunde doses per flesje ingevroren. Na ontdooiing dient de
    arts dat zelf te vermengen met een zoutoplossing.
     
    Voor de vaccinatie zijn twee inentingen nodig, met 21 dagen ertussen. Op basis van het
    onderzoek gaat Pfizer ervan uit dat zeven dagen na de laatste injectie 95 procent van de
    mensen beschermd is tegen corona. Of dat percentage in de praktijk ook gehaald kan worden,
    moet blijken.
     
    Het volledige artikel: NOS 3 december 2020
     
 
     
     
 

 

Deze coronavaccins komen nog naar Nederland: 'Resultaten zijn

    spectaculair'
    Het Parool - Stephen Friedrichs 16 november 2020
     
1   Moderna (3,1 miljoen doses voor Nederland)
    Eerst was er het goede nieuws over het vaccin van de combinatie BioNTech/Pfizer, nu lijkt het
    Amerikaanse Moderna als tweede de eindstreep te halen. Dat mag een verrassing heten, zeker
    met zulke cijfers: het vaccin lijkt een effectiviteit van liefs 95 procent te hebben.
     
    “De resultaten zijn écht spectaculair,” zegt Marjolein Kikkert, moleculair viroloog aan de
    Universiteit Leiden. “Zeker als je bedenkt dat Moderna, net zoals Pfizer, gebruik heeft gemaakt
    van de mRNA-techniek (door middel van mRNA krijgt het lichaam met het vaccin bouwstenen
    om afweer tegen het virus te creëren). Niet eerder is dat op zo’n grote schaal voor
    infectieziekten toegepast.”
     
    De Europese medicijnwaakhond EMA is maandag begonnen met een rolling review van het
    Modernavaccin, laat een woordvoerder weten. “Daarbij wordt gekeken naar alle data die nu al
    bekend zijn. Zo kan de marktaanvraag worden versneld. Dat gebeurde dit najaar ook met
    ontstekingsremmer Remdesivir, waarbij de aanvraag binnen vier weken was afgerond.”
     
    Dat zou in theorie ook met het vaccin van Moderna kunnen, waarna het – met een beetje geluk
     – nog voor de jaarwisseling in Europa de markt op kan. Het grote voordeel van het vaccin van
    Moderna ten opzichte van Pfizer is de logistiek: waar het Pfizervaccin bewaard moet worden op
    temperaturen tot minus 80 graden, gedijt dat van Moderna tot dertig dagen op een
    koelkasttemperatuur van iets boven het vriespunt.
     

2

  AstraZeneca (11,7 miljoen doses voor Nederland)
    Het Brits-Zweedse AstraZeneca gold lange tijd als belangrijkste kandidaat om als eerste met
    een vaccin op de markt te komen. Nu moet de farmaceut, die samenwerkt met de universiteit
    van Oxford, tandenknarsend toezien hoe Pfizer en Moderna eerder hun marktaanvraag
    kunnen doen.
     
    “Dat is toch wel een verrassende ontwikkeling,” constateert Kikkert. Tegelijkertijd wil ze niet te
    veel waarde hechten aan de volgorde waarin vaccins op de markt komen. “Het kan zijn dat
    AstraZeneca meer onderzoeksresultaten wil, voordat ze naar buiten treden. Ook liepen de
    vaccinproeven vertraging op nadat een proefpersoon ernstig ziek was geworden. Na onderzoek
    bleek dat er geen verband kon worden aangetoond. Kikkert: “Ook over dit vaccin ben ik
    hoopvol gestemd. AstraZeneca en Oxford zijn partijen die hun sporen ruimschoots hebben
    verdiend. Daarnaast waren de tussentijdse resultaten eerder dit jaar bemoedigend.”
     
    Of AstraZeneca net zo hoog gaat scoren als Pfizer en Moderna, is volgens Kikkert nog maar
    de vraag. “Simpelweg omdat het vaccin op een heel andere, meer traditionele manier, wordt
    gemaakt. Dat maakt het allemaal zo interessant: hoe groot zijn de verschillen die we gaan
    zien tussen de verschillende vaccins?”
     
    Meerdere ingewijden vertellen dat AstraZeneca binnen enkele weken met groot vaccinnieuws
    komt. Via de officiële kanalen laat de farmaceut weten te hopen vóór het einde van het jaar
    de onderzoeksresultaten te kunnen publiceren. Net als dat van Moderna is ook dit vaccin
    inmiddels in rolling review bij het EMA. 
     

3

  Janssen (Johnson & Johnson (7,8 miljoen doses voor Nederland)
    De Leidense farmaceut Janssen, onderdeel van het Amerikaanse Johnson & Johnson, geldt als
    een relatief kleine speler op de farmaceutische markt. Het door Janssen ontwikkelde vaccin
    leek lange tijd echter alle wind in de zeilen te hebben en onderscheidt zich van de andere
    farmaceuten doordat slechts één injectie nodig is.
     
    Begin oktober moest de farmaceut de vaccinproeven echter stilleggen nadat een proefpersoon
    een beroerte had gekregen. Ingewijden meldden eind oktober aan The Washington Post dat
    een onderzoekscommissie heeft geconcludeerd dat de beroerte niet het gevolg was van het
    vaccin.
      
    Door het incident heeft Janssen naar schatting een maand vertraging opgelopen. De Centrale
    Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) liet vorige week pas weten dat de proeven
    hervat konden worden. Janssen hoopte, net als AstraZeneca, eind dit jaar of begin volgend jaar
    de onderzoeksresultaten te kunnen publiceren. Gezien de recente ontwikkelingen is de kans
    groot dat die er sowieso dit jaar niet meer komen.
     

4

  Sanofi & GSK (11,7 miljoen doses voor Nederland)
    Het Franse Sanofi en Britse GlaxoSmithKline (GSK) lijkt een heus vaccindreamteam. De twee
    farmaceuten hebben ruimschootse ervaring in de ontwikkeling van vaccins en hebben voor de
    coronacrisis de krachten gebundeld.
     
    Dat gezegd hebbende, is de verwachting dat een coronavaccin uit die hoek nog wel even op zich
    laat wachten. Niet dat er sprake is van tegenvallers. Integendeel: waar de farmaceuten eerder
    nog aankondigden te mikken op een goedkeuring in de tweede helft van 2021, hebben ze de
    prognose inmiddels bijgesteld naar de eerste helft van het jaar.
     
    De reden: de twee farmaceuten zijn pas in september gestart met de klinische proeven, waarbij
    het vaccin op mensen wordt getest. Volgens deskundigen lijkt het vaccin van Sanofi en GSK nog
    het meest op een ouderwets griepvaccin. Dat heeft als grote voordeel dat het middel gewoon in
    een koelkast kan worden bewaard. Als het vaccin er eenmaal is, kan het hard gaan, beloven
    Sanofi en GSK. De twee farmaceuten hebben samen de capaciteit om liefst één miljard vaccins
    te produceren.
     

5

  CureVac (8,8  miljoen doses voor Nederland)
    De Duitse farmaceut CureVac was de eerste die tijdens de coronacrisis alle ogen op zich gericht
    zag. Ongewild, wel te verstaan. De Amerikaanse president [...] zag in maart wel iets
    in de eerste voorzichtige vaccin-pogingen van CureVac en deed een verwoede poging om het
    bedrijf naar de Verenigde Staten te halen. CureVac ging niet in op de avances [...] en kreeg als
    dank van de Duitse bondskanselier Angela Merkel een subsidie van liefst 250 miljoen euro
    uitgekeerd.
     
    Sindsdien is het relatief stil rond de Duitsers. En in dit geval is geen nieuws, goed nieuws:
    CureVac vordert gestaag in de vaccinonderzoeken en hoopt in maart 2021 met
    onderzoeksresultaten te komen. Omdat de Duitsers gebruikmaken van dezelfde mRNA-
    techniek als Pfizer en Moderna, zijn de verwachtingen inmiddels behoorlijk hooggespannen.
     
    Het volledige artikel: Het Parool - Stephen Friedrichs 16 november 2020
     
 
     
     
 

 

Farmaceut Moderna: Ons coronavaccin is voor 94,5 procent effectief

    Trouw / ANP / Redactie 16 november 2020
     
    Een coronavaccin van de Amerikaanse farmaceut Moderna is volgens voorlopige
    onderzoeksresultaten voor 94,5 procent effectief bij het voorkomen van een
    besmetting met het coronavirus. 
     
    Moderna werkt aan het vaccin mRNA-1273. Europese landen hebben alvast tientallen miljoenen
    doses daarvan besteld, de Europese medicijnwaakhond is een versnelde beoordeling gestart.
    Voor de tests maakt Moderna gebruik van ongeveer 30.000 proefpersonen, waaronder ook veel
    kwetsbare en oudere mensen. Een deel krijgt het kandidaat-vaccin, een ander deel krijgt een
    placebo. In die controlegroep liepen negentig mensen het coronavirus op. Bij de mensen die het
    middel van Moderna kregen, raakten maar vijf personen besmet. Van die 95 besmette
    personen werden er elf ernstig ziek, allen uit de controlegroep van mensen die een placebo
    hadden gekregen. Volgens Moderna zijn er geen grote veiligheidsproblemen aan het licht
    gekomen tijdens de tests.
     
    Moderna is de tweede fabrikant die hoopvolle resultaten biedt in de ontwikkeling van een
    coronavaccin. Concurrent Pfizer meldde eerder dat zijn potentiële vaccin 90 procent effectief is.
    Daarnaast is er nog een handvol vaccins in de maak.
     
    Moderna gebruikt een nieuwe techniek waarbij een stukje genetische code van het coronavirus
    wordt geïnjecteerd. Het lichaam maakt daardoor virale eiwitten aan. Daar word je niet ziek van,
    maar het immuunsysteem reageert wel door afweerstoffen aan te maken. 
     
    “De gegevens zien er veelbelovend uit”, reageert Eleanor Riley, hoogleraar immunologie aan de
    universiteit van Edinburgh, tegenover persbureau Reuters. “De bijwerkingen lijken ongeveer
    gelijk te zijn aan de gebruikelijke bijwerkingen van vaccinaties voor volwassenen, zoals het
    griepvaccin. Nog onduidelijk is of het vaccin ook de verspreiding van het virus verhindert, maar
    over het algemeen is dit uitstekend nieuws.” Bijwerkingen van het Moderna-vaccin zijn onder
    andere vermoeidheid, hoofdpijn en spierpijn bij enkele patiënten. 
     
    Anthony Fauci, het wetenschappelijke gezicht van de Amerikaanse strijd tegen het virus, noemt
    de resultaten ‘indrukwekkend'. “We hebben nu twee vaccins die effectief zijn, dus dit is een
    belangrijke stap vooruit, willen we dit virus ooit onder controle krijgen.” Volgens Fauci kunnen er
    eind december vaccins beschikbaar zijn in de VS voor mensen in de risicogroep. 
     
    Nederland kan 3 miljoen doses krijgen
    De Europese Unie heeft met Moderna een voorlopige deal voor 80 miljoen doses van het vaccin.
    Vaccins waarvoor contracten zijn afgesloten, worden na definitieve goedkeuring volgens een
    vaste verdeelsleutel aan de lidstaten toegekend. Nederland kan in dit geval rekenen op ruim 3
    miljoen stuks (3,89 procent).
     
    Zorgminister Hugo de Jonge spreekt van “hoopvolle tussentijdse onderzoeksresultaten”. Hij
    juicht het toe dat het Europese geneesmiddelenbureau EMA ook het vaccin van Moderna
    versneld wil beoordelen. “Zo houden we de vaart erin en is er straks snel duidelijkheid over de
    effectiviteit en veiligheid van de verschillende vaccins.”
      
    Het volledige artikel: Trouw / ANP / Redactie 16 november 2020
     
 
     
     
 

 

Snel uit de startblokken en zonder poespas, dit echtpaar ontwikkelde

    het veelbelovende coronavaccin
    NRC Handelsblad - Juurd Eijsvoogel 10 november 2020
     
    BioNTech uit Duitsland staat aan de wieg van een mogelijk succesvol
    coronavaccin. Het Turks-Duitse echtpaar achter het bedrijf had al vroeg door
    dat er belangrijk werk te doen was.
     
    Voor Duitsland was het maandag dubbel goed nieuws. Niet alleen bleek er belangrijke
    vooruitgang te zijn geboekt bij de ontwikkeling van een coronavaccin. Maar een relatief klein
    Duits biotechnologiebedrijf speelt daarbij, als initiatiefnemer en partner van het grote
    Amerikaanse farmaceutische concern Pfizer, een sleutelrol.
     
    Het echtpaar dat de firma BioNTech in 2008 oprichtte, allebei medische onderzoekers met
    Turkse wortels, had al een goede reputatie in de wetenschappelijke wereld en bij investeerders.
    Maar nu zijn topman Ugur Sahin (55) en medisch directeur Özlem Türeci (53), zijn echtgenote,
    opeens landelijke en zelfs internationale bekendheden geworden.
     
   

     
    Dat hun bedrijf gevestigd is aan een straat in Mainz die Am Goldgrube heet, „Aan de goudmijn”,
    wordt daarbij steevast vermeld. De aandelenkoers schoot maandag op de Amerikaanse
    technologiebeurs Nasdaq omhoog, waarmee de beurswaarde van BioNTech op 21,9 miljard dollar
    (18,5 miljard euro) kwam. Sahin bezit 18 procent van de aandelen.
     
    Co-schappen in Homburg
    Hij was vier toen hij naar Duitsland kwam, waar zijn vader werkte als gastarbeider, zoals dat toen
    heette, in een Ford-fabriek in Keulen. Türeci is in Duitsland geboren als dochter van een Turkse
    arts, die werkte in een klein ziekenhuis in Cloppenburg, Nedersaksen.
     
    Ze studeerden allebei medicijnen en ontmoetten elkaar begin jaren negentig tijdens hun co-
    schappen in Homburg, waar ze een belangstelling voor kankeronderzoek bleken te delen. Al is
    belangstelling misschien te zuinig uitgedrukt. Zelfs op hun huwelijksdag, vertelde Türeci eens in
    een interview, maakten ze allebei tijd vrij voor laboratoriumwerk.
     
    In 2001 zetten ze hun eerste bedrijf op, Ganymed Pharmaceuticals, gericht op de ontwikkeling
    van een therapie om het eigen immuunsysteem van kankerpatiënten in te zetten tegen
    kankercellen.
     
    Nadat ze het bedrijf (volgens het Duitse Management Magazin voor 422 miljoen euro) verkocht
    hadden aan het Japanse Astellas, richtten ze BioNTech op, samen met de Oostenrijkse
    kankerspecialist Christoph Huber, die sindsdien lid is van de raad van commissarissen. In de
    loop der jaren heeft BioNTech grote investeerders aan zich weten te binden, waaronder de Bill &
    Melinda Gates Foundation.
     
    Opmerkelijk is hoe snel BioNTech bij het zoeken naar een vaccin uit de startblokken kwam. Al in
    januari, enkele dagen nadat Sahin in The Lancet over het virus had gelezen, stortte het bedrijf,
    dat zo’n 1.300 werknemers heeft, zich in de race om een vaccin. Er werden 500 mensen
    vrijgemaakt voor het project.
     
    Geen poespas
    In maart sloot BioNTech samenwerkingsovereenkomsten met het Amerikaanse Pfizer en het
    Chinese Fosun. De Duitse overheid stelde 375 miljoen euro beschikbaar om snel met de
    massaproductie te kunnen beginnen als het vaccin is goedgekeurd.
     
    Sahin, die de naam heeft niet van poespas te houden, liet zich maandag niet meeslepen door
    alle opwinding. Nuchter zei hij dat „de eerste tussentijdse analyse van onze internationale fase-
    drie-studie erop wijst dat een vaccin Covid-19 verhinderen kan”.
     
    Terwijl boulevardblad Bild in een kop „het Duitse vaccinwonder” toejuicht, moet Sahin niets
    hebben van pogingen een vaccin een nationaal stempel op te drukken. „Samenwerking is
    absoluut cruciaal voor deze internationale uitdaging”, zei hij eerder dit jaar tegen de Frankfurter
    Allgemeine Zeitung. Hij sloot uit dat een vaccin alleen beschikbaar zou komen voor bijvoorbeeld
    China, Duitsland of de Verenigde Staten.
     
    Het volledige artikel: NRC Handelsblad - Juurd Eijsvoogel 10 november 2020
     
 
     
     
 

 

Koploper in vaccinrace overtreft verwachtingen

    NRC Handelsblad - Niki Korteweg, met medewerking van  Pim van den Dool 9 november 2020
     
    Het vaccin van farmaceut Pfizer verlaagt het risico op Covid-19 met 90 procent.
    „Dat is hoger dan ik durfde hopen.”
     
    De allereerste resultaten van een van de koplopers in de wereldwijde race naar een coronavaccin
    overtreffen alle verwachtingen. Het kandidaatvaccin van de farmaceut Pfizer, dat het samen met
    het Duitse biotechbedrijf BioNTech ontwikkelt, beschermt voor meer dan 90 procent tegen de
    ziekte Covid-19. Dat meldt het bedrijf maandag op basis van een tussentijdse analyse van hun
    uitvoerige lopende studie onder ruim 43.500 proefpersonen. Ook zijn er tot zover geen ernstige
    bijwerkingen gezien. Het bedrijf heeft de onderliggende gegevens nog niet openbaar gemaakt.
    Maar het is de eerste aanwijzing dat de vaccins die nu in een razend tempo worden ontwikkeld,
    daadwerkelijk kunnen helpen om de pandemie in te dammen.
     
    „Negentig procent effectiviteit, dat had ik niet verwacht. Dit is heel hoopvol”, zegt Cécile van Els,
    immunoloog bij het RIVM en hoogleraar vaccinologie aan de Universiteit Utrecht. „We wisten dat
    dit de maand van de waarheid zou worden, waarin de eerste producenten hun tussentijdse
    resultaten krijgen. Dit is een hoger percentage dan ik had durven hopen.” Het is ook hoger dan
    de 50 procent bescherming die autoriteiten zoals de wereldgezondheidsorganisatie WHO en de
    Amerikaanse FDA minimaal zouden willen zien.
     
    De fase 3 studie van Pfizer startte op 27 juli. „Voor een vaccinonderzoek is twee, drie maanden
    niet lang. Deze conclusie klopt dus voor de periode dat ze hebben kunnen meten. Maar nog
    steeds is het indrukwekkend dat je dit verschil ziet”, zegt Van Els.
     
    Afgelopen zondag analyseerde een onafhankelijke commissie tussentijds de gegevens van de
    grote fase 3 studie van Pfizer. Toen bleek dat er in totaal 94 mensen ziek waren geworden na
    een besmetting met het coronavirus SARS-CoV-2. Minder dan 10 procent daarvan zat in de
    groep proefpersonen die twee doses van het testvaccin hadden gekregen. Het overige deel zat
    in de groep die een nepvaccin kreeg. Op basis van de getallen concludeert Pfizer dat het vaccin
    90 procent bescherming biedt. Die bescherming bood het vaccin al 28 dagen na de start van de
    vaccinatie: tussen de eerste en de tweede prik zaten 21 dagen, en een week later waren ze
    beschermd.
     
    In echte wereld minder bescherming
    Hoe hoog het percentage bij gebruik in de echte wereld zal zijn, zal nog moeten blijken. Vaak
    valt het dan wat lager uit. „De omstandigheden in een studie zijn optimaal: vlak na de
    vaccinatie is de afweer op zijn best, de groep proefpersonen is wel divers maar wel gezonder
    dan gemiddeld”, zegt Van Els. „Maar ook dan is het goed als je bij 90 begint. Hoe hoger dat
    percentage, hoe makkelijker het zal zijn om een groot deel van de mensen immuun te maken.”
     
    Ook op andere vlakken blijven nog vragen onbeantwoord. Het is bijvoorbeeld nog niet duidelijk
    hoe lang de bescherming blijft bestaan, of het ook beschermt tegen infectie met het virus (en
    dus niet alleen tegen ziek worden), en of er wellicht bijwerkingen aan het licht zullen komen na
    een langere tijd.
     
    Van Els verwacht niet dat de met het vaccin opgewekte immuniteit snel weer weg zal zakken. Die
    vrees bestaat bij sommige experts omdat af en toe mensen die al een keer Covid-19 hebben
    gehad, opnieuw worden besmet. „Dit is niet hetzelfde als na een infectie. Daarbij is soms het
    virus zelf de stoorzender die voorkomt dat er een normale immuniteit wordt opgebouwd.”
     
    Flinke opsteker
    De allereerste resultaten zijn een flinke opsteker voor alle producenten van kandidaatvaccins.
     „Alle koplopers hebben vergelijkbare resultaten in de diermodellen en in de afweerreacties die
    ze opwekken”, zegt Van Els. „Ik zou het heel raar vinden als daar grote verschillen bij komen.”
     
    Pfizer is van plan om na de derde week van november de aanvraag bij de FDA in te dienen voor
    een goedkeuring voor noodgebruik. Dan heeft de helft van de proefpersonen het testvaccin
    minimaal twee maanden geleden gekregen. Van Els schat in dat de FDA en ook de EMA, de
    Europese goedkeurende instantie, daar pakweg twee weken over doen. „Dan moet je daarna
    nog toestemming van de Europese Commissie hebben, die zullen daar ook maximaal twee
    weken over doen”, zegt Van Els.
     
    Het proefvaccin van Pfizer, BNT162b2, is een entstof op basis van genetisch materiaal van het
    coronavirus, mRNA, verpakt in minuscule vetdruppeltjes: nanopartikels. Ingespoten zorgt dat
    ervoor dat de lichaamscellen van de gevaccineerde zelf een stukje van een corona-eiwit maken,
    waartegen dan een immuunreactie op gang komt. Vaccins op basis van deze technologie zijn
    nog niet eerder toegelaten op de markt. Een van de andere koplopers in de race, het vaccin van
    het Amerikaanse bedrijf Moderna, is ook gebaseerd op mRNA.
     
    De productie en de distributie van een rna-vaccin zoals dat van Pfizer kunnen nog voor
    onvoorziene uitdagingen zorgen. Dergelijke vaccins zijn nog nooit op grote schaal geproduceerd
    en gebruikt. En ze moeten diepgevroren worden vervoerd en bewaard, wat bij gebruik in
    ontwikkelingslanden een probleem kan zijn.
     
    Nederland heeft binnen de Europese Unie met Pfizer en BioNTech in september afspraken
    gemaakt. Als het coronavaccin wordt goedgekeurd kan de EU 200 miljoen doses kopen, met
    een optie van nog eens 100 miljoen. De vaccins zullen naar rato worden verdeeld, Nederland
    zou dan tussen de 7,7 en 11,7 miljoen doses van het Pfizer-vaccin krijgen.
     
    Het volledige artikel: NRC Handelsblad - Niki Korteweg, met medewerking van  Pim van den Dool
    9 november 2020
     
 
     
     
 

 

'Enorme doorbraak' farmaceut Pfizer: Coronavaccin vaak 90 procent

    effectief én veilig
    AD - Stephen Friedrichs en Chris van Mersbergen 9 november 2020
     
    Pfizer lijkt als eerste met een vaccin tegen corona op de markt te gaan komen. 
    Eind deze maand volgt een marktaanvraag, meldt de Amerikaanse farmaceut. Uit
    de nieuwste onderzoeksresultaten van Pfizer, die vandaag zijn gepubliceerd,
    blijkt dat het vaccin enorm goed aanslaat. Deskundigen reageren enthousiast,
    maar zien wel nog een addertje onder het gras. 
     
    Het gaat om de eerste resultaten van het fase 3-onderzoek, het laatste stadium voordat een
    vaccin de markt op mag. In die fase wordt een vaccin op ruim 43.000 mensen getest. Uit een
    eerste analyse blijkt dat 94 proefpersonen het coronavirus kregen. Het overgrote deel daarvan
    zat echter in de placebogroep, meldt Pfizer, dat op basis van de getallen concludeert dat het
    vaccin voor 90 procent effectief lijkt te zijn.
     
    Dat percentage is veel hoger dan verwacht en nodig is om een vaccin op de markt te mogen
    brengen. Ter vergelijking: de meeste vaccins hebben een effectiviteitsgraad van rond de 80
    procent; in het geval van corona zijn gezondheidsautoriteiten al tevreden met een effectiviteit
    van meer dan 50 procent.
     
    Bijwerkingen
    Voorlopig zijn tijdens de studies van het vaccin ook nog geen grote problemen op het gebied
    van bijwerkingen ontstaan, meldt de Amerikaanse farmaceut.
     
    Hoewel nog niet alle resultaten binnen zijn, spreekt Pfizer-directeur Albert Bourla van een
     ‘enorme doorbraak’: ,,Met dit nieuws zijn we een behoorlijke stap dichterbij een vaccin dat een
    einde moet maken aan deze wereldwijde gezondheidscrisis.”
     
    Anke Huckriede, hoogleraar vaccinologie aan de Rijksuniversiteit Groningen, noemt de
    resultaten van Pfizer ‘beter dan verwacht’: ,,Dit is goed nieuws, zeker op korte termijn. Het lijkt
    er nu echt op dat het vaccin in ieder geval voor enige tijd een goede bescherming biedt tegen
    het coronavirus.”
     
    Addertje onder het gras
    Toch is nog wel een addertje onder het gras, zegt Huckriede: ,,De vraagt blijft in hoeverre het
    vaccin op langere termijn werkzaam is. Dat is aan de hand van deze resultaten nog niet te
    zeggen.” Ze verwacht dat de hoge effectiviteit van ruim 90 procent ook geen stand houdt. ,,Dat
    zal op termijn wel iets gaan dalen.”
     
    Ook is de vraag wat het nieuws betekent voor andere vaccinprojecten, vervolgt Huckriede. ,,Op
    het moment dat je weet dat er een werkzaam vaccin tegen corona op de markt is, kun je je
    afvragen in hoeverre het nog ethisch is om bij andere vaccinonderzoeken proefpersonen een
    placebo voor te schotelen. Dat is een lastige discussie die nu binnen de wetenschap gaat spelen
    en waar niet zo snel een bevredigend antwoord op te geven is.”
     
    Ook Marjolein Kikkert, moleculair viroloog aan het Leiden University Medical Center (LUMC), is
    positief verrast door het nieuws. ,,Het lijkt er nu echt op dat we een werkzaam vaccin tegen
    corona hebben. Een effectiviteit van meer dan 90 procent is echt enorm hoog. Ook bijzonder:
    Pfizer maakt gebruikt van een mRNA-techniek, er is niet eerder aan de hand van mRNA een
    vaccin tegen een virus op de markt gebracht.”
     
    Het grote voordeel van mRNA: het is veilig - want er wordt geen gebruik gemaakt van bestaand
    virus - en makkelijk te produceren. Kikkert: ,,Ik verwacht daarom dat dit vaccin op korte termijn
    op grote schaal kan worden gedistribueerd, doch daarvoor moet wel eerst nog toestemming
    worden gegeven.” 
     
    Aanvullende resultaten
    Pfizer, dat samenwerkt met de Duitse farmaceut BioNTech, hoopt de aankomende twee weken
    de aanvullende resultaten te publiceren. Ondertussen wil de farmaceut een marktaanvraag doen
    bij de FDA, de Amerikaanse gezondheidsautoriteiten. Die stellen als eis dat een vaccin minimaal
    50 procent effectief is: die doelstelling lijkt ruimschoots gehaald.
     
    Pfizer gaat door met de fase 3-studie tot 164 bevestigde coronagevallen hebben
    plaatsgevonden onder de studiegroep.
     
    Nederland
    Ook Nederland heeft, samen met de andere lidstaten van de Europese Unie, 200 miljoen doses
    van het Pfizer-vaccin besteld. In Europa worden vaccins gekeurd door het EMA, het Europees
    Geneesmiddelen Agentschap. Het vaccin is daar al in rolling review, laat een woordvoerder
    weten: ,,Daarbij analyseren we de data die wel al hebben, zo kunnen we snel handelen zodra
    alle resultaten binnen zijn.” 
     
    Omdat Nederland recht heeft op 3,89 procent van de gekochte vaccins, mag ons land rekenen
    op een kleine 8 miljoen doses. Omdat er twee prikken nodig zijn, zouden daarmee dus een
    kleine 4 miljoen Nederlanders een vaccin kunnen krijgen. 
     
    Productie
    Het is overigens niet zo dat alle vaccins meteen klaar zijn als het wordt toegelaten op de
    markt. Pfizer produceert het vaccin in onder meer de VS, België en Duitsland. Dit jaar zouden al
    100 miljoen doses beschikbaar kunnen zijn, meldde de farmaceut eerder. In 2021 zouden er
    1,3 miljard vaccins geproduceerd kunnen worden.
     
    Het is niet bekend hoeveel de Europese Commissie betaalt voor het vaccin. In de VS sloten
    Pfizer en BioNTech een deal van 1,95 miljard dollar voor 100 miljoen doses. Dat is dus 19,50
    dollar per injectie, en 39 dollar voor de benodigde twee.
     
    Niet tegen kostprijs
    Andere rijke landen hoeven niet op korting te rekenen, stelde het bedrijf eerder al. ,,Ik vind het
    ontzettend verkeerd”, zei Pfizer-baas Bourla zelfs over het leveren van vaccins tegen kostprijs.
    Zijn stelling: een bedrijf moet geld verdienen, ook in deze ongekende crisis. Niet onbelangrijk
    om te melden: Pfizer en BioNTech ontwikkelen hun vaccin naar eigen zeggen zonder subsidie.
     
    Pfizer gebruikt voor zijn vaccin de hypermoderne mRNA-techniek. Daarbij wordt op basis van
    genen van het Covid-19-virus een stukje genetisch materiaal gemaakt en ingespoten. 
     
    Een mogelijk struikelblok, misschien niet voor rijke landen als Nederland maar wel voor armere
    landen met gebieden die moeilijker  toegankelijk zijn: het mRNA-vaccin moet extreem koud
    worden bewaard, in het geval van Pfizer op temperaturen tot min 80 graden. Dat maakt de
    distributie veel complexer. 
     
    Productie
    Lang lag de Brits-Zweedse farmaceut AstraZeneca met het aan de universiteit van Oxford
    ontwikkelde coronavaccin aan kop in de race om als eerste met een werkend middel te komen.
    AstraZeneca kreeg dit najaar echter te maken met tegenslag, toen een proefpersoon te maken
    kreeg met een niet meteen verklaarbare bijwerking. Daardoor lagen de studies met het vaccin
    vooral in de VS een hele tijd stil - inmiddels zijn ze weer hervat.
     
    AstraZeneca hoopt eind dit jaar met resultaten van de fase 3-studie onder duizenden mensen
    te komen. Ook het Amerikaanse Moderna en het Nederlands-Belgisch-Amerikaanse
    Janssen/Johnson&Johnson is goed op weg met een coronavaccins. Al deze vaccins zijn door de
    Europese Commissie gekocht. Nederland heeft recht op 3,89 procent van de bestelde vaccins. In
    totaal gaat het  - mochten alle vaccins werken - om vele miljoenen doses.
     
    Het volledige artikel: AD - Stephen Friedrichs en Chris van Mersbergen 9 november 2020
     
 
     
     
 

 

Pfizer: nog geen gegevens over effectiviteit coronavaccin

    Transport-online.nl / bron ANP RTR 27 oktober 2020
     
    NEW YORK - Farmaceut Pfizer kan nog niets zeggen over de effectiviteit van het
    coronavaccin dat het bedrijf ontwikkelt. Een onafhankelijke commissie van
    wetenschappers heeft nog geen tussentijdse analyse kunnen uitvoeren die moet
    uitwijzen of het middel effect heeft, zo meldde het concern in een
    kwartaalupdate.
     
    De tussentijdse analyse is pas mogelijk als minstens 32 deelnemers aan een grootschalig
    onderzoek naar het vaccin besmet zijn geraakt met het nieuwe coronavirus. Topman Albert
    Bourla stelde onlangs in een open brief dat Pfizer mogelijk eind november al om versnelde
    goedkeuring voor het vaccin zal vragen bij de Amerikaanse toezichthouder FDA. Dat zal alleen
    gebeuren als het middel veilig wordt geacht en er bewijs is dat het vaccin effect heeft, zo schreef
    hij.
     
    Pfizer had ook opbeurend nieuws over het vaccin. De werving van deelnemers aan zijn
    zogeheten Fase 3-onderzoek naar het coronavaccin is bijna rond. Inmiddels doen ruim 42.000
    mensen mee aan klinische tests met het vaccin, terwijl het Amerikaanse concern zich ten doel
    heeft gesteld 44.000 deelnemers te werven. Pfizer meldde in zijn kwartaalupdate dat 36.000
    mensen een tweede dosis hebben gekregen van het middel, dat samen met Duitse BioNTech
    wordt ontwikkeld.
     
    Pfizer gaf de update samen met zijn cijfers over het derde kwartaal. Daarin daalden de
    opbrengsten met 4 procent tot 12,1 miljard dollar. Dat kwam onder andere doordat te midden
    van de coronapandemie minder Amerikanen op doktersbezoek gingen, dus er ook minder
    medicijnen voorgeschreven werden. Daarnaast was de vraag naar medicijnen in China lager door
    de virusuitbraak.
     
    Het volledige artikel: Transport-online.nl / bron ANP RTR 27 oktober 2020
     
 
     
     
 

 

Alles over de coronavaccins 'Het duurt zeker tot de helft van 2021'

    Gezondheidsnet - Heleen Croonen 14/15 oktober 2020
     
    De nieuwe maatregelen van het kabinet maken de roep om een coronavaccin nog
    sterker. Wanneer zijn de eerste vaccins klaar? Niet alle vaccins werken goed bij
    ouderen, maar sommigen juist wel.
     
    Alle vaccins uit de kopgroep zijn gericht op de stekels (spikes) van het coronavirus. Het zijn
    injecties voor in de spier. In deze grafiek staat hoeveel vaccins er in productie zijn en wanneer
    we ze kunnen verwachten. Maar deze schattingen zijn positief, want deskundigen verwachten dat
    het zeker tot de helft van 2021 zal duren voor wij in Nederland een coronavaccin kunnen halen.
    Er kan nog van alles misgaan bij het onderzoek, de goedkeuring, de productie en de
    verspreiding.
     
   

     

I

  Type: verkoudheidsvirus met een gen
    Het ‘recombinante vector vaccin’ gebruikt een verzwakt virus. Meestal is dat een
    verkoudheidsvirus, van dieren of van mensen. Virussen zijn gemaakt om te besmetten, dus ook
    dit virus zal binnendringen in onze cellen. In het virus zit een stukje erfelijk materiaal dat
    codeert voor de coronastekels. Gevolg: onze eigen cellen gaan de eiwitten van die stekels
    maken en daar treedt ons afweersysteem tegen op. Hiermee krijgen we afweer tegen het hele
    coronavirus.
    CanSino - China
    Universiteit van Oxford / Astra Zeneca - Groot Brittannië / Zweden [info.: Gezondheidsnet ]
    Janssen Pharmaceutical Companies - Nederland / Verenigde Staten [info.: Gezondheidsnet ]
    Gamaleya research Institute - Rusland [info.: Gezondheidsnet ]
     

II

  Type: Stukjes van het coronavirus
    De zogenaamde ‘subunit eiwitvaccins’ bevatten bepaalde stukjes van het coronavirus, samen
    met een middel dat het vaccin extra goed laat werken, oftewel een ‘adjuvans’. Die stukjes van
    het coronavirus worden gemaakt door gistcellen, bacteriën of zelfs planten en insectencellen (zie
    Novavax). Voordeel: het mechanisme wordt al langer gebruikt. Het hepatitis B vaccin heeft dit
    mechanisme en is al sinds 1981 op de markt.
    Novavax - Verenigde Staten, Zweden [info.: Gezondheidsnet ]
     

III

  Type: Stukjes RNA of DNA inspuiten
    Het werkingsmechanisme is bedrieglijk simpel: je spuit wat RNA of DNA in voor de stekel van het
    coronavirus en het menselijk lichaam gaat de stekels zelf aanmaken. Het immuunsysteem
    komt er vervolgens tegen in opstand. Nadeel: de vaccins moeten koel (-20 graden voor
    Moderna) tot zeer koel (-70 graden voor BioNtech) worden bewaard. Dat is lastig bij de
    distributie. Nog een nadeel: er zijn nog geen vaccins met de nieuwe RNA- of DNA -techniek op
    de markt, we weten dus nog weinig over de veiligheid of werkzaamheid.
    Moderna - Verenigde Staten [info.: Gezondheidsnet ]
    BioNtech / Fosun Pharma / Pfizer - Verenigde Staten / China / Duitsland [info.: Gezondheidsnet ]
     

IV

  Type: Inactief gemaakt virus
    Dit is de klassieke vaccinatiemethode.  Het coronavirus wordt geïnactiveerd en in kleine
    hoeveelheid toegediend. Het immuunsysteem komt in opstand en bouwt afweer op tegen een
    nieuwe virusaanval. Nadeel is dat de productie gevaarlijk is, het lab moet aan hoge eisen
    voldoen, zodat het geen brandhaard wordt voor het coronavirus.
    Sinovac - China [info.: Gezondheidsnet ]
    Sinopharm - China [info.: Gezondheidsnet ]
     
    En Inovio en Sanofi/GSK dan?
    De Europese Commissie heeft ook het Franse vaccin van Sanofi/GSK ingekocht, maar dit wordt
    nog niet getest bij grote groepen mensen. Het zit dus niet in de kopgroep. Ook het Inovio-
    vaccin zit niet in de kopgroep, omdat de grote onderzoeken niet zijn gestart, Het vaccin was
    supersnel gemaakt (binnen 3 uur na ontvangst van de genetische code van het virus), maar
    onderzoek bij mensen moet de werkzaamheid en veiligheid nog bewijzen, dus is het in dit
    overzicht niet meegenomen.
     
    De Wereldgezondheidsorganisatie WHO houdt de stand van het onderzoek naar de mogelijke
    coronavaccins bij. In dit fase-drie-onderzoek wordt het vaccin gegeven aan grote groepen
    mensen. Als het daarin veilig en werkzaam blijkt, volgens de Europese registratie-autoriteit EMA,
    mag het op de markt komen. De vereniging van microbiologen KNVM heeft ook een zeer
    informatief overzicht van de meest kansrijke vaccins.
     
    Het volledige artikel: Gezondheidsnet - Heleen Croonen 14/15 oktober 2020
     
 
     
     
 

 

Via de neus toegediend coronavaccin beschermt muizen tegen infectie

    Scientias - Vivian Lammerse 1 september 2020
     
    Vervolgonderzoek moet uitwijzen of het ook kan voorkomen dat mensen het
    coronavirus oplopen.
     
    Op dit moment werken veel wetenschappers met man en macht aan een werkend coronavaccin.
    De meeste hiervan worden toegediend via een injectie in de arm. Onderzoekers hebben nu een
    nieuw vaccin ontwikkeld dat mogelijk korte metten kan maken met het inmiddels beruchte virus
    SARS-CoV-2. En in tegenstelling tot vele andere vaccins, moet dit nieuwe vaccin eenmalig
    toegediend worden via de neus.
     
    Het coronavirus komt in veel gevallen via de neus het lichaam binnen. En daarom besloten
    onderzoekers in een nieuwe studie een vaccin te ontwikkelen dat via ditzelfde orgaan
    toegediend moet worden. Om het vaccin te ontwikkelen, hebben de onderzoekers het spike-
    eiwit van het virus – dat het het virus helpt om menselijke cellen binnen te dringen – ingebracht
    in een gemodificeerd adenovirus. Dit virus veroorzaakt normaal gesproken verkoudheid maar in
    dit geval was het virus verzwakt en onschadelijk gemaakt. Dit onschadelijke adenovirus draagt
    het spike-eiwit en levert het af in de neus, waardoor het lichaam immuun kan worden tegen het
    SARS-CoV-2-virus.
     
    “Adenovirussen vormen de basis voor veel vaccins voor COVID-19 en andere infectieziekten,
    zoals het ebolavirus en tuberculose,” legt onderzoeker David Curiel uit. “Bekend is dat ze goed
    werken en veilig zijn, maar er is nog niet veel onderzoek verricht naar nasale toediening van dit
    soort vaccins. Alle andere ‘adenovirusvaccins’ die momenteel in ontwikkeling zijn tegen COVID-
    19 worden via een injectie in de arm of dijbeenspier gespoten. De neus is een nieuwe route.”
     
    Om het nieuwe vaccin te testen, verzamelden de onderzoekers een aantal muizen die besmet
    waren met COVID-19. Vervolgens dienden ze het nieuw ontwikkelde coronavaccin via de neus
    toe. Het team ontdekte een aantal voordelen van deze methode. Zo blijkt dat toediening via de
    neus een sterke immuunresponse door het hele lichaam veroorzaakt. Bovendien blijkt dat het
    vaccin vooral werkzaam is in de neus en de luchtwegen, waardoor de infectie geen vat krijgt op
    het hele lichaam. “We waren blij verrast om een sterke immuunresponse te zien in de cellen
    van de binnenwand van de neus en in de bovenste delen van de luchtwegen,” vertelt
    onderzoeker Michael Diamond. “De muizen waren goed beschermd tegen besmetting. Bij
    sommige muizen zagen we zelfs volledige immuniteit. Dit betekent dat er geen enkel
    symptoom op het toneel verscheen nadat de muis met het virus was uitgedaagd.”
     
    De onderzoekers vergeleken vervolgens de werkzaamheid van het via de neus toegediende
    vaccin met hetzelfde vaccin dat via een injectie in het lichaam werd gebracht. Dit leidde tot een
    opvallende conclusie. Hoewel de injectie namelijk een immuunresponse opwekte die een
    longontsteking voorkwam, wist het virus toch nog de neus en de longen te infecteren. Het
    betekent dat een dergelijk vaccin de ernst van COVID-19 kan verminderen, maar het niet
    volledig een infectie voorkomt. Ook kunnen besmette personen nog steeds het virus
    verspreiden. Daarentegen voorkwam toediening van het vaccin via de neus een infectie in zowel
    de neus als de longen. Dit suggereert dat gevaccineerde personen het virus niet meer kunnen
    verspreiden of elders in het lichaam infecties ontwikkelen.
     
    “De resultaten zijn verrassend en veelbelovend,” zegt Curiel. Bovendien blijkt dat één dosis via
    de neus al effectief genoeg is om te voorkomen dat muizen besmet worden. “Dit is heel
    belangrijk, omdat vaccins die pas na twee keer volledige bescherming bieden minder effectief
    zijn. Dat komt omdat sommige mensen om verschillende redenen nooit zo’n tweede dosis
    toegediend krijgen.”
     
    Hoewel de resultaten veelbelovend zijn, waarschuwen de onderzoekers dat het vaccin tot nu toe
    alleen nog bij muizen is onderzocht. Vervolgonderzoek moet uitwijzen of het ook kan
    voorkomen dat mensen het coronavirus oplopen. “We zullen binnenkort het vaccin testen op
    niet-menselijke primaten,” vertelt Diamond. “We zijn zeer optimistisch. We kijken ernaar uit om
    de volgende ronde in te gaan en het uiteindelijk op mensen te testen. We hopen dat ons vaccin
    niet alleen goede bescherming biedt, maar ook de overdracht van het virus zal voorkomen.”
     
    Het volledige artikel: Scientias - Vivian Lammerse 1 september 2020
     
 
     
     
 

 

Compleet nieuwe aanpak bij ontwikkeling van een vaccin tegen het

    coronavirus
    Innovations Origins - Hildegard Suntinger 13 augustus 2020
     
    Het vaccin tegen COVID-19 is ontworpen om de cellen binnen te dringen via
    dezelfde route als het virus - en het immuunsysteem te activeren.
     
    Onderzoekers in Wenen werken aan een radicaal nieuwe aanpak voor een vaccin tegen COVID-
    19. Zij willen via het neusslijmvlies immunisatie te bewerkstelligen. Het uitgangspunt: het vaccin
    moet via dezelfde weg als het virus in de cellen terechtkomen en daar het immuunsysteem
    activeren. Het onderzoeksproject wordt uitgevoerd aan het Instituut voor Synthetische Bio-
    architectuur van de Universiteit voor Natuurlijke Rijkdommen en Toegepaste
    Levenswetenschappen (BOKU) in Wenen. De onderzoekspartner is het Amerikaanse
    biotechnologiebedrijf Avalon GloboCare.
     
    Het idee is gebaseerd op een moleculair bouwsteensysteem dat is ontwikkeld op de afdeling
    Nanobiotechnologie van BOKU Wenen. De bouwdoos bevat een specifiek eiwit dat in de jaren
    zeventig van de vorige eeuw werd ontdekt door de inmiddels emeritus professor Dr. Uwe B.
    Sleytr. Hij zag door de elektronenmicroscoop dat de meeste bacteriën een oppervlak hebben
    dat door dit eiwit wordt gevormd. Sleytr noemde dit eiwit Surface Layer Protein, of S-laag. Het
    omhult de bacterie met een beschermende rasterstructuur. Daardoor kan de bacterie
    communiceren met de omgeving. De onderzoeker slaagde erin het eiwit te extraheren. Nu wil hij
    zijn onderzoek verder ontwikkelen en het communicatieve vermogen van de S-laag gebruiken
    voor een nieuw vaccin.
     
    De S-laag bouwstenen vormen een leeg eiwit omhulsel waarop materiaal van het COVID-19
    virus kan worden aangebracht. Dit zal leiden tot een virus dat overeenkomt met de COVID-19
    deeltjes in oppervlakte en functie, maar geen ziekte veroorzaakt. Sleytr vergelijkt dit effect
    met een Trojaans paard zonder soldaten. Het idee is om een immuunrespons met het vaccin
    op gang te brengen. Het virusachtige nanodeeltje moet het immuunsysteem waarschuwen,
     zodat het voorbereid is op het kwaadaardige virus. Als dit lukt, zou het een volledig nieuwe
    strategie zijn om de pandemie te bestrijden, zegt de mede-projectleider Professor Dr. Eva-
    Kathrin Ehmoser. 
     
    De samenwerking is interdisciplinair. Ehmoser staat aan het hoofd van het Instituut voor
    Synthetische Bio-architectuur van BOKU Wenen. Ze is afkomstig uit de moleculaire en
    celbiologie. Zij draagt haar onderzoeksresultaten over zenuwcellen in het neusslijmvlies bij aan
    het project. Het COVID-19 virus komt het menselijk lichaam binnen via het neusslijmvlies. Nieuw
    in de aanpak is dat het vaccin dezelfde weg zal volgen. Dit betekent dat het niet moet worden
    geïnjecteerd, maar via een spray moet worden toegediend. Volgens Ehmoser zal de studie
    aantonen of het immuunsysteem een rol speelt in dit proces. Het is op dit moment nog
    onduidelijk of het immuunsysteem voldoende is geactiveerd.
     
    Een voordeel van de methode is dat het een flexibele reactie op genmutaties mogelijk maakt.
    De oppervlaktestructuur kan snel worden aangepast door het gen te veranderen. Het is ook een
    methode waarmee men kan reageren op SARS-COVID-achtige ziekteverwekkers. Het vaccin kan
    dus ook tegen andere ziekteverwekkers worden gebruikt, zegt Ehmoser: “Dit is fundamenteel
    onderzoek, maar met een duidelijk doel.”
     
    Het project moet binnen een jaar voltooid zijn. Indien mogelijk moeten de voorafgaande tests
    op cellen en in diermodellen voor de eerste klinische fase ook binnen deze periode
    plaatsvinden.
     
    Het volledige artikel: Innovations Origins - Hildegard Suntinger 13 augustus 2020
     
 
     
     
 

 

VS verzekeren zich van 100 miljoen doses 'Leids' coronavaccin

    Trouw 5 augustus 2020
     
    De Verenigde Staten hebben zich verzekerd van de levering van 100 miljoen doses van een
    mogelijk vaccin tegen het nieuwe coronavirus van farmaceut Johnson & Johnson. Aan dat vaccin
    zit een Nederlands tintje, want het middel wordt ontwikkeld onder leiding van
    dochteronderneming Janssen Vaccines in Leiden.
     
    Johnson & Johnson levert de vaccins in het geval dat het middel definitief wordt goedgekeurd
    voor het voorkomen van Covid-19. Ook als de Amerikaanse geneesmiddelenautoriteit FDA
    versneld groen licht geeft voor de toediening van het vaccin gaat de deal door. De
    Amerikaanse regering heeft verder een optie om nog eens 200 miljoen doses van het vaccin
    af te nemen van Johnson & Johnson.
       
    Financiële details over de overeenkomst zijn niet bekendgemaakt. Wel maakte Johnson &
    Johnson eind maart bekend samen met het Amerikaanse ministerie van Volksgezondheid 1
    miljard dollar te investeren de ontwikkeling van het vaccin.
     
 
     
     
 

 

Garanties geven vaccinklussers niet

    NRC Handelsblad - Sander Voormolen 31 juli 2020
     
    Leuk bedacht, zo’n doe-het-zelf-vaccin. Maar helemaal legaal of veilig is het niet,
    ziet wetenschapsredacteur Sander Voormolen.
     
    Waarom tot het eind van het jaar wachten tot een coronavaccin, als je het nu al met wat buisjes
    schudden en mengen in je eigen keuken kunt bereiden? Geen dierproeven of ethische
    commissies meer nodig, maar hup aan de slag!
     
    Dat is zo ongeveer het sfeertje onder een groep Amerikaanse ‘biohackers’ in Boston,
    waarover MIT Technology Review deze week schrijft. Biohackers vinden dat wetenschap en
    technologie voor iedereen toegankelijk moet zijn en niet alleen het exclusieve domein mag zijn
    van bedrijven en kennisinstellingen. Dus maken ze nu ook hun eigen Covid19-vaccin. Ze
    ontwierpen een cocktail van tien eiwitfragmenten van het nieuwe coronavirus SARS-CoV-2, die zij
    vervolgens met een neusspray aan zichzelf toedienden. De hoop is dat het afweersysteem de
    stukjes eiwit van het virus leert herkennen als lichaamsvreemd; daardoor zouden de
    zelfkazende vaccinmakers niet meer bevattelijk zijn voor een corona-infectie.
     
    Een stuk of twintig vrijwilligers zou het doe-het-zelf-vaccin ‘RadVac’ al genomen hebben,
    waaronder ook de prominente geneticus George Church van Harvard University. De
    initiatiefnemer van de vaccinhack is een voormalige promovendus uit zijn lab, Preston Estep.
     
    Leuk bedacht, maar werkt het ook? Dat is serieus nog maar de vraag. Er is geen enkel bewijs
    dat de vrijwilligers antistoffen tegen het virus hebben. Vaccindeskundige George Siber zegt in
    het artikel ook dat het onwaarschijnlijk is dat kleine eiwitstukjes in de neus afweer oproepen. Hij
    kent geen enkel neusvaccin dat zo werkt.
     
    Op hun website geeft de groep het recept voor RadVac gratis weg. Iedereen zou het overal ter
    wereld kunnen namaken. De makers beweren dat ze alle ingrediënten die nodig zijn goedkoop
    en legaal te verkrijgen zijn bij verschillende toeleveranciers van laboratoriumbenodigdheden.
     
    Het is waar dat de verschillende eiwitfragmenten via postorder besteld kunnen worden. Maar
    goedkoop is het zeker niet, want de aanschaf van ieder individueel eiwitfragment kost per
    ingrediënt ongeveer honderd euro. Met de hoeveelheid die je dan in huis hebt, kun je twee
    doses maken voor tien mensen. Dat komt dan neer op zeker honderd euro per persoon.
     
    En of het helemaal legaal en veilig is? Niet echt. „For Research Use Only! Not For Use in
    Humans”, zeggen de leveranciers van de eiwitstukjes er keurig bij. Dat betekent dat ze geen
    farmaceutische kwaliteit garanderen. De eiwitstukjes van het virus worden doorgaans in
    genetisch gemanipuleerde E-colibacteriën gemaakt. De leveranciers beloven een zuiverheid van
    ten minste 95 procent. Met een beetje pech is het dan toch gevaarlijk om zo in je neus te
    spuiten, nog afgezien van wat er allemaal mis kan gaan bij de bereiding van het mengsel.
     
    Het Rapid Deployment Vaccine Collaborative levert om die reden waarschijnlijk geen kant-en-
    klaar product. Wie zelf aan de slag wil gaan met hun recept is van harte uitgenodigd, maar die
    zal zich dan wel eerst door een waslijst aan disclaimers en waarschuwingen heen moeten
    werken. Garantie wordt niet gegeven.
     
    Het volledige artikel: NRC Handelsblad - Sander Voormolen 31 juli 2020
     
 
     
     
 

 

Wetenschappers maken coronavirus look-a-like

    Scientias - Vivian Lammerse 22 juli 2020
     
    Eén belangrijk verschil: de look-a-like is veel veiliger om mee te werken.
     
    Talloze wetenschappers onderzoeken momenteel het nieuwe coronavirus SARS-CoV-2, dat zich
    in rap tempo over de wereld verspreidt. Deze studies moeten ons meer inzicht verschaffen in
    het virus en uiteindelijk leiden tot een vaccin waarmee de wereldbevolking ingeënt kan worden.
    Onderzoek naar het virus is echter niet zonder gevaar. En daar hebben onderzoekers nu in een
    nieuwe studie gepubliceerd in het vakblad Cell Host & Microbe iets slims op bedacht.
     
    Het virus SARS-CoV-2 dat de ziekte COVID-19 veroorzaakt kan alleen veilig worden bestudeerd
    onder hoogwaardige veiligheidsomstandigheden. Wetenschappers die met het besmettelijke
    virus omgaan, moeten bijvoorbeeld beschermende pakken dragen die het hele lichaam
    omsluiten en werken in laboratoria met gespecialiseerde ventilatiesystemen. Hoewel deze
    voorzorgsmaatregelen nodig zijn, vertragen ze tegelijkertijd de inspanningen om medicijnen en
    vaccins voor COVID-19 te vinden. Want veel wetenschappers hebben helemaal geen toegang tot
    deze vereiste voorzieningen. “Eén van de problemen bij de zoektocht naar een vaccin is dat veel
    van de tests gedaan moeten worden in speciale faciliteiten,” zegt onderzoeker Michael
    Diamond. “De meeste klinische laboratoria en bedrijven beschikken hier echter niet over.”
     
    Om dat te verhelpen, hebben onderzoekers nu een coronavirus look-a-like ontwikkeld. Dit
    nagebootste coronavirus draagt de naam VSV-SARS-CoV-2. Het virus lijkt in veel opzichten
    sprekend op het echte SARS-CoV-2, met één belangrijk verschil: het is veel veiliger om mee te
    werken. “Met dit surogaatvirus kun je analyses uitvoeren in elk laboratorium zonder risico op
    infectie,” legt Diamond uit. “Tegelijkertijd correleren de gegevens perfect met het echte,
    infectieuze SARS-CoV-2.”
     
     
   

   

 

     
    Om deze dubbelganger van het coronavirus te creëren, namen de onderzoekers het vesiculaire
    stomatitisvirus (VSV). Dit is een mild virus dat alom in de virologie gebruikt, omdat het niet zo
    gevaarlijk en tegelijkertijd gemakkelijk genetisch te manipuleren is. Vervolgens vervingen de
    onderzoekers één van de genen van het virus door één van SARS-CoV-2. Het resulterende
    hybride virus infecteert cellen en wordt net als SARS-CoV-2 door antilichamen herkend, maar
    vereist niet de aangepaste voorzieningen zoals het echte coronavirus. Dit betekent dat er
    gewoon onder normale laboratoriumomstandigheden met dit nagebootste coronavirus gewerkt
    kan worden.
     
    Dit slimme, hybride virus is veelbelovend. Want het kan wetenschappers helpen bij het
    evalueren van een reeks op antilichamen gebaseerde preventieve middelen en behandelingen
    voor COVID-19. Het nagebootste virus kan bijvoorbeeld worden gebruikt om te beoordelen of
    een experimenteel vaccin neutraliserende antilichamen opwekt. Maar het kan ook gebruikt
    worden om antilichamen te identificeren die mogelijk tot antivirale geneesmiddelen kunnen
    leiden. “Omdat het hybride virus er voor het immuunsysteem uitziet als SARS-CoV-2 maar geen
    ernstige ziekte veroorzaakt, is het een potentieel kandidaat voor een vaccin,” zegt Diamond. Op
    dit moment voeren de onderzoekers dan ook verdere studies uit om de mogelijkheden in kaart
    te brengen.
     
    Ondertussen stromen de aanvragen voor VSV-SARS-CoV-2 binnen. “Ik heb nog nooit zoveel
    aanvragen voor wetenschappelijk materiaal gehad in zo’n korte tijd,” zegt onderzoeker Sean
    Whelan. “We hebben het virus al geleverd aan onderzoekers in Argentinië, Brazilië, Mexico,
    Canada en de Verenigde Staten. Daarnaast hebben we verzoeken in behandeling in het
    Verenigd Koninkrijk en Duitsland. Nog voordat we de studie hadden gepubliceerd, had het
    nieuws dat we met een coronavirus look-a-like bezig waren zich verspreid en druppelden de
    aanvragen binnen.”
     
    De hoop is dat we binnen afzienbare tijd een vaccin tegen het nieuwe coronavirus hebben. Want
    het virus verspreidt zich nog altijd over de wereld. Ook in Nederland neemt het aantal
    besmettingen weer toe. Het maakt opnieuw duidelijk dat een vaccin de enige manier is om dit
    virus er voorgoed onder te krijgen. Er zijn echter al wel enkele veelbelovende vaccins op het
    toneel verschenen, zoals het door de universiteit van Oxford ontwikkelde AZD1222, het
    Amerikaanse mRNA-1273 en dit Chinese vaccin. Toch zijn we er nog niet. Het is nog even
    afwachten of deze vaccins ook daadwerkelijk op grote schaal ingezet zullen worden.
     
    Het volledige artikel: Scientias - Vivian Lammerse 22 juli 2020
     
 
     
     
 

 

Amerikaans vaccin tegen coronavirus zorgt voor antistoffen

    Trouw 15 juli 2020
     
    Een Amerikaans experimenteel vaccin tegen het coronavirus heeft goed aangeslagen bij de 45
    proefpersonen en heeft bij allen voor antistoffen gezorgd. Daarnaast hebben de proefpersonen
    geen last gehad van noemenswaardige neveneffecten. Dat stellen Amerikaanse wetenschappers
    over het vaccin van het farmaceutische bedrijf Moderna.
     
    Anthony Fauci, de directeur van het nationaal Instituut voor Allergieën en Infectieziekten, wiens
    wetenschappers het mogelijke vaccin voor Moderna hebben ontwikkeld, noemt de resultaten
    goed nieuws. Volgens de medisch topadviseur van president Trump heeft het vaccin een
    "redelijk hoog" niveau bereikt van voor het virus dodelijke antistoffen.
     
    Het vaccin is in fase 1 getest bij 45 vrijwilligers in de leeftijden 18 tot 55 jaar en wordt
    momenteel fase 2 ook getest bij 120 vrijwilligers met daarbij ook volwassenen ouder dan 55
    jaar, die meer risico lopen bij een besmetting met het coronavirus. Op 27 juli wil het bedrijf fase
    3 starten, waarbij het vaccin getest wordt op 30.000 mensen om te zien welke neveneffecten er
    optreden.
     
    Het volledige artikel: Trouw 15 juli 2020
     
 
     
     
 

 

Zo weten we wanneer er een vaccin tegen COVID-19 is

    National Geographics - Roxanne Khamsi 3 juli 2020
     
    Gezondheidsautoriteiten hebben precies vastgesteld hoe efficiënt en veilig een vaccin tegen
    COVID-19 moet zijn, maar het is soms een uitdaging om dat aan het brede publiek uit te
    leggen.
     
    Nu de hele wereld in gevecht is met COVID-19 en er aan meer dan 140 verschillende
    vaccins wordt gewerkt om de wereldbevolking tegen de ziekte te beschermen, doemt de vraag
    op: wanneer weten we dat een vaccin efficiënt en veilig genoeg is om het als inentingsmethode
    aan de bevolking aan te raden?
     
    Hoewel het normaliter jaren duurt voordat er een vaccin tegen een nieuwe ziekteverwekker is
    gevonden en getest, worden de vaccins voor deze pandemie in een nooit eerder vertoond
    tempo ontwikkeld. Tenminste één veelbelovende kandidaat, van het biotech-bedrijf Moderna,
    zal deze maand al aan Fase 3-tests worden onderworpen. In mei lanceerde de Amerikaanse
    regering Operation Warp Speed, waarbij miljarden dollars worden ingezet om het ontwikkelen
    en testen van mogelijke vaccins vele malen sneller te doen verlopen.
     
    De grootste uitdaging die wetenschappers en beleidsmakers de komende maanden wacht, is
    het vaststellen van precieze doelstellingen voor een COVID-19-vaccin dat goed genoeg is om op
    grote schaal te worden ingezet. Daarbij moeten ze ervoor zorgen dat zo’n vaccin aan de juiste
    veiligheidstests is onderworpen – anders lopen ze het risico op een herhaling van de fouten die
    in 1976 werden gemaakt en raken ze het vertrouwen van de bevolking kwijt.
     
    In het geval van een COVID-19-vaccin zou de ideale kandidaat tenminste zeventig procent van
    de bevolking, waaronder oudere mensen, immuun tegen de ziekte moeten maken. Deze
    doelstelling werd in april vastgelegd door de WHO. Op 28 juni verklaarde Anthony Fauci,
    directeur van het National Institute of Allergy and Infectious Diseases in Maryland, dat hij
    eveneens zou inzetten op een vaccin met een beschermingsgraad van 70 tot 75 procent.
     
    De WHO daarentegen zegt dat een COVID-19-vaccin goedgekeurd zou kunnen worden dat
    slechts vijftig procent van de ingeënte mensen bescherming biedt. Deze week weerspiegelde de
    Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) deze richtlijn in een rapport waarin dezelfde
    minimumvereiste werd geformuleerd. Maar sommige onderzoekers zijn het daar niet mee eens:
    “Vijftig procent zou vreselijk zijn,” zegt Byram Bridle, viraal immunoloog aan het Ontario
    Veterinary College van de University of Guelph in Canada. “Om de pandemie tot staan te
    brengen, moeten we groepsimmuniteit zien te bereiken,” zegt hij. Een vaccin dat in slechts
    vijftig procent van de gevallen werkzaam is, is niet goed genoeg om die doelstelling te halen.
     
    In de Fase 1-tests voor het Moderna-vaccin tegen COVID-19 werd bij 4 van de 45 proefpersonen
    die met het nieuwe vaccin waren ingeënt, medisch significante bijwerkingen geconstateerd; één
    man kreeg hoge koorts en viel flauw. Maar de onderzoekers wisten al dat mRNA-vaccins het
    afweersysteem soms te veel kunnen aanzwengelen, en drie van de vier personen met
    bijwerkingen hadden tijdens de test de hoogste doses ontvangen. Die hoge doses worden niet
    langer toegediend.
     
    Het oorspronkelijke artikel is op 30 juni 2020 in het Engels verschenen op
    National Geographic.com Dit artikel is geactualiseerd om de nieuwe richtlijnen van Amerikaanse
    Food and Drug Administration (FDA) te weerspiegelen. 
     
    Het volledige artikel: National Geographics - Roxanne Khamsi 3 juli 2020
     
 
     
     
 

 

Er is weer een veelbelovend coronavaccin ontwikkeld: maak kennis

    met BNT162B1
    Scientias - Caroline Kraaijvanger 2 juli 2020
     
    Het vaccin lijkt geen onoverkomelijke bijwerkingen te hebben en de gewenste immuunreactie
    op te roepen.
     
    Dat blijkt uit een kleinschalig klinisch onderzoek, uitgevoerd in de Verenigde Staten. Aan het
    onderzoek namen 45 proefpersonen (tussen de 18 en 55 jaar oud) deel. Een deel van de
    proefpersonen kreeg twee keer een injectie, waarbij elke keer een kleine hoeveelheid vaccin
    werd ingespoten. Een ander deel kreeg het vaccin eenmalig – in een wat grotere dosis –
    toegediend. En weer een ander deel ontving tweemaal een placebo.
     
    En de voorlopige resultaten suggereren dat het vaccin – aangeduid als BNT162b1 – potentie
    heeft, zo schrijven de onderzoekers in hun paper (dat nog peer-review moet ondergaan). Het
    vaccin bleek het meest effectief te zijn wanneer het twee keer werd toegediend; 7 dagen na de
    tweede injectie hadden proefpersonen al meer SARS-CoV-2-neutraliserende antistoffen in hun
    lichaam dan voormalige coronapatiënten.
     
    En ook de proefpersonen die slechts eenmalig een wat grotere dosis van het vaccin toegediend
    kregen, maakten deze neutraliserende antistoffen aan. Maar wel in veel kleinere hoeveelheden.
    Zo werden 21 dagen na de eenmalige injectie in het lichaam van deze proefpersonen minder
    SARS-CoV-2 neutraliserende antistoffen aangetroffen dan in het lichaam van voormalige
    coronapatiënten.
     
    Tijdens dit eerste kleinschalige klinische onderzoek stond niet alleen de effectiviteit van het
    vaccin centraal. Minstens zo belangrijk is de veiligheid ervan. En dus werd er ook gekeken naar
    eventuele bijwerkingen. Die bleken er wel te zijn, maar ze waren in de meeste gevallen mild en
    kortdurend, zo stellen de onderzoekers. Bovendien vormden ze op geen enkel moment een
    reële bedreiging voor de gezondheid. Zo klaagden veel proefpersonen na injectie over pijn op
    de plaats waar het vaccin was toegediend. Ook bleken sommige proefpersonen na toediening
    van het vaccin koorts te ontwikkelen. Dat gebeurde met name vaak nadat proefpersonen een
    tweede dosis van het vaccin toegediend kregen. De koorts zakte echter vaak al binnen één dag,
    zo merken de onderzoekers op. Al met al is er dan ook geen sprake van ernstige bijwerkigen
    en dus genoeg reden om dit kandidaat-vaccin verder te gaan testen.
     
    En dat is precies wat BioNTech – het bedrijf dat het vaccin samen met het farmaceutische bedrijf
    Pfizer ontwikkelde en test – van plan is. Eind deze maand moet er al een tweede klinische
    studie starten waarbij tot wel 30.000 gezonde proefpersonen het vaccin toegediend krijgen. Uit
    dit grootschalige onderzoek zal moeten blijken of het vaccin de kans dat mensen door SARS-
    CoV-2 geïnfecteerd worden, ook aanzienlijk kan verkleinen.
     
    Als ook dat tweede klinische onderzoek positief verloopt, kan het vaccin – nadat het door de
    autoriteiten is goedgekeurd – al vrij snel beschikbaar komen. BioNTech en Pfizer verwachten
    eind dit jaar al 100 miljoen doses af te kunnen leveren. En tegen het eind van 2021 zouden er
    meer dan 1,2 miljard doses beschikbaar kunnen zijn.
     
   
 

BNT162b1 is een zogenoemd mRNA-vaccin en werkt net ietsje anders dan de traditionele vaccins.

 
 

Traditionele vaccins bevatten vaak een verzwakte of dode ziekteverwekker. Door die in het lichaam in te brengen, kan het immuunsysteem antistoffen tegen die ziekteverwekker aan gaan maken. En wanneer je lijf dan eens met een levende of sterkere versie van zo’n ziekteverwekker geconfronteerd wordt, is het al voorbereid en kan het direct in de aanval, waardoor de ziekteverwekker je niet ziek kan maken of de ziekte mild verloopt.

 
 

mRNA-vaccins zijn vrij nieuw en werken anders. Hierbij wordt RNA – eigenlijk de instructies voor het maken van een stukje van de ziekteverwekker – in het lichaam ingespoten. Dit RNA nestelt zich in je cellen, waarna deze de instructies op gaan volgen en dat stukje van de ziekteverwekker – een eiwit – gaan aanmaken en het immuunsysteem er antistoffen tegen kan genereren.

 
     
    Het volledige artikel: Scientias - Caroline Kraaijvanger 2 juli 2020
     
 
     
     
 

 

Ontwikkeling intranasaal en oraal Covid-19-vaccin door Avalon Globo

    Care
    Culturu.com 26 juni 2020
     
    Het in de VS gevestigde biotechbedrijf Avalon GloboCare heeft samengewerkt met de University
    of Natural Resources and Life Sciences (BOKU) in Wenen, Oostenrijk, om een ​​S-laag vaccin
    tegen Covid-19 te ontwikkelen voor intranasale of orale toediening.
     
    De partners werken aan de ontwikkeling van een vaccin die een immuun respons zou kunnen
    opwekken die voldoende is om een ​​ernstige vorm van Covid-19-infectie te voorkomen, die
    verantwoordelijk is voor morbiditeit en tot de dood kan leiden.
     
    In tegenstelling tot een naaldgebaseerde injectie in de spier of onder de huid, is dit vaccin
    bedoeld voor niet-invasieve toediening via de nasale- of orale doorgangen.
     
    Het vaccin kan de ernst van Covid-19 verminderen door de zwaardere luchtwegontsteking en
    orgaanschade te voorkomen, en door immuniteit op te bouwen tegen het SARS-CoV-2-virus dat
    de ziekte veroorzaakt.
     
    Als onderdeel van de samenwerking zullen Avalon’s expertise en bio-productie-infrastructuur en
    middelen voor de implementatie van klinische studies worden benut, samen met de
    wetenschappelijke capaciteiten en laboratoriumexpertise van BOKU-professoren.
     
    BOKU-professoren hebben al de benaderingen ontwikkeld die nodig zijn om geconjugeerde
    vaccins te synthetiseren met een S-laag kunstmatige virale envelop gekoppeld aan een viraal
    antigeen.
     
    Als proof of concept toonden de onderzoekers aan dat dit soort kandidaat-vaccins voor proteïne-
    conjugaten immuun-beschermende antilichaamreacties zouden kunnen induceren.
     
    President en CEO van Avalon GloboCare, David Jin zei dat er snel en ijverig gewerkt wordt met
    BOKU om de laboratoriumtests en karakterisering van het S-layer-fusie-eiwit SARS-CoV-2-vaccin
    te voltooien. Dit vaccin zou sneller kunnen worden vervaardigd en afgeleverd in vergelijking met
    traditionele vaccins, waardoor toegang en immunisatie wordt geboden aan een grotere populatie
    van mensen over de hele wereld om de pandemie van Covid-19 te helpen bestrijden.
     
    Het onderzoek naar een kandidaat-vaccin voor Covid-19 maakt deel uit van een bestaande
    samenwerking tussen Avalon en BOKU om S-laagtechnologie te gebruiken voor andere
    vaccinatieprogramma’s voor luchtweginfecties, waaronder influenza.
     
    Het volledige artikel: Culturu.com 26 juni 2020
     
 
     
     
 

 

Nederland neemt gok in wereldwijde race naar het vaccin

    NRC Handelsblad - Melle Garschagen, Niki Korteweg, Pim van den Dool, Michel Kerres 15 juni 2020
     
    Vijf vragen over: het coronavaccin. Nederland gaat 300 miljoen doses inkopen van een kansrijk
    coronavaccin dat in Oxford wordt ontwikkeld. Waarom zet Nederland op dit vaccin in? En nog vier
    vragen over de zoektocht naar een vaccin.
     

1

  Welk vaccin wil Nederland, met drie andere landen, aanschaffen en waarom?
     

2

  Welke andere vaccinkandidaten zijn kansrijk?
    Naast het Oxford-vaccin worden negen andere kandidaten al getest bij mensen. Het
    Amerikaanse bedrijf Moderna hoopt in juli te starten met een grootschalige test bij
    proefpersonen met hun vaccin mRNA-1273. Dat bestaat uit erfelijk materiaal van het
    coronavirus, rna. Een gevaccineerde maakt aan de hand daarvan zelf een stukje corona-eiwit
    aan, dat vervolgens de afweerreactie in het lichaam opwekt. De eerste 45 vrijwilligers die het
    vaccin in hun arm kregen, maakten neutraliserende antistoffen aan, meldt het bedrijf. Moderna
    start in juli met productie. Vaccins op basis van deze technologie zijn nog niet op de markt.
     
    Het vaccin van het Amerikaans-Zweedse bedrijf Novavax is de enige van de tien kandidaten dat
    bestaat uit een los stukje coronavirus-eiwit. „Met deze vaccins is veel ervaring, dat heeft
    voordelen”, zegt Huckriede.
     
    Het biotechbedrijf Janssen maakt in Leiden een vaccin dat, net als de Oxford-kandidaat, is
    gebaseerd op een verzwakt verkoudheidsvirus. Van de proefdierstudies zijn nog geen resultaten
    bekend, maar doel is om deze zomer de eerste proeven bij mensen te doen. De farmaceut laat
    alvast een grote hoeveelheid vaccins maken.
     
    Veel vaccins falen op het lange pad van de ontwikkeling, die normaal gesproken jarenlang
    duurt. Er is nog nooit een vaccin binnen een jaar ontworpen, getest, geproduceerd en
    grootschalig in gebruik genomen.
     

3

  Wat heeft het Nederlandse kabinet besloten? Gokt het nu alleen op dit project of
    ook op andere?
     

4

  Hoe reageert het VK op het vaccinproject van eigen bodem?
     

5

  Waarom wordt er in Brussel gemord?
     
    Het volledige artikel: NRC Handelsblad - Melle Garschagen, Niki Korteweg, Pim van den Dool, Michel Kerres
    15 juni 2020
     
 
     
     
 

 

Leids coronavaccin al in juli op mensen getest

    De Limburger - Chris van Mersbergen 10 juni 2020 | bron AD
     
    Het coronavaccin dat door het bedrijf Janssen Vaccines in Leiden wordt ontwikkeld, kan zo’n zes
    weken eerder op mensen worden getest dan gedacht. In plaats van in september starten de
    klinische tests nu in de tweede helft van juli.
     
    Het naar voren halen van ‘fase 1 en 2a’ van het onderzoek, komt door de positieve resultaten
    die tot nu toe zijn geboekt in de ontwikkeling van het vaccin, stelt de Belg Paul Stoffels van het
    Amerikaanse bedrijf Johnson & Johnson, de eigenaar van Janssen. De
    geneesmiddelenautoriteiten hebben het bedrijf daarom toestemming gegeven om eerder te
    beginnen.
     
    De studie zal plaatsvinden onder 1045 gezonde volwassenen tussen de 18 en 55 jaar in België
    en de Verenigde Staten. Bij hen wordt bekeken of het vaccin veilig is, hoe het lichaam erop
    reageert en, ontzettend belangrijk, hoe de immuunrespons is.
     
    Janssen en Johnson & Johnson hopen ook fase 3 van het vaccinonderzoek, een test onder nog
    grotere aantallen mensen, naar voren te kunnen halen.
     
    Tegelijk blijft Johnson & Johnson zich inspannen om de productie van het vaccin op te hogen,
    zelfs nu nog niet duidelijk is of het middel ook echt werkt. Het doel is om in de loop van 2021
    wereldwijd 1 miljard doses te kunnen produceren. Stoffels: ,,Ons doel is om de wereld een
    vaccin te geven en mensen overal te beschermen tegen deze pandemie.”
     
    De Amerikaanse overheid draagt zo’n half miljard dollar bij aan de ontwikkeling van het ‘Leidse
    vaccin’. Nederland investeert er geen geld in. Wel wil ons kabinet de ontwikkeling en productie
    van het vaccin van Janssen ‘stimuleren en faciliteren’. De productie van het vaccin zou straks in
    Leiden, de VS en mogelijk in Azië plaats moeten vinden.
     
    Het onderzoek bij Janssen wordt geleid door hoofd virale vaccins Hanneke Schuitemaker, tevens
    hoogleraar virologie aan de Universiteit van Amsterdam.
     
    Het volledige artikel: De Limburger - Chris van Mersbergen 10 juni 2020 | bron AD
     
 
     
     
 

 

Rusland begint als eerste grote test Corona-medicijn op mensen

    Fact.nl 4 juni 2020
     
    Rusland wordt waarschijnlijk het eerste land dat een Corona-medicijn gaat testen op mensen.
    Een groep soldaten is het haasje. President Poetin heeft persoonlijk druk uitgeoefend op de
    makers van het medicijn en op het leger om samen te werken. Enkele onderzoekers in Ruland
    hadden de remedie eerder op zichzelf geprobeerd.
     
    Ook de Amerikanen beginnen binnenkort grootschalige tests. Zo’n dertigduizend mensen
    krijgen in de eerste week van juli een middel dat is ontwikkeld door het bedrijf Moderna. De VS
    is al 100 miljoen doses van dat middel aan het maken, zodat het bij eventuele goedkeuring
    deze winter in overvloed beschikbaar is.
     
    Het volledige artikel: Fact.nl 4 juni 2020
     
 
     
     
 

 

Tien Covid-19 kandidaatvaccins liggen voorop

    NRC Handelsblad - Sander Voormolen 3 juni 2020
     
    Een vaccin kan de wereld verlossen van de pandemie. Tien kandidaatvaccins worden al bij
    vrijwilligers getest.
     
    Wereldwijd worden er al tien verschillende kandidaten voor een Covid-19-vaccin bij vrijwilligers
    getest. Dat blijkt uit een overzicht dat de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) bijhoudt. Het
    gaat om vaccins die al in klinische studies bij mensen getest worden op veiligheid en
    effectiviteit. Daarnaast zijn er volgens de WHO nog 128 andere kandidaatvaccins in
    ontwikkeling.
     
    Één goed vaccin zou de wereld al uit de brand helpen. Maar welk vaccin het beste zal werken is
    niet te voorspellen. Bovendien zijn de vaccins die in ontwikkeling zijn gebaseerd op verschillende
    principes met ieder hun eigen voor- en nadelen. Het is niet onwaarschijnlijk dat er straks
    meerdere vaccins tegen SARS-CoV-2 naast elkaar bestaan.
     
    Vaccinfabrikanten en -instituten zijn verwikkeld in een koortsachtige race om als eerste een
    werkend vaccin op de markt te brengen. Het verst gevorderd lijkt een vaccin dat Oxford
    University, ontwikkelt in samenwerking met AstraZeneca, gevolgd door een kandidaat van het
    Amerikaanse bedrijf Moderna.
     
    Het Oxford-vaccin is gebaseerd op een verkoudheidsvirus van chimpansees dat door genetische
    aanpassingen niet meer in staat is zich te vermenigvuldigen. Het vaccinvirus bevat ook het
    spike-eiwit van SARS-CoV-2; dat moet de afweerrespons oproepen. Het zal nu verder getest
    worden in een groep van 10.000 vrijwilligers, waarbij de helft het coronavaccin krijgt en de
    andere helft een meningokokkenvaccin, ter controle.
     
    Het vaccin van de Amerikaanse concurrent Moderna is gebaseerd op mRNA, een stukje erfelijk
    materiaal van SARS-CoV-2, dat ervoor zorgt dat het lichaam van de gevaccineerde zelf een
    stukje van het SARS-CoV-2-spike-eiwit maakt, wat de afweer in gang zet. Deze aanpak is nog
    experimenteel: er is momenteel nog geen vaccin op de markt dat volgens dit principe werkt,
    maar de eerste testresultaten waren positief.
     
    In een interview dinsdag met het medische vakblad JAMA zei Anthony Fauci, de directeur van de
    Amerikaanse National Institutes of Health dat de laatste onderzoeksfase met het Moderna-
    vaccin in juli zal beginnen. Het vaccin zal dan getest worden in 30.000 vrijwilligers, waarbij de
    helft ter controle een placebo-injectie krijgt. Hoe lang het duurt voordat duidelijk is of en in
    welke mate het vaccin effectief beschermt tegen Covid-19 hangt af van hoeveel besmettingen
    er zijn in de gebieden waar het vaccin getest wordt.
     
    Een tekort aan infecties speelt Chinese ontwikkelaars van coronavaccins parten. Het
    bedrijf CanSino Biologics was op 16 maart de eerste die een klinische studie met een vaccin
    tegen het nieuwe coronavirus startte. Net als Oxford gebruikt het een verkoudheidsvirus als
    drager van een SARS-CoV-2 eiwit. CanSino gaat de laatste fase van het onderzoek in Canada
    uitvoeren, aangezien er in China momenteel niet voldoende infecties zijn.
     
    Sinovac, een ander Chinees bedrijf met een vergevorderd kandidaatvaccin, is in onderhandeling
    met Groot-Brittannië om daar de laatste test met vrijwilligers uit te voeren. Dit vaccin bestaat uit
    een dood coronavirus.
     
    Fauci vertelde tegen JAMA dat hij erop rekent dat „tegen het einde van de zomer wereldwijd vier
    of vijf vaccins” in de cruciale laatste testfase zullen zitten. Hij is „voorzichtig optimistisch” dat
    een vaccin een einde kan maken aan de pandemie van het coronavirus. Waar Fauci zich zorgen
    over maakt is hoe lang de bescherming van een vaccin in stand zal blijven. „We zien dat
    mensen hun weerstand tegen goedaardige coronavirussen snel weer verliezen.”
     
    Een vaccin zal, ook als het maar gedeeltelijk of tijdelijk werkt, de ontwikkeling van
    groepsimmuniteit in de bevolking een zet in de rug geven. Vanaf een niveau waarop zes op de
    tien mensen in de samenleving afweer hebben tegen het virus, zal iedere uitbraak vanzelf
    uitdoven, denken deskundigen. De opbouw van immuniteit door natuurlijke infecties gaat in de
    praktijk traag. Woensdag rapporteerde bloedbank Sanquin dat het aandeel van mensen met
    antilichamen tegen Covid-19 in Nederland gestegen was tot 5,5 procent begin mei, ten opzichte
    van 3 procent begin april.
     
    Het volledige artikel: NRC Handelsblad - Sander Voormolen 3 juni 2020
     
 
     
     
 

 

Intravacc en EpiVax gaan samen noodvaccin tegen COVID-19

    ontwikkelen
    Analyst.be 2 juni 2020
     
    Intravacc [Bilthoven], een van ‘s werelds meest toonaangevende translationele
    vaccinonderzoeks- en ontwikkelingsinstituten met een breed track record in het ontwikkelen van
    virale en bacteriële vaccins, en EpiVax, een biotechnologie-onderneming gevestigd in Providence
    [Rhode Island, US] met expertise in het ontwikkelen van vaccins en therapeutica, hebben een
    samenwerkingsovereenkomst gesloten voor de verdere ontwikkeling van een nieuw vaccin tegen
    COVID-19, gebaseerd op Intravacc's gepatenteerde Outer Membrane Vesicles (OMV) -
    technologieplatform.
     
    Voor dit gezamenlijke onderzoeksproject zal Intravacc zijn veilige en immunogene OMV-
    toedieningsplatform combineren met synthetisch geproduceerde COVID-19-epitopen
    (eiwitallergenen). Deze epitopen zijn door EpiVax ontworpen en geoptimaliseerd met behulp
    van geavanceerde immuno-informatica-instrumenten voor het genereren van een veilige en
    zeer effectieve T-cel-respons tegen SARS-CoV-2 en verwante coronavirussen. Er zullen per direct
    preklinische onderzoeken starten voor de selectie van de beste kandidaat-peptiden voor het
    vaccin. Intravacc zal voor de klinische (fase I) studies, die naar verwachting in het vierde
    kwartaal van 2020 zullen starten, haar eigen pilot-scale faciliteit gebruiken voor de GMP-
    productie van het OMV-peptidevaccin.
     
    Het volledige artikel: Analyst.be 2 juni 2020
     
 
     
     
 

 

Hoe Moderna zich met een corona-vaccin op de kaart zet

    Frank News - Ralph Rozema 29 mei 2020
     
    Het is de lieveling van Amerikaanse investeerders: biotechbedrijf Moderna dat een corona-vaccin
    aan het ontwikkelen is. Er zijn enige positieve resultaten, maar het bedrijf vertelt vooral heel
    veel niet. Moderna ziet zichzelf als techbedrijf en platform, vergelijkbaar met Amazon en Tesla.
     
    Moderna (of Moderna Therapeutics) geldt als voorloper in de race om het corona-vaccin, maar
    valt ook op door de geheimzinnigheid rond het bedrijf. Zo heeft CEO Stéphane Bancel er een
    grondige hekel aan om bevindingen te publiceren in wetenschappelijke tijdschriften. Liever zoekt
    hij grote nieuwsmedia op als CNBC of CNN waar hij niet in details hoeft te treden.
     
    In gesprekken toont Bancel zijn vaardigheden als verkoper. Hij is als geen ander in staat
    ingewikkelde concepten in alle eenvoud te verwoorden. Zijn uitlatingen zitten vol met
    uitdrukkingen die we kennen uit de techwereld van Silicon Valley. Moderna gebruikt 'Messenger
    RNA' om in het lichaam antistoffen te laten maken. „Het is als software," verklaart Bancel. „Als
    het bij één ziekte werkt, kan je het ook tegen duizenden andere ziektes inzetten."
     
    Veelbelovend platform
    Moderna, gevestigd in Cambridge bij Boston, geldt als lieveling van investeerders in biotech.
    „Het is een veelbelovend nieuw platform," zegt Anthony Fauci, de bekende
    gezondheidsautoriteit in de VS. Hun methode kan snel worden aangepast om nieuwe vaccins op
    grote schaal te maken, voegt hij toe.
    Tot dusver is nog geen van de vaccins waar Moderna aan werkt op de markt gekomen. Wel
    geldt het als voorloper in de race om het corona-vaccin,waardoor sinds begin dit jaar de
    aandelen met 250 procent zijn gestegen. De Amerikaanse regering heeft het bedrijf een
    bedrag tot 483 miljoen dollar toegezegd om de ontwikkeling van het vaccin te versnellen.
     
    Moderna lijkt op Tesla en Amazon
    Het bedrijf maakt in mei bekend dat bij een test bij acht mensen antilichamen zijn
    aangetroffen. Dat nieuws leidt opnieuw tot stijging van de aandelenkoers. Maar Fauci benadrukt
    dat acht een erg klein getal is. „Het is zo beperkt dat ik niet enthousiast kan zijn, al blijf ik
    voorzichtig optimistisch." Moderna wil geen nadere informatie geven, waardoor medici de claim
    niet kunnen beoordelen. De zorg is, schrijft The New York Times, dat het bedrijf testresultaten
    gebruikt om de aandelen een steun in de rug te geven.
     
    De opkomst van Moderna sinds de oprichting in 2010 leest als die van een startup in
    SiliconValley die in een mum tijd de wereld verovert. Denk aan Tesla, Facebook of Amazon.
    Maar laten we het eerst kort hebben over de medische kant, want wat doet Moderna precies?
    Het is een revolutionaire aanpak, waarbij menselijke cellen worden omgevormd tot kleine
    medicijnfabrieken, vat gezondheidssite Stat news het samen. „In plaats van het vaccin buiten
    het lichaam te maken, laat je de patiënt zelf het vaccin maken," zegt immunoloog Ross Kedl
    in The Verge.
     
    Een vaccin als een softwareprogramma
    Moderna zet daarvoor genetisch materiaal in met de naam messenger RNA (mRNA) om
    bepaalde eiwitten te laten produceren, die het immuunsysteem in werking stellen. Zorg dat het
    mRNA de juiste instructies geeft, dan leren de cellen hoe ze een ziekte kunnen voorkomen. De
    uitdaging daarbij is, schrijft tijdschrift Science, dat het mRNA stabiel genoeg moet zijn. Daar
    werken ze bij Moderna hard aan.
     
    Het verklaart veel van de opwinding rond Moderna. Want als de methode voor één ziekte werkt,
    wordt het eenvoudig ook voor andere ziektes vaccins te ontwikkelen. Daar komt de vergelijking
    met een softwareprogramma vandaan: als het programma eenmaal werkt, kan je het op veel
    problemen toepassen.
     
    Roerende begintijd
    CEO Bancel maakt vanaf de start duidelijk dat Moderna's plan moet werken. En dat iedereen die
    dat niet voor elkaar krijgt, maar beter kan vertrekken. „Vanaf het begin hebben we de zwakste
    tien procent van het personeel ontslagen," vertelt een voormalige Moderna-manager. „Dat is
    waarschijnlijk het grootste verschil met andere biotechbedrijven, waar ze praten over het
    ontwikkelen van hun mensen." Onder de ontslagen zitten grote namen, die eerder hun sporen
    hadden verdiend bij de ontwikkeling van medicijnen tegen kanker. „Je vraagt je af," schrijft
    biotechblogger Derek Lowe, „Als Moderna werkelijk het ruimteschip is dat een nieuwe formatie
    medicijnen gaat brengen, waarom verlaten dan al die topmensen het bedrijf?"
     
    Uiteindelijk laat president Stephen Hoge weten dat Moderna wat gaat doen aan het verloop. Hij
    gaat langs bij Facebook en andere bedrijven in Silicon Valley om te kijken hoe zij het doen.
    Sommige werknemers vinden het keiharde personeelsbeleid overigens geen probleem. „Het is
    ook een geluk bij een ongeluk," zegt een senior medewerker. „We onderscheiden ons van de
    rest."
     
    Samenwerking met farmaciereuzen
    De eerste jaren is het vooral overleven met 25 werknemers. De ommezwaai komt in 2013 als
    Moderna zo'n 240 miljoen dollar krijgt door een partnership met farmagigant Astra Zeneca. Niet
    eerder stak een farmaciebedrijf zoveel geld in medicijnen die nog niet op mensen getest zijn.
    The New York Times uit grote twijfel: „Astra Zeneca gokt op een onbewezen techniek."
     
    Vanaf dat moment staan investeerders in de rij. Want ook al is er niks bewezen, Moderna moet
    wel een grote belofte zijn. Inmiddels telt het bedrijf meer dan 800 werknemers en heeft het
    een waarde van meer dan een miljard.
     
    Opschalen
    In Silicon Valley heeft de term growthhacking een bijna legendarische betekenis. De groei en
    marketing van een bedrijf begint al ruim voordat een product beschikbaar is. Vooral bij software
    geldt dat zodra het product er is, je het over de hele wereld kan verkopen. Daarom moet je de
    marketing in een vroeg stadium beginnen.
     
    CEO Bancel van Moderna is gefascineerd door de techindustrie. Hij is onder de indruk van
    bedrijven als Uber en Amazon die erin zijn geslaagd hun producten in een mum van tijd over
    de wereld te verspreiden. Moderna kan straks hetzelfde doen met hun messenger RNA en de
    vaccins die daaruit voortkomen.
     
    Coronavaccin onder vergrootglas
    Maar zover is het nog niet. De testen met het coronavaccin bij mensen hebben het eerste
    positieve resultaat opgeleverd. Bij acht mensen zijn antistoffen ontwikkeld. Moderna komt er
    groots mee naar buiten. Maar zonder details, constateert The New York Times: „Geen grafieken,
    geen cijfers, niets erover in een wetenschappelijk tijdschrijft." Ook Forbes schrijft over de twijfels
    die wetenschappers hebben. Vakgenoten kunnen niet reageren en niemand krijgt een idee hoe
    ver het onderzoek echt is. Het is een marketingtechniek die effectief kan werken om je bedrijf
    op de kaart te zetten: goed nieuws brengen over je projecten en over de wereld. Maar dit is niet
    zomaar nieuws. Want wie wil niet horen over een nieuwe stap in de ontwikkeling van een corona-
    vaccin? Iedereen hoopt erop dat een vaccin zo snel mogelijk komt.
     
    En nu blijft openheid uit. Wekt het bedrijf valse verwachtingen? Moderna trekt zich de kritiek aan
    en belooft beterschap. „We zijn tijdens de coronacrisis onder een vergrootglas komen te
    liggen," erkent medeoprichter Noubar Afeyan. „We kunnen de informatie aan het publiek niet
    meer onthouden." Gezondheidsexpert Fauci is niet overtuigd, want de belangrijkste vraag is
    nog steeds onbeantwoord: gaat het vaccin werken?
     
    Het volledige artikel: Frank News - Ralph Rozema 29 mei 2020
     
 
     
     
 

 

Farmareus gaat coronavaccin maken van Belgische onderzoeker:

    "Hopelijk tegen 2021 in gebruik"
    Nieuwsblad België - Anton Goegebeur en Jens Vancaeneghem 30 mei 2020
     
    De Belg Luk Vandenberghe staat op de eerste rij in de race om een coronavaccin. Hij werkt aan
    de prestigieuze Amerikaanse universiteit Harvard aan een vaccin dat deze zomer al kan worden
    getest op mensen. En dat met dank aan een deal met Avexis, een dochter van farmareus
    Novartis. Zij zullen het testvaccin gratis produceren.
     
    Het volledige artikel: Nieuwsblad België - Anton Goegebeur en Jens Vancaeneghem 30 mei 2020
     
 
     
     
 

 

Farmareus MSD ontwikkelt twee kandidaat-coronavaccins

    De Tijd België - Nico Schoods 27 mei 2020
     
    De Amerikaanse farmareus, in de Verenigde Staten bekend als Merck & Co, kondigt twee
    samenwerkingen aan voor kandidaat-coronavaccins en een derde voor een antiviraal middel.
     
    De beursgenoteerde Amerikaanse farmagroep MSD - in de Verenigde Staten en Canada bekend
    als Merck & Co - kondigt een drietrapsraket aan in de strijd tegen Covid-19. Het gaat twee
    samenwerkingsverbanden aan om kandidaat-vaccins te ontwikkelen en een derde om een oraal
    antiviraal middel te ontwikkelen.
     
    Zo neemt MSD onder meer het Oostenrijkse biotechbedrijf Themis Bioscience over. 'Dat is
    gespecialiseerd in een technologieplatform dat gebruik maak van een gemodificeerd
    mazelenvirus als vector (een soort taxi die aangepast wordt om een stukje van het SARS-CoV-
    2-virus in het kandidaat-vaccin te vervoeren, red.)', zegt Brecht Vanneste, de managing director
    van MSD België.
     
    Daarnaast bundelt het Amerikaanse farmabedrijf de krachten met de non-profit-organisatie
    International AIDS Vaccine Initiative (IAVI). 'Voor de ontwikkeling van dat tweede kandidaat-
    Covid-19-vaccin bouwen we voort op ons technologieplatform dat al zijn merites bewees bij de
    ontwikkeling van het MSD-ebola-vaccin. Dat werd al goedgekeurd door de Amerikaanse en
    Europese geneesmiddelenautoriteiten', zegt Vanneste.
     
    'IAVI, dat oorspronkelijk zocht naar een vaccin tegen AIDS, heeft veel wetenschappelijke
    expertise en zoekt oplossingen voor minder begunstigde regio's in de wereld. MSD is van plan
    elk vaccin of geneesmiddel dat we ontwikkelen wereldwijd op grote schaal beschikbaar en
    betaalbaar te maken.'
     
    Los van beide kandidaat-vaccins gaat MSD ook samenwerken met het Amerikaanse
    biotechbedrijf Ridgeback Bio aan een antiviraal middel voor de behandeling van Covid-19-
    patiënten. 'Het gaat om een nieuw geneesmiddel dat we oraal willen toedienen, in tabletvorm',
    zegt Vanneste.
     
    'Dat is makkelijker schaalbaar en makkelijker in te nemen dan een intraveneuze virusremmer.
    Het middel zit in de eerste fase van klinisch onderzoek (om na te gaan of het veilig is en geen
    nevenwerkingen heeft, red.), maar moet dus nog een heel traject afleggen.' 
     
    Het volledige artikel: De Tijd België - Nico Schoods 27 mei 2020
     
 
     
     
 

 

Thailand wil betaalbaar coronavaccin ontwikkelen

    HLN 25 mei 2020
     
    Thailand is begonnen met vaccins tegen het nieuwe coronavirus te testen op apen, in de hoop
    die tegen eind 2021 op de markt te kunnen brengen. Dat zegt Suchinda Malaivitjitnond,
    directrice van het Thaise centrum voor onderzoek op primaten.
     
    Er zijn op dit moment wereldwijd een honderdtal onderzoeken aan de gang naar een vaccin. Acht
    ervan worden al getest op mensen, zegt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).
     
    We hopen een vaccin te produceren “dat op de markt kan gebracht worden aan een beter
    betaalbare prijs” dan in Europa of in de VS, zegt Malaivitjitnond. Na positieve tests op muizen
    kreeg zaterdag een eerste groep van dertien apen injecties toegediend.
     
    Het team van Malaivitjitnond werkt samen met de Universiteit van Pennsylvania in de VS. Ze
    gebruikt een technologie die nooit eerder is gebruikt om een vaccin te produceren: messenger
    RNA of mRNA. Het mRNA brengt de genetische code van DNA over naar cellen.
     
    Het lichaam krijgt via deze methode de genetische informatie waar het behoefte aan heeft om
    zich preventief te weren tegen het coronavirus. Een van de meest geavanceerde experimentele
    vaccins ter wereld, dat van het Amerikaanse biotechbedrijf Moderna, gebruikt de technologie
    ook. De Amerikaanse regering zegde Moderna bijna een half miljard dollar (zo’n 443 miljoen
    euro) toe.
     
    Als de tests op apen positief zijn, kan het vaccin in oktober getest worden op mensen. Binnen
    anderhalf jaar zou het vaccin dan klaar kunnen zijn, zegt Kiat Ruxrungtham van de Universiteit
    van Chulalongkorn in Bangkok, een partner van het project. Zijn droom is om een coronavaccin
    te ontwikkelen voor de armste landen uit de regio, zoals Cambodja, Laos en Myanmar.
     
    Het volledige artikel: HLN 25 mei 2020
     
 
     
     
 

 

Covid-19-vaccins in de pijplijn

    Medisch Contact - Henk Maassen 25 mei 2020
     
    Twee nieuwe, met elkaar verbonden studies bij makaken laten volgens de betrokken
    onderzoekers zien dat vaccinatie de dieren in principe beschermt tegen infectie met SARS-CoV-
    2. Beide onderzoeken verschenen in Science.
     
    SARS-CoV-2 infection protects against rechallenge in rhesus macaques
    DNA vaccine protection against SARS-CoV-2 in rhesus macaques
     
    Abishek Chandrashekar e.a. testten negen volwassen dieren die met het virus geïnfecteerd
    waren, maar waarbij geen virusdeeltjes meer te vinden waren toen ze 35 dagen later opnieuw
    werden blootgesteld aan het virus. Ze bleken beschermd tegen de tweede infectie. In
    een tweede onderzoek van nagenoeg hetzelfde team (Jingyou Yu e.a.) werd een
    experimenteel vaccin getest dat zes verschillende vormen van het SARS-CoV-2-spike-eiwit tot
    expressie brengt. Dat is het eiwit dat, zoals bekend, door SARS-CoV-2 wordt gebruikt om
    cellen binnen te dringen. Yu e.a. vaccineerden 35 makaken, die zes weken nadien
     intranasaal met SARS-CoV-2 werden geïnfecteerd. Resultaat: ze bleken over voldoende
    antilichamen te beschikken om het virus binnen twee weken effectief te neutraliseren.
     
    Ook het veelbesproken Oxford-vaccin – een verzwakte versie van een adenovirus dat
    luchtweginfecties veroorzaakt bij chimpansees en dat zodanig genetisch is veranderd dat het
    een coronavirus-proteïne produceert – beschermde apen tegen longontsteking. Maar de
    neuzen van de dieren bevatten daarna opmerkelijk genoeg nog steeds evenveel SARS-CoV-2
    als die van niet-gevaccineerde apen. Niettemin is een fase-I-proef met gezonde, volwassen
    vrijwilligers begonnen in april. Er zijn meer dan 1000 immunisaties voltooid en de follow-up is
    momenteel aan de gang. Hierna worden 250 mensen gerekruteerd, waarbij deelnemers één of
    twee doses van het vaccin of een meningitisvaccin dat fungeert als controle zullen krijgen.
     
    Verder maakte het biotech bedrijf Moderna deze week de eerste resultaten bekend van een op
    RNA gebaseerd vaccin. Het bedrijf zegt dat onderzoekers antilichamen bij 25 proefpersonen
    hebben vastgesteld; de niveaus zouden vergelijkbaar zijn met die in het bloed van mensen die
    zijn hersteld van covid-19. De vraag is alleen wat dat zegt: het is onzeker of mensen bij wie de
    ziekte een mild verloop had voldoende neutraliserende antilichamen hebben om een tweede
    infectie het hoofd te bieden. Diezelfde twijfel geldt mogelijk ook voor het Oxford-vaccin. Steeds
    geldt: het is niet alles goud wat er blinkt.
     
    Moderna start niettemin een fase-II-proef met 600 deelnemers. Het hoopt in juli een fase-III-
    werkzaamheidsonderzoek te starten om te testen of het vaccin ziekten bij risicogroepen, zoals
    gezondheidswerkers en mensen met onderliggende medische problemen, kan voorkomen.
     
    Het volledige artikel: Medisch Contact - Henk Maassen 25 mei 2020
     
 
     
     
 

 

Corona Coronavirus vaccin veilig in vroege studie, hydroxychloroquine

    kan het overlijdensrisico verhogen
    Coronavirus COVID19 België 23 mei 2020
     
    Hydroxychloroquine gebonden aan hoger overlijdensrisico bij gehospitaliseerde patiënten
    In een observationele studie met meer dan 96.000 COVID-19-patiënten in 671 ziekenhuizen op
    zes continenten, was het malariamedicijn hydroxychloroquine gebonden aan een verhoogd
    risico op overlijden, meldden onderzoekers vrijdag. Het was niet duidelijk of het gebruik van
    het medicijn patiënten enig voordeel opleverde, aldus hun artikel in The Lancet. In totaal
    ontvingen 14.888 patiënten hydroxychloroquine of chloroquine, met of zonder antibioticum,
    en 81.144 kregen die medicijnen niet. Gerandomiseerde, placebo-gecontroleerde
    onderzoeken zijn nodig om de risico’s en voordelen van het decennia-oude medicijn bij de
    behandeling van COVID-19 te verduidelijken, aldus de onderzoekers. Veel van dergelijke
    proeven zijn aan de gang. De Universiteit van Minnesota kan volgende week enkele
    resultaten opleveren, uit twee onderzoeken die testen of hydroxychloroquine nuttig is om
    infectie bij mensen die aan het virus zijn blootgesteld te voorkomen en of het COVID-19-
    symptomen verlicht. Andere placebogecontroleerde onderzoeksresultaten worden later deze
    zomer verwacht.
     
    Het volledige artikel: Coronavirus COVID19 België 23 mei 2020
     
 
     
     
 

 

De kanshebbers voor een vaccin tegen Covid-19

    Beursduivel.be / Belegger.nl 21 mei 2020
     
   

Er lopen nu meer dan 100 verschillende programma's om een vaccin tegen het coronavirus te

    ontwikkelen. De meeste daarvan zullen het niet redden, maar de ondernemingen die een
    succesvol vaccin weten te ontwikkelen zullen hun koersen fors zien stijgen.
     
   

Zo steeg de S&P 500-index in april met 2,7% nadat Gilead Sciences positieve resultaten meldde

    in een klinische studie van zijn antivirale middel remdesivir tegen Covid-19.
     
    Hoewel het nog te vroeg is om de winnaars en verliezers te kiezen in de grote coronavaccinrace,
    vooral omdat er tot nu toe voornamelijk op dieren is getest, zette Barron’s de belangrijkste en
    meest veelbelovende kandidaten op een rij.
     
   
     
    De hazen
    Vaccins werken door iemand een minieme hoeveelheid van een specifieke ziekteverwekker toe
   

te dienen, zodat het immuunsysteem zelf antistoffen gaat aanmaken.

   

De snelste vaccinprogramma's proberen stukjes SARS-CoV-2, het virus dat Covid-19

   

veroorzaakt, in het lichaam aan te laten maken, in plaats van in het lab. Moderna, Pfizer en

   

anderen doen dat met een molecuul dat boodschapper-RNA (mRNA) wordt genoemd.

   

Het Amerikaanse Johnson & Johnson en een project van Oxford University in Engeland in

   

samenwerking met AstraZeneca doen het met een genetisch gemanipuleerd verkoudheids

   

(adeno-)virus (de vector), dat de stekels van het coronavirus heeft gekregen zodat het

   

immuunsysteem die leert herkennen. Omdat ervoor gezorgd is dat het gemanipuleerde virus

   

zich niet kan vermenigvuldigen, worden mensen er niet ziek van: een non-replicating viral

   

vector.

    Vandaag werd bekend dat AstraZeneca via de Biomedical Advanced Research and Development
    Authority meer dan een miljard dollar aan Amerikaanse overheidsfinanciering heeft ontvangen
    voor de doorontwikkeling van dit vaccin.
     
`   Moderna
   

De bedrijven die werken met boodschapper-RNA lijken het snelste goede resultaten te boeken.

    Moderna verwacht in de zomer met een Fase 3-onderzoek te kunnen beginnen, en hoopt
    volgend jaar een vaccin aan de Amerikaanse autoriteiten voor te leggen voor goedkeuring. Het
    streeft naar een productie van een miljard doses per jaar. Mochten de klinische proeven,
    gepland voor deze zomer, zeer voorspoedig verlopen, dan zou Moderna deze herfst al een
    noodgebruikvergunning aan kunnen vragen.
     
    Pfizer
   

Farmaciereus Pfizer zei onlangs dat zijn Covid-19-vaccin tegen oktober klaar zou kunnen zijn

    voor een noodvergunning of een versnelde goedkeuringsprocedure. Het bedrijf ontwikkelt zijn
    mRNA-vaccin samen met BioNTech uit Duitsland. Terwijl Moderna een enkel kandidaat-vaccin
    test, onderwerpt Pfizer momenteel vier afzonderlijke versies van zijn vaccin aan klinische
    proeven. Volgens Mikael Dolsten, hoofd wetenschap van Pfizer, zal rond oktober aan zo’n 8000
    mensen het vaccin zijn toegediend, en zal het bedrijf miljoenen doses klaar hebben voor
    bijvoorbeeld zorgmedewerkers en mensen in risicogroepen. Het bedrijf zegt dat het honderden
    miljoenen doses zal maken in 2021.
     
    Johnson & Johnson
    Het Amerikaanse Johnson & Johnson is van plan om in september te beginnen met Fase 1-
    proeven met zijn Covid-19 vaccin. Het bedrijf streeft ernaar begin volgend jaar een
    noodvergunning te krijgen en denkt dan tientallen miljoenen doses beschikbaar te hebben.
     
   

De schildpadden

   

Stel dat geen van de ‘hazen’ het redt, dan is er nog een grote groep ‘schildpadden’ over die de

   

vaccinrace vanuit de achterhoede zouden kunnen winnen. Neem het Franse Sanofi en het Britse

    GlaxoSmithKline, die een alliantie zijn aangegaan om een vaccin te vinden. De bedrijven
    verkopen gezamenlijk zo’n twee miljard vaccins per jaar, en dat levert goudgeld op. Sanofi
    verkocht vorig jaar voor 2.1 miljard dollar aan griepvaccins terwijl GlaxoSmithKline een omzet
    behaalde van 2.4 miljard dollar met een vaccin tegen gordelroos. Sanofi en GlaxoSmithKline
    hopen Fase 1 van de klinische proeven te starten in de tweede helft van dit jaar, met als doel
    volledige goedkeuring tegen het midden van volgend jaar.
     
    Novavax
   

Verder is biotechbedrijf Novavax van plan om deze maand te beginnen met een Fase 1-

    onderzoek naar zijn Covid-19-vaccin. Het heeft daarvoor inmiddels een flinke subsidie gekregen
    van de Coalition for Epidemic Preparedness Innovations. Novavax streeft naar toestemming
    voor noodgebruik tegen het einde van het jaar, en zegt tegen die tijd 100 miljoen doses klaar
    te kunnen hebben.
     
    Een paar winnaars
    Naar verwachting zullen er uiteindelijk meerdere vaccins op de markt komen. Dat is volgens
    experts een goede zaak, omdat het onmogelijk is voor een bedrijf om de hele wereld van
    vaccins te voorzien. “We hebben meerdere vaccins nodig om vooruit te komen, omdat we op dit
    moment niet weten welke de veiligste, de meest effectieve, de meest duurzame en de best
    inzetbare zullen zijn,” zei Dr. Dan Barouch, een wetenschapper die betrokken is bij het
    vaccinproject van Johnson & Johnson.
     
    Het volledige artikel: Beursduivel.be / Belegger.nl 21 mei 2020
     
 
     
     
 

 

Oxfords 'apenvaccin' stelt teleur, spotlight zwaait naar Amerikaans

    bedrijf Moderna
    De Volkskrant - Maarten Keulemans 19 mei 2020
     
    Een bejubeld kandidaat-vaccin tegen corona, uit Oxford, blijkt bij nader inzien toch niet zo
    lekker te werken. Maakt het vaccin van het Amerikaanse bedrijf Moderna meer kans?
     
    Voorlopig heeft een vaccin van het Amerikaanse bedrijf Moderna meer succes. Althans, dat
    beweert Moderna zelf, in een persbericht. Moderna diende zijn kandidaat-vaccin, een stof met
    de catalogusnaam mRNA-1273, in drie doseringen toe aan 45 proefpersonen. Die maakten
    vervolgens neutraliserende antistoffen aan, bloedeiwitten waarmee het lichaam virusinfectie
    tegengaat. Of dit genoeg is om besmetting te voorkomen, is nog onduidelijk: het was nog
    maar een veiligheidstest.
     
    Op het eerste oog lijkt die test geslaagd. Van de proefpersonen die de hoogste dosering
    kregen, liepen er enkele ‘systemische reacties’ op. Dat moet zoiets zijn als koorts of uitslag,
    maar Moderna gaat niet in op de details. In de lagere dosering waarin Moderna het vaccin wil
    testen bij een vervolggroep vrijwilligers, bestond de ergste bijwerking slechts uit wat roodheid
    rondom de prikplek.
     
    ‘Bescheiden maar beloftevol’, omschrijft medisch chemicus en industriewatcher Derek Lowe op
    zijn weblog In the Pipeline. ‘Dit is wat je verwacht te zien bij een vaccin dat werkt. Alleen hebben
    we nog niet genoeg informatie om te kunnen zeggen of het werkt, of hoe goed.’ Ook Moderna
    testte zijn vaccin eerder op proefdieren: niet op apen, maar op de minder op de mens lijkende
    muis.
     
    Het bedrijf heeft inmiddels toestemming voor vervolgonderzoek en zegt zelf al in juli met een
    ‘fase-3-studie’ te willen beginnen, het stadium waarin een middel echt als vaccin wordt getest
    op een forse groep mensen. Daarmee is het een van de inmiddels ongeveer tien kandidaat-
    vaccins die op menselijke proefpersonen worden uitgeprobeerd.
     
    Het volledige artikel: De Volkskrant - Maarten Keulemans 19 mei 2020
     
 
     
     
 

  Eerste experimenten met coronavaccin mRNA-1273 leveren mooie
    resultaten op
    Scientias - Caroline Kraaijvanger 19 mei 2020
     
    De resultaten versterken het idee dat het vaccin kan voorkomen dat het nieuwe coronavirus
    mensen infecteert.
     
    Dat maakt het Amerikaanse bedrijf Moderna bekend, dat het vaccin ontwikkeld heeft en
    momenteel test. De voorlopige resultaten van de experimenten onder mensen suggereren dat
    het vaccin effectief is; mensen die het vaccin toegediend kregen, maakten ongeveer net zoveel
    of zelfs meer antistoffen tegen het virus aan als mensen die daadwerkelijk door het virus
    geïnfecteerd zijn geraakt. Bovendien wijzen de voorlopige resultaten erop dat het vaccin veilig
    is; proefpersonen hadden hooguit kortstondig wat last van roodheid en pijn rond de plek waar
    het vaccin werd toegediend.
     
    Het zijn hoopgevende resultaten, zeker als je er de resultaten van gelijktijdig uitgevoerde
    experimenten onder muizen bij pakt. Die experimenten suggereren namelijk dat het vaccin
    ervoor zorgt dat de dieren antistoffen aanmaken die de virusdeeltjes neutraliseren. “Deze
    gegevens versterken het idee dat mRNA-1273 COVID-19 kan voorkomen,” stelt Moderna-
    onderzoeker Tal Zaks, verwijzend naar de resultaten van de experimenten onder muizen en
    mensen. En toch is enige voorzichtigheid nog op zijn plaats. Want het vaccin is tot op heden
    slechts aan enkele tientallen mensen toegediend.
     
    De eerste fase – waar de beschreven onderzoeksresultaten uitrollen – is vrij kleinschalig en
    vooral ontworpen om te kijken of het vaccin überhaupt een reactie oproept, in welke dosis het
    vaccin dat doet en of het vaccin veilig is. De tweede fase – waarbij men dus doses van 50 en
    100 microgram gaat toedienen en de nadruk nog meer op de effectiviteit van het vaccin rust –
    zou binnen enkele maanden moeten starten. De derde en laatste fase hoopt Moderna in juli te
    starten. Dan zou het vaccin aan een nog grotere groep mensen moeten worden toegediend om
    nogmaals kritisch naar de effectiviteit en veiligheid te kunnen kijken. En eigenlijk kan er na die
    fase pas met enige zekerheid geconcludeerd worden of het vaccin werkt of niet.
     
    Het volledige artikel: Scientias - Caroline Kraaijvanger 19 mei 2020
     
 
     
     
 

 

Uitstekend nieuws! ‘Proef met corona-vaccin belooft veel goeds: 45 

    van de 45 patiënten maakt antilichamen aan!’
    DDS De Dagelijkse Standaard - Tim Engelbart 19 mei 2020
     
    De wereld lijkt in een hoog tempo op weg naar een vaccin tegen het coronavirus. Een test met
    proefpersonen laat zien dat mensen succesvol en consistent antilichamen aanmaken tegen het
    coronavirus als ze een vaccin van het Amerikaanse bedrijf Moderna krijgen toegediend.
     
    De Amerikaanse vice-president Mike Pence kon vanochtend vroeg goed nieuws geven: het in
    het Amerikaanse Massachusetts gevestigde biotechbedrijf Moderna boekt grote voortgang met
    het testen van een vaccin tegen het coronavirus. Dat heeft Pence gehoord van de vermaarde
    viroloog Dr. Anthony Fauci – één van de belangrijkste leden van de Amerikaanse versie van het
    OMT. Pence schrijft op social media:
    “In ons gesprek met de gouverneurs vandaag heeft Dr. Fauci geweldig nieuws van het
    biotechbedrijf Moderna gepresenteerd. Het eerste potentiële vaccin tegen het coronavirus heeft
    veelbelovende resultaten laten zien in een klinische proef. 45 proefpersonen kregen een
    dubbele dosis van het vaccin, en alle 45 hebben antilichamen geproduceerd.”
     
    Het volledige artikel: DDS De Dagelijkse Standaard - Tim Engelbart 19 mei 2020
     
 
     
     
 

 

Hoopvolle resultaten corona-vaccin in Amerikaanse proef

    Leeuwarder Courant 18 mei 2020
     
    De eerste fase van een Amerikaanse proef voor een experimenteel corona-vaccin leverde
    hoopvolle resultaten op. Farmaceut Moderna meldde dat alle 45 proefpersonen, die aan fase
    1-studie meededen, antistoffen ontwikkelden die het longvirus konden 'neutraliseren'.
     
    Mensen die betrokken waren bij de proef kregen drie doses van het vaccin. Bij iedere volgende
    prik kon het afweersysteem krachtiger optreden tegen het virus. Het niveau van antistoffen in
    het bloed was vergelijkbaar aan dat van coronapatiënten die hersteld zijn van Covid-19,
    toonden de voorlopige resultaten.
     
    Het vaccin, genaamd mRNA-1273, was verder relatief veilig en veroorzaakten geringe
    bijwerkingen, aldus de farmaceut.
     
    De volgende fase van de proef begint naar verwachting in juli. Als het vaccin uiteindelijk zichzelf
    nuttig bewijst kan het relatief vlug goedkeuring krijgen van de Amerikaanse zorgautoriteiten.
    Die verleenden al eerder een versnelde goedkeuringsprocedure aan Moderna.
     
    Het volledige artikel: Leeuwarder Courant 18 mei 2020
     
 
     
     
 

 

Xi belooft: Chinees vaccin wereldwijd beschikbaar

    NRC Handelsblad 18 mei 2020
     
    In China worden nu vijf vaccins op mensen getest. Als die effectief en veilig blijken te zijn, zal
    het land de technologie delen.
     
    China zal de vaccins die in het land ontwikkeld worden tegen Covid-19 wereldwijd beschikbaar
    stellen als ‘collectieve goederen’. Dat maakte de Chinese president Xi Jinping maandag bekend
    op de jaarvergadering van de lidstaten van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHo). „Dit zal
    China’s bijdrage zijn aan de beschikbaarheid en betaalbaarheid van een vaccin voor
    ontwikkelingslanden”, zei Xi per videoverbinding vanuit Beijing.
     
    Van de ruim honderd vaccins die wereldwijd worden ontwikkeld, zijn er in China vijf zover dat ze
    op mensen worden getest. Indien deze effectief en veilig blijken te zijn, zullen de Chinese
    ontwikkelaars de technologie delen, waardoor ze goedkoop op grote schaal te produceren zijn.
     
    De vrees dat ontwikkelaars of producenten van vaccins de bevolking van hun eigen land het
    eerst zullen bedienen, of woekertarieven vragen, beheerste de afgelopen weken het debat. Zo
    zei de bestuursvoorzitter van het Brits-Zweedse AstraZeneca, dat samenwerkt met Oxford
    University, dat het Verenigd Koninkrijk „prioriteit” zal krijgen. De Franse regering floot vorige
    week farmabedrijf Sanofi terug, omdat het voorrang wilde geven aan de Verenigde Staten, een
    belangrijke financier van Sanofi’s onderzoek.
     
    Het Amerikaanse Moderna meldde maandag dat een eerste test op acht proefpersonen
    succesvol is verlopen. Het vaccin zou bij alle proefpersonen antistoffen oproepen en veilig
    werken. Prompt steeg het aandeel van Moderna op de Amerikaanse beurs met 22 procent.
    Hierna volgen nog twee testfases, met grotere groepen proefpersonen.
     
    In een verdere poging om de reputatieschade die China door de uitbraak heeft opgelopen te
    herstellen, beloofde president Xi in twee jaar tijd twee miljard dollar uit te trekken voor de
    bestrijding van de pandemie en de economische gevolgen, met name in arme landen. De
    US regering heeft zijn financiering van de WHO (ruim 400 miljoen dollar per jaar) juist
    stopgezet, omdat de organisatie te China-gezind zou opereren.
     
    Op het meest gevoelige onderwerp van de bijeenkomst, de oproep van de Europese Unie,
    Australië en tientallen andere landen tot een onderzoek naar de respons op het virus, gaf Xi
    half toe. China steunt een onderzoek, maar wel pas „nadat het virus onder controle is
    gebracht”. Xi vindt dat de WHO het onderzoek moet leiden.
     
    WHO-directeur Tedros verklaarde maandag dat een onderzoek „zo snel als gepast” zal
    beginnen. Dinsdag stemmen de 194 lidstaten over het Europese voorstel voor een evaluatie.
    Daarin staat ook een oproep om de oorsprong van het virus en de overstap van dier op mens
    te onderzoeken, „mogelijk met gezamenlijke veldbezoeken”. Of hiermee ook het
    veelbesproken Wuhan Instituut voor Virologie wordt bedoeld, blijft onbenoemd.
     
    Het was de eerste keer dat Xi de Chinese respons op het wereldtoneel verdedigde. China heeft
    volgens hem tijdig de WHO geïnformeerd over het nieuwe virus en „zo snel mogelijk” de
    genetische sequentie ervan openbaar gemaakt.
     
    Het volledige artikel: NRC Handelsblad 18 mei 2020
     
 
     
     
 

 

Vrijwilligers bereid zich met coronavirus te laten besmetten voor

    vaccinonderzoek
    NOS - Rinke van den Brink 18 mei 2020
     
    Bij de Amerikaanse organisatie 1DaySooner hebben zich ruim 23.000 mensen uit 102 landen
    gemeld om zich, zodra dat mogelijk is, te laten vaccineren tegen het coronavirus en zich
    vervolgens ermee te laten besmetten. Volgens De Telegraaf hebben zich ook veertig
    Nederlanders gemeld.
     
    1DaySooner is een samenwerkingsverband van verschillende Amerikaanse universiteiten met
    overwegend Amerikaanse farmaceuten. De vrijwilligers en 1DaySooner willen de ontwikkeling
    van een vaccin versnellen.
     
    De Amerikaanse organisatie claimt dat er wereldwijd 7000 mensenlevens gered worden als er
    één dag eerder een vaccin is. Een week eerder zou 55.000 mensenlevens sparen, een maand
    eerder 220.000.
     
    Maar ook met vrijwilligers die zich voor het wetenschappelijk onderzoek willens en wetens laten
    besmetten met het coronavirus, blijft vaccinontwikkeling een langdurig proces.
    "Normaal kost het een jaar tot achttien maanden om een virusstam te maken voor zo'n
    onderzoek", zegt Hanneke Schuitemaker, hoofd virale vaccins bij Janssen Pharmaceuticals in
    Leiden. "Je moet een verzwakte stam maken, helemaal steriel, en uitzoeken hoeveel je moet
    toedienen, want mensen moeten er wel ziek van kunnen worden."
     
    Na zo'n human challenge trial waarbij gezonde mensen zich vrijwillig laten besmetten is een
    traditioneel 'fase drie onderzoek' nodig waarbij grote groepen mensen in een gebied waar het
    virus rondgaat gevaccineerd worden en anderen niet. "Zo is het tot nu toe in ieder geval altijd
    gegaan", zegt Schuitemaker.
     
    Dat onderzoek is nodig om de precieze werkzaamheid van een vaccin te bepalen. "Bij
    zo'n human challenge trial kun je meestal niet aantonen dat het vaccin ook werkt tegen de
    ernstigste vormen van de ziekte, in dit geval in de longen. Je vindt dat het werkt in de neus en
    dan is het logisch dat het in de longen ook enige bescherming biedt, maar dat weet je niet
    zeker."
     
    Schuitemaker benadrukt dat inzet van gezonde vrijwilligers die zich laten besmetten normaal
    pas overwogen wordt als er een behandeling is voor mensen die onverhoopt toch erg ziek
    worden. "Janssen overweegt om zo'n onderzoek te gaan doen, maar vanwege de lange
    voorbereidingstijd hoeven we de beslissing pas over acht maanden te nemen. Hopelijk is er
    dan een medicijn beschikbaar of een antilichaam waarmee je patiënten kunt behandelen."
     
    Het initiatief 1DaySooner lijkt ook bereid proefkonijnen in te zetten, zonder dat er een
    behandeling beschikbaar is. Deelnemers verblijven wel in een gecontroleerde omgeving, worden
    nauwlettend in de gaten gehouden en krijgen bij ziekte alle behandelingen die voorhanden zijn.
     
    Een van de mensen die graag dat risico neemt, is de in Canada woonachtige Nederlander
    Andrew Dasselaar. Hij is 44, fit en heeft geen partner of kinderen. "Ik zie andere mensen om
    mij heen ook risico's nemen", zegt hij. "Mijn zus, verpleegkundige, werd ook overgeplaatst naar
    de intensive care, hoewel dat haar vak niet is. Andere cruciale beroepen, zoals vakkenvullers,
    nemen ook meer risico om de samenleving draaiende te houden. Op deze manier wil ik wat
    doen."
     
    Ethici hebben bedenkingen bij deze methode. "Zijn we bereid om principes die we sinds de
    Tweede Wereldoorlog hebben opgebouwd nu te laten varen? Ik kan me dat niet voorstellen",
    zegt Rieke van der Graaf, medisch-ethicus aan het UMC Utrecht. "De geschiedenis kent veel
    voorbeelden van dingen die in de tijdsgeest een goed idee leken, maar dat achteraf niet
    waren."
     
    Van der Graaf noemt het voorbeeld van de Willowbrook State School in New York. In die
    instelling voor mensen met een verstandelijke beperking besmetten artsen vanaf halverwege
    de jaren 50 jonge mentaal geretardeerde patiënten met hepatitis A. Ouders gaven weliswaar
    geïnformeerde toestemming, maar hadden weinig andere mogelijkheden om hun kinderen te
    laten opnemen.
     
    De artsen verdedigden hun experiment met het argument dat het hepatitisvirus alom aanwezig
    was in de instelling. Maar de experimenten gelden nu als een zwarte bladzijde uit de
    Amerikaanse medische geschiedenis.
     
    In Van der Graafs ogen moeten we ervoor waken dat we mensen louter als middel voor
    wetenschappelijke doelen gebruiken. "Ook in een pandemie moeten we ethische standaarden
    hoog houden. Niet alles is dan ineens geoorloofd", zegt ze.
     
    "Zo lang er onvoldoende bekend is over de risico's, ook bij gezonde jonge volwassenen,
    moeten we het niet doen. Op dit moment vind ik het een no-go. Er is geen behandeling
    beschikbaar voor als mensen toch heel erg ziek worden."
     
    Van der Graafs collega Annelien Bredenoord is het daarmee eens. "Als je geen behandeling
    hebt, betwijfel ik of de afweging van het risico tegenover de eventuele baten acceptabel is. De
    risico's voor individuele vrijwilligers voor zo'n onderzoek moeten opwegen tegen wat het
    oplevert. En hoeveel dat misschien ook is, er is een morele ondergrens aan risico's die je met
    individuen mag nemen. Zeker als er alternatieve onderzoeksopzetten zijn. Dat staat in de
    Nederlandse wet en alle internationale ethische codes."
     
    Bredenoord snijdt ook nog een andere ethische kwestie aan. "Welke voordelen zijn er voor het
    bedrijf dat het eerst een vaccin ontwikkelt? Welke voor het land waar dat gebeurt? Is erover
    nagedacht hoe een vaccin dat er op deze manier komt voor iedereen toegankelijk wordt?"
     
    Het volledige artikel: NOS - Rinke van den Brink 18 mei 2020
     
 
     
     
 

 

De vaccinrace: welke variant haalt de eindstreep?

    Trouw - Joep Engels 16 mei 2020
     
    Ruim honderd vaccins tegen het coronavirus worden ontwikkeld. Welke variant haalt de
    eindstreep? ‘Op papier werken ze mooi, maar je moet ze in het lichaam aan de praat krijgen.’
     
    De naam verraadt de nodige ambitie. Met de Operatie Warp Speed (‘sneller dan het licht’) wil
    de US president vaart zetten achter de productie van een vaccin tegen het nieuwe coronavirus.
    Details van het project ontbreken, maar ook hier is het motto ‘America first’, schreef
    wetenschapsblad Science deze week. In januari 2021 moeten er 300 miljoen doses klaarliggen,
    precies genoeg voor de hele Amerikaanse bevolking.
     
    Dit plan botst, zacht uitgedrukt, met het streven van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)
    om van de zoektocht naar een coronavaccin een gezamenlijke inspanning te maken. De WHO
    probeert het internationale onderzoek te coördineren en afspraken te maken voor de
    eventuele verdeling van vaccins. Volgens de WHO zijn er nu 110 vaccins in ontwikkeling,
    waarvan acht de klinische fase hebben bereikt, wat wil zeggen dat ze op mensen worden
    getest. Dat aantal van 110 moet met een korreltje zout worden genomen, zei een ingewijde in
    datzelfde Science-artikel: “De helft van die projecten wordt gerund door bedrijfjes van drie
    onderzoekers, een secretaresse en een hond”.
     
    Anke Huckriede, hoogleraar vaccinologie aan de RU Groningen en Cécile van Els, immunoloog
    bij het RIVM en tevens hoogleraar vaccinologie aan de Universiteit Utrecht zijn het meest
    enthousiast over de vaccins waarbij genetische informatie van het coronavirus met een ander,
    onschuldige virus wordt ingebracht. Van Els: “Die hebben toch enige virale activiteit waardoor ze
    alle linies aanboren.” Ze kunnen sneller door het ontwikkelingsproces, zegt Huckriede. “De
    producenten hebben ervaring met dit principe, en hebben met vergelijkbare vaccins tegen
    andere infectieziektes al enkele tests doorlopen. Het ziet er hoopvol uit. In Oxford, waar ze met
    dit type vaccin de klinische fase zijn begonnen, schatten ze de kans dat het gaat lukken op 80
    procent. Dan zouden ze eind dit jaar enkele miljoenen doses kunnen hebben. Het is een
    gerenommeerd lab, ik heb geen reden om aan die uitspraak te twijfelen.”
     
    Het volledige artikel: Trouw - Joep Engels 16 mei 2020
     
 
     
     
 

 

Bewust besmetten met corona voor vaccintest komt dichterbij

    FD - Thieu Vaessen 14 mei 2020
     
    Nu de coronacrisis aanhoudt, gaan wereldwijd stemmen op om de ontwikkeling van een vaccin
    te versnellen door proefpersonen bewust te besmetten met het coronavirus. Het gaat om een
    precair debat: is het ethisch gezien wel toelaatbaar om vrijwilligers bloot te stellen aan een
    ziekte die deze proefpersonen het leven kan kosten?
     
    Tot de voorstanders behoort de Wereldgezondheidsorganisatie WHO, die wel een reeks
    voorwaarden stelt. Ook Congresleden in de Verenigde Staten pleiten voor zogenoemde
    'blootstellingsstudies'. Inmiddels bekijkt het medische onderzoeksagentschap National
    Institutes of Health (NIH) van de Amerikaanse regering of het bewust blootstellen van
    vrijwilligers aan het coronavirus uitvoerbaar is.
     
    De verantwoordelijke instantie in Nederland, de Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek
    (CCMO) sluit een Nederlandse blootstellingsstudie naar het coronavirus niet bij voorbaat uit.
     'Maar dergelijke studies moeten aan strenge eisen voldoen', zegt Joop van Gerven, voorzitter
    van de CCMO.
     
    Wetenschappers werken aan circa honderd mogelijke vaccins tegen het coronavirus. Een klein
    aantal vaccins wordt inmiddels getest op menselijke vrijwilligers, vooral op bijwerkingen.
    Onderzoek naar de effectiviteit van de geboden bescherming is veel lastiger, zolang het min
    of meer toeval is of proefpersonen in aanraking komen met het virus.
     
    Blootstellingsstudies kunnen volgens de WHO grote voordelen hebben, met name doordat de
    resultaten veel sneller beschikbaar zijn. Een ander voordeel is dat onderzoekers de effectiviteit
    van verschillende vaccins beter met elkaar kunnen vergelijken, zo schrijft de organisatie in een
    document dat eerder deze maand is gepubliceerd.
     
    De organisatie doet een aantal suggesties om de risico's te beperken. Een van de ideeën is
    om alleen jonge volwassenen tot 30 jaar aan de onderzoeken te laten deelnemen. Als de
    proefpersonen toch Covid-19 oplopen, is de kans op een ernstig ziekteverloop bij deze
    jonge volwassenen klein.
     
    In Nederland reageren deskundigen terughoudend. 'Echt nog te riskant', oordeelt virologe
    Marion Koopmans van het ErasmusMC. Bewuste besmetting met het coronavirus is volgens
    haar pas acceptabel als er zicht is op een succesvolle behandeling van proefpersonen die
    ziek worden.
     
    Net als Koopmans wijst ook Van Gerven van de CCMO op de risico's voor proefpersonen.
    Vrijwilligers moeten volgens hem goed worden geïnformeerd over de gevaren. Ook moeten de
    onderzoeksresultaten 'een betrouwbare voorspelling' geven over de beschermende werking
    van een vaccin. 'De geschiedenis leert dat deze waarden juist in een crisis snel in de
    verdrukking komen', aldus Van Gerven, tevens hoogleraar neuropsychofarmacologie bij het
    LUMC in Leiden.
     
    Toch gooit Van Gerven de deur niet dicht. Hij wijst erop dat de CCMO in het verleden al eens
    groen licht heeft gegeven voor een onderzoek naar een malariavaccin, waarbij proefpersonen
    zich lieten prikken door malariamuggen. Het ging om een malariavariant die goed te
    behandelen is.
     
    Nederland speelt een belangrijke rol bij de ontwikkeling van een vaccin tegen Covid-19. Dat
    komt met name doordat de Amerikaanse multinational Johnson & Johnson honderden
    miljoenen dollars investeert in vaccinontwikkeling door zijn dochterbedrijf Janssen in Leiden.
    De onderneming liet onlangs weten dat ze zeker een blootstellingsstudie zal overwegen,
    indien toezichthouders daar toestemming voor geven.
     
    Volledig artikel: FD - Thieu Vaessen 14 mei 2020
     
 
     
     
 

 

Frankrijk vindt voorrang VS op corona-vaccin onacceptabel

    Noordhollands Dagblad 14 mei 2020
     
    De Franse overheid vindt het "onacceptabel" dat Sanofi de Verenigde Staten voorrang geeft op
    het vaccin tegen het coronavirus dat de Franse farmaceut produceert. "Het is onaanvaardbaar
    dat bepaalde landen om financiële redenen bevoorrecht worden", zei Franse onderminister van
    Economische Zaken Agnes Pannier-Runacher donderdag op de radio.
     
    De Britse topman van Sanofi, Paul Hudson, zei woensdag dat Amerikanen als eersten ter wereld
    het coronavaccin in handen krijgen wanneer het succesvol is ontwikkeld, omdat het land als
    eerste het vaccinonderzoek van Sanofi financierde.
     
    Franse gezondheidsorganisaties waren niet blij met die opmerkingen van Hudson, onder meer
    omdat Sanofi de afgelopen jaren tientallen miljoenen euro's aan onderzoeksfinanciering ontving
    van de Franse staat. Pannier-Runacher zei dat ze onmiddellijk contact had gezocht met de
    farmaceut. "Het hoofd van de Franse afdeling van Sanofi bevestigde dat er in elk land een
    vaccin beschikbaar zou zijn en uiteraard ook in Frankrijk, omdat het medicijn daar immers wordt
    geproduceerd", aldus de onderminister.
     
    In april sloot Sanofi zich aan bij het Britse GlaxoSmithKline om aan een virus te werken. Hun
    project wordt gedeeltelijk gefinancierd door het Amerikaanse ministerie van Volksgezondheid.
    Een succesvol vaccin wordt op zijn vroegst eind volgend jaar verwacht.
     
    Sanofi is een van de grotere spelers onder de tientallen farmaceutische bedrijven die op zoek
    zijn naar een coronavaccin. Branchegenoten als Johnson & Johnson en Inovio Pharmaceuticals
    zijn eveneens in de race.
     
    Volledig artikel: Noordhollands Dagblad 14 mei 2020
     
 
     
     
 

 

Hoe Nederland de kennis voor een kansrijk coronavaccin uit handen

    gaf
    Het Parool - Jop van Kempen, Bas Soetenhorst 9 mei 2020
     
    Een kansrijk coronavaccin waaraan een Amerikaanse farmaceut werkt, is gebaseerd op
    Nederlands onderzoek. Die kennis had hier kunnen blijven, maar de overheid bedankte ervoor.
    Wat rest, is afwachten wanneer het vaccin deze kant op komt.
     
    Van de ruim 100 kandidaat-vaccins, die er volgens de Wereldgezondheidsorganisatie nu zijn,
    dichten veel ingewijden Johnson & Johnson de beste papieren toe. En juist dat vaccin is
    gebaseerd op in Nederland ontwikkelde biomedische technologieën: AdVac en PER.C6.
     
    Dinko Valerio (63), Lex van der Eb (86) en Ronald Brus (56) stonden aan de basis van die
    succesvolle technologieën, waarbij met name Van der Ebs pionierswerk doorslaggevend was.
     
    Door de overname van het Nederlandse biotechbedrijf Crucell in 2011 door het Amerikaanse
    farmabedrijf Johnson & Johnson, het grootste ter wereld, is nu de VS in de race om het
    coronavaccin te ontwikkelen.
     
    Als Johnson & Johnson succesvol blijkt, is het maar de vraag wanneer Nederland het vaccin kan
    gebruiken – terwijl het vaccin is gebaseerd op aan de Leidse universiteit ontwikkelde kennis én
    een deel van het onderzoek nog steeds plaatsvindt op Nederlandse bodem: in Leiden, waar de
    ex-medewerkers van Crucell nu in een dochteronderneming van Johnson & Johnson opereren,
    Janssen Vaccines.
     
    Volledig artikel: Het Parool - Jop van Kempen, Bas Soetenhorst 9 mei 2020
     
 
     
     
 

 

COVID-19 Vaccin van Humane Genomics weer een stap dichterbij:

    "Super Spannend"
    Innovation Origins - Bart Brouwers 6 mei 2020
     
    In een update over de ontwikkelingen rond een mogelijk vaccin voor COVID-19 op basis
    van VSV, meldt Humane Genomics een nieuw succes in het lab. Door aan te tonen dat het
    potentiële vaccin de ACE2-receptor aan zich bindt, heeft het lab bewezen dat het vaccin die
    typische COVID-19-achtige eiwit-stekels heeft. “Dit is superspannend”, zegt CEO Peter
    Weimarshausen. “Want als deze theorie stand houdt, namelijk dat ons immuunsysteem
    getraind kan worden door een zwak virus met zo’n eiwit-stekel, dan zijn we op de goede weg.”
     
    De Nederlander Peter Weijmarshausen was vorig jaar mede-oprichter van Humane Genomics,
    met als doel om synthetische, kunstmatige, virussen te maken. De eerste toepassing zou zijn
    als kankertherapie, maar recentelijk richt het bedrijf zich ook op COVID-19. Lees hier meer
    over Weijmarshausen en Humane Genomics.
     
    In een toelichting op het proces zegt Weimarshausen dat de fysieke buitenkant van het virus
    SARS-CoV-2 wordt gekenmerkt door die bekende eiwit-stekels. “Het zijn deze eiwit-stekels die
    het virus in staat stellen om cellen te infecteren. Hoe doet het dat? De eiwit-stekel voelt zich
    goed thuis bij de zogenaamde ACE2-receptor op de cellen. Je zou kunnen zeggen dat de
    ACE2 receptoren het slot zijn en de eiwit-stekel de sleutel. Cellen die de ACE2 receptor
    hebben kunnen worden geïnfecteerd door een virus met zo’n eiwit-stekel.” Menselijke
    longcellen, bijvoorbeeld, hebben ACE2-receptoren.
     
    “Het is onze overtuiging dat een succesvol vaccin ook zo’n eiwit-stekel moet hebben, maar deze
    moet dan natuurlijk geen ziekte verwekken. Het immuunsysteem wordt geactiveerd door de
    buitenkant van het virus en het zal getraind worden om het te herkennen en te doden. Dit
    idee is de basis van ons vaccin. Door de eiwit-stekel op de buitenkant van VSV (een niet-
    pathologisch virus) te plaatsen, kun je het immuunsysteem trainen zonder de vervelende
    ziekmakende bijwerkingen. Door ons vaccinvirus samen te voegen met cellen die de ACE2-
    receptor hebben, kunnen we zien of ze deze kunnen infecteren. En dat is precies wat we in het
    lab hebben laten zien.”
     
    Volledig artikel: Innovation Origins - Bart Brouwers 6 mei 2020
     
 
     
     
 

 

Deze coronavaccins worden nu op mensen getest

    nu.nl 2 mei 2020
     
    Uit een overzicht van gezondheidsorganisatie WHO blijkt dat er op dit moment meer dan
    honderd kandidaat-vaccins zijn, waarvan er acht op mensen getest mogen worden. De
    universiteit van Oxford loopt hierin voorop en liet deze week weten dat ze hoopt dat ze in
    september al een werkend vaccin kan produceren.
     

1

  University of Oxford - Verenigd Koninkrijk
    Op 24 april 2020 begon een onderzoeksgroep van de University of Oxford in het Verenigd
    Koninkrijk als eerste in Europa met een relatief groot onderzoek naar de werkzaamheid van
    een kandidaat-vaccin tegen COVID-19. Aan het onderzoek doen ruim elfhonderd mensen mee.
    De techniek die de onderzoekers gebruiken voor dit kandidaat-vaccin werd vorig jaar al veilig
    bevonden voor een virus dat lijkt op het coronavirus: MERS. Daarom kan de onderzoeksgroep
    dit vaccin snel op een relatief grote groep mensen testen. De onderzoekers zullen ook in dit
    onderzoek kijken of het vaccin veilig is én of het daadwerkelijk beschermt tegen besmetting
    met het coronavirus. De onderzoekers vertelden The New York Times dat ze het mogelijk al in
    september kunnen gaan produceren als het vaccin effectief blijkt. Onderzoek waarbij zes
    resusaapjes met dit kandidaat-vaccin werden ingespoten, liet positieve resultaten zien. Na
    vaccinatie werden de aapjes blootgesteld aan het grote hoeveelheden van het coronavirus en
    hier werden ze, in tegenstelling tot ongevaccineerde aapjes, niet ziek van.

2

  CanSino Biologics Inc./Beijing Institute of Biotechnology - China
3   BioNTech/Fosun Pharma/Pfizer - Duitsland
4   INOVIO Pharmaceuticals - Verenigde Staten
5   Sinopharm - China
6   Sinovac - China
7   Moderna/NIAID - Verenigde Staten
     
    Volledig artikel: nu.nl 2 mei 2020
     
 
     
     
 

 

In Race for a Coronavirus Vaccine, an Oxford Group Leaps Ahead

    The New York Times -  David D. Kirkpatrick 27 april 2020
     
    In the worldwide race for a vaccine to stop the coronavirus, the laboratory sprinting fastest is
    at Oxford University.
     
    Most other teams have had to start with small clinical trials of a few hundred participants to
    demonstrate safety. But scientists at the university’s Jenner Institute had a head start on a
    vaccine, having proved in previous trials that similar inoculations — including one last year
    against an earlier coronavirus — were harmless to humans.
     
    That has enabled them to leap ahead and schedule tests of their new coronavirus vaccine
    involving more than 6,000 people by the end of next month, hoping to show not only that it
    is safe, but also that it works.
     
    The Oxford scientists now say that with an emergency approval from regulators, the first few
    million doses of their vaccine could be available by September — at least several months
    ahead of any of the other announced efforts — if it proves to be effective.
     
    Scientists at the National Institutes of Health’s Rocky Mountain Laboratory in Montana last
    month inoculated six rhesus macaque monkeys with single doses of the Oxford vaccine. The
    animals were then exposed to heavy quantities of the virus that is causing the pandemic —
    exposure that had consistently sickened other monkeys in the lab. But more than 28 days
    later all six were healthy, said Vincent Munster, the researcher who conducted the test.
     
    “The rhesus macaque is pretty much the closest thing we have to humans,” Dr. Munster said,
    noting that scientists were still analyzing the result. He said he expected to share it with other
    scientists next week and then submit it to a peer-reviewed journal.
     
    Immunity in monkeys is no guarantee that a vaccine will provide the same degree of protection
    for humans. A Chinese company that recently started a clinical trial with 144 participants,
    SinoVac, has also said that its vaccine was effective in rhesus macaques. But with dozens of
    efforts now underway to find a vaccine, the monkey results are the latest indication that
    Oxford’s accelerated venture is emerging as a bellwether.
     
    Volledig artikel: The New York Times -  David D. Kirkpatrick 27 april 2020
     
 
     
     
 

 

COVID-19 vaccins in ontwikkeling

    Culturu.com 24 april 2020
     
    In Seattle (VSA) testen artsen van de Kaiser Permanent’s Vaccine Treatment and Evaluation
    Unit, in een tweede testronde een vaccin uit op een groep van vrijwilligers, die in een eerste
    ronde het vaccin reeds toegediend kregen. 
     
    In het Verenigd Koninkrijk zijn er, zoals het nieuwskanaal CNN bericht, gisteren testrondes
    begonnen onder een groep vrijwilligers met een vaccin genaamd ChAdOx1nCoV-19.
     
    Nog voor het einde van April zullen er in Duitsland klinische testen worden gedaan met een
    vaccin tegen het Coronavirus. Het Paul Ehrlich Institute heeft hiertoe het sein gegeven. Het
    betreft in deze een vaccin genaamd BNT162b1.
     
    Het Serum Institute in India is voornemens om binnen twee weken te starten met het testen
    van het recombinant BCG (Bacillus Calmette –Gurein) vaccin. Het vaccin is reeds in gebruik
    tegen tuberculosis.
     
    in China zijn succesvolle vaccin testen uitgevoerd op apen. Sinovac Biotech, een privé
    onderneming in Beijing, heeft twee versies van een vaccin toegediend aan acht rhesus
    macaque apen. 
     
    Volledig artikel: Culturu.com 24 april 2020
     
 
     
     
 

 

Vijf manieren om een vaccin te maken. En hoe lastig dat is

    NRC Handelsblad - Niki Korteweg 24 april 2020
     
    Met een vaccin tegen het coronavirus kunnen we terug naar het oude normaal. Meer dan tachtig
    zijn er in ontwikkeling. Welke maakt de meeste kans? En is er echt nog dit jaar een klaar?
     
    Ruim tachtig zijn er in de maak volgens een lijst die de wereldgezondheidsorganisatie WHO op
    23 april actualiseerde. En internationaal coördinator en subsidieverstrekker Cepi telde op 9
    april 115 initiatieven, waarvan 78 serieuze kandidaten uit allerlei landen. Ook Nederland doet
    mee, met een vaccin van biotechbedrijf Janssen uit Leiden.
     
    De lijst bevat verschillende soorten aspirantvaccins. De meeste zijn nog niet klaar om al in
    mensen getest te worden, maar zes kandidaten uit de Verenigde Staten, China, het Verenigd
    Koninkrijk en Duitsland al wel. En het CEPI meldt nog twee Chinese kandidaten die al bij
    proefpersonen testen. Deze lopen voorop, maar de race is zeker nog niet gelopen. De weg naar
    een nieuw vaccin is lang, en vol obstakels.
     
    Opvallend is de grote variatie in typen vaccins op de WHO-lijst. Elke universiteit, elk bedrijf kiest
    zijn eigen strategie, gebaseerd op de kennis die al in huis is. Er zijn grofweg vijf manieren om
    een vaccin te maken. Hoe werken die? Welke is er het snelst en biedt de meeste kansen?

1

  Dood virus [4 kandidaat-vaccins]

2

  Levend, maar verzwakt virus [2 kandidaat-vaccins]

3

  Een stukje viruseiwit [28 kandidaat-vaccins]

4

  Ander virus met corona-gen [22 kandidaat-vaccins, w.o. het Leidse Janssen]

5

  Genetisch materiaal van virus [20 kandidaat-vaccins]
     
    Volledig artikel: NRC Handelsblad - Niki Korteweg 24 april 2020
     
 
     
     
 

 

Duitsland gaat potentieel coronavaccin op mensen testen

    nu.nl 22 april 2020
     
    Het Duitse biotechbedrijf BioNTech heeft van de het Paul-Ehrlich-Institut, de Duitse federale
    instantie voor vaccins en biomedische geneesmiddelen toestemming gekregen voor
    het testen van een mogelijk coronavaccin op mensen.
     
    In de eerste fase zal het vaccin op tweehonderd gezonde mensen worden getest om inzicht te
    krijgen in eventuele bijwerkingen. Er wordt onder andere gekeken hoe het immuunsysteem
    van gezonde mensen reageert op het vaccin.
     
    Vervolgens zal het vaccin getest worden op mensen in risicogroepen, zoals ouderen en mensen
    met een medische aandoening die niet met het coronavirus besmet zijn (geweest).
     
    In Duitsland moeten bedrijven aan strenge voorwaarden voldoen om dergelijke testen te
    mogen uitvoeren. Zo moet de werkwijze transparant zijn en mag alleen gecertificeerd medisch
    personeel meewerken aan de ontwikkeling van een vaccin.
     
    Eerder kregen twee biotechbedrijven in China en een in de Verenigde Staten al toestemming
    te beginnen met testen op mensen.
     
    Volledig artikel: nu.nl 22 april 2020
     
 
     
     
 

 

 
  "Er zijn echter bedrijven die al een stapje verder zijn met de ontwikkeling van een vaccin. Volgens
  de Wereldgezondheidsorganisatie WHO zijn dat er twee. Het Amerikaanse Moderna en het
  Chinese CanSino Bio. Deze twee doen al eerste testen van het vaccin bij mensen. Maar dat wil
  nog niet zeggen dat ze het vaccin straks ook als eerste beschikbaar hebben." Gideon Kersten,
  wetenschappelijk directeur van Intravacc, een onderzoeksinstituut dat vaccins ontwikkelt en
  verbetert. 
   
  Volledige bron: RTL Z - Maarten Veeger
   
 
     
     
 

 

 
  Nieuwe experimentele technieken kunnen ertoe leiden dat er bij een nieuw virus sneller een
  vaccin komt.
   

1

De eerste groep kandidaten: DNA- en RNA-vaccins
  De vaccinbedrijven die we al als eerste in de media zagen verschijnen met hun studies hebben
  veelbelovende namen als Inovio, Moderna, BioNTech en CureVac. Deze vaccins bestaan allemaal
  uit een klein stukje erfelijk materiaal van het coronavirus, 
 
  Dit is wezenlijk anders dan de bestaande vaccins. Die bestaan allemaal uit levende verzwakte of
  gedode ziekteverwekkers of alleen een attribuut van de ziekteverwekker, een stukje van een
  eiwit of een onderdeel van zijn jas. Er volgt een stevige afweerrespons, die vervolgens in het
  immuungeheugen terechtkomt en de gevaccineerde onkwetsbaar maakt voor een infectie met
  de echte ziekteverwekker.
  Die reactie is niet wezenlijk anders dan een infectie met een echt coronavirus. Ook daar
  presenteren de cellen van ons lichaam een stukje eiwit van de ziekteverwekker op hun
  buitenkant om als het ware het immuunsysteem een signalement te geven van de vijand. Door
  te vaccineren met RNA, of DNA, of een ander ‘voertuig’ dat dat stukje ziekteverwekker in het
  lichaam introduceert, zet je hetzelfde mechanisme in werking, maar dan zonder de
  gevaccineerde ziek te maken.
  Een belangrijk voordeel van deze technologie is de snelheid waarmee je bij een uitbraak als
  deze nieuwe vaccins kunt ontwerpen en produceren. De vaccinmakers hadden het virus zelf
  niet eens nodig om te beginnen met het ontwerp. Met de genetische code konden ze aan de
  slag. Het probleem is dat er nog nooit een vaccin geproduceerd is met deze technologie, en
  dus grootschalig bij mensen is getest en voor massavaccinatie is goedgekeurd. 
   

2

De tweede groep kandidaten: een virus bevechten met een ander virus
  In totaal zijn er nu 44 vaccins in de running om deze pandemie een halt toe te roepen. Ze
  maken gebruik van een tiental verschillende vaccinatietechnologieën. 
  Sommige van die technologieën kennen we uit de vaccins in ons Rijksvaccinatieprogramma.
  Zo wordt er gewerkt aan een zogenaamd ‘geïnactiveerd’ vaccin, dat bestaat uit virusdeeltjes die
  worden gedood. Ook worden er vaccins ontwikkeld die bestaan uit alleen een (deel van een)
  eiwit van het virus, waartegen een immuunrespons wordt opgewekt, zoals bij ons HPV-vaccin.
  Ook de typische mazelentechniek wordt onderzocht waarin levende, sterk verzwakte
  virusdeeltjes zitten die mensen niet meer ziek kunnen maken, maar die wel immuniteit
  geven tegen the real deal.
   
  Janssen Vaccines and Prevention Leiden
  Het Leidse bedrijf Janssen Vaccines and Prevention, onderdeel van de Amerikaanse farmagigant
  Johnson & Johnson, werkt aan een vaccin tegen covid-19. In hun vaccin maken zij gebruik van
  een zogenoemd adenovirus, dat kreupel is gemaakt zodat het mensen niet ziek kan maken. In
  het lab worden ze genetisch aangepast zodat ze zich niet meer kunnen vermenigvuldigen in de
  cellen van het menselijk lichaam. Er is maar een uitzondering, dat zijn de menselijke cellen die
  groeien in de productiefaciliteit van Janssen zelf. Die cellen dragen het ontbrekende stukje
  genetisch materiaal bij zich zodat de virussen daar wel kunnen repliceren en er genoeg virus
  kan worden gemaakt voor de vaccins. Je kan zo’n virus ‘laden’ met erfelijk materiaal van
  allerlei ziekteverwekkers. Als je er bijvoorbeeld een stukje coronavirus in zet, en het inspuit,
  dan gaat het menselijk lichaam dat onschuldige corona-eiwit zelf maken. En dat resulteert
  in die essentiële afweerrespons met bijbehorend geheugen: immuniteit!
  Deze adenovirussen werden al eerder ingezet als onderdeel van een ebolavaccin. Dat vaccin is
  inmiddels al verder gevorderd, het werd al ingezet voor vaccinaties in gebieden net buiten de hot
  zone van de ebola-uitbraak in Rwanda en de Democratische Republiek Congo. Het wacht
  momenteel bij het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) op toelating tot de markt.
  In het lab worden ze genetisch aangepast zodat ze zich niet meer kunnen vermenigvuldigen in
  de cellen van het menselijk lichaam. Er is maar een uitzondering, dat zijn de menselijke cellen
  die groeien in de productiefaciliteit van Janssen zelf. Die cellen dragen het ontbrekende stukje
  genetisch materiaal bij zich zodat de virussen daar wel kunnen repliceren en er genoeg virus
  kan worden gemaakt voor de vaccins.
   
  Van alle vaccinkandidaten maakt bijna de helft gebruik van een nieuwe flexibele technologie, die
  snel op te schalen is en waar vaccinproductie kan beginnen op basis van een bestandje met de
  genetische code.
   
  Volledig artikel: De Correspondent - Rosanne Hertzberger
   
 
     
     
 

 

 
  Was het Amerikaanse Humane Genomics eind vorig jaar nog hard bezig om een synthetisch virus
  te ontwikkelen waarmee tumoren zouden kunnen worden vernietigd, inmiddels denkt het bedrijf
  ook een oplossing voor Covid-19 op het spoor te zijn. Op basis van hetzelfde principe: een op
  maat gemaakt synthetisch virus dat ziekmakende virussen en cellen te lijf kan gaan.
   
  “We waren niet echt overtuigd van de 44 onderzoeken die op dit moment gaande zijn, dus wij zijn
  met een eigen voorstel gekomen. Het mooie daarvan is dat de onderdelen die je daarvoor nodig
  hebt, het basisvirus, ook een heel goed virus is dat je in kankeronderzoek kunt gebruiken. Dus
  we kenden het virus al dat je kunt gebruiken als vaccin”, zegt Peter Weijmarshausen, CEO van
  Humane Genomics. Op dit moment is het wachten op toestemming om over te gaan op testen
  op dieren. “Wij kunnen veel sneller handelen. Wat wij in dagen kunnen, daar ben je normaal
  gesproken met andere technieken op z’n minst zes weken mee bezig.”
   
  De synthetische virussen waarmee Humane Genomics werkt doen hetzelfde wat normale lytische
  virussen doen. Ze dringen een cel binnen en vernietigen zodoende de ziekmakende cel. “De truc
  is dus om virussen te maken die alleen kankercellen infecteren. Als je die kunt maken dan heb je
  waarschijnlijk een heel erg goed medicijn tegen kanker.”
   
  Volledig artikel: Innovations Origines - Leonieke Daalder
   
 
     
     
 

 

 
  Volgens de NOS zijn er wereldwijd al ruim 40 bedrijven en academische instellingen die werken
  aan een vaccin. De ‘race’ is dus in volle gang.
   
  Vier bedrijven die volgens experts voorop lopen in de ontwikkeling van een coronavaccin:
1 Moderna: biotechbedrijf uit Boston (VS) die in de Amerikaanse stad Seattle als eerste is gestart
  met klinische tests.
2 Janssen Biologics: dochterbedrijf van Johnson & Johnson die op basis van dierproeven een
  geschikt kandidaat-vaccin heeft geselecteerd.
3 Pfizer & BioNTech SE: Amerikaans en Duits bedrijf die samenwerken bij de ontwikkeling van
  een vaccin.
4 CureVac : een ander Duits biotechbedrijf dat goed op weg lijkt te zijn naar een werkzaam vaccin.
   
  Een eerste belangrijke stap naar een vaccin werd gezet door het Peter Doherty Institute for
  Infection and Immunity in Australië. Door de onderzoekers werden vier soorten immuuncellen
  geïdentificeerd die COVID-19 kunnen bestrijden. Dit is belangrijke informatie, want een vaccin
  moet precies dezelfde immuuncellen activeren. Science Alert
   
  Volgens onderzoekers van de Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory muteert het
  coronavirus zich nauwelijks. Dat is goed nieuws voor de ontwikkeling van een vaccin, omdat deze
  dan langdurig bescherming biedt. Zo muteert het griepvirus zich veel sneller. Vaccins die
  daarvoor worden ontwikkeld, bieden dan ook slechts tijdelijk bescherming. Vandaar dat veel
  kwetsbaren ieder jaar een griepprik krijgen. New York Post
     
  Volledig artikel: Zorgwijzer - Koen Kuijper
   
 
     
     
 

 

 
  Miljardair Bill Gates laat fabrieken bouwen voor de zeven meest veelbelovende vaccins tegen het
  coronavirus, terwijl er maximaal twee in productie zullen gaan. Gates hoopt hiermee sneller een
  vaccin beschikbaar te maken. "We zullen miljarden dollars verspillen aan fabrieken die we nooit
  zullen gebruiken."
   
  Volledig artikel: RTL Nieuws
   
 
     
     
 

 

 
  Vaccinproeven met mensen beginnen binnenkort - maar zelfs als ze goed gaan en er een
  remedie wordt gevonden, zijn er veel belemmeringen voordat wereldwijde immunisatie haalbaar
  is. Ongeveer 35 bedrijven en academische instellingen racen om een corona vaccin te maken,
  waarvan er minstens vier al kandidaten hebben die ze op dieren hebben getest. De eerste
  hiervan - geproduceerd door het in Boston gevestigde biotechbedrijf Moderna - zal binnenkort
   menselijke proeven ondergaan.
   
  Alle vaccins werken volgens hetzelfde basisprincipe. Ze presenteren een deel of het geheel van de
  ziekteverwekker aan het menselijke immuunsysteem, meestal in de vorm van een injectie en in
  een lage dosis, om het systeem ertoe aan te zetten antilichamen tegen de ziekteverwekker te
  produceren. Antilichamen zijn een soort immuungeheugen dat, nadat het eenmaal is opgewekt,
  snel weer kan worden gemobiliseerd als de persoon in zijn natuurlijke vorm wordt blootgesteld
  aan het virus.
   
  Traditioneel werd immunisatie bereikt met levende, verzwakte vormen van het virus, of een deel
  of het geheel van het virus nadat het is geïnactiveerd door hitte of chemicaliën. Deze methoden
  hebben nadelen. De levende vorm kan zich blijven ontwikkelen in de gastheer, bijvoorbeeld door
  een deel van zijn virulentie te heroveren en de ontvanger ziek te maken, terwijl hogere of
  herhaalde doses van het geïnactiveerde virus nodig zijn om de noodzakelijke mate van
  bescherming te bereiken. Sommige van de Covid-19-vaccinprojecten gebruiken deze beproefde
  benaderingen, maar andere gebruiken nieuwere technologie. Een meer recente strategie,
  bijvoorbeeld die van Novavax, is het construeren van een "recombinant" vaccin. Dit omvat het
  extraheren van de genetische code voor de eiwitpiek op het oppervlak van Sars-CoV-2, het
  deel van het virus dat hoogstwaarschijnlijk een immuunreactie bij mensen veroorzaakt.
  Andere benaderingen, zelfs nieuwer, omzeilen het eiwit en bouwen vaccins op basis van de
  genetische instructie zelf. Dit is het geval voor Moderna en een ander bedrijf dat aanwezig is in
  Boston, CureVac, die beide Covid-19-vaccins bouwen uit messenger-RNA.
   
  Volledig artikel: The Guardian - Laura Spinney
   
 
     
     
 

 

 
  Het vaccin zorgt ervoor dat muizen antilichamen tegen het virus aanmaken. En als klap op de
  vuurpijl kan het ook nog eens vrijwel pijnvrij worden toegediend.
   
  Wetenschappers presenteren vandaag in het blad EbioMedicine een nieuw kandidaat-vaccin tegen
  het nieuwe coronavirus. De eerste onderzoeksresultaten met dit nieuwe vaccin zijn veelbelovend.
  Muizen die het vaccin toegediend kregen, maakten antilichamen gericht op SARS-CoV-2 aan. En
  wel in hoeveelheden die groot genoeg lijken om het virus – als het de muizen echt treft – te
  neutraliseren.
   
  Het vaccin wordt voor nu aangeduid als PittCoVacc, een verwijzing naar de universiteit van
  Pittsburgh, waar het vaccin ontwikkeld werd. Dat de wetenschappers daar zo snel na de uitbraak
  van SARS-CoV-2 met een vaccin op de proppen kunnen komen, is te danken aan het werk dat
  ze eerder verzetten in de strijd tegen de virussen SARS-CoV en MERS-CoV die respectievelijk in
  2003 en 2014 toesloegen. “Deze twee virussen, die nauw verwant zijn aan SARS-CoV-2,
  leerden ons dat een specifiek eiwit, het zogenoemde spike protein, belangrijk is om mensen
  immuun te maken voor het virus,” vertelt onderzoeker Andrea Gambotto, verbonden aan de
  universiteit van Pittsburgh.
   
  De wetenschappers hopen hun vaccin ergens in de komende maanden al op mensen te testen. 
   
  Volledig artikel: Scientias - Caroline Kraaijvanger
   
 
     
     
 

 

 
  De ontwikkeling van een COVID-19 vaccin kan nog wel een jaar duren, alle reden voor Dolly
  Parton om te investeren in het medisch onderzoek. De 74-jarige Amerikaanse countryzangeres
  liet op Twitter weten een miljoen dollar (circa 915.000 euro) te doneren.
   
  Het geld gaat naar de Vanderbilt universiteit in Nashville, Tennessee. Daar werken
  wetenschappers aan een mogelijk corona vaccin. Dolly is goed bevriend met een van de artsen,
  dokter Naji Abumrad en wil hem en zijn team op deze manier steunen. 
   
  Volledig artikel: Televizier - Jef Willemsen
   
 
     
     
 

 

 
  De tabaksplant heeft eigenschappen die kunnen bijdragen aan het maken van vaccins. Dat zegt
  Kentucky BioProcessing (KBP), onderdeel van tabaksconcern British American Tobacco (BAT). Het
  bedrijf onderzoekt nu of het met behulp van technologie tabaksplanten sneller kan laten groeien.
   
  BAT beweert dat zijn gepatenteerde technologie voor snelgroeiende tabaksplanten een aantal
  voordelen biedt in het maken van vaccins. Zo kunnen de planten geen ziektekiemen dragen
  die mensen ziek kunnen maken, en bouwen de elementen die in vaccins gebruikt worden zich
  sneller op in de planten dan in „conventionele methodes.” Daarnaast is in tegenstelling tot
  conventionele methodes geen koeling nodig.
   
  Prematuur
  Het onderzoek is nog in een premature, pre-klinische fase. BAT hoopt vanaf juni wekelijks
  tussen de 1 en 3 miljoen vaccins te kunnen produceren als de tests goed gaan en de juiste
  samenwerkingen kunnen worden aangegaan. BAT zegt dat het de intentie heeft om geen winst
  te maken over het werk aan een coronavaccin.
   
  KBP valt sinds 2014 onder Reynolds American, een Amerikaanse dochteronderneming van BAT.
  Die kocht het biotech-bedrijf om elektronische tabaksproducten te ontwikkelen. KBP kwam in
  2014 in het nieuws nadat het een effectief ebolavaccin had helpen ontwikkelen.
   
  Volledig artikel: De Telegraaf financieel / AVP
   
 
     
     
 

 

 
  Hanneke Schuitemaker, hoofd virale vaccins bij farmaceut Janssen, zegt geen garanties te
  kunnen bieden, maar vol vertrouwen te zijn dat het bedrijf in Leiden op dit moment een
  werkend vaccin tegen het coronavirus ontwikkelt.
   
  Maandag werd bekend dat de farmaceut uit tien opties voor een vaccin er een heeft gekozen
  die het positiefste resultaat had op basis van dierproeven en daarnaast op grote schaal 
  geproduceerd kan worden.
   
  "Uit de tests bleek dat dit vaccin antistoffen aanmaakt die zich kunnen hechten aan het
  coronavirus en dit kunnen neutraliseren", vertelt Schuitemaker.
  Het gaat nog om resultaten in de eerste testfase.
   
  Toch besloot het Amerikaanse moederbedrijf van Janssen, Johnson en Johnson in samenwerking
  met de Biomedical Advanced Research and Development Authority (BARDA), onderdeel van het
  Amerikaanse ministerie van gezondheid, diezelfde maandag ruim 1 miljard dollar (zo'n 900
  miljoen euro) te investeren in de ontwikkeling van het vaccin.
   
  Volledig artikel: nu.nl | NOS
   
 
     
     
 

 

 
  Er zijn ongeveer 35 bedrijven en academische instellingen¹ betrokken bij onderzoeksactiviteiten
  om een vaccin te ontwikkelen, waarvan er drie steun krijgen van de Coalition for Epidemic
  Preparedness Innovations (CEPI), waaronder projecten van de biotechnologiebedrijven Moderna²,
  en Inovio Pharmaceuticals, en de University of Queensland.
  Volgens een rapport op 10 maart 2020 zijn er wereldwijd ongeveer 300 onderzoeken in een vroeg
  stadium gaande
   
  'In early March 2020, CEPI announced a US$2 billion funding goal in a global partnership between
  public, private, philanthropic, and civil society organisations to accelerate development of COVID-
  19 vaccines, with commitments to date by the governments of Denmark, Finland, Germany,
  Norway, and the UK.'
   
  ¹  Spinney, Laura (18 March 2020). "When will a coronavirus vaccine be ready?". The Guardian. Retrieved 
  18 March2020.
  ² Ziady, Hanna (26 February 2020). "Biotech company Moderna says its coronavirus vaccine is ready for first
  tests". CNN. Archived from the original on 28 February 2020. Retrieved 2 March 2020.
  ³ Devlin, Hannah; Sample, Ian (10 March 2020). "Hopes rise over experimental drug's effectiveness against
  coronavirus". The Guardian. Retrieved 19 March 2020.
   
  Volledig artikel: Wikipedia
   
 
     
     
 

 

 
  VACCINS CORONAVIRUS IN ONTWIKKELING WERELDWIJD
  AdCOVID by Altimmune | University of Alabama Birmingham [UAB] | US | Verenigd Koninkrijk
  Altimmune’s intranasal coronavirus vaccine | US
  APN01 by University of British Columbia and Apeiron Biologics | Canada | Oostenrijk
  Avian Coronavirus Infectious Bronchitis Virus (IBV) vaccine by MIGAL Research Institute | Israël
  AT-100 by Airway Therapeutics | Respiratory Diseases Branch National Institutes of Health | US
  BPI-002 by BeyondSpring | US
  Brilacidin by Innovation Pharmaceuticals | US
  BXT-25 by Bioxytran to treat late-stage acute respiratory distress syndrome (ARDS) | US
  ChAdOx1 nCoV-19 by University of Oxford | Verenigd Koninkrijk
  Coronavirus vaccine by Medicago | Laval University’s Infectious Disease Research Centre | Canada
  CytoDyn-leronlimab | US
  Fusogenix DNA vaccine by Entos Pharmaceuticals | Canada | US
  Gimsilumab by Roivant Sciences | Zwitserland
  INO-4800 by Inovio Pharmaceuticals and Beijing Advaccine Biotechnology | US | China
  Linear DNA Vaccine by Applied DNA Sciences and Takis Biotech | US | Italy
  mRNA-1273 vaccine by Moderna and Vaccine Research Center [NIAID] | US
  NP-120 (Ifenprodil) by Algernon Pharmaceuticals | Canada
  OYA1 by OyaGen | US
  Recombinant subunit vaccine by Clover Biopharmaceuticals | China
  TJM2 by I-Mab Biopharma | China
  TNX-1800 by Tonix Pharmaceuticals | Southern Research | US
  TZLS-501 by Tiziana Life Sciences | Verenigd Koninkrijk
  Vaxart’s coronavirus vaccine | US
   
  MERS CoV VACCINES FOR CORONAVIRUS
  Inovio Pharma’s INO-4700 | US
  Novavax's MERS coronavirus vaccine candidate | US
   
  Onderzoeksorganisaties zoals de National Institutes of Health [NIH], VS ontwikkelen ook
  een vaccin voor het coronavirus.
   
  Volledig artikel: Clinical Trials Arena - Praveen Duddu
   
 
     
     
 

 

 
  Moderna | NIAID US
  De klinische tests zijn begonnen van een mogelijk vaccin dat door Moderna en de National
  Institute of Allergy and Infectious Diseases (NIAID) is ontworpen: mRNA-1273 [messenger-RNA].
  Het is een vorm van RNA die als ‘boodschapper’ (messenger) twee processen met elkaar
  verbindt: de transcriptie, waarbij een stuk DNA (een gen) overgeschreven wordt tot mRNA, en 
  de translatie, waarbij het mRNA wordt vertaald naar een keten van aminozuren (een eiwit).
   
  Met deze mRNA-technologie worden fragmenten van genetische code in de spieren van een
  persoon geïnjecteerd, zodat de spiercellen zelf het virale eiwit gaan produceren om immuniteit
  te creëren, met dat verschil dat het mRNA alleen de instructies levert voor hoe je cel dat eiwit
  kan maken. En als het eenmaal is gemaakt, neemt het immuunsysteem het over en doet het
  zijn werk.
   
  De aanpak van het RNA-vaccin heeft één groot voordeel: snelheid. Wetenschappers hoeven
  alleen maar de genetische sequentie van het virus te kennen en ze kunnen de productie van
  een RNA-vaccin binnen enkele weken synthetiseren en opschalen.
  Zolang het goed is geformuleerd, wordt RNA beschouwd als bijna onschadelijk om in mensen
  te injecteren, en een fase 1-onderzoek als dit is dan ook gemakkelijk te starten. We weten in
  ieder geval dat het RNA de mensen in de proef niet schaadt.
   
  Janssen NL | Johnson & Johnson US
  Bij Janssen onderzoeken ze momenteel een minder experimentele aanpak: het ontwikkelt
  een op vectoren gebaseerd vaccin, een methode die leidde tot het ebolavaccin. In wezen is het
  gebouwd op een niet-replicerend verkoudheidsvirus (of virale vector) waaraan een beetje
  coronavirusgenetica is toegevoegd. Het vaccin zou in de spieren van een persoon worden
  geïnjecteerd, waar het geïnjecteerde virus een eiwit genereert. Als dat eiwit correct ‘vouwt’ (de
  juiste vorm bereikt), kan het een immuunrespons veroorzaken. Het virus dat als vector wordt
  gebruikt, kan trouwens niemand ziek maken. Het stukje corona dat erin zit moet ervoor
  zorgen dat een lichaam antistoffen gaat maken.
   
  Volledig artikel: Newsmonkey - Mick van Loon
   
 
     
     
 

 

 
  Om snelle beschikbaarheid mogelijk te maken, gaat Johnson & Johnson $1 mrd investeren in de
  ontwikkeling en productie van het vaccin. Een belangrijk deel van dat geld gaat naar de vestiging
  in Leiden [Janssen Vaccine, red.], waar het bedrijf zijn vaccinactiviteiten heeft geconcentreerd.
   
  De investering van $1 mrd is ook bestemd voor uitbreiding van de productiecapaciteit naar 1
  miljard doses per jaar. De huidige fabriek in Leiden kan 300 miljoen doses produceren. Johnson
  & Johnson is van plan om in ieder geval in de Verenigde Staten een tweede vaccinfabriek te
  bouwen.
   
  Hanneke Schuitemaker, hoofd virale vaccins: "Vandaag hebben we het interessantste kandidaat-
  vaccin uitgekozen, dat nu verder onderzocht wordt. Daarnaast hebben we twee reserve-kandidaten
  geselecteerd. Dat maakt de kans het grootst dat het juiste vaccin rootschalig in productie kan."
   
  De verwachting is dat in september klinische studies bij mensen starten. Begin volgend jaar hoopt
  de farmaceut de eerste vaccins te kunnen leveren. "Dat is wel in het meest gunstige geval", zegt
  Schuitemaker. "Dat zou dan gaan om gebruik in noodsituaties, dus dat is ook afhankelijk van
  hoe de pandemie er tegen die tijd uitziet."
   
  Bij de ontwikkeling van zijn coronavaccin krijgt Janssen steun van de Amerikaanse overheid, met
  name van het Amerikaanse agentschap Barda. Het agentschap betaalt ook een deel van de
  investeringssom van $1 mrd.
   
  Nu één kandidaat-vaccin is geselecteerd, gaat Janssen in Leiden beginnen met grootschalige
  productie van het middel. Een vroegtijdige start is noodzakelijk, omdat gebruik wordt gemaakt
  van biologische processen die niet snel zijn op te schalen. Een goedgekeurd vaccin zal uiteindelijk
  tegen kostprijs ter beschikking komen. Het middel zal 'betaalbaar' zijn. 
   
  De eerste testen met het vaccin op mensen zullen buiten Nederland plaatsvinden. Janssen
  besloot al eerder in principe uit te wijken naar de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk,
  omdat de Nederlandse procedures te tijdrovend zouden zijn.
   
  Volledig artikel: FD Financieele Dagblad - Thieu Vaessen, NOS, NRC
   
 
     
     
 

 

 
 

Het farmaceutisch bedrijf Janssen Vaccines uit Leiden denkt een mogelijk corona-vaccin in

  september op mensen te kunnen gaan testen. Dat is eerder dan verwacht. Het startsignaal
  was in januari 2020, toen China met de genetische code van het coronavirus naar buiten kwam.
  "De afgelopen twee maanden hebben we gekeken wat voor afweerreactie het opwekt in dieren.
  Normaal duurt die fase twee jaar."
   
  Vanaf nu gaat het Leidse bedrijf het materiaal produceren dat het vanaf september in mensen
  gaat testen. "Parallel daaraan gaan we ook alvast opstarten met het produceren van vaccins.
  Dat doen we at risk, we weten niet of ons vaccin gaat werken. Maar als het werkt, dan hebben we
  alvast een voorraadje. Dat is onze strategie."
   
  In december weten de onderzoekers dan hopelijk of het vaccin een goede afweerreactie geeft.
  Maar daarmee is er nog altijd geen vaccin dat massaal verspreid kan worden. "Dan volgt juist het
  monnikenwerk. Zorgen dat je goed kunt produceren en aantonen dat het vaccin effectief is en
  beschermt, dat is nog een heel lang traject. Voordat er een vaccin op grote schaal beschikbaar is,
  zijn we zeker zo'n anderhalf jaar verder."
   
  Het kabinet zei vandaag dat de overheid veel sneller toestemming gaat geven aan bedrijven om
  mogelijke coronavaccins op mensen te testen. Maar Janssen is al in gesprek met de Amerikaanse
  overheid om in de VS te gaan testen: "De Amerikaanse overheid heeft veel ervaring met ons type
  vaccin. Zij kennen ons dossier, zij weten precies waar ze op moeten letten. Het is echt in het
  belang van de snelheid om daar nu die studie, in ieder geval voor een deel, te doen. Voor de
  beschikbaarheid van het vaccin maakt het niet uit waar de studies worden gedaan. Als het vaccin
  werkt, wordt het beschikbaar gesteld voor de hele wereld. Amerika heeft er straks niet meer recht
  op dan een ander land. Overheden moeten met elkaar afspreken welke risicogroepen als eerste
  een vaccin krijgen."
   
  Volledig artikel: NOS Nieuwsuur
   
 
     
     
 

 

 
  In de Verenigde Staten zijn voor het eerst mensen getest op een experimenteel coronavaccin.
  Vier gezonde vrijwilligers hebben ieder een eerste dosis van het vaccin gekregen, dat is
  ontwikkeld door Amerikaanse wetenschappers na de uitbraak van Covid-19 in China [de
  gebruikelijke dierproeven worden overgeslagen - Welingelichte Kringen 18 maart 2020].
  Het zal nog zeker maanden duren voordat duidelijk is of het vaccin veilig en effectief is.
   
  In totaal zullen vijfenveertig vrijwilligers tussen de 18 en 55 jaar de komende maanden
  meedoen aan het onderzoek. Zij krijgen ieder twee keer een dosis toegediend, met
  daartussen een maand rust.
   
  Een vaccin is doorgaans een directe, zeer afgezwakte vorm van een virus. De Amerikaanse
  mogelijke oplossing [door het bedrijf Moderna, red.] werkt anders: wetenschappers hebben het
  vaccin op basis van een deel van de genen van het virus ontwikkeld.
   
  Het vaccin moet ervoor zorgen dat het lichaam een bepaald eiwit aanmaakt. Dat is
  opzichzelfstaand onschuldig, maar het eiwit zorgt er wel voor dat Covid-19 zich vervolgens in
  menselijke cellen vestigt. De gedachte is dat antistoffen het eiwit zullen aanvallen. Als het
  lichaam dat voortaan doet, kan het eiwit in de toekomst niet meer succesvol Covid-19 in de
  cellen laten nestelen.
   
  Volledig artikel: RTL Nieuws
   
 
     
     
 

 

 
  In totaal zijn er nu 44 vaccins in de running om de corona-pandemie een halt toe te roepen, een
  overzicht d.d. 20 maart 2020 is gepubliceerd op de website van WHO.
   
  Volledig overzicht: WHO
   
 
     
     
 

 

 
  Het Amerikaanse farmaceutische concern Pfizer gaat samenwerken met de Duitse
  medicijnproducent BioNTech voor de ontwikkeling van een vaccin tegen het coronavirus.
  De samenwerking gaat onmiddellijk in.
   
  Pfizer en BioNTech gaan het vaccin, als het klaar is, wereldwijd verkopen, behalve aan China. Om
  die markt te bedienen is BioNTech gisteren eveneens een samenwerkingsovereenkomst met een
  Chinees farmaceutisch concern aangegaan. Dat bedrijf gaat binnenkort klinische tests doen met
  een experimenteel vaccin, ontwikkeld door BioNTech.
   
  Volledig artikel: NOS Nieuws | ANP
   
 
     
     
 

 

 
  Een eerste deelnemer aan een klinische proef voor een vaccin tegen het coronavirus krijgt
  maandag een experimentele dosis.
   
  De Amerikaanse gezondheidsorganisatie The National Institutes of Health (NIH) financiert de
  proef die plaatsvindt in Seattle. De klinische proef is nog niet officieel aangekondigd, maar
  volgens een anonieme regeringsambtenaar zullen 45 jonge, gezonde vrijwilligers verschillende
  doses van het vaccin toegediend krijgen.
   
  Er is geen kans dat de deelnemers besmet raken omdat het vaccin het virus zelf niet bevat.
  Het doel is om te onderzoeken of het vaccin geen gevaarlijke bijverschijnselen veroorzaakt in
  voorbereiding op grotere testen.
   
  Inovio Pharmaceuticals heeft ook vaccinkandidaat in de maak die het bedrijf volgende maand op
  bijverschijnselen wil testen op enkele tientallen vrijwilligers. Deze testen volgen op andere studies
  in China en Zuid Korea.
   
  Volledig artikel: Bright.nl
   
 
 
  Back to Top
 
 

 
 
Entree

|

Overheid Organisaties

|

Bijwerkingen

|

Vaccins

|

Medicijnen

|

Landen

|

Immuniteit

|

Artikelen

|

Contact
 
 

Vaccins en medicijnen tegen coronavirus SARS-CoV-2 | Liliane Limpens | Disclaimer | update 27 juni 2021